Şirket Ortağı Borçlarını Ödemiyorsa Hissesine Haciz Konulabilir mi? 2026 Hukuki Rehber

Şirket ortağının kişisel borçları nedeniyle limited veya anonim şirket hissesine haciz konulabilir mi? Pay haczi, kâr payı, tasfiye payı, satış, diğer ortakların hakları ve şirket açısından sonuçları hakkında 2026 güncel rehber.

Şirket ortağının kişisel borçlarını ödememesi hâlinde alacaklının yalnızca ortağın banka hesabına, aracına veya taşınmazına yönelmesi gerekmez. Borçlu ortağın şirkette sahip olduğu pay da ekonomik bir malvarlığı değeri olduğundan belirli şartlarda cebri icra işlemlerine konu olabilir. Türk Ticaret Kanunu m.133, sermaye şirketlerinde alacaklının borçlu ortağa ait payları haczettirebileceğini açıkça düzenlemektedir. Aynı hüküm uyarınca alacaklı, henüz bilanço gereğince belirlenmemiş veya genel kurul tarafından karara bağlanmamış olsa bile ortağın kâr payını veya tasfiye payını da haczettirebilir. Haczin pay defterine işlenmesi ve gerekli hâllerde sicile ilişkin işlemler de gündeme gelebilir. Dolayısıyla “şirketin borcu değil, ortağın kişisel borcu” olması, ortağın şirketteki payının hiçbir şekilde haczedilemeyeceği anlamına gelmez. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Şirket Ortağının Kişisel Borcu Nedeniyle Şirket Hissesine Haciz Konulabilir mi?

Evet. Özellikle limited ve anonim şirket gibi sermaye şirketlerinde ortağın payı ekonomik değere sahip bir malvarlığı unsurudur. TTK m.133/2 uyarınca sermaye şirketlerinde alacaklılar borçlularına ait olan, senede bağlanmış veya bağlanmamış payları haczettirebilir. (Muğla Ticaret Müdürlüğü) Bu nedenle limited şirket ortağının veya anonim şirket pay sahibinin şahsi borcu için şirket payının haczi mümkündür.

Burada haczedilen şey şirketin malvarlığı değil, borçlu ortağın şirketteki ortaklık payıdır. Bu ayrım son derece önemlidir. Örneğin A, X Ltd. Şti.’nin yüzde 40 ortağıdır ve kişisel olarak B’ye 5 milyon TL borçludur. B, bu borç nedeniyle doğrudan X Ltd. Şti.’nin banka hesabını veya şirketin araçlarını haczettiremez; çünkü borç şirketin değil A’nın kişisel borcudur. Buna karşılık A’ya ait yüzde 40 ortaklık payının haczini talep edebilir.

Şirketin Malları Ortağın Kişisel Borcu İçin Haczedilebilir mi?

Kural olarak hayır. Limited veya anonim şirket ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir. Şirketin taşınmazı, aracı, makinesi veya banka hesabı ortağın kişisel malvarlığından ayrıdır. Dolayısıyla ortağın şahsi borcu nedeniyle şirketin doğrudan malvarlığına haciz uygulanması kural olarak mümkün değildir.

Alacaklı ortağın payına, ortağa ödenecek kâr payına, tasfiye payına veya borçlu ortağın şirketteki diğer haczedilebilir alacaklarına yönelebilir.

Limited Şirket Hissesi Haczedilebilir mi?

Evet. Limited şirket esas sermaye payları TTK m.133 kapsamında haczedilebilir. Payın senede bağlanmış olması da zorunlu değildir. Limited şirketlerde payların çoğu zaman kıymetli evrak niteliğinde senede bağlanmamış olması haczi engellemez. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Dolayısıyla “Limited şirket payım basılı hisse senedi şeklinde değil, haczedilemez” düşüncesi doğru değildir.

Anonim Şirket Hissesi Haczedilebilir mi?

Evet. Anonim şirket payları da haczedilebilir. Ancak anonim şirket payının nama veya hamiline yazılı olması, pay senedine bağlanıp bağlanmaması ve kaydileştirilmiş olup olmaması haciz usulünde farklılık yaratabilir. Bu nedenle anonim şirket paylarında somut pay yapısının ayrıca incelenmesi gerekir.

Payın Tamamına mı Haciz Konulur?

Borçlunun sahip olduğu pay üzerinde haciz uygulanabilir. Ancak takipteki alacak miktarı, payın ekonomik değeri ve cebri icra süreci birlikte değerlendirilir. Haciz konulması ile payın satışının gerçekleştirilmesi de aynı şey değildir. Haciz, borçlunun pay üzerinde serbestçe tasarruf etmesini sınırlayan cebri icra işlemi iken satış aşamasında payın paraya çevrilmesi ve borcun buradan karşılanması gündeme gelir.

Pay Haczi Ortağın Ortaklık Sıfatını Hemen Sona Erdirir mi?

Hayır. Hisseye haciz konulması ile ortaklık sıfatının sona ermesi aynı şey değildir. Haciz işlemi yapıldığı anda alacaklı otomatik olarak şirket ortağı hâline gelmez. Borçlu ortak da yalnızca haciz nedeniyle anında ortaklık sıfatını kaybetmez.

Ancak haczedilen payın cebri icra yoluyla satılması ve payın başka bir kişiye geçmesi hâlinde ortaklık yapısı değişebilir. Limited şirketlerde bu aşamada TTK’nın esas sermaye payının geçişine ilişkin hükümleri ile cebri icraya ilişkin özel kurallar birlikte değerlendirilmelidir.

Alacaklı Hacizle Şirket Ortağı Olur mu?

Hayır. Bir alacaklının borçlu ortağın hissesine haciz koydurması, alacaklının şirket ortağı olması anlamına gelmez.

Alacaklı haciz yoluyla borçlunun ekonomik değerine yönelmektedir. Ortaklık sıfatı ancak payın geçerli bir biçimde el değiştirmesi sonucunda gündeme gelir.

Haciz Pay Defterine İşlenir mi?

TTK m.133 uyarınca haczin pay defterine işlenmesi öngörülmektedir. Ayrıca hüküm, haczin talep üzerine ticaret siciline de bildirilebileceğini düzenlemektedir. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Bu kayıtlar özellikle haczedilen payın üçüncü kişilere devredilmesini ve cebri icra sürecinin korunmasını sağlamak bakımından önem taşır.

Borçlu Ortak Hacizden Sonra Hissesini Başkasına Devredebilir mi?

Hacizden sonra payın devrine yönelik işlemler cebri icra hukukunun hükümleri çerçevesinde değerlendirilir. Borçlunun haczedilmiş malvarlığı değeri üzerinde alacaklının hakkını etkisiz kılacak tasarruflarda bulunması mümkün değildir. Bu nedenle haciz konulduktan sonra yapılan pay devrinin haciz üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Özellikle hacizden sonra borçlunun payını eşine, kardeşine veya yakın bir kişiye devretmeye çalışması alacaklının haciz hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Haciz Gelmeden Önce Pay Yakına Devredilirse Ne Olur?

Bu çok daha karmaşık bir durumdur. Borçlu, alacaklıdan mal kaçırma amacıyla şirket paylarını hacizden kısa süre önce eşine, kardeşine, çocuğuna veya bağlantılı kişiye devretmiş olabilir.

Bu durumda pay artık görünürde borçlunun üzerinde bulunmadığından doğrudan haciz işlemi sorunlu hâle gelebilir. Ancak şartları bulunuyorsa İcra ve İflas Kanunu’ndaki tasarrufun iptali hükümleri gündeme gelebilir.

Örneğin borçlunun 30 milyon TL değerindeki şirket payını borçların tahsil aşamasına gelmesinden hemen önce kardeşine sembolik bedelle devretmesi, işlemin gerçek ekonomik niteliğinin araştırılmasını gerektirebilir.

Şirket Payı Eşe Devredilmişse Hacizden Kurtulur mu?

Hayır, otomatik olarak kurtulmaz. Devrin hacizden önce gerçekleşmiş olması ve hukuken geçerli bulunması önemlidir. Ancak borçlunun alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla yaptığı devirler şartları oluştuğunda tasarrufun iptali davasının konusu olabilir.

Bu nedenle “Payları eşime devrettim, artık alacaklı hiçbir şey yapamaz” yaklaşımı güvenli değildir.

Şirket Ortağının Kâr Payına Haciz Konulabilir mi?

Evet. TTK m.133 açıkça alacaklının borçlu ortağın kâr payını haczettirebileceğini düzenlemektedir. Üstelik hüküm, kâr payının bilanço uyarınca belirlenmiş veya genel kurul tarafından karara bağlanmış olması şartını aramadan haciz imkanını öngörmektedir. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Dolayısıyla ortağa şirketten kâr payı ödenecekse haciz kapsamında bu ödemenin alacaklıya yöneltilmesi gündeme gelebilir.

Şirket Kâr Dağıtmıyorsa Alacaklı Ne Yapabilir?

Şirketin gerçekten dağıtılabilir kârı bulunmuyor veya genel kurul hukuka uygun biçimde kâr dağıtmama kararı alıyorsa alacaklının borçlu ortağın henüz doğmamış bir kâr payını doğrudan tahsil etmesi her durumda mümkün olmayabilir. Bununla birlikte TTK m.133’ün kâr payına yönelik haciz mekanizması önemini korur.

Öte yandan şirketin yalnızca ortağın alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla yapay biçimde hiçbir zaman kâr dağıtmadığı iddia ediliyorsa uyuşmazlık farklı hukuki boyutlar kazanabilir.

Tasfiye Payına Haciz Konulabilir mi?

Evet. Şirket tasfiye sürecine girerse borçlu ortağın şirket tasfiyesi sonucunda alacağı tasfiye payı da haczin konusu olabilir. TTK m.133 bu imkânı açıkça düzenlemektedir. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Ortağın Şirketten Olan Alacağına Haciz Konulabilir mi?

Evet. Borçlu ortak aynı zamanda şirketten alacaklı olabilir. Örneğin şirkete borç vermiş, cari hesap alacağı oluşmuş veya şirkete yaptığı masrafların iadesini talep ediyor olabilir.

Böyle bir durumda ortaklık payının haczinden bağımsız olarak ortağın şirketten olan alacaklarına da cebri icra hükümleri kapsamında haciz uygulanması gündeme gelebilir.

Ortağın Maaşına Haciz Konulabilir mi?

Ortak aynı zamanda şirkette çalışan veya yönetici olabilir ve şirketten ücret alıyor olabilir. Böyle bir durumda ücret alacağı da ilgili haciz hükümlerine göre değerlendirilebilir. Ancak ücret hacizlerinde İcra ve İflas Kanunu’nun özel sınırları bulunduğundan pay haczi ile aynı yöntem uygulanmaz.

Ortak Şirket Müdürüyse Haciz Durumu Değişir mi?

Ortağın aynı zamanda müdür olması, kendi kişisel borcu nedeniyle şirket payının haczedilebilirliğini ortadan kaldırmaz. Ancak müdürlük sıfatı ayrı bir yönetim ve temsil görevidir.

Örneğin şirketin yüzde 60 ortağı ve tek müdürü olan kişinin payına haciz konulabilir. Fakat pay haczi tek başına müdürlük görevini otomatik olarak sona erdirmez.

Payın daha sonra satılması ve ortaklık yapısının değişmesi hâlinde şirket yönetiminin nasıl devam edeceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Şirketin Yüzde 50 Ortağının Hissesine Haciz Konulursa Şirket Kilitlenir mi?

Haciz tek başına oy hakkını otomatik olarak alacaklıya geçirmediği için şirketin yüzde 50–50 yapısı hemen değişmez. Borçlu ortak haciz aşamasında ortaklığını sürdürür.

Ancak payın cebri icrada satılması ve yeni kişinin şirket ortağı hâline gelmesi durumunda şirketin ortaklık dengesi tamamen değişebilir.

Özellikle aile şirketlerinde ve iki ortaklı şirketlerde bu durum ciddi ticari sonuçlar doğurabilir.

Haczedilen Şirket Payı Satılabilir mi?

Evet. Haczin amacı nihayetinde borcun tahsili için haczedilen malvarlığı değerinin paraya çevrilmesidir. Hacizden sonra kanuni şartları çerçevesinde payın satışı gündeme gelebilir.

Ancak pay satışının usulü, şirket türü ve payın niteliğine göre farklılık gösterebilir.

Limited şirket paylarının cebri icra yoluyla satışında şirketler hukuku hükümleri de dikkate alınmalıdır.

Limited Şirket Payının Cebri İcra ile Satılması Mümkün mü?

Evet. Limited şirket esas sermaye payı ekonomik bir malvarlığı değeri olduğundan cebri icra kapsamında paraya çevrilebilir. TTK’nın limited şirket paylarına ilişkin özel hükümleri, cebri icra yoluyla geçiş bakımından ayrıca önem taşımaktadır. (LEXPERA)

Bu nedenle alacaklının sadece haciz koydurabildiği ancak payın hiçbir zaman satılamayacağı şeklindeki düşünce doğru değildir.

Diğer Ortaklar Satışı Engelleyebilir mi?

Diğer ortaklar yalnızca “bu kişiyi ortak olarak istemiyoruz” diyerek cebri icra sürecini otomatik olarak durduramaz. Ancak limited şirketin pay yapısı, şirket sözleşmesi ve TTK’nın cebri icra yoluyla geçişe ilişkin hükümleri ayrıca incelenmelidir.

Şirket sözleşmesindeki pay devrine ilişkin sınırlamalar ile cebri icra yoluyla satışın hukuki rejimi aynı değildir.

Şirket Sözleşmesinde “Pay Devredilemez” Yazıyorsa Haciz Konulamaz mı?

Hayır. Şirket sözleşmesindeki pay devri kısıtlamaları, ortağın kişisel alacaklılarının TTK m.133’ten kaynaklanan haciz haklarını tamamen ortadan kaldıracak şekilde yorumlanamaz. TTK sermaye şirketlerindeki payların haczedilebileceğini açıkça düzenlemektedir. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Dolayısıyla pay devrinin şirket sözleşmesinde zorlaştırılmış olması payın hiçbir şekilde haczedilemeyeceği anlamına gelmez.

Şirket Hissesi Haczedildiğinde Oy Hakkını Kim Kullanır?

Haciz işlemi tek başına ortaklık sıfatını alacaklıya geçirmez. Bu nedenle pay satılana ve ortaklık yapısında hukuken geçerli değişiklik gerçekleşene kadar ortaklık haklarının kime ait olduğu ile haciz alacaklısının sahip olduğu cebri icra hakları birbirinden ayrılmalıdır.

Alacaklı yalnızca haciz koydurduğu için genel kurula gelip borçlu ortak yerine oy kullanamaz.

Alacaklı Şirket Defterlerini İnceleyebilir mi?

Sırf pay üzerinde haciz sahibi olmak alacaklıya otomatik olarak şirket ortağının bütün bilgi alma ve inceleme haklarını vermez. Alacaklı ile borçlu ortağın şirketler hukuku bakımından sıfatları farklıdır.

Ancak cebri icra sürecinde payın değerinin belirlenmesi için şirketin mali yapısına ilişkin bazı bilgi ve belgelerin resmi yollarla incelenmesi gerekebilir.

Hissenin Değeri Nasıl Belirlenir?

Şirket payının nominal değeri ile gerçek ekonomik değeri aynı olmayabilir. Örneğin 100.000 TL nominal değerli bir limited şirket payı şirketin taşınmazları, müşteri portföyü ve kârlılığı nedeniyle milyonlarca lira değerinde olabilir.

Payın satış sürecinde şirketin özkaynakları, malvarlığı, borçları, kârlılığı ve diğer ekonomik unsurları önem kazanabilir. Özellikle yüksek değerli şirket paylarında bilirkişi veya değerleme incelemesi gündeme gelebilir.

Şirket Borçluysa Pay Yine Haczedilebilir mi?

Evet. Şirketin borçlu olması payın haczedilemez olduğu anlamına gelmez. Ancak şirketin borçluluk seviyesi payın ekonomik değerini etkileyebilir.

Örneğin şirketin malvarlığı 50 milyon TL ancak borçları 100 milyon TL ise yüzde 50 payın ekonomik değeri beklenenden çok düşük olabilir. Buna karşılık şirket güçlü ve yüksek kârlıysa pay önemli bir tahsil kaynağı hâline gelebilir.

Şirket Hissesi Üzerinde Rehin Varsa Haciz Konulabilir mi?

Pay üzerinde önceden kurulmuş geçerli bir rehin hakkı bulunması haciz ihtimalini otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Ancak satış bedelinin paylaşımı ve alacaklıların sırası bakımından rehin hakkı önem taşır.

Bu nedenle pay üzerinde haciz, rehin veya başka takyidatlar varsa öncelik sırası ayrıca incelenmelidir.

Birden Fazla Alacaklı Aynı Hisseye Haciz Koyabilir mi?

Evet. Aynı şirket payı üzerinde birden fazla haciz bulunabilir. Bu durumda haciz tarihleri, alacakların niteliği ve sıra cetveli hükümleri önem kazanabilir.

Pay satıldığında satış bedelinin bütün alacakları karşılamaması hâlinde hangi alacaklının hangi sırada ödeme alacağı icra hukukuna göre belirlenir.

Vergi Borcu Nedeniyle Şirket Hissesine Haciz Konulabilir mi?

Evet. Ortağın şahsi kamu borçları bulunuyorsa 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamındaki cebri tahsil yollarıyla şirket payları üzerinde haciz gündeme gelebilir. Kamu alacağı haczi ile özel alacaklının İcra ve İflas Kanunu kapsamında koydurduğu haczin usulü farklıdır.

Bu nedenle vergi dairesi tarafından pay üzerine haciz konulmuşsa dosyanın kamu alacağı takip hükümleri bakımından ayrıca incelenmesi gerekir.

Nafaka veya Kişisel Borç Nedeniyle Hisse Haczedilebilir mi?

Borçlunun şirketteki payı haczedilebilir ekonomik bir değer olduğundan alacağın niteliğine göre cebri icra takibinde paya yönelinmesi mümkündür. Ancak bazı alacakların icra hukukunda öncelikleri veya farklı takip yolları bulunabileceğinden somut dosyanın niteliği önemlidir.

Şirket Hissesi Haczedilince Şirket Borcu Ödemek Zorunda mı?

Hayır. Borç ortağın kişisel borcuysa şirketin bu borcu kendi malvarlığından ödeme zorunluluğu bulunmaz.

Örneğin ortağın 10 milyon TL kişisel borcu nedeniyle şirket payına haciz konulmuşsa diğer ortakların veya şirketin “şirketi kurtarmak için” bu borcu ödeme konusunda hukuki bir zorunluluğu yoktur.

Ancak ortaklık yapısının değişmesini istemeyen diğer ortaklar ticari olarak borcun veya payın devrinin çözümü konusunda farklı seçenekler değerlendirebilir.

Diğer Ortak Borçlu Ortağın Hissesini Satın Alabilir mi?

Somut şartlara göre mümkündür. Borçlu ortağın payını iradi şekilde diğer ortağa satması veya cebri icra satışında diğer ortağın payı satın almaya çalışması gündeme gelebilir.

Ancak haciz konulduktan sonra yapılacak işlemlerde icra dosyasındaki haciz dikkate alınmalıdır. Alacaklıların haklarını etkisiz bırakacak şekilde özel devir yapılması sorun yaratabilir.

Borçlu Ortak Hisseden Vazgeçerse Haciz Kalkar mı?

Hayır. Borçlu kişinin tek taraflı olarak ortaklıktan vazgeçmesi veya payını değersiz göstermeye çalışması haciz alacaklısının hakkını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Pay üzerindeki cebri icra işlemleri hukuki prosedür doğrultusunda devam eder.

Pay Haczi Şirketin Ticari İtibarını Etkiler mi?

Hukuken haciz doğrudan şirket borcu anlamına gelmez. Ancak özellikle şirketin çoğunluk ortağının payına yüksek tutarlı haciz konulması yatırımcılar, bankalar veya ticari ortaklar açısından risk sinyali olarak algılanabilir.

Bununla birlikte pay haczi ile şirketin ödeme güçlüğü birbirine karıştırılmamalıdır. Ortak kişisel olarak borçlu olabilir ancak şirket mali açıdan son derece güçlü olabilir.

Haciz Şirketin Banka Kredilerini Etkiler mi?

Doğrudan her durumda etkilemez. Ancak kredi sözleşmelerinde ortaklık yapısının değişmesi, payların haczedilmesi veya kontrol değişikliğine ilişkin özel hükümler bulunabilir.

Özellikle büyük ölçekli finansman sözleşmelerinde “change of control”, temerrüt veya bildirim hükümleri bulunabileceğinden çoğunluk payının haczi söz konusu olduğunda mevcut kredi sözleşmelerinin incelenmesi önemlidir.

Ortağın Yüzde 51 Hissesi Haczedilirse Şirket Kontrolü Değişebilir mi?

Haciz aşamasında kontrol otomatik olarak değişmez. Ancak payın cebri icra yoluyla satılması ve başka kişinin yüzde 51 payı edinmesi hâlinde şirket kontrolü ciddi biçimde değişebilir.

Bu nedenle çoğunluk payı üzerindeki haciz sıradan bir tahsil işlemi olmaktan çıkıp şirketin gelecekteki yönetim yapısını etkileyebilecek bir süreç hâline gelebilir.

Borçlu Ortağın Hissesi Yakınlarına Devir Edilmişse Tasarrufun İptali Açılabilir mi?

Şartları oluşmuşsa evet. İcra ve İflas Kanunu’ndaki tasarrufun iptali hükümleri, borçlunun alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla gerçekleştirdiği belirli işlemlere karşı koruma sağlar.

Örneğin borçlu ortağın 20 milyon TL değerindeki yüzde 50 şirket payını hacizden kısa süre önce eşine 500.000 TL bedelle devretmesi hâlinde alacaklı devir işleminin şartlarını araştırabilir.

Tasarrufun iptali davasında amaç her durumda şirket payını yeniden borçlu adına tescil ettirmek değildir; alacaklıya mal üzerinde cebri icra imkânı sağlanması söz konusu olabilir.

Muvazaalı Hisse Devri İptal Edilebilir mi?

Gerçekte devir yapılmadığı, tarafların yalnızca alacaklıları yanıltmak amacıyla görünürde işlem gerçekleştirdikleri ileri sürülüyorsa muvazaa hükümleri de somut olayın niteliğine göre gündeme gelebilir. Tasarrufun iptali ile muvazaa davaları hukuki şartları ve sonuçları bakımından birbirinden farklıdır.

Bu nedenle “eşe devredilmiş pay” görüldüğünde otomatik olarak tek dava türüne yönelmek doğru değildir.

Hacizden Önce Hisse Devri Yapmak Suç mudur?

Pay devretmek tek başına suç değildir. Ancak borçlunun malvarlığını alacaklılardan kaçırmaya yönelik davranışları olayın özelliklerine göre hem özel hukuk hem de belirli şartlarda ceza hukuku bakımından sonuç doğurabilir. Ceza sorumluluğu için ilgili suçun kanuni unsurlarının ayrıca gerçekleşmesi gerekir.

Pay Haczi İçin Önce Diğer Malların Haczedilmesi Gerekir mi?

Alacaklının cebri icra stratejisi ve hacizde ölçülülük ilkesi somut takip bakımından önemlidir. Borçlunun banka hesabı, araçları, taşınmazları ve şirket payları gibi farklı malvarlığı unsurları araştırılabilir. Şirket payı haczi özellikle diğer malvarlığının borcu karşılamadığı veya şirket payının yüksek ekonomik değere sahip olduğu durumlarda etkili bir tahsil yöntemi olabilir.

Pay Haczi Nasıl Öğrenilir?

Şirket ve borçlu ortak, icra müdürlüğü tarafından yapılan haciz bildirimi ve ilgili kayıtlardan haberdar olabilir. Limited şirketlerde haczin pay defterine işlenmesi gündeme geldiğinden şirket yönetimi de hacizden haberdar olabilir. Ayrıca somut işlemin niteliğine göre ticaret sicili kayıtlarında da ilgili bildirimler görülebilir. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Haksız Haciz Konulmuşsa Ne Yapılabilir?

Borçlu olmayan kişinin payına haciz konulmuş, borç tamamen ödenmiş veya haczin hukuki dayanağı ortadan kalkmış olabilir. Bu durumda icra hukukundaki şikâyet, istihkak veya somut olaya uygun diğer başvuru yolları değerlendirilmelidir.

Payın gerçekte borçluya ait olup olmadığı tartışmalıysa uyuşmazlığın yapısı daha karmaşık hâle gelebilir.

Hisse Haczi Ne Zaman Kaldırılır?

Borcun ödenmesi, icra dosyasının sona ermesi, haczin kanuni sebeplerle düşmesi veya mahkeme/icra mercii tarafından kaldırılması gibi durumlarda haciz sona erebilir. Ancak haczin kendiliğinden kalktığı varsayılarak işlem yapılmamalı; icra dosyasındaki güncel hukuki durum kontrol edilmelidir.

Örnek Olay: Yüzde 50 Ortağın 10 Milyon TL Kişisel Borcu Var

A ve B, X Ltd. Şti.’nin yüzde 50’şer ortağıdır. A’nın şirketle ilgisi bulunmayan kişisel bir ticari borcu nedeniyle C’ye 10 milyon TL borcu vardır. C icra takibi başlatır ancak A’nın taşınmazı veya banka hesabında borcu karşılayacak yeterli malvarlığı bulunamaz. A’nın X Ltd. Şti.’deki yüzde 50 payı ise yüksek ekonomik değere sahiptir.

Bu durumda C, şirketin makinelerini veya banka hesaplarını A’nın kişisel borcu için doğrudan haczettiremez. Buna karşılık TTK m.133 ve cebri icra hükümleri çerçevesinde A’nın X Ltd. Şti.’deki payına haciz koydurabilir. Haciz aşamasında C şirket ortağı olmaz. Ancak payın daha sonra cebri icra yoluyla satılması durumunda şirketin ortaklık yapısında değişiklik ortaya çıkabilir. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Örnek Olay: Borçlu Ortak Hacizden Önce Payını Kardeşine Devrediyor

A’nın alacaklılara 20 milyon TL borcu bulunmaktadır. A, icra takiplerinin başlayacağını öğrendikten kısa süre sonra yüzde 60 şirket payını kardeşine çok düşük bir bedelle devreder. Daha sonra üzerinde haczedilebilir başka önemli bir malvarlığı kalmaz.

Alacaklı açısından yalnızca “pay artık A adına kayıtlı değil” denilerek dosyanın kapatılması gerekmeyebilir. Devrin tarihi, taraflar arasındaki ilişki, gerçek satış bedelinin ödenip ödenmediği ve borçlunun mali durumu araştırılarak tasarrufun iptali veya somut olaya uygun başka hukuki yollar değerlendirilebilir.

Örnek Olay: Şirketin Kâr Payına Haciz Geliyor

A, X A.Ş.’nin yüzde 25 pay sahibidir ve şahsi borcu nedeniyle hakkında icra takibi yapılmaktadır. Şirket yıl sonunda 40 milyon TL dağıtılabilir kâr elde eder ve genel kurul kâr dağıtımına karar verir. A’ya düşecek kâr payı üzerinde haciz varsa şirkete yapılacak icra bildiriminin sonuçlarına göre A’ya ödenecek tutarın doğrudan kendisine ödenmesi engellenebilir. TTK m.133, borçlu ortağın kâr payının haczine açıkça imkan tanımaktadır. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Borçlu Şirket Ortağı İçin İlk Yapılması Gerekenler

Pay üzerine haciz konulduğu öğrenildiğinde öncelikle icra dosyasındaki alacak miktarı, haciz tarihi ve haczedilen pay oranı kontrol edilmelidir. Payın gerçek ekonomik değeri araştırılmalı ve şirket pay defterindeki kayıtlar incelenmelidir. Hacizden önce veya sonra gerçekleştirilen pay devirleri varsa bunların hukuki durumu ayrıca değerlendirilmelidir. Borcun tamamen veya kısmen ödendiği iddiası varsa icra dosyasındaki güncel bakiye tespit edilmelidir. Pay satışı talep edilmişse satış sürecindeki süreler ayrıca takip edilmelidir.

Diğer Şirket Ortakları Ne Yapmalıdır?

Diğer ortakların öncelikle haczin şirketin değil ilgili ortağın kişisel borcundan kaynaklandığını ayırması gerekir. Şirket malvarlığından borcun ödenmesi şirket ve diğer ortaklar açısından ayrı sorumluluk sorunları yaratabilir. Bunun yanında haczedilen payın şirket kontrolü açısından önemli olup olmadığı, payın satılması durumunda ortaklık yapısının nasıl değişeceği ve şirket sözleşmesinde ilgili düzenlemelerin bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Özellikle yüzde 50–50 şirketlerde bir ortağın payının cebri icrada üçüncü kişiye satılması şirketin bütün yönetim yapısını değiştirebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Şirket ortağının kişisel borcu nedeniyle şirket hissesine haciz konulabilir mi?
Evet. TTK m.133 sermaye şirketlerindeki borçlu ortağın paylarının haczedilebileceğini düzenlemektedir. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Ortağın borcu nedeniyle şirketin banka hesabına haciz gelir mi?
Kural olarak hayır. Borç ortağın şahsi borcuysa şirket malvarlığı ayrı tüzel kişiliğe aittir.

Limited şirket hissesi haczedilebilir mi?
Evet. Payın senede bağlanmamış olması hacze engel değildir.

Haciz koyduran alacaklı şirket ortağı olur mu?
Hayır. Haciz tek başına ortaklık sıfatını alacaklıya geçirmez.

Haczedilen hisse satılabilir mi?
Kanuni şartlar kapsamında cebri icra yoluyla paraya çevrilmesi mümkündür.

Ortağın kâr payına haciz konulabilir mi?
Evet. TTK m.133 kâr payı ve tasfiye payının haczine de imkan vermektedir. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Şirket sözleşmesinde pay devri yasaksa haciz olmaz mı?
Hayır. Şirket sözleşmesindeki devir sınırlamaları alacaklının kanundan doğan haciz hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Hacizden önce hisse eşe devredilmişse alacaklı hiçbir şey yapamaz mı?
Hayır. Devrin şartlarına göre tasarrufun iptali, muvazaa veya başka hukuki yollar gündeme gelebilir.

Hissenin haczi müdürlük görevini sona erdirir mi?
Tek başına hayır. Ortaklık payı ve müdürlük sıfatı farklı hukuki konulardır.

Yüzde 51 pay satılırsa şirket kontrolü değişebilir mi?
Evet. Haciz aşamasında değil ancak payın cebri icra sonucunda başka kişiye geçmesi hâlinde şirket kontrolü değişebilir.

Sonuç: Ortağın Kişisel Borcu Şirketin Malvarlığına Değil, Ortağın Şirketteki Ekonomik Haklarına Yönelebilir

Şirket ortağının kişisel borçlarını ödememesi durumunda alacaklının şirket tüzel kişiliğinin malvarlığına doğrudan yönelmesi kural olarak mümkün değildir. Şirket ile ortak birbirinden ayrı hukuki kişilerdir. Bu nedenle ortağın kişisel borcu nedeniyle şirketin fabrikasının, araçlarının veya banka hesaplarının haczedilmesi yerine borçlu ortağın kendi malvarlığı unsurlarına yönelinmesi gerekir.

Ancak ortağın şirketteki payı da önemli bir malvarlığı değeridir. TTK m.133, sermaye şirketlerinde borçlu ortağın senede bağlanmış veya bağlanmamış paylarının haczedilebileceğini; ayrıca kâr payı ve tasfiye payı gibi ekonomik haklara da haciz konulabileceğini açıkça düzenlemektedir. (Muğla Ticaret Müdürlüğü)

Haciz konulması alacaklıyı hemen şirket ortağı yapmaz ve borçlu ortağın ortaklık sıfatını aynı anda sona erdirmez. Ancak payın cebri icra yoluyla satılması hâlinde ortaklık yapısı değişebilir. Özellikle borçlu ortak yüzde 50 veya yüzde 51 gibi şirket kontrolünü etkileyen bir paya sahipse cebri satış şirketin yönetim dengesini doğrudan etkileyebilir.

Borçlu ortağın payını hacizden hemen önce eşine, kardeşine veya başka bir yakınına devretmiş olması da alacaklı bakımından sürecin mutlaka sona erdiği anlamına gelmez. Şartların bulunması hâlinde tasarrufun iptali ve muvazaa hükümleri başta olmak üzere farklı dava yolları gündeme gelebilir. Bu nedenle hem alacaklı hem borçlu ortak hem de şirketin diğer ortakları açısından pay haczi, satış ve şirketler hukuku sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık – Şirket Payı Haczi ve Ortaklık Uyuşmazlıklarında Hukuki Destek

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık; şirket paylarının haczi, limited şirket hissesi haczi, anonim şirket pay haczi, şirket ortağının kişisel borçları, payların cebri icra yoluyla satışı, tasarrufun iptali, muvazaalı pay devirleri, kâr payı haczi ve ortaklar arası şirket uyuşmazlıklarında Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Mersin ve Türkiye genelinde hukuki destek sunmaktadır.

Telefon: 0312 434 22 22 / 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower No:148, 06520 Balgat, Çankaya, Ankara, Türkiye