Türkiye’de Duruşmaya Katılamayan Yabancı Sanık İçin Hangi Hukuki Yollar Kullanılabilir? (2026 Güncel Rehber)

Türkiye’de duruşmaya katılamayan yabancı sanık hangi hukuki yolları kullanabilir? Mazeret, SEGBİS, istinabe, avukatla temsil, yakalama ve itiraz süreçleri.

Türkiye’de hakkında ceza davası bulunan yabancı sanık, yurt dışında yaşadığı, sağlık problemi bulunduğu, vize alamadığı, tutuklu olduğu veya ciddi ailevi ve ticari nedenler bulunduğu için duruşmaya katılamayabilir.

Duruşmaya katılamama halinde mahkemeye zamanında ve belgeli başvuru yapılması gerekir. Hiçbir bildirimde bulunmadan duruşmaya katılmamak; zorla getirme, yakalama kararı, adli kontrol veya sanığın yokluğunda yargılama riskine yol açabilir.

Duruşmaya Katılamayan Yabancı İlk Ne Yapmalıdır?

Yabancı sanık veya avukatı, duruşma tarihinden önce mahkemeye mazeret dilekçesi sunmalıdır. Dilekçede;

• Duruşmaya neden katılamadığı,
• Bulunduğu ülke ve adres,
• Türkiye’ye gelememe nedeni,
• Mazeretin ne kadar süreceği,
• Video konferans veya istinabe talebi,
• Avukatının duruşmaya katılacağı,
• Bir sonraki duruşmaya katılma durumu

açıklanmalıdır.

Mazeret mümkün olduğunca resmi belgelerle desteklenmelidir. Son gün yapılan ve belgesiz bırakılan başvuruların kabul edilmemesi mümkündür.

Hangi Mazeretler Kabul Edilebilir?

Mahkeme, sanığın duruşmaya katılamamasını haklı kılan nedenleri somut olayın şartlarına göre değerlendirir. Şu durumlar mazeret olarak ileri sürülebilir:

• Ciddi sağlık sorunu,
• Hastanede tedavi,
• Türkiye’ye giriş yasağı,
• Hakkında yurt dışına çıkış yasağı,
• Vize veya seyahat belgesi sorunu,
• Tutukluluk veya başka ülkede gözaltı,
• Savaş, doğal afet veya ulaşım engeli,
• Hamilelik veya ağır ailevi zorunluluk,
• Zorunlu iş veya resmi görev,
• Türkiye’ye gelmesi halinde yakalanma riski.

Mazeretin kabul edilmesi için belge sunulması önemlidir. Sağlık mazeretinde rapor, vize sorununda konsolosluk yazısı, tutuklulukta resmi belge ve seyahat engelinde ilgili karar sunulmalıdır.

Video Konferans veya SEGBİS ile Katılım

Yabancı sanığın duruşmaya video konferans yoluyla katılması talep edilebilir. Bu yöntem özellikle yabancının yurt dışında bulunması veya Türkiye’ye gelmesinin ciddi risk taşıması halinde gündeme gelir.

Video konferans talebinde;

• Sanığın bulunduğu ülke,
• Teknik imkânlar,
• Kimlik doğrulama yöntemi,
• Tercüman ihtiyacı,
• Avukatın hazır bulunacağı,
• Sanığın duruşmayı takip edebileceği

belirtilmelidir.

Video konferans yöntemi her dosyada otomatik olarak uygulanmaz. Mahkeme, sanığın bizzat hazır bulunmasının zorunlu olup olmadığını ve savunma hakkının bu yöntemle korunup korunamayacağını değerlendirir.

İstinabe Yoluyla İfade

Yabancı sanık bulunduğu ülkede Türk makamlarının adli yardımlaşma talebiyle dinlenebilir. Bu yöntemde Türk mahkemesi veya savcılığı, sanığın bulunduğu ülkenin adli makamlarından ifade alınmasını isteyebilir.

İstinabe talebinde;

• Suçlama,
• Dosya bilgileri,
• Sorulacak sorular,
• Sanığın hakları,
• Tercüman ihtiyacı,
• İfade tutanağının Türkiye’ye gönderilmesi

belirtilir.

İstinabe işlemi, sanığın Türkiye’ye gelmeden savunmasının alınmasına yardımcı olabilir. Ancak mahkeme, sanığın ileride ayrıca duruşmada dinlenmesine de karar verebilir.

Avukat Duruşmaya Katılabilir mi?

Yabancı sanık, Türkiye’deki avukatına vekâlet vererek duruşmaya katılmasını ve savunma yapmasını sağlayabilir. Avukat;

• Mazeret sunabilir,
• Dosyaya belge ekleyebilir,
• Delil taleplerinde bulunabilir,
• Tanık dinletilmesini isteyebilir,
• Tutuklama veya yakalama riskine itiraz edebilir,
• Sanığın video konferansla dinlenmesini talep edebilir.

Ancak avukatın duruşmaya katılması, her zaman sanığın bizzat bulunma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Mahkeme, suçun niteliğine ve yargılamanın aşamasına göre sanığın kişisel katılımını isteyebilir.

Sanığın Duruşmadan Vareste Tutulması

Yabancı sanık, mahkemeden duruşmalardan vareste tutulmayı talep edebilir. Bu durumda sanığın her duruşmaya katılması gerekmeyebilir ve yargılama avukatı aracılığıyla sürdürülebilir.

Mahkeme;

• Sanığın savunmasının alınmış olması,
• Kimliğinin belirlenmiş olması,
• Kaçma riskinin bulunmaması,
• Duruşmaya katılımın zorunlu olmaması,
• Avukatın hazır bulunması

gibi hususları değerlendirir.

Vareste tutulma kararı verilmeden yabancının duruşmalara katılmaması risklidir.

Yabancı Sanık Duruşmaya Hiç Katılmazsa Ne Olur?

Yabancı sanık, usulüne uygun çağrıldığı halde mazeret bildirmeden duruşmaya katılmazsa mahkeme;

• Zorla getirme,
• Yakalama kararı,
• Tutuklama,
• Adli kontrol,
• Sanığın yokluğunda yargılama,
• Savunma hakkının sınırlandırılması

gibi kararlar verebilir.

Özellikle yabancının Türkiye’ye girişte yakalanma riski varsa, duruşmaya katılmama gerekçesi önceden mahkemeye açıklanmalıdır. Sessiz kalmak, kaçma şüphesi bulunduğu şeklinde değerlendirilebilir.

Türkiye’ye Girişte Yakalanma Riski Bulunan Sanık

Yabancı sanık hakkında daha önce yakalama, kırmızı bülten, diffusion, deport veya giriş yasağı kararı bulunuyorsa Türkiye’ye gelmeden önce bu kayıtlar araştırılmalıdır.

Yabancı;

• Yakalama kararının kaldırılmasını,
• Adli kontrol uygulanmasını,
• Duruşmaya video konferansla katılmayı,
• İstinabe yoluyla dinlenmeyi,
• Havalimanında yakalanma riskinin önceden değerlendirilmesini

talep edebilir.

İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Mersin’de şirketi, ailesi veya yatırımı bulunan yabancılar, duruşma süreciyle birlikte malvarlıklarının korunması için de temsil planı yapmalıdır.

Sağlık Nedeniyle Katılım Mümkün Değilse

Yabancı sanığın sağlık nedeniyle duruşmaya katılamaması halinde güncel ve resmi sağlık raporu sunulmalıdır. Raporda;

• Hastalığın niteliği,
• Seyahat edip edemeyeceği,
• Duruşmaya katılmasının sağlık açısından sakıncası,
• İyileşme süresi,
• Video konferansa katılıp katılamayacağı

belirtilmelidir.

Mahkeme, raporu yeterli görürse duruşmayı erteleyebilir, sanığı vareste tutabilir veya video konferans yöntemi uygulayabilir.

Vize veya Seyahat Engeli Bulunan Sanık

Yabancının Türkiye’ye gelebilmesi için vize alması gerekiyorsa ve vize başvurusu reddedilmişse ret yazısı dosyaya sunulmalıdır. Türkiye’ye giriş yasağı veya yurt dışına çıkış yasağı bulunuyorsa ilgili kararın örneği alınmalıdır.

Sanığın kendi iradesi dışında Türkiye’ye gelememesi, mahkemeye zamanında bildirilirse mazeret olarak değerlendirilebilir. Ancak yalnızca “vize alamadım” şeklindeki açıklama yeterli olmayabilir.

Duruşmaya Katılmadan Yazılı Savunma

Yabancı sanık, avukatı aracılığıyla yazılı savunma sunabilir. Savunmada;

• Olayın kronolojisi,
• Suçlamaya cevaplar,
• Deliller,
• Tanıklar,
• Mazeret,
• Türkiye’ye gelememe nedeni,
• Video konferans veya istinabe talebi

açıklanabilir.

Yazılı savunma, sanığın tüm haklarını kaybetmesini önleyebilir; ancak mahkemenin kişisel dinleme kararının yerine her zaman geçmez.

Yabancı Sanığın Tercüman Hakkı

Yabancı sanık Türkçe bilmiyorsa ifade ve duruşma sırasında tercüman talep edebilir. Tercüman;

• Suçlamayı,
• Mahkeme sorularını,
• Avukat açıklamalarını,
• Tutanak içeriğini

sanığın anlayacağı şekilde aktarmalıdır.

Yabancı, anlamadığı duruşma tutanağını veya mazeret belgesini imzalamamalıdır.

Hakkında Mahkûmiyet Kararı Verilmişse

Yabancı sanık duruşmalara katılamadan mahkûm edilmişse kararın nasıl verildiği incelenmelidir. Usulsüz tebligat, savunma hakkı ihlali veya zorunlu tercüman eksikliği varsa kanun yollarına başvurulabilir.

Dosyaya göre;

• İstinaf veya temyiz,
• Eski hale getirme,
• Yargılamanın yenilenmesi,
• Kararın kaldırılması,
• Yakalama kararına itiraz

gündeme gelebilir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, yurt dışında bulunan yabancı sanığın duruşmaya katılamama nedenini önceden belgeleyerek mahkemeye bildirmesinin, hakkında yakalama veya yoklukta mahkûmiyet kararı verilmesini önleyebileceğini belirtmektedir.

Yabancı Türkiye’de Değilse Vekâlet Nasıl Verir?

Yabancı, Türk konsolosluğunda avukatına vekâletname verebilir. Ayrıca bulunduğu ülkedeki noter tarafından düzenlenen vekâletname apostil veya konsolosluk onayından geçirilip Türkçe yeminli tercüme edilebilir.

Vekâletnamede avukatın;

• Ceza dosyasını inceleme,
• Mazeret ve savunma sunma,
• Duruşmaya katılma,
• İstinabe ve video konferans talep etme,
• Yakalama kararına itiraz,
• Kanun yollarına başvurma

yetkileri açıkça yazılmalıdır.

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılında video konferans, elektronik tebligat ve uluslararası adli yardımlaşma yöntemleri ceza dosyalarında daha sık kullanılmaktadır. Buna rağmen her yabancı sanığın duruşmaya uzaktan katılması otomatik olarak mümkün değildir.

Yabancı sanık, duruşma tarihini beklemeden mahkemeye mazeret, video konferans, istinabe veya vareste tutulma talebi sunmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Yurt dışında yaşayan yabancı sanık duruşmaya katılmadan yargılanabilir mi?
Mahkemenin kararına ve sanığın usulüne uygun şekilde savunma yapıp yapamadığına göre mümkün olabilir.

2. Duruşmaya katılamayan yabancı ne yapmalıdır?
Duruşmadan önce mazeret dilekçesi ve belgelerini mahkemeye sunmalıdır.

3. Sanık video konferansla dinlenebilir mi?
Teknik ve hukuki şartlar uygunsa mahkeme video konferans yöntemini kullanabilir.

4. İstinabe yoluyla ifade verilebilir mi?
Evet. Yabancının bulunduğu ülkedeki adli makamlar aracılığıyla ifade alınması istenebilir.

5. Avukat duruşmaya tek başına katılabilir mi?
Bazı duruşmalarda evet; ancak mahkeme sanığın şahsen bulunmasını zorunlu tutabilir.

6. Mazeret bildirmeden duruşmaya katılmamak ne doğurur?
Zorla getirme, yakalama, tutuklama veya yoklukta yargılama riski doğabilir.

7. Vize alamamak geçerli mazeret midir?
Resmi ret yazısı ve seyahat engeli belgelenirse mazeret olarak değerlendirilebilir.

8. Sağlık raporu duruşmayı erteletir mi?
Raporun içeriğine ve mahkemenin değerlendirmesine göre erteleme veya video konferans kararı verilebilir.

9. Yabancı sanık Türkiye’ye gelmeden yakalama kararını kaldırabilir mi?
Avukatı aracılığıyla yakalama kararının kaldırılması veya adli kontrole çevrilmesi talep edilebilir.

10. Duruşmaya katılmadan mahkûm olan yabancı ne yapabilir?
Usulsüz tebligat veya savunma hakkı ihlali varsa kanun yolları ve yargılamanın yenilenmesi değerlendirilebilir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.

Uzman Hukuki Destek

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya

Türkiye’de duruşmaya katılamayan yabancı sanıklar için mazeret, video konferans, istinabe, vareste tutulma, yakalama itirazı ve uluslararası adli yardımlaşma süreçlerinde hukuki destek sunulmaktadır.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara