Sınır dışı kararı nedir?
Sınır dışı kararı 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma
Kanunu’nda düzenlenmiştir. Sınır dışı kararı bahsi geçen kanunda sayılı sebeplerin varlığı
halinde yabancı uyruklu kişilerin Türkiye’den çıkarılarak menşe ülkesine veya transit
gideceği ülkeye ya da üçüncü bir ülkeye sınır dışı edilmesidir. (YUKK m. 52)

Kimler hakkında sınır dışı kararı alınabilir?

Hakkında sınır dışı etme kararı alınamayacak olan yabancı uyruklu kimseler 6458 Sayılı
Kanun’un 54/1 maddesinde sayılmıştır. Bu maddeye göre aşağıda sayılan yabancılar hakkında
sınır dışı etme kararı alınır:
a) 5237 sayılı Kanunun 59 uncu maddesi kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği
değerlendirilenler
b) Terör örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi,
üyesi veya destekleyicisi olanlar
c) Türkiye’ye giriş, vize ve ikamet izinleri için yapılan işlemlerde gerçek dışı bilgi ve
sahte belge kullananlar
ç) Türkiye’de bulunduğu süre zarfında geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlar
d) Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar
e) Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenler
f) İkamet izinleri iptal edilenler
g) İkamet izni bulunup da süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi
olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler
ğ) Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler
h) Türkiye’ye yasal giriş veya Türkiye’den yasal çıkış hükümlerini ihlal edenler ya da
bu hükümleri ihlale teşebbüs edenler
ı) Hakkında Türkiye’ye giriş yasağı bulunmasına rağmen Türkiye’ye geldiği tespit
edilenler
i) Uluslararası koruma başvurusu reddedilen, uluslararası korumadan hariçte tutulan,
başvurusu kabul edilemez olarak değerlendirilen, başvurusunu geri çeken, başvurusu
geri çekilmiş sayılan, uluslararası koruma statüleri sona eren veya iptal edilenlerden
haklarında verilen son karardan sonra bu Kanunun diğer hükümlerine göre Türkiye’de
kalma hakkı bulunmayanlar
j) İkamet izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, on gün içinde Türkiye’den çıkış
yapmayanlar
k) Uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili
olduğu değerlendirilenler.

Kimler hakkında sınır dışı kararı alınamaz?

Hakkında sınır dışı etme kararı alınamayacak olan yabancı uyruklu kimseler 6458 Sayılı
Kanun’un 55/1 maddesinde sayılmıştır. Bu maddeye göre aşağıda sayılan yabancılar hakkında
sınır dışı etme kararı alınamaz:
a) Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı
ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar
b) Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli
görülenler ,
c) Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı
edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar

ç) Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları
d) Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları.
Yabancıların bu madde kapsamında olup olmadıklarına ilişkin değerlendirme her yabancı için
ayrı ayrı yapılır. Bu yabancıların ülkede kalabilmesi belli bir adreste ikamet etmeleri, istenilen
şekil ve sürelerde bildirimde bulunmaları istenebilir. (YUKK m. 55/2)

Sınır dışı kararı hangi merci tarafından alınır?

Sınır dışı etme kararının, Genel Müdürlüğün talimatı üzerine veya resen valiliklerce alınacağı
açıkça hükme bağlanmıştır. (YUKK m. 53/1)
Karar, hakkında sınır dışı kararı verilen yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına
tebliğ edilir. Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancı, bir avukat tarafından temsil
edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi, kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında
bilgilendirilir. (YUKK m. 53/2)

Türkiye’yi terke davet nedir?

Sınır dışı etme kararı alınanlara, sınır dışı etme kararında belirtilmek kaydıyla, Türkiye’yi terk
edebilmeleri için on beş günden az olmamak üzere otuz güne kadar süre tanınmasına
Türkiye’yi terke davet prosedürü denilmektedir. Ancak,
-Kaçma ve kaybolma riski bulunanlara,
-Yasal giriş veya yasal çıkış kurallarını ihlal edenlere,
-Sahte belge kullananlara,
-Asılsız belgelerle ikamet izni almaya çalışanlara veya aldığı tespit edilenlere,
-Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlara bu süre
tanınmaz ve terke davet prosedürü işletilmez. (YUKK m. 56/1)
Türkiye’den çıkış için süre tanınan kişilere, Çıkış İzin Belgesi verilir. Bu belge hiçbir harca
tabi değildir. (YUKK m. 56/2)

İdari gözetim kararı nedir?

Türkiye’yi terk etmesi için süre tanınmayacak yabancılar (kaçma ve kaybolma riski
bulunanlar, yasal giriş veya yasal çıkış kurallarını ihlal edenler, sahte belge kullananlar,
asılsız belgelerle ikamet izni almaya çalışanlara veya aldığı tespit edilenler, kamu düzeni,
kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar) ve süre hakkı tanınmasına
rağmen bu süre içerisinde ülkeyi terk etmeyenler hakkında valilik tarafından idari gözetim
kararı alınır.
Hakkında idari gözetim kararı alınan kimseler Geri Gönderme Merkezlerinde (GGM)
tutulurlar. Geri gönderme merkezindeki idari gözetim süresi altı ayı geçemez. Ancak bu süre,
sınır dışı etme işlemlerinin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya
da belgeleri vermemesi nedeniyle tamamlanamaması hâlinde, en fazla altı ay daha
uzatılabilir. İdari gözetimin devamında zaruret olup olmadığı, valilik tarafından her ay
düzenli olarak değerlendirilir. Gerek görüldüğünde, otuz günlük süre beklenilmez.

İdari gözetim kararına nasıl itiraz edilir?

İdari gözetim altına alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim kararına
karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru idari gözetimi durdurmaz Sulh ceza hâkimi
incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve hâkiminin kararı kesindir. İdari gözetim altına

alınan kişi veya yasal temsilcisi ya da avukatı, idari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya
değiştiği iddiasıyla yeniden sulh ceza hâkimine başvurabilir.
Hakkınızda idari gözetim kararı verilmişse bu karara itiraz edilmesi ve idari gözetimin
şartlarının oluşmadığının doğru şekilde ortaya koyulması için yabancılar hukuku
alanında uzman bir avukattan destek almanız faydanıza olacaktır.

İdari gözetime alternatif yükümlülükler nelerdir?

İdari gözetiminin devamında zaruret olmadığı değerlendirilenler derhal Bakanlığa bildirilir.
Bakanlığın uygun görmesi halinde yabancı hakkındaki idari gözetim kararı kaldırılır. Bu
yabancılara kanunun 57/A maddesi uyarınca idari gözetime alternatif yükümlülükler getirilir.
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 57’nci maddesinin ikinci
fıkrasında sayılan yabancılara ya da idari gözetimi sonlandırılan yabancılara;
-Belirli adreste ikamet etme
-Bildirimde bulunma
-Aile temelli geri dönüş
-Geri dönüş danışmanlığı
-Kamu yararına hizmetlerde gönüllülük esasıyla görev alma
-Teminat
-Elektronik izleme şeklindeki idari gözetime alternatif yükümlülükler getirilebilir. İdari
gözetime alternatif yükümlülüklerin süresi 24 ayı geçemez. İdari gözetime alternatif
yükümlülüklere uymayan yabancılar idari gözetim altına alınabilir.

İdari gözetim kararına alternatif yükümlülük kararına nasıl itiraz edilir?

Kanunun 57/A maddesinin 5. fıkrasında alternatif yükümlülüğe itiraz prosedürü
öngörülmüştür. Maddede “Elektronik izleme yükümlülüğüne tabi tutulan yabancı veya yasal
temsilcisi ya da avukatı bu karara karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru
yabancının tabi tutulduğu idari yükümlülüğü durdurmaz. Sulh ceza hâkimi incelemeyi beş gün
içinde sonuçlandırır. Sulh ceza hâkiminin kararı kesindir.” denilmiştir.
Her ne kadar kanunda yalnızca elektronik izleme yükümlülüğüne karşı itiraz yolu
öngörülmüşse de genel görüş diğer alternatif yükümlülükler için de sulh ceza hakimliğine
başvurulabileceği yönündedir.

Sınır dışı kararına nasıl itiraz edilir?

Hakkında sınır dışı kararı verilmiş yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme
kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine
başvurabilir. Yetkili idare mahkemesi sınır dışı etme kararını veren valiliğin bulunduğu
ildeki idare mahkemesidir. Mahkemeye başvuran kişi, sınır dışı etme kararını veren
makama da başvurusunu bildirir. Mahkemeye yapılan başvurular on beş gün içinde
sonuçlandırılır. Mahkemenin bu konuda vermiş olduğu karar kesindir. Yabancının rızası
saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde
yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez. (YUKK m. 53/3)
Sonuç olarak; sınır dışı kararına, idari gözetim ve idari gözetime alternatif yükümlülük
kararlarına itiraz süreci hem yabancılar hukukunu hem de idare hukuku yakından
ilgilendirmektedir. Hata üzerine gerçekleştirilen sınır dışı işleminin telafisi çoğu zaman
çok güç olduğundan süratle sınır dışı kararlarına itiraz edilmelidir. Bu sebeple sınır dışı
kararlarına karşı itiraz sürecinizi yabancılar hukuku ve idare hukuku alanında uzman
bir avukattan destek alarak yürütmeniz faydanıza olacaktır.

Stj.Av.Hasan Yalçın Ejder