Yurt Dışında Bulunan Yabancı Türkiye’deki Ceza Dosyasında Nasıl İfade Verebilir? (2026 Güncel Rehber)

Yurt dışında bulunan yabancı Türkiye’deki ceza dosyasında nasıl ifade verebilir? İstinabe, SEGBİS, konsolosluk, avukat ve tercümanla savunma yolları.

Yurt dışında yaşayan yabancı, Türkiye’de hakkında yürütülen ceza soruşturması veya kovuşturmasında her zaman Türkiye’ye gelerek ifade vermek zorunda olmayabilir. Dosyanın niteliğine, kişinin şüpheli, sanık, mağdur veya tanık olmasına ve mahkemenin kararına göre farklı ifade yöntemleri kullanılabilir.

İfade işlemi; uluslararası adli yardımlaşma, istinabe, video konferans, konsolosluk aracılığı veya avukat tarafından sunulan yazılı savunma yoluyla yürütülebilir. Ancak her yöntem, kişinin dosyadaki sıfatına ve mahkemenin kararına göre değerlendirilir.

Yurt Dışındaki Yabancı İfade Vermeden Önce Ne Yapmalıdır?

Yabancı öncelikle Türkiye’deki ceza dosyasının durumunu öğrenmelidir. Bunun için avukatı aracılığıyla;

• Dosya numarası,
• Soruşturma veya dava aşaması,
• Kişinin sıfatı,
• İfade veya duruşma çağrısı,
• Yakalama kararı,
• Yurt dışına çıkış yasağı,
• Kırmızı bülten veya diffusion kaydı

araştırılmalıdır.

Hakkında yakalama kararı veya uluslararası arama kaydı bulunan yabancının, hukuki durumunu öğrenmeden Türkiye’ye gelmesi gözaltı veya tutuklama riski doğurabilir.

Şüpheli veya Sanık Olarak İfade Verme

Yabancı ceza dosyasında şüpheli veya sanık ise ifade alma işlemi daha sıkı usullere tabidir. Kişinin savunma hakkı, susma hakkı, avukat ve tercüman hakkı korunmalıdır.

Yabancı;

• Suçlamayı öğrenme,
• Avukatla görüşme,
• Tercüman kullanma,
• Susma,
• Delil sunma,
• Kendisi aleyhine beyanda bulunmama

haklarına sahiptir.

Yurt dışında bulunan yabancının yazılı savunması dosyaya sunulabilir; ancak bu savunma her zaman şahsen ifade verme zorunluluğunun yerine geçmeyebilir. Mahkeme, kişinin bizzat dinlenmesine karar verebilir.

İstinabe Yoluyla İfade

Türkiye’deki savcılık veya mahkeme, yabancının bulunduğu ülkenin adli makamlarından ifade alınmasını isteyebilir. Bu yöntem uluslararası adli yardımlaşma ve istinabe yoluyla uygulanır.

İstinabe talebinde;

• Dosya bilgileri,
• Suçlama,
• Sorulacak sorular,
• Kişinin sıfatı,
• Tercüman ihtiyacı,
• İfade alma usulü,
• İfade tutanağının Türkiye’ye gönderilmesi

belirtilir.

Yabancının bulunduğu ülkenin makamları, kendi hukuklarına göre ifade alabilir. Bu nedenle istinabe sürecinin hangi ülke üzerinden yürütüleceği ve o ülkedeki usul kuralları da önem taşır.

Video Konferans veya SEGBİS ile İfade

Teknik imkân ve hukuki altyapı bulunuyorsa yabancı video konferans yoluyla dinlenebilir. Bu yöntem özellikle;

• Yabancının Türkiye’ye gelmesinin zor olması,
• Sağlık sorunları,
• Güvenlik riski,
• Uzak ülkede bulunması,
• Duruşmanın uzamasının önlenmesi

gibi durumlarda kullanılabilir.

Video konferansla ifade alınabilmesi için mahkeme veya savcılık kararı gerekir. Yabancının kimliği doğrulanmalı, tercüman ve avukatın katılımı sağlanmalıdır.

Video konferansla ifade verilmesi, hakkında yakalama veya tutuklama kararı bulunan yabancının Türkiye’ye gelme riskini azaltabilir; ancak bu yöntem her dosyada otomatik olarak kabul edilmez.

Konsoloslukta İfade Verilebilir mi?

Yabancı, Türkiye’nin bulunduğu ülkedeki konsolosluğu veya kendi ülkesinin Türkiye’deki konsolosluğu ile iletişime geçebilir. Ancak konsoloslukta verilen her beyan, Türk ceza dosyasında otomatik olarak resmi şüpheli veya sanık ifadesi sayılmaz.

Konsolosluk;

• Kimlik doğrulaması,
• Belge imzası,
• İletişim ve tercüman desteği,
• Avukatla bağlantı kurulması

konularında yardımcı olabilir.

Resmi ifade alınabilmesi için Türkiye’deki adli makamın talebi ve ilgili ülkenin kabul ettiği yöntem gerekir.

Avukat Aracılığıyla Yazılı Savunma

Yabancı, Türkiye’deki avukatına vekâlet vererek yazılı savunma sunabilir. Savunmada;

• Olayın kronolojisi,
• Yabancının Türkiye’de bulunmama nedeni,
• Suçlamaya cevaplar,
• Deliller,
• Tanıklar,
• Seyahat ve iletişim kayıtları,
• Sağlık veya ailevi mazeretler

açıklanabilir.

Avukat aracılığıyla sunulan savunma, bazı durumlarda dosyanın ilerlemesini sağlayabilir. Ancak mahkeme, kişinin şahsen dinlenmesini zorunlu görürse ayrıca istinabe veya video konferans talep edilmelidir.

Tanık veya Mağdur Olarak İfade

Yabancı dosyada tanık veya mağdur ise ifade verme usulleri daha esnek olabilir. İstinabe, video konferans, yazılı beyan veya konsolosluk aracılığıyla belge sunma yöntemleri değerlendirilebilir.

Mağdur yabancı;

• Şikâyet hakkını,
• Maddi ve manevi zarar taleplerini,
• Delil sunma hakkını,
• Duruşmaya katılma hakkını,
• Vekil aracılığıyla temsil edilme hakkını

kullanabilir.

Tanık bakımından ise çağrıya rağmen ifade verilmemesinin sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.

Tercüman Hakkı

Yabancı Türkçe bilmiyorsa ifade sırasında tercüman bulunmalıdır. Tercümanın;

• Bağımsız olması,
• Soruları ve cevapları doğru aktarması,
• Yabancının anlayabileceği dili kullanması,
• Tutanak içeriğini açıklaması

gerekir.

Yabancı, tercümanı anlamıyorsa veya tercüme hatalı yapılıyorsa bunu tutanağa geçirmelidir. Tercüme edilmeyen veya anlaşılmayan bir savunma belgesi imzalanmamalıdır.

Yurt Dışından İfade Vermek Yakalama Kararını Kaldırır mı?

Yabancının yurt dışında ifade vermesi, hakkındaki yakalama kararını otomatik olarak kaldırmaz. Ancak kişi dosyaya aktif şekilde katılıyor, adresini bildiriyor ve kaçma niyeti bulunmadığını gösteriyorsa yakalama kararının kaldırılması veya adli kontrole çevrilmesi istenebilir.

Avukat;

• İstinabe ile ifade alma,
• Video konferans,
• Yazılı savunma,
• Yakalama kararının kaldırılması,
• Duruşmadan vareste tutulma

taleplerini birlikte sunabilir.

Duruşmaya Katılmama ve Mazeret

Yabancının sağlık, iş, ailevi veya güvenlik nedenleriyle Türkiye’ye gelememesi halinde mazeret dilekçesi sunulabilir. Mazeret;

• Sağlık raporu,
• Uçuş kısıtlaması,
• İkamet veya çalışma durumu,
• Bakmakla yükümlü olunan kişiler,
• Seyahat yasağı,
• Tutuklanma veya iade riski

ile belgelenmelidir.

Mazeret kabul edilmezse yabancı hakkında zorla getirme veya yakalama kararı verilebilir. Bu nedenle çağrıya cevap verilmemesi yerine, mahkeme ile yazılı iletişim kurulmalıdır.

Yabancının Türkiye’de Yakalama Riski Varsa

Yurt dışında bulunan yabancı, ifade vermek amacıyla Türkiye’ye gelmeden önce hakkında;

• Yakalama kararı,
• Tutuklama kararı,
• Yurt dışına çıkış yasağı,
• Kırmızı bülten,
• Diffusion kaydı,
• Tahdit kodu

olup olmadığını kontrol ettirmelidir.

İstanbul, Ankara veya İzmir havalimanlarından giriş yapacak yabancı, hukuki durumunu öğrenmeden seyahat etmemelidir. Yabancının Türkiye’de şirketi, yatırımı veya taşınmazı bulunuyorsa ifade süreciyle birlikte malvarlığının korunması için de vekâlet planı yapılabilir.

Yabancı Türkiye’de Değilse Vekâlet Nasıl Verir?

Yabancı, Türk konsolosluğunda avukatına vekâlet verebilir. Ayrıca bulunduğu ülkede noter tarafından düzenlenen vekâletname apostil veya konsolosluk onayından geçirilip Türkçe yeminli tercümesi yapılabilir.

Vekâletnamede avukatın;

• Ceza dosyasını inceleme,
• Savunma sunma,
• İstinabe talep etme,
• Video konferans talep etme,
• Yakalama kararına itiraz,
• Duruşma ve savcılık işlemlerini takip etme

yetkileri açıkça yazılmalıdır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, yurt dışında bulunan yabancının Türkiye’deki ceza dosyasında ifade vermeden önce dosya sıfatını, yakalama riskini ve uygun ifade yöntemini birlikte değerlendirmesi gerektiğini belirtmektedir.

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılında video konferans, elektronik adli yardımlaşma ve dijital belge gönderimi ceza dosyalarında daha fazla kullanılmaktadır. Ancak teknik imkânın bulunması, yabancının otomatik olarak video konferansla dinleneceği anlamına gelmez.

Yabancı, yazılı savunma, istinabe ve video konferans seçeneklerini dosyanın niteliğine göre birlikte değerlendirmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Yurt dışında yaşayan yabancı Türkiye’ye gelmeden ifade verebilir mi?
Evet. İstinabe, video konferans veya yazılı savunma yöntemleri değerlendirilebilir.

2. Avukat aracılığıyla verilen savunma yeterli olur mu?
Bazı dosyalarda yeterli olabilir; ancak mahkeme yabancının şahsen dinlenmesine de karar verebilir.

3. Yabancı konsoloslukta ifade verebilir mi?
Konsolosluk desteği mümkün olabilir; ancak resmi ifade için adli makamların ve ilgili ülkenin usulü dikkate alınır.

4. Video konferansla ifade verme zorunlu bir hak mıdır?
Her dosyada zorunlu değildir. Mahkeme veya savcılık teknik ve hukuki şartları değerlendirir.

5. Tercüman olmadan ifade verilebilir mi?
Türkçe yeterli değilse tercüman talep edilmelidir. Anlaşılmayan belgeler imzalanmamalıdır.

6. Yurt dışında ifade vermek yakalama kararını kaldırır mı?
Otomatik olarak kaldırmaz; ancak kaldırma veya adli kontrole çevirme talebini güçlendirebilir.

7. Yabancı tanık olarak uzaktan dinlenebilir mi?
Evet. İstinabe veya video konferans yöntemleri kullanılabilir.

8. Yabancı mağdur Türkiye’ye gelmeden şikâyetçi olabilir mi?
Avukat aracılığıyla şikâyet ve delil sunma işlemleri yapılabilir; gerektiğinde uzaktan beyan alınabilir.

9. Duruşmaya katılmayan yabancı hakkında yakalama çıkarılır mı?
Usulüne uygun çağrıya rağmen katılmama ve mazeret bildirmeme halinde böyle bir risk doğabilir.

10. Yabancı Türkiye’de değilse ceza dosyasını nasıl takip eder?
Türkiye’deki avukatına vekâlet vererek dosyayı, ifade sürecini ve tüm başvuruları takip ettirebilir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.

Uzman Hukuki Destek

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya

Yurt dışında bulunan yabancıların Türkiye’deki ceza dosyalarında istinabe, video konferans, yazılı savunma, tercüman, yakalama ve uluslararası adli yardımlaşma süreçlerinde hukuki destek sunulmaktadır.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara