Tedarikçinin Sürekli Geç Teslim Yapması Haklı Fesih Sebebi midir? (2026 Güncel Rehber)

Tedarikçinin sürekli geç teslim yapması hangi şartlarda haklı fesih nedeni olur? İhtar, tazminat, cezai şart ve sözleşme feshi süreçlerini öğrenin.

Sürekli Geç Teslim Sözleşmeye Aykırılık Oluşturur mu?

Tedarikçinin teslimatları sürekli olarak kararlaştırılan tarihten sonra yapması, sözleşmeye aykırılık oluşturabilir. Özellikle teslim tarihi üretim, satış, ihracat veya müşteri teslim programı bakımından önemliyse gecikmeler şirket için ciddi zararlara yol açabilir.

Tek bir gecikme her zaman sözleşmenin feshi için yeterli olmayabilir. Ancak gecikmenin tekrarlanması, şirketin faaliyetlerini aksatması ve tedarikçinin uyarılara rağmen davranışını değiştirmemesi halinde sözleşmenin haklı nedenle feshi gündeme gelebilir.

Haklı Fesih İçin Hangi Şartlar Aranır?

Sürekli geç teslimin haklı fesih sebebi sayılabilmesi için genellikle şu hususlar değerlendirilir:

• Sözleşmede açık teslim tarihlerinin bulunması,
• Teslim tarihlerinin ticari faaliyet açısından önemli olması,
• Gecikmelerin tekrarlanması,
• Gecikmenin makul süreyi aşması,
• Tedarikçinin yazılı uyarılara rağmen teslimat düzenini düzeltmemesi,
• Gecikme nedeniyle somut zarar meydana gelmesi,
• Tedarikçinin geç teslim için haklı bir neden sunamaması.

Tedarikçinin her gecikmesi otomatik olarak haklı fesih sonucu doğurmaz. Mahkeme, gecikmenin sözleşmenin temel amacını ne ölçüde etkilediğini inceler.

Teslim Tarihi Sözleşmede Açıkça Yazılmalı mı?

Teslim tarihi sözleşmede gün, hafta veya ay olarak belirlenmişse ispat daha kolaydır. “Siparişten sonra en kısa sürede” veya “uygun zamanda” gibi belirsiz ifadelerde ise tarafların geçmiş uygulamaları, sipariş formları ve ticari yazışmaları dikkate alınabilir.

Düzenli tedarik ilişkilerinde her sipariş için düzenlenen belgeler de sözleşmenin tamamlayıcı parçası olabilir. Sipariş formunda belirlenen tarihin sürekli olarak aşılması, tedarikçinin sözleşmeye aykırı davrandığını gösterebilir.

Önce İhtar Göndermek Gerekir mi?

Fesih öncesinde tedarikçiye yazılı ihtar gönderilmesi çoğu durumda önemlidir. İhtarda;

1. Hangi teslimatların geciktiği,
2. Gecikme süreleri,
3. Şirketin uğradığı zararlar,
4. Teslimatın hangi tarihe kadar düzeltilmesi gerektiği,
5. Aksi halde sözleşmenin feshedileceği

açıkça belirtilmelidir.

Sözleşmede ek süre verilmesi öngörülmüşse bu süreye uyulmalıdır. Tedarikçinin açıkça teslimat yapmayacağını bildirmesi veya gecikmenin artık sözleşme amacını ortadan kaldırması halinde ayrıca uzun bir ek süre verilmesi gerekmeyebilir.

Sürekli Geç Teslim Haklı Fesih Sayılabilir mi?

Tedarikçinin her teslimatı geciktirmesi ve bu durumun şirketin ticari faaliyetini sürekli biçimde aksatması halinde haklı fesih hakkı doğabilir.

Örneğin;

• Üretim hattının düzenli olarak durması,
• Müşterilere verilen teslim tarihlerinin kaçırılması,
• İhracat sözleşmelerinde cezai şart ödenmesi,
• Perakende satışların aksaması,
• Bozulabilir ürünlerde değer kaybı yaşanması,
• Alternatif tedarik maliyetlerinin artması

gibi sonuçlar, ihlalin önemli olduğunu gösterebilir.

Buna karşılık birkaç saatlik veya düşük etkili gecikmeler, özellikle şirket tarafından uzun süre itiraz edilmeden kabul edilmişse, tek başına haklı fesih için yeterli görülmeyebilir.

Tedarikçinin Geç Tesliminde Hangi Zararlar İstenebilir?

Haklı fesih yanında tedarikçiden zararların tazmini de talep edilebilir. Somut olaya göre şu kalemler gündeme gelebilir:

• Alternatif tedarikçiden yapılan alım fiyat farkı,
• Üretim duruşundan kaynaklanan zarar,
• Müşterilere ödenen cezai şartlar,
• Nakliye ve acil lojistik giderleri,
• Depolama ve iş gücü maliyetleri,
• Sipariş iptallerinden doğan zarar,
• Bozulma veya değer kaybı,
• Belgelenebilen kâr kaybı,
• Sözleşmedeki gecikme cezaları.

Zararın tedarikçinin gecikmesiyle doğrudan bağlantılı olması gerekir. Şirket, zararı azaltmak için makul önlemleri aldığını da gösterebilmelidir.

Cezai Şart Talep Edilebilir mi?

Sözleşmede her gecikme günü veya her geç teslimat için cezai şart öngörülmüşse şirket bu bedeli isteyebilir. Cezai şartın uygulanabilmesi için teslim tarihlerinin ve gecikmenin belgelenmesi gerekir.

Bazı sözleşmelerde cezai şartın gerçek zarardan bağımsız olarak ödeneceği, bazı sözleşmelerde ise aşan zararın ayrıca talep edilebileceği düzenlenir. Bu nedenle cezai şart maddesinin tam metni incelenmeden kesin değerlendirme yapılmamalıdır.

Tacirler arasındaki ticari sözleşmelerde cezai şartın indirilmesi konusunda özel sınırlamalar bulunduğu için şirketin ve tedarikçinin tacir sıfatı ayrıca değerlendirilmelidir.

Tedarikçinin Haklı Gecikme Nedeni Varsa Ne Olur?

Tedarikçi gecikmenin mücbir sebep, taşıma engeli, resmi makam kararı, hammadde kıtlığı veya şirketin kendi ödeme gecikmesi nedeniyle meydana geldiğini ileri sürebilir.

Bu savunmanın kabul edilmesi için nedenin gerçek, öngörülemez ve tedarikçinin kontrolü dışında olması gerekir. Ayrıca tedarikçinin gecikmeyi zamanında bildirmesi ve zararı azaltmak için çaba göstermesi beklenebilir.

Şirketin sipariş bedellerini ödememesi, teknik şartnameyi zamanında vermemesi veya teslim adresini değiştirmesi de gecikmede etkili olmuşsa fesih hakkı zayıflayabilir.

Sözleşme Feshi Nasıl Yapılmalıdır?

Fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve dayanaklar açıkça belirtilmelidir. Bildirimde;

• Sözleşmenin tarihi,
• Geciken teslimatlar,
• Önceki ihtarlar,
• Gecikmelerin ticari etkisi,
• Fesih tarihi,
• Tazminat ve cezai şart talepleri

yer almalıdır.

Fesih bildiriminin noter, KEP veya sözleşmede belirtilen bildirim yöntemiyle gönderilmesi ispat açısından yararlıdır. Sözlü fesih açıklamaları ileride ciddi ispat sorunlarına yol açabilir.

Alternatif Tedarikçiye Geçmeden Önce Nelere Dikkat Edilmelidir?

Şirket, sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini düşünüyorsa alternatif tedarikçiden alım yapabilir. Ancak yeni alımların piyasa koşullarına uygun ve makul olması gerekir.

Aşırı yüksek bedelli alımlar, gereksiz miktarda stok yapılması veya belgelenemeyen satın almalar tazminat hesabını zayıflatabilir. Şirket en az iki veya üç alternatif teklif alarak piyasa fiyatını belgelemelidir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin’de faaliyet gösteren şirketler bakımından da aynı şekilde sözleşme, sipariş, fatura ve lojistik kayıtlarının birlikte saklanması önemlidir.

Arabuluculuk ve Dava Süreci

Ticari alacak ve tazminat taleplerinde dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk şartı gündeme gelebilir. Görüşmelerde sözleşmenin devam ettirilmesi, teslimat takviminin yeniden düzenlenmesi, cezai şartın ödenmesi veya karşılıklı fesih seçenekleri değerlendirilebilir.

Anlaşma sağlanamazsa ticaret mahkemesinde tazminat, cezai şart ve gerekli diğer talepler ileri sürülebilir. Sözleşmede tahkim şartı varsa uyuşmazlığın hakem önünde çözülmesi gerekebilir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, tedarik sözleşmelerinde sürekli gecikme, haklı fesih, fiyat farkı ve ticari zararların birlikte değerlendirilmesi konusunda şirketlere hukuki destek sağlayabilir.

Sonuç

Tedarikçinin sürekli geç teslim yapması, teslim tarihlerinin şirket için önemli olduğu ve gecikmelerin tekrarlanarak ticari faaliyeti aksattığı durumlarda haklı fesih sebebi olabilir. Ancak fesih öncesinde sözleşme hükümleri incelenmeli, yazılı ihtar gönderilmeli ve gecikmeler belgelenmelidir.

Şirket; somut duruma göre sözleşmenin feshi, aynen ifa, cezai şart, fiyat farkı, kâr kaybı ve diğer zararların tazmini için hukuki yollara başvurabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Tedarikçinin bir kez geç teslim yapması haklı fesih sebebi midir?

Genellikle tek bir gecikme yeterli olmayabilir. Gecikmenin ağırlığı, sözleşmenin amacı ve ortaya çıkan zarar birlikte değerlendirilir.

2. Sürekli geç teslim yapan tedarikçiye ek süre vermek zorunlu mudur?

Sözleşmeye ve ihlalin niteliğine göre değişir. Çoğu durumda makul süre verilmesi ispat bakımından önemlidir.

3. Geç teslim nedeniyle sözleşme feshedilirse tazminat istenebilir mi?

Gecikme ile zarar arasında doğrudan bağlantı kurulabiliyorsa tazminat ve varsa cezai şart talep edilebilir.

4. Tedarikçinin gecikmesi nedeniyle müşteriye ödenen ceza istenebilir mi?

Müşteri cezasının tedarikçinin gecikmesinden kaynaklandığı ve ödemesinin zorunlu olduğu kanıtlanırsa zarar hesabına dahil edilebilir.

5. Geç teslim nedeniyle kâr kaybı talep edilebilir mi?

Kâr kaybı somut verilerle hesaplanabiliyorsa talep edilebilir. Varsayıma dayalı hesaplamalar yeterli olmayabilir.

6. Tedarikçi mücbir sebep ileri sürerse ne olur?

Mücbir sebebin gerçek, öngörülemez ve tedarikçinin kontrolü dışında olup olmadığı incelenir.

7. Fesih bildirimi e-posta ile yapılabilir mi?

Sözleşmede e-posta geçerli bildirim yöntemi olarak kabul edilmişse kullanılabilir. Ancak noter veya KEP bildirimi ispat bakımından daha güvenlidir.

8. Sözleşmede cezai şart varsa ayrıca zarar istenebilir mi?

Bu, sözleşmedeki düzenlemeye ve talep edilen zararın niteliğine göre belirlenir. Cezai şart maddesi ayrıntılı şekilde incelenmelidir.

9. Tedarikçi gecikmeyi kabul etmiyorsa ne yapılabilir?

Sipariş kayıtları, teslim fişleri, e-postalar, fatura tarihleri, depo kayıtları ve müşteri yazışmaları delil olarak kullanılabilir.

10. Tedarikçiyle anlaşma olmazsa hangi mahkemede dava açılır?

Uyuşmazlığın niteliğine göre genellikle ticaret mahkemesinde dava açılır. Tahkim şartı varsa tahkim yolu uygulanabilir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.

Uzman Hukuki Destek

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya
Tel: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara