Tasarrufun iptali davasında hangi mal devirleri iptal edilebilir? Eşe, çocuğa ve akrabaya satış, bağış, düşük bedelli devir, muvazaalı satış ve şirketlere mal aktarımı hakkında 2026 güncel rehber.

Borçlunun borcu bulunurken taşınmazını, aracını, şirket hissesini veya başka bir malvarlığı değerini üçüncü kişiye devretmesi her zaman hukuka aykırı değildir. Borçlu da diğer kişiler gibi malvarlığı üzerinde tasarrufta bulunabilir. Ancak bazı devirler, özellikle alacaklıların tahsil imkanını ortadan kaldırıyorsa tasarrufun iptali davası bakımından ciddi risk taşır.

Uygulamada en fazla uyuşmazlık; borçlunun evini eşine devretmesi, aracını çocuğuna satması, taşınmazını yakın akrabasına düşük bedelle geçirmesi, mallarını ilişkili şirkete aktarması veya hacizden hemen önce malvarlığını elden çıkarması halinde ortaya çıkmaktadır.

Buradaki en önemli nokta şudur: Her mal devri iptal edilmez.

Devrin tarihi, alacağın ne zaman doğduğu, alıcı ile borçlu arasındaki ilişki, satış bedelinin gerçek olup olmadığı, malın piyasa değeri, ödeme şekli, borçlunun mali durumu ve üçüncü kişinin borçlunun durumunu bilip bilmediği birlikte değerlendirilmelidir.

Tasarrufun İptali Davası Nedir?

Tasarrufun iptali davası, İcra ve İflas Kanunu’nun 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen ve alacaklının tahsil imkanını korumayı amaçlayan özel bir davadır.

Borçlu, alacaklının haczedebileceği malını üçüncü kişiye devretmiş olabilir. Kanundaki şartların gerçekleşmesi halinde alacaklı bu tasarrufun kendisi bakımından etkisiz hale getirilmesini isteyebilir.

Davanın kabul edilmesi, taşınmazın mutlaka yeniden borçlu adına tescil edilmesi anlamına gelmez.

Alacaklı, dava konusu mal üzerinde belirli şartlarda cebri icra yoluyla alacağını tahsil edebilme imkanına kavuşur.

Tasarrufun İptali Davasında En Riskli Mal Devirleri Hangileridir?

Her somut olay ayrı değerlendirilmekle birlikte uygulamada özellikle şu işlemler yüksek risk taşır:

1. Borçlunun eşine yaptığı mal devirleri
2. Çocuğa yapılan taşınmaz ve araç devirleri
3. Yakın akrabalara yapılan karşılıksız kazandırmalar
4. Bağışlar
5. Piyasa değerinin çok altında yapılan satışlar
6. Satış bedeli gerçekte ödenmeyen işlemler
7. Borçlunun malı kullanmaya devam ettiği devirler
8. İlişkili şirkete yapılan mal aktarımları
9. Haciz veya takip öncesinde gerçekleştirilen şüpheli devirler
10. Borçlunun önemli malvarlığının tamamını elden çıkardığı işlemler
11. Alıcının borçlunun mali durumunu bildiği devirler
12. Alacaklılara zarar verme kastıyla gerçekleştirilen işlemler

Ancak bunların hiçbiri somut hukuki şartlardan bağımsız olarak “otomatik iptal” anlamına gelmez.

Borçlunun Eşine Ev Devretmesi Riskli midir?

Eşe yapılan devirler tasarrufun iptali uyuşmazlıklarında en sık karşılaşılan işlemlerdendir.

Örneğin borçlunun 10 milyon TL borcu varken sahip olduğu tek konutu eşine devrettiğini düşünelim.

Özellikle satış bedeli ödenmemişse, borçlu evde yaşamaya devam ediyorsa ve devir borcun doğmasından sonra gerçekleşmişse işlem alacaklı açısından ciddi şekilde incelenebilir.

İİK m.278 kapsamında kanunda sayılan yakın kişiler arasındaki belirli tasarruflar özel düzenlemelere tabidir.

Bu nedenle eşe yapılan devirlerde işlemin gerçek ekonomik niteliği özellikle önemlidir.

Eş Gerçekten Parasını Ödeyerek Evi Satın Aldıysa Ne Olur?

Eşe yapılan her satış iptal edilmez.

Eş taşınmazı gerçek piyasa değerine yakın bir bedelle satın almış, bedeli kendi banka hesabından ödemiş ve işlemin gerçek bir ekonomik sebebi bulunmuş olabilir.

Bu durumda:

• banka dekontları,
• eşin gelir durumu,
• ödeme kaynağı,
• taşınmazın piyasa değeri,
• satış tarihi

önem taşır.

Dolayısıyla yalnızca alıcının borçlunun eşi olması üzerinden kesin sonuç çıkarılmamalıdır.

Borçlunun Çocuğuna Ev Devretmesi Riskli midir?

Evet, özellikle karşılıksız veya görünüşte satış şeklindeki devirler ciddi risk taşıyabilir.

Örneğin borçlunun 15 milyon TL değerindeki evini üniversite öğrencisi olan çocuğuna sattığını düşünelim.

Çocuğun düzenli geliri veya bu bedeli karşılayacak malvarlığı bulunmuyorsa “satış bedeli nasıl ödendi?” sorusu önem kazanır.

Banka hareketi bulunmaması ve borçlunun taşınmazda yaşamaya devam etmesi işlemin hukuki niteliğinin daha ayrıntılı incelenmesine neden olabilir.

Borçlunun Anne veya Babasına Mal Devretmesi Riskli midir?

Yakın aile bireylerine gerçekleştirilen tasarruflar İİK’nın iptal hükümleri bakımından dikkatle değerlendirilmelidir.

Ancak anne veya babaya yapılan her satışın geçersiz olduğu söylenemez.

Gerçek satış bedelinin ödenmesi, işlemin ticari veya ekonomik gerekçesinin bulunması ve tarafların mali durumları önemlidir.

Kardeşe Yapılan Mal Devri İptal Edilebilir mi?

Şartları bulunuyorsa evet.

Kardeşe yapılan devirde özellikle alıcının borçlunun mali durumunu bilip bilmediği, gerçek bir satış bedeli bulunup bulunmadığı ve işlemin hangi tarihte gerçekleştirildiği araştırılabilir.

Örneğin borçlu icra tehdidini öğrendikten hemen sonra tek aracını kardeşine devretmiş ve bedel almamışsa işlem tasarrufun iptali bakımından ciddi risk taşıyabilir.

Borçlunun Yakın Arkadaşına Yaptığı Satış Riskli midir?

Akrabalık bulunmaması işlemi otomatik olarak güvenli hale getirmez.

İİK m.280 kapsamında borçlunun malvarlığının alacaklılara zarar verme kastıyla azaltıldığı ve üçüncü kişinin borçlunun mali durumunu ve zarar verme kastını bildiği veya bilmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu durumlar önem taşır.

Dolayısıyla çok yakın arkadaş, uzun süreli iş ortağı veya borçlunun ekonomik durumunu yakından bilen başka bir kişiyle yapılan işlemler de incelemeye konu olabilir.

Bağışlanan Mallar Tasarrufun İptali Davasında Riskli midir?

Evet. Karşılıksız tasarruflar tasarrufun iptali hukukunun en önemli alanlarından biridir.

Borçlu malını hiçbir karşılık almadan üçüncü kişiye bağışlamışsa alacaklının haciz imkanını azaltmış olabilir.

İİK m.278 bağışlamaları ve bağışlama hükmünde kabul edilen bazı tasarrufları özel olarak düzenlemektedir.

Özellikle borçlunun ödeme güçlüğü içerisindeyken önemli malvarlığını karşılıksız devretmesi ciddi risk taşır.

Satış Gibi Gösterilen Bağışlar Ne Olur?

Uygulamada malın tapuda “satış” gösterilmesine rağmen gerçekte bedel ödenmemesiyle sık karşılaşılır.

Örneğin borçlu taşınmazını oğluna 3 milyon TL bedelle sattığını tapuda beyan etmiş olabilir. Ancak banka hareketlerinde herhangi bir ödeme bulunmayabilir.

Bu durumda işlemin gerçekte satış mı, karşılıksız kazandırma mı olduğu araştırılabilir.

Tapuda işlemin satış olarak gösterilmiş olması tek başına hukuki değerlendirmeyi sona erdirmez.

Düşük Bedelli Satışlar Neden Risklidir?

İİK m.278 bakımından borçlunun verdiği şeyin değerine göre çok düşük karşılık kabul ettiği işlemler özel önem taşır.

Örneğin gerçek piyasa değeri 12 milyon TL olan bir taşınmazın 2 milyon TL karşılığında devredilmesi halinde ciddi değer farkı bulunmaktadır.

Mahkeme taşınmazın tasarruf tarihindeki gerçek değerini bilirkişi aracılığıyla tespit ettirebilir.

Burada bugünkü değer değil, kural olarak devir tarihindeki değer önem taşır.

Tapuda Düşük Bedel Gösterilmesi Tek Başına Yeterli midir?

Hayır.

Türkiye’deki taşınmaz işlemlerinde tapuda gösterilen bedel ile gerçek satış bedeli farklı olabilir.

Bu nedenle yalnızca tapu senedindeki rakama bakılarak otomatik şekilde “mal kaçırılmıştır” sonucuna ulaşılmamalıdır.

Gerçek ödeme banka kayıtları, tarafların mali durumu ve diğer delillerle araştırılabilir.

Satış Bedeli Bankadan Ödenmezse İşlem Riskli midir?

Özellikle yüksek tutarlı mal devirlerinde banka kaydının bulunmaması önemli bir tartışma yaratabilir.

Alıcı satış bedelini elden ödediğini ileri sürebilir.

Ancak milyonlarca liralık taşınmazın bedelinin tamamen elden ödendiğinin ileri sürülmesi halinde alıcının paranın kaynağını ve ekonomik durumunu açıklaması önem kazanabilir.

Banka hareketi tek başına belirleyici değildir ancak güçlü delillerden biridir.

Alıcının Satın Alma Gücü Yoksa Ne Olur?

Bu durum tasarrufun gerçekliği bakımından önemli bir emare olabilir.

Örneğin aylık geliri sınırlı olan kişinin 20 milyon TL değerindeki taşınmazı satın aldığı ileri sürülüyorsa finansmanın nasıl sağlandığı araştırılabilir.

Kredi kullanılmış olabilir, miras alınmış olabilir veya başka meşru finansman kaynağı bulunabilir.

Ancak herhangi bir finansman kaynağı gösterilemiyorsa işlem daha şüpheli hale gelebilir.

Borçlu Evi Sattıktan Sonra Evde Oturmaya Devam Ederse Ne Olur?

Mülkiyet devredilmiş olmasına rağmen borçlunun mal üzerindeki fiili hakimiyetinin devam etmesi önemli bir emare olabilir.

Örneğin borçlu evini kardeşine sattığını ileri sürüyor ancak beş yıldır hiçbir kira ödemeden aynı evde yaşamaya devam ediyor olabilir.

Bu durum tek başına iptal sebebi değildir ancak satış bedelinin ödenmemesi ve tarafların yakınlığı gibi diğer unsurlarla birleştiğinde önem kazanır.

Araç Devredildikten Sonra Borçlu Kullanmaya Devam Ederse Ne Olur?

Aynı değerlendirme araçlar bakımından da yapılabilir.

Borçlu lüks aracını eşine veya arkadaşına devretmiş ancak sigorta, bakım, HGS ve kullanım giderlerini kendisi karşılamaya devam ediyor olabilir.

Hukuka uygun şekilde elde edilen bu tür kayıtlar işlemin fiili niteliğinin değerlendirilmesinde destekleyici delil olabilir.

Borcun Doğmasından Sonra Yapılan Devirler Daha mı Risklidir?

Tasarrufun iptali davası bakımından alacağın doğum tarihi son derece önemlidir.

Kural olarak iptal davasına konu edilecek tasarruf bakımından alacağın tasarruftan önce doğmuş olması aranır.

Bu nedenle borcun doğum tarihi ile devir tarihi mutlaka karşılaştırılmalıdır.

Örneğin alacak 1 Şubat 2025’te doğmuş, borçlu taşınmazını 1 Haziran 2025’te devretmişse kronolojik şart bakımından inceleme yapılabilir.

Ancak borç 2026’da doğmuş, taşınmaz 2020’de gerçek bir satışla devredilmişse durum tamamen farklıdır.

İcra Takibinden Bir Gün Önce Yapılan Devir Otomatik İptal Edilir mi?

Hayır.

İşlemin takibe çok yakın olması güçlü bir şüphe yaratabilir ancak tek başına otomatik iptal sonucu doğurmaz.

Tasarrufun iptali davasında önemli olan yalnızca takip tarihi değildir.

Alacağın doğum zamanı, işlemin niteliği, borçlunun mali durumu ve uygulanacak İİK hükmü birlikte değerlendirilmelidir.

İcra Takibinden Önce Yapılan Devirler İptal Edilebilir mi?

Evet.

Tasarrufun iptali davası yalnızca icra takibi başladıktan sonra yapılan işlemler için açılmaz.

Hatta uygulamada uyuşmazlıkların önemli bölümü takip başlamadan önce gerçekleştirilen devirlerle ilgilidir.

Borçlu borcunun tahsil edileceğini öngörerek daha takip başlamadan malvarlığını üçüncü kişilere aktarmış olabilir.

Hacizden Sonra Yapılan Taşınmaz Devri Ne Olur?

Taşınmaz üzerinde geçerli haciz bulunuyorsa sonraki devir haczin sonuçları dikkate alınarak gerçekleşir.

Haciz şerhi tapu sicilinde bulunduğu sürece taşınmazın üçüncü kişiye devredilmiş olması haciz alacaklısının hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Bu durum tasarrufun iptali davasından farklı bir hukuki mekanizmadır.

Borçlu Bütün Malvarlığını Tek Kişiye Devrederse Riskli midir?

Evet, özellikle borçlu bu işlem sonucunda alacaklılarını karşılayacak malvarlığından yoksun kalıyorsa işlem daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Örneğin borçlunun üç taşınmazı ve iki aracı bulunurken bunların tamamını kısa süre içerisinde aynı kişiye devretmesi önemli bir emare oluşturabilir.

Devirlerin gerçek ticari gerekçeleri ve bedellerin nereye gittiği araştırılmalıdır.

Borçlu Mallarını Birden Fazla Akrabasına Dağıtırsa Ne Olur?

Malvarlığının parçalı şekilde farklı yakınlara devredilmesi de tasarrufun iptali incelemesine konu olabilir.

Örneğin borçlu:

evini eşine,

arsasını oğluna,

aracını kardeşine,

şirket paylarını kızına

devretmiş olabilir.

Bu işlemler ayrı ayrı değerlendirilmekle birlikte bütün işlemlerin kısa zaman içerisinde yapılması alacaklı açısından önemli bir kronoloji oluşturabilir.

Şirket Hisselerinin Yakınlara Devredilmesi Riskli midir?

Evet.

Borçlunun ekonomik değeri bulunan şirket paylarını üçüncü kişilere devretmesi de tasarrufun iptali uyuşmazlığı doğurabilir.

Özellikle şirket paylarının gerçek değerinin çok altında devredilmesi veya bedel alınmaması önemlidir.

Ticaret sicili kayıtları, pay devir sözleşmeleri, şirketin mali tabloları ve ödeme kayıtları incelenebilir.

Borçlunun Mallarını Kendi Şirketine Devretmesi Riskli midir?

Borçlunun kişisel malvarlığını ortağı veya yöneticisi olduğu şirkete devretmesi mümkündür.

Ancak şirket ayrı tüzel kişiliğe sahip olduğundan devir gerçekleştikten sonra mal doğrudan borçlunun kişisel haczine konu edilemeyebilir.

Bu nedenle özellikle borçlunun ödeme güçlüğü döneminde şahsi taşınmaz veya araçlarını kontrolündeki şirkete devretmesi ayrıntılı incelenmelidir.

Borçlu Şirketin Mallarını Yeni Kurulan Şirkete Devretmesi Riskli midir?

Uygulamada özellikle ticari alacaklarda sık karşılaşılan bir durumdur.

Borçlu şirket faaliyetini durdururken makinelerini, stoklarını veya araçlarını yeni kurulan ilişkili şirkete devredebilir.

Şu göstergeler birlikte bulunuyorsa işlem daha riskli hale gelebilir:

aynı ortaklar veya yakınları,

aynı işyeri adresi,

aynı makineler,

aynı çalışanlar,

aynı müşteriler,

aynı ticari marka,

satış bedelinin ödenmemesi,

yeni şirketin devir bedelini karşılayacak sermayesinin bulunmaması.

Ancak şirketler arasındaki organik bağ tek başına mal devrinin iptali için yeterli kabul edilmemelidir.

Gerçek Bir Ticari Satış da İptal Edilebilir mi?

Her gerçek satış iptale tabi değildir.

Borçlu piyasa değerine uygun bedelle malını satmış ve aldığı bedeli borçlarını ödemek veya ticari faaliyetini sürdürmek için kullanmış olabilir.

Tasarrufun iptali hukukunun amacı borçlunun bütün ekonomik faaliyetlerini engellemek değildir.

Önemli olan işlemin kanundaki iptal nedenlerinden birine girip girmediğidir.

Borçlunun Borç Ödemesi Riskli Bir Tasarruf Olabilir mi?

Bazı ödeme ve teminat işlemleri de İİK m.279 kapsamında iptal tartışmasına konu olabilir.

Kanun, belirli dönemlerde gerçekleştirilen bazı olağan dışı ödeme ve teminat işlemlerini özel olarak düzenlemektedir.

Örneğin borçlunun önceden teminat vermeyi taahhüt etmediği bir borç için ödeme güçlüğü döneminde rehin tesis etmesi belirli şartlarda değerlendirmeye konu olabilir.

Dolayısıyla tasarrufun iptali yalnızca ev ve araç satışlarından ibaret değildir.

Borçlunun Bir Alacaklısına Mal Vermesi Riskli midir?

Borçlunun gerçek bir borcunu ödemesi kural olarak olağan bir işlem olabilir.

Ancak borç ödeme şekli ve zamanı İİK m.279 hükümleri kapsamında özel önem taşıyabilir.

Borçlunun para yerine alışılmış ödeme araçları dışında mal vermesi gibi işlemler kanundaki şartlar dahilinde iptal incelemesine konu olabilir.

Borçlu Başkasının Borcu İçin İpotek Verirse Ne Olur?

Borçlunun kendi taşınmazını üçüncü kişinin borcu için teminat göstermesi, özellikle karşılıksız şekilde malvarlığını alacaklılarının erişiminden uzaklaştırıyorsa ayrıntılı değerlendirilmelidir.

İpoteğin kuruluş tarihi, borç ilişkisi ve karşılığında borçlunun ekonomik bir menfaat elde edip etmediği önem taşır.

Sonradan Verilen Rehin ve İpotekler Riskli midir?

Önceden taahhüt edilmemiş teminatların borçlunun mali durumunun bozulduğu dönemde verilmesi İİK m.279 kapsamında özel risk taşıyabilir.

Örneğin yıllardır teminatsız bulunan bir borç için borçlunun ödeme güçlüğüne düştükten sonra taşınmazı üzerinde ipotek kurması incelenebilir.

İİK 278 Hangi İşlemleri Hedefler?

İİK m.278 genel olarak bağışlamaları ve bağışlama hükmündeki bazı tasarrufları düzenlemektedir.

Yakın kişilerle yapılan belirli işlemler ve borçlunun verdiğine göre çok düşük karşılık kabul ettiği sözleşmeler bu kapsamda önem taşıyabilir.

Ancak maddenin uygulanmasında kanundaki zaman şartlarının da ayrıca gerçekleşmesi gerekir.

İİK 279 Neden Önemlidir?

İİK m.279 ödeme güçlüğü içerisindeki borçlunun belirli dönemlerde yaptığı bazı tasarrufları düzenler.

Olağan ödeme araçları dışında yapılan ödemeler, belirli teminat işlemleri ve kanunda sayılan diğer tasarruflar bu kapsamda değerlendirilebilir.

Üçüncü kişinin borçlunun durumunu bilmediğini ispat etmesi gibi konular da önem taşıyabilir.

İİK 280 Hangi Durumlarda Uygulanır?

İİK m.280, alacaklılara zarar verme kastıyla gerçekleştirilen işlemler bakımından özellikle önemlidir.

Borçlunun mali durumunun ve zarar verme kastının karşı tarafça bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu durumlar değerlendirilir.

Bu hüküm özellikle borçlunun ekonomik durumunu yakından bilen kişiler veya ticari işletmenin devri gibi olaylarda önem kazanabilir.

Ticari İşletmenin Devri Riskli midir?

Evet, bazı durumlarda oldukça yüksek risk taşıyabilir.

Borçlu ticari işletmesini, makinelerini, stoklarını, markasını ve müşteri çevresini bir bütün halinde başka kişiye veya şirkete devredebilir.

Özellikle işletmenin devredildiği kişinin borçlunun mali durumunu bildiği veya bilmesini gerektiren şartların bulunduğu durumlarda İİK m.280 değerlendirmesi önem kazanabilir.

Tasarrufun İptali Davasında Aciz Vesikası Neden Önemlidir?

Tasarrufun iptali davasında alacaklının gerçek anlamda tahsil sorunu yaşadığının ortaya konulması gerekir.

Bu nedenle kesin aciz vesikası veya İİK m.105 kapsamında geçici aciz vesikası niteliğindeki haciz tutanakları önem taşır.

Borçlunun başka malvarlığı alacağın tamamını karşılıyorsa tasarrufun iptali davasının hukuki yararı ve şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

Aciz Vesikası Olmadan Dava Açılamaz mı?

Her dosyada yalnızca üzerinde “aciz vesikası” yazan ayrı bir belge aranacağı şeklinde düşünülmemelidir.

İİK m.105 kapsamındaki haciz tutanakları şartlarına göre geçici veya kesin aciz vesikası hükmünde olabilir.

Bu nedenle icra dosyasının tamamı incelenmelidir.

Tasarrufun İptali Davasında 5 Yıllık Süre Nedir?

İİK m.284 uyarınca iptal davası hakkı, iptale tabi tasarruf tarihinden itibaren beş yıl geçmekle düşer.

Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve özellikle eski mal devirlerinde kritik önem taşır.

Ancak bu hüküm “borçlunun son beş yıl içerisinde yaptığı bütün devirler iptal edilebilir” şeklinde anlaşılmamalıdır.

İİK m.278, 279 ve 280’deki özel süre ve şartlar ayrıca değerlendirilmelidir.

5 Yıl İçindeki Her Devir Riskli midir?

Hayır.

Beş yıllık üst sınır içerisinde bulunmak tek başına yeterli değildir.

Örneğin gerçek piyasa bedeliyle yapılan, bedeli banka üzerinden tamamen ödenen ve alıcının borçlunun mali durumuyla ilgisi bulunmayan olağan bir satışın sırf son beş yıl içinde yapılmış olması nedeniyle otomatik olarak iptal edilmesi söz konusu değildir.

Tasarrufun İptali ile Muvazaa Davası Aynı Şey midir?

Hayır.

Tasarrufun iptali davasında işlem gerçek ve geçerli olabilir. Ancak alacaklı bakımından kanun gereği etkisiz hale getirilebilir.

Muvazaada ise görünürdeki işlem tarafların gerçek iradesini yansıtmaz.

Örneğin tapuda satış gösterilmiş ancak taraflar gerçekte mülkiyeti devretmek istememiş olabilir.

Somut olayda hangi davanın açılacağı dikkatle belirlenmelidir.

Riskli Bir Mal Devri Nasıl Tespit Edilir?

Mal devri değerlendirilirken özellikle şu sorular sorulmalıdır:

Alacak ne zaman doğdu?

Mal ne zaman devredildi?

Mal kime devredildi?

Borçlu ile alıcı arasında nasıl bir ilişki var?

Gerçek satış bedeli neydi?

Bedel gerçekten ödendi mi?

Alıcının ödeme gücü var mıydı?

Borçlu malı kullanmaya devam ediyor mu?

Borçlu devir sonucunda ödeme gücünü kaybetti mi?

Üçüncü kişi borçlunun mali durumunu biliyor muydu?

Bu soruların cevapları tasarrufun risk seviyesini büyük ölçüde ortaya çıkarabilir.

Tasarrufun İptali Açısından 20 Yüksek Riskli İşlem

1. Borçlunun eşine karşılıksız taşınmaz devri.
2. Çocuğa bedelsiz araç devri.
3. Yakın akrabaya bağış.
4. Gerçek değerin çok altında taşınmaz satışı.
5. Satış bedeli hiç ödenmeyen devir.
6. Alıcının satın alma gücünün bulunmadığı satış.
7. Borçlunun malı kullanmaya devam ettiği görünüşte satış.
8. Borcun doğmasından sonra yapılan şüpheli devir.
9. Takipten hemen önce yapılan mal aktarımı.
10. Borçlunun bütün malvarlığını tek kişiye devretmesi.
11. Malların farklı aile bireylerine dağıtılması.
12. Şirket hisselerinin yakınlara bedelsiz devri.
13. Borçlunun mallarını kontrolündeki şirkete aktarması.
14. Borçlu şirketin makinelerini ilişkili şirkete devretmesi.
15. Gerçek ödeme yapılmadan fatura düzenlenmesi.
16. Olağan olmayan ödeme biçimleri.
17. Sonradan tesis edilen şüpheli rehinler.
18. Alacaklılara zarar veren ipotek işlemleri.
19. Ticari işletmenin ilişkili kişiye devri.
20. Alacaklılardan mal kaçırma kastının karşı tarafça bilindiği işlemler.

Örnek 1: 15 Milyon TL’lik Ev Eşe Devrediliyor

Borçlunun 9 milyon TL ticari borcu bulunsun. Borç doğduktan üç ay sonra 15 milyon TL değerindeki tek taşınmazını eşine satsın.

Tapuda satış bedeli 2 milyon TL gösterilsin ancak banka hesabında herhangi bir ödeme bulunmasın.

Borçlu da evde yaşamaya devam etsin.

Bu durumda akrabalık ilişkisi, değer farkı, ödemenin bulunmaması, borcun doğum tarihi ve fiili kullanım birlikte değerlendirildiğinde işlem tasarrufun iptali açısından yüksek risk taşıyabilir.

Örnek 2: Araç Çocuğa Devrediliyor

Borçlu 3 milyon TL değerindeki aracını 400.000 TL bedelle oğluna devretsin.

Oğlunun bu bedeli dahi ödediğini gösteren banka kaydı bulunmasın ve araç borçlu tarafından kullanılmaya devam edilsin.

Bu unsurlar birlikte değerlendirildiğinde işlem ayrıntılı incelemeye konu olabilir.

Örnek 3: Fabrika Makineleri Yeni Şirkete Aktarılıyor

Borçlu A Ltd. Şti.’nin 40 milyon TL değerindeki makinelerini hacizden kısa süre önce yeni kurulan B Ltd. Şti.’ye sattığını düşünelim.

B şirketinin ortakları A şirketinin ortaklarının yakınları olsun. Şirketler aynı fabrikada çalışmaya devam etsin ve makine satış bedelinin ödendiğine ilişkin banka hareketi bulunmasın.

Bu durumda şirketlerin ticari defterleri, banka hesapları, faturalar, ortaklık yapıları ve makinelerin fiili kullanımı birlikte incelenebilir.

Örnek 4: Gerçek ve Piyasa Bedelli Satış

Borçlu taşınmazını borç doğduktan sonra bağımsız bir üçüncü kişiye satsın.

Taşınmaz için uzman değerlemesine uygun 8 milyon TL bedel belirlensin, alıcı bedelin tamamını banka üzerinden ödesin ve taşınmazı fiilen teslim alsın.

Borçlu da elde ettiği parayı ticari borçlarının ödenmesinde kullansın.

Bu işlem sırf borç doğduktan sonra gerçekleştiği için otomatik olarak iptale tabi kabul edilemez.

Tasarrufun İptali Davasında En Büyük Hata: Her Devri Aynı Görmek

Tasarrufun iptali davalarında en önemli hata, borçlunun yaptığı bütün mal devirlerini aynı hukuki kategoride değerlendirmektir.

Eşe yapılan bağış ile bağımsız üçüncü kişiye piyasa bedeli üzerinden yapılan gerçek satış aynı değildir.

Bedelsiz taşınmaz devri ile ticari işletmenin gerçek piyasa koşullarında satılması aynı değildir.

Benzer şekilde İİK m.278 kapsamındaki bağışlama niteliğindeki tasarruflar, İİK m.279 kapsamındaki bazı ödeme ve teminat işlemleri ve İİK m.280 kapsamındaki zarar verme kastına dayalı tasarrufların koşulları birbirinden farklıdır.

Bu nedenle başarılı bir tasarrufun iptali stratejisinin ilk adımı devirleri tek tek sınıflandırmaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Eşe yapılan mal devri kesin olarak iptal edilir mi?

Hayır. Ancak eşler arasındaki belirli tasarruflar İİK hükümleri kapsamında özel önem taşır. İşlemin zamanı, bedeli ve niteliği incelenmelidir.

2. Çocuğa yapılan ev satışı iptal edilebilir mi?

Şartları varsa evet. Özellikle satış bedelinin ödenmemesi veya işlemin gerçekte karşılıksız olması önemlidir.

3. Düşük bedelli satış riskli midir?

Evet. Borçlunun verdiği malın değeri ile aldığı karşılık arasında aşırı oransızlık bulunması İİK m.278 kapsamında önemli olabilir.

4. Bankadan ödeme yapılmışsa dava açılamaz mı?

Hayır. Banka ödemesi güçlü bir delildir ancak tek başına bütün iptal ihtimallerini ortadan kaldırmaz.

5. Borçtan önce yapılan devir iptal edilir mi?

Tasarrufun iptali bakımından kural olarak alacağın tasarruftan önce doğmuş olması aranır. Somut olayın hukuki niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

6. Takipten önce yapılan satış iptal edilebilir mi?

Evet. İcra takibinin henüz başlamamış olması tasarrufun iptaline tek başına engel değildir.

7. Borçlu malını kendi şirketine devrederse ne olur?

Şirket ayrı tüzel kişidir. Ancak devir kanundaki iptal koşullarını taşıyorsa tasarrufun iptali davasına konu olabilir.

8. Tasarrufun iptali davasında süre kaç yıldır?

İİK m.284 uyarınca iptal davası hakkı iptale tabi tasarruf tarihinden itibaren beş yıl geçmekle düşer. Özel iptal nedenlerine ilişkin diğer süreler ayrıca dikkate alınmalıdır.

9. Tasarruf iptal edilirse tapu borçluya geri döner mi?

Davanın temel sonucu tapunun mutlaka borçlu adına dönmesi değildir. Alacaklı dava konusu mal üzerinde cebri icra yoluyla alacağını tahsil etme imkanı kazanabilir.

10. Aciz vesikası tasarrufun iptali davasında önemli midir?

Evet. Borçlunun aciz halinin ortaya konulması davanın temel konularından biridir. Kesin veya geçici aciz vesikası niteliğindeki belgeler bu nedenle önem taşır.

Mal Devri Yapılmış Olması Alacağın Tahsil Edilemeyeceği Anlamına Gelmez

Borçlunun taşınmazını, aracını veya diğer malvarlığını üçüncü kişiye devretmiş olması alacaklının tahsil imkanının mutlaka sona erdiği anlamına gelmez.

Özellikle eşe ve çocuklara yapılan karşılıksız devirler, düşük bedelli satışlar, bedeli gerçekte ödenmeyen işlemler, borçlunun kullanmaya devam ettiği mallar, ilişkili şirketlere yapılan aktarımlar ve alacaklılara zarar verme kastıyla gerçekleştirilen tasarruflar ayrıntılı hukuki incelemeye konu olabilir.

Alacaklı açısından en önemli konu, şüpheli devirleri mümkün olduğunca erken tespit etmek ve İİK m.284’teki süre başta olmak üzere dava sürelerini kaçırmamaktır.

Tasarrufun İptali Davalarında Hukuki Destek

Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık, borçlunun malvarlığını üçüncü kişilere devrettiği ve alacağın tahsilinin güçleştiği icra dosyalarında hukuki destek sunmaktadır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından özellikle eşe ve çocuklara yapılan taşınmaz devirleri, düşük bedelli satışlar, bedelsiz devirler, ilişkili şirketlere mal aktarımı, şirket hissesi devirleri, aciz vesikası, İİK m.278-280 kapsamında iptale tabi tasarruflar ve yüksek tutarlı alacakların tahsiline ilişkin süreçler değerlendirilmektedir.

Borçlu Mallarını Devrettiyse Dosyanızı Gecikmeden İnceletin

Borçlunun üzerine bugün hiçbir taşınmaz veya araç kayıtlı olmaması, alacağın tahsil edilemeyeceği anlamına gelmeyebilir. Geçmiş mal devirlerinin tarihi, kime yapıldığı, gerçek bedelin ödenip ödenmediği ve borçlunun mali durumu birlikte incelenerek tasarrufun iptali imkanları değerlendirilebilir.

Tasarrufun iptali, muvazaalı mal devri ve icra yoluyla alacak tahsili konusunda FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık bünyesinde Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve hukuk ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp / 7/24 Acil: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara