Taksirle öldürme suçu nedir?

Taksir kavramı Türk Ceza Kanunu’nun 22. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddede
düzenlenen taksir kavramı basit taksir ve bilinçli taksir olarak ikiye ayrılmıştır. Basit taksirle
öldürme suçunu “dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir davranışın suçun kanuni tanımında
belirtilen neticesi öngörülmeden ve istenmeden ölüme sebebiyet verme” şeklinde tanımlamak
mümkündür.
Bilinçli taksirde ise basit taksirden farklı olarak fail tarafından sonucun gerçekleşmesi
öngörülür ancak istenmez. Bilinçli taksiri bilinçsiz taksirden ayıran en önemli fark
öngörebilme kavramında kendisini gösterir. Bilinçli taksir halinde fail bakımından
dikkatsizlik ve özensizlik daha ağır ve ciddidir. Bilinçli taksir Türk Ceza Kanunu’nun 22/3.
maddesinde ”Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi
halinde bilinçli taksir vardır; bu halde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar
artırılır.” şeklinde düzenlenmiştir. Ceza kanunu bilinçli taksiri ayrı bir suç olarak
düzenlemeyip, cezayı artıran bir neden olarak belirlemiştir. Örneğin arabasını hızlı kullanarak
birine çarpabileceğini öngören, fakat ustalığına güvenerek muhtemel zararlı neticeyi
önleyebileceğini düşünen sürücünün bir kişiye çarpması durumunda bilinçli taksir hali ortaya
çıkacaktır.

Taksirin unsurları nelerdir?

A- Fiilin taksirle işlenebilen bir suç olması gerekir. Taksirli eylemeleri sebebiyle bir
kişinin cezai yaptırıma tabi tutulması için mevzuatta bu konuda açık bir düzenleme
olmasına gerekir. TCK’nın 22. maddesi “taksirle işlenen fiiller kanunun açıkça belirttiği
hallerde cezalandırılır” şeklinde olup bu husus açıkça düzenlenmiştir.
B- Neticeye sebep olan hareketin iradi olması gerekir. Hareketin iradi olması, hareketin
bilinmesi ve istenmesini ifade etmektedir. Zararlı neticeden faili sorumlu tutabilmek için
failin hareketi özgür iradesi ile yapmış olması gereklidir. Fail irade özgürlüğünü kendi
kusurlu davranışı ile kaybetmişse yine taksirle sorumlu olacaktır. Örneğin yüksek dozda
alkol alarak araba kullanan kişi trafik kazasına sebep olmuş ve trafik kazasında bir kişi
ölmüşse failin taksirli suç nedeniyle sorumluluğu doğacaktır.
C- Dikkat ve özen yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olması gerekir. Dikkat ve özen
yükümlülüğüne aykırılıktan söz edilebilmesi için öncelikle, kişilere bazı durumlar için
belirli kurallara uygun davranma, özenli bir şekilde hareket ile dikkatli olma görevi
yüklenmesi gerekir. Kişilere yüklenen bu görevlere aykırı davranılması halinde, kişilerin
sorumlulukları doğacaktır. Örneğin inşaatta çalışmakta olan işçilerin çalışma koşullarının
bu konuyla ilgili mevzuata aykırı olması ve bir işçinin tedbirsizlik nedeniyle ölmesi
durumunda işverenin taksirli sorumluluğu gündeme gelecektir.
Ç- Neticenin öngörülebilir olması gerekir. Kişi, hareketi sebebiyle ortaya çıkan neticeyi
istememekte olup, hareketi sebebiyle bu şekilde zararlı bir neticenin ortaya çıkabileceğini
öngörebilir vaziyettedir. Burada bahsedilen neticenin öngörülmesi olmayıp, söz konusu
olan öngörülebilir bir netice olmasıdır.
D- Neticenin istenmemiş olması gerekir. Neticenin istenmemesi, kast ile taksiri birbirinden
ayıran bir kriterdir. Fail eğer sonucu istiyorsa bu halde taksirinden değil, kastından söz
etmek gerekecektir.
E- Hareket ile netice arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Failin hareketi ile
meydana gelen netice arasında bir sebep-sonuç ilişkisi bulunmalıdır.

Taksirle öldürme suçunun cezası nedir?

Taksirle öldürme suçu Türk Ceza Kanunu’nun 85. maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye
göre:
“(1) Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır. (2) Fiil, birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü
ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise, kişi iki yıldan onbeş
yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
Eğer olayda basit taksir değil bilinçli taksir durumu varsa bu maddeye göre hükmedilen ceza
üçte birden yarısına kadar artırılabilecektir. Örneğin taksirle öldürme neticesinde hakkında 6
yıl cezaya hükmolunacak bir fail, bilinçli taksirin varlığı halinde 8 ile 9 yıl arası ceza
alabilecektir.

Taksirle öldürme suçu hangi hareketlerle işlenebilir?

Taksirle öldürme suçu için kanun koyucunun hareket şeklini tayin etmemiştir. Yani taksirle
öldürme suçu serbest hareketli suçlardan olup her şekilde işlenebilmektedir. Taksirli hareket
icrai nitelikteki bir eylemle işlenebileceği gibi ihmali bir eylemle de işlenebilir. Örneğin;
A- Ölümlü trafik kazalarında trafik mevzuatına aykırı davranan kusurlu sürücü taksirle
öldürme suçundan cezalandırılabilmektedir.
B- İş mevzuatından kaynaklanan önlemlerin alınmaması nedeniyle iş kazasının meydana
gelmesi durumunda işverenin taksirle öldürme suçundan sorumluluğu gündeme
gelebilecektir.
C- Hatalı doktor uygulaması (tıbbi malpraktis) nedeniyle dikkat ve özen yükümlülüğüne
aykırı davranan fail taksirle öldürme suçundan cezalandırılabilmektedir.
Ç- Çocuk bakıcısının yükümlülüklerini ihlal etmesi nedeniyle çocuğun ölmesi durumunda
dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık ihmali davranışla gerçekleştiğinden bakıcının
taksirli sorumluluğu gündeme gelebilmektedir.

Taksirle öldürme suçu şikayete bağlı mıdır?

Taksirle öldürme suçu şikâyete tabi değildir. Bu sebeple savcılık suçun işlendiğini öğrendiği
an re’sen soruşturma başlatır.

Taksirle öldürme suçunda görevli mahkeme hangisidir?

5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş,
Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 11.ve 12. maddelerine göre TCK 85/1. maddesindeki
taksirle bir kişinin ölmesi durumunda görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. TCK’nın
85/2. maddesinde düzenlenen suçun işlenmesi halinde ise görevli mahkeme ağır ceza
mahkemesidir.

Taksirle öldürme suçu sebebiyle hükmedilen hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir mi?

Türk Ceza Kanunu’nun 50/4. maddesine göre taksirli suçlar sebebiyle hükmedilen hapis
cezası uzun süreli olsa dahi adli para cezasına çevrilebilecektir. Ancak bu hüküm yalnızca
basit taksirin varlığı halinde uygulanmakta olup bilinçli taksir durumunda hükmedilen hapis
cezası adli para cezasına çevrilemez.
Sonuç olarak taksirle öldürme suçu pek çok farklı fiil ile ortaya çıkabilen bir suç
türüdür. Bu nedenle her durumda taksirin unsurları ve türü doğru tespit edilerek

savunma yapılması gerekir. Aksi halde uzun süreli hapis cezalarına hükmolunması
kaçınılmaz olduğundan tarafınıza taksirle öldürme suçu isnat edildiğinde alanında
yetkin bir ceza avukatından yardım almanız faydanıza olacaktır.

Stj.Av.Hasan Yalçın Ejder