Yapay zekâ ile oluşturulan deepfake video, sahte ses kaydı ve manipüle edilmiş görüntüler ceza davalarında nasıl tespit edilir? Adli bilişim, metadata, hash, bilirkişi incelemesi, ses analizi ve dijital delile itiraz yolları hakkında 2026 güncel rehber.

Yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı gelişme, ceza yargılamasında dijital deliller bakımından yeni ve son derece önemli bir sorun ortaya çıkarmıştır: Bir ses kaydının, fotoğrafın veya videonun gerçek mi yoksa yapay zekâ ile üretilmiş ya da manipüle edilmiş mi olduğu nasıl anlaşılır?

Artık birkaç saniyelik gerçek ses örneğinden bir kişinin sesine benzeyen kayıtlar üretilebilmekte, bir kişinin yüzü başka bir videoya yerleştirilebilmekte, hiç gerçekleşmemiş konuşmalar gerçekmiş gibi gösterilebilmekte ve gerçekte söylenmemiş sözlerin söylendiği izlenimi veren videolar hazırlanabilmektedir. Bu tür içerikler genel olarak deepfake veya yapay zekâ ile üretilmiş sentetik medya olarak anılmaktadır.

Ceza davaları bakımından tehlike açıktır. Bir kişiye ait olduğu iddia edilen;

“Parayı benim hesabıma gönder.”

şeklindeki ses kaydı dolandırıcılık dosyasına, tehdit içerdiği iddia edilen bir ses kaydı tehdit soruşturmasına veya suçun işlendiğini gösterdiği ileri sürülen bir video ağır ceza dosyasına delil olarak sunulabilir.

Fakat kayıt yapay zekâ ile üretilmişse bütün dosyanın delil yapısı değişebilir.

Bu nedenle 2026 itibarıyla dijital deliller değerlendirilirken yalnızca “Videodaki kişi sanığa benziyor mu?” veya “Ses sanığın sesine benziyor mu?” sorularının sorulması yeterli değildir. Kaynak dosya, orijinal cihaz, metadata, kodlama bilgileri, zaman çizelgesi, dosya bütünlüğü, ses ve görüntü özellikleri, üretim zinciri ve diğer bağımsız deliller birlikte incelenmelidir.

Dijital delillerin özgünlük, bütünlük ve güvenilirliğinin korunmasının ceza muhakemesindeki önemi Anayasa Mahkemesi yayınlarında da özellikle vurgulanmaktadır. (Ayam)

Deepfake Nedir?

Deepfake, yapay zekâ ve özellikle makine öğrenmesi yöntemlerinden yararlanılarak oluşturulan veya değiştirilen ses, görüntü ya da videolar için kullanılan genel bir kavramdır.

Deepfake teknolojisiyle örneğin bir kişinin yüzü başka bir kişinin videosuna yerleştirilebilir, kişinin dudak hareketleri değiştirilerek söylemediği sözleri söylüyormuş gibi gösterilebilir veya gerçek kişiden alınan ses örneklerinden yeni cümleler oluşturulabilir.

Buradaki temel problem şudur:

İçerik son derece gerçekçi görünebilir veya duyulabilir.

Bu nedenle ceza davasında dijital delilin yalnızca gözle veya kulakla değerlendirilmesi yeterli olmayabilir.

Yapay Zekâ ile Bir Kişinin Sesi Taklit Edilebilir mi?

Evet.

Ses klonlama teknolojileri belirli bir kişiye ait ses örneklerinden hareketle o kişinin ses karakteristiklerini taklit eden yeni konuşmalar üretebilir.

Örneğin gerçek kişi hiçbir zaman;

“Parayı benim IBAN’ıma gönder, ben daha sonra kripto hesaba aktarırım.”

dememiş olabilir.

Ancak yeterli ses örneği kullanılarak kişinin sesine benzeyen sentetik bir kayıt oluşturulabilir.

Bu nedenle ceza dosyasındaki ses kaydında sesin sanığa benzemesi, kaydın mutlaka sanığın gerçek konuşması olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Yapay Zekâ ile Sahte Video Üretilebilir mi?

Evet.

Yüz değiştirme, dudak senkronizasyonu, yüz canlandırma ve tamamen sentetik video üretimi gibi yöntemlerle gerçekte gerçekleşmemiş görüntüler hazırlanabilir.

Örneğin bir kişinin belirli bir yerde bulunduğunu gösteren sahte video oluşturulması veya gerçek videodaki kişinin yüzünün başka kişinin yüzüyle değiştirilmesi teknik olarak mümkündür.

Dolayısıyla;

“Videoda açıkça sanığın yüzü görünüyor.”

tespiti tek başına dijital delilin özgünlüğü tartışmasını sona erdirmeyebilir.

Deepfake Video Gözle Anlaşılır mı?

Bazen belirli anomaliler fark edilebilir. Ancak yalnızca insan gözüne güvenilmemelidir.

Eski deepfake videolarda yüz kenarlarında bozulma, doğal olmayan göz kırpma, dudak-ses uyumsuzluğu veya ışık problemleri daha kolay fark edilebiliyordu.

Yeni nesil yapay zekâ modellerinde ise bu hatalar ciddi ölçüde azalabilmektedir.

Bu nedenle;

“Video bana gerçek görünüyor.”

veya

“Ses tamamen onun sesine benziyor.”

şeklindeki kişisel kanaat teknik doğrulamanın yerini tutmaz.

Ceza Davasında Deepfake Olduğu Nasıl Tespit Edilir?

Tek bir yöntem her dosyada kesin sonuç sağlamaz. Güvenilir inceleme genellikle farklı teknik bulguların birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

İncelemede özellikle orijinal dosya, kaynak cihaz, dosyanın üretim geçmişi, metadata, codec bilgileri, kare yapısı, ses dalga özellikleri, görüntü anomalileri, zaman çizelgesi, dosya bütünlüğü ve bağımsız maddi deliller önem kazanabilir.

Bu nedenle yalnızca internetteki bir “AI detector” sitesine dosya yüklenerek alınan yüzde değerinin mahkeme açısından kesin teknik sonuç olduğu düşünülmemelidir.

Orijinal Dosya Neden Çok Önemlidir?

Ceza dosyasına yalnızca WhatsApp üzerinden gönderilmiş sıkıştırılmış bir video veya sosyal medyadan indirilmiş görüntü sunulmuş olabilir.

Bu durumda dosyanın orijinal özelliklerinin bir bölümü kaybolmuş olabilir.

Örneğin sosyal medya platformları video ve fotoğrafları yeniden kodlayabilir, sıkıştırabilir veya bazı metadata bilgilerini kaldırabilir.

Bu nedenle mümkünse;

ilk oluşturulan dosyanın, kaynak cihazın ve dosyanın ilk elde edildiği ortamın

incelenmesi daha sağlıklı teknik değerlendirme sağlayabilir.

Metadata Deepfake’i Ortaya Çıkarabilir mi?

Bazı durumlarda önemli ipuçları sağlayabilir.

Metadata içerisinde dosyanın oluşturulma zamanı, kullanılan cihaz, yazılım, kodlama yöntemi veya başka teknik bilgiler bulunabilir.

Örneğin bir video;

“iPhone kamerasıyla doğrudan çekildi.”

iddiasıyla sunulmuş olmasına rağmen dosyanın teknik bilgilerinde bir video düzenleme yazılımına ilişkin kayıt bulunması araştırılması gereken önemli bir bulgu olabilir.

Ancak metadata tek başına kesin sonuç değildir.

Metadata değiştirilebilir, silinebilir veya sosyal medya uygulamaları tarafından yeniden oluşturulabilir.

Metadata Yoksa Video Sahtedir Denilebilir mi?

Hayır.

WhatsApp, Instagram, Telegram veya başka platformlardan geçirilen dosyalarda bazı metadata bilgilerinin kaybolması mümkündür.

Dolayısıyla;

“Metadata yok, video deepfake.”

şeklinde otomatik sonuç kurulamaz.

Metadata yalnızca teknik incelemenin parçalarından biridir.

Hash Değeri Deepfake Olduğunu Gösterir mi?

Doğrudan göstermez.

Hash değeri dijital dosyanın bütünlüğünü kontrol etmek için kullanılabilir.

Örneğin soruşturmanın başında alınan videonun hash değeri ile bilirkişinin daha sonra incelediği dosyanın hash değeri aynıysa aynı dijital dosyanın incelendiğinin doğrulanmasına yardımcı olabilir.

Ancak başlangıçta yapay zekâ ile hazırlanmış sahte videonun da hash değeri vardır.

Bu nedenle:

Hash = bütünlük kontrolü

Hash ≠ içeriğin gerçek olduğunun kanıtı

ayrımı önemlidir.

Yapay Zekâ ile Klonlanmış Ses Nasıl Tespit Edilebilir?

Ses kayıtlarında farklı teknik özellikler incelenebilir.

Adli ses incelemesinde konuşmacının ses karakteristikleri, spektral özellikler, perde ve frekans yapısı, nefes ve duraksama örüntüleri, arka plan seslerinin sürekliliği, kesinti veya birleştirme izleri ve kodlama özellikleri değerlendirilebilir.

Sentetik seslerde kimi zaman doğal konuşmaya kıyasla olağan dışı geçişler veya akustik tutarsızlıklar bulunabilir.

Ancak teknolojinin gelişmesi nedeniyle yalnızca tek bir belirti üzerinden;

“Bu ses kesin yapay zekâdır.”

sonucuna ulaşmak güvenilir olmayabilir.

Sesin Sanığa Benzemesi Yeterli midir?

Hayır.

Bir tanığın;

“Ben onun sesini yıllardır tanıyorum, kesin onun sesi.”

demesi delil olarak değerlendirilebilir ancak sentetik ses teknolojileri nedeniyle teknik aidiyet tartışmasını her durumda ortadan kaldırmaz.

Özellikle kayıt suçun temel deliliyse uzman incelemesi önem kazanabilir.

Ses Karşılaştırması Yapılabilir mi?

Uygun koşullarda tartışmalı kayıt ile kişiye ait güvenilir karşılaştırma kayıtları teknik olarak incelenebilir.

Ancak burada iki farklı soru vardır:

Birincisi: Kayıttaki ses sanığın ses özellikleriyle uyumlu mu?

İkincisi: Kayıt sanığın gerçek konuşması mı, yoksa onun sesi kullanılarak oluşturulmuş sentetik bir kayıt mı?

Yapay zekâ çağında bu iki soru artık aynı değildir.

Ses Kaydındaki Nefes Sesleri Deepfake’i Gösterir mi?

Bazı sentetik kayıtlarda nefes, duraksama veya tonlama hataları bulunabilir.

Ancak bunlar kesin kriter değildir.

Gelişmiş modeller doğal nefes, vurgu, duygusal tonlama ve konuşma ritmini taklit edebilmektedir.

Bu nedenle yalnızca;

“Nefes sesi yok, kesin AI.”

şeklindeki değerlendirme teknik olarak yeterli olmayabilir.

Videoda Dudak ve Ses Uyumsuzluğu Önemli midir?

Evet, teknik incelemede değerlendirilebilecek göstergelerden biridir.

Dudak hareketleri ile fonemlerin tam olarak eşleşmemesi, bazı deepfake veya lip-sync manipülasyonlarında görülebilir.

Ancak video sıkıştırması, internet bağlantısı, ses-görüntü senkronizasyon problemi veya yeniden kodlama da benzer sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle tek başına mahkûmiyet veya sahtelik sonucu çıkarılmamalıdır.

Yüz Kenarlarındaki Bozulmalar Deepfake Belirtisi midir?

Olabilir.

Yüz ile saç, kulak, boyun veya arka planın birleştiği alanlarda olağan dışı geçişler görülebilir.

Ayrıca;

gözlük yansımaları, dişler, saç telleri, küpeler, göz çevresi, cilt dokusu ve gölgeler

bazı manipülasyonlarda teknik ipuçları sağlayabilir.

Ancak güncel modeller bu hataları giderek daha başarılı biçimde azaltmaktadır.

Işık ve Gölge Analizi Yapılabilir mi?

Evet.

Bir görüntüde kişinin yüzüne gelen ışığın yönü ile ortamın ışık kaynağının uyumsuz olması manipülasyon ihtimalini düşündürebilir.

Örneğin odadaki ışık sağdan gelmesine rağmen yüz üzerindeki aydınlatmanın fiziksel olarak açıklanamayan biçimde soldan gelmesi teknik incelemeye konu olabilir.

Ancak yine tek bir anomali yeterli değildir.

Göz Yansımaları İncelenebilir mi?

Bazı görüntü adli bilişim yöntemlerinde gözlerdeki ışık yansımalarının geometrisi değerlendirilebilir.

Gerçek görüntülerde aynı fiziksel ortamdan kaynaklanan yansımaların belirli bir tutarlılık göstermesi beklenebilir.

Sentetik görüntülerde fiziksel olarak açıklanması zor farklılıklar bulunabilir.

Ancak bu tür yöntemler uzmanlık gerektirir ve her görüntü için uygulanabilir değildir.

Video Kare Kare İncelenebilir mi?

Evet.

Video tek bir görüntü değildir; çok sayıda ardışık kareden oluşur.

Deepfake manipülasyonu bazı karelerde son derece başarılıyken başka karelerde küçük bozulmalar gösterebilir.

Bu nedenle bilirkişi;

yüz geometrisi, ışık, gölge, hareket sürekliliği, dudak hareketleri ve nesnelerin kareler arasındaki tutarlılığını

inceleyebilir.

Video Sıkıştırılmışsa Deepfake Analizi Zorlaşır mı?

Evet.

WhatsApp veya sosyal medya üzerinden gönderilen videolar çoğu zaman yeniden sıkıştırılır.

Bu işlem bazı teknik izleri ortadan kaldırabilir veya yeni sıkıştırma artefaktları oluşturabilir.

Dolayısıyla mümkünse sosyal medya üzerinden indirilen kopya yerine orijinal dosyanın incelenmesi önemlidir.

Yapay Zekâ Tespit Programları Kesin Sonuç Verir mi?

Hayır.

Deepfake detector veya AI detector olarak adlandırılan yazılımlar yardımcı araç olarak kullanılabilir ancak sonuçlarının mutlak doğru olduğu varsayılmamalıdır.

Örneğin bir program;

“%93 AI-generated”

sonucu verebilir.

Bu, tek başına videonun yüzde 93 kesinlikle sahte olduğunu hukuken kanıtlamaz.

Kullanılan modelin doğruluk oranı, hata payı, hangi veri üzerinde eğitildiği ve incelenen dosyanın sıkıştırılmış olup olmadığı önemlidir.

Birden Fazla Deepfake Tespit Aracı Kullanılmalı mı?

Teknik incelemede farklı yöntemlerin sonuçlarının karşılaştırılması yararlı olabilir.

Ancak üç farklı aracın aynı sonucu vermesi bile otomatik olarak hukuki kesinlik anlamına gelmez.

Mahkeme açısından önemli olan kullanılan yöntemin bilimsel açıklanabilirliği, tekrarlanabilirliği ve somut dosyaya uygunluğudur.

Deepfake Tespit Yazılımının Adı Raporda Yazılmalı mı?

Sağlıklı bir bilirkişi değerlendirmesinde kullanılan yöntemlerin açıklanması önemlidir.

Yalnızca;

“Yapay zekâ analizi sonucunda görüntünün sahte olduğu anlaşılmıştır.”

şeklindeki soyut ifade savunmanın raporu denetlemesini güçleştirebilir.

Hangi dosyanın incelendiği, kullanılan yöntem, teknik bulgular, sınırlamalar ve ulaşılan sonucun dayanakları açıklanmalıdır.

Bilirkişi Deepfake İncelemesi Yapabilir mi?

Evet. Teknik uzmanlık gerektiren konularda bilirkişi incelemesi gündeme gelebilir.

Ancak bilirkişinin yalnızca genel bilişim bilgisine sahip olması her deepfake dosyasında yeterli olmayabilir.

Somut uyuşmazlığın niteliğine göre;

adli bilişim, görüntü analizi, ses analizi, sinyal işleme veya yapay zekâ teknolojileri

konusunda uzmanlık gerekebilir.

Savunma Özel Uzman Görüşü Alabilir mi?

Ceza muhakemesinde teknik meseleler bakımından uzman görüşünden yararlanılması mümkündür.

Özellikle mahkûmiyetin büyük ölçüde tartışmalı ses veya görüntü kaydına dayandığı bir dosyada savunmanın teknik uzman görüşüyle bilirkişi raporundaki metodolojik sorunları ortaya koyması önemli olabilir.

Bilirkişi Raporuna İtiraz Edilebilir mi?

Evet.

Bilirkişi raporunun dosyada bulunması, ulaşılan teknik sonucun tartışılamayacağı anlamına gelmez.

Örneğin raporda yalnızca;

“Ses sanığa aittir.”

denilmiş fakat sentetik ses ihtimali hiç araştırılmamış olabilir.

2026 yılında böyle bir değerlendirmede artık şu sorunun ayrıca gündeme getirilmesi önemlidir:

“Sesin sanığın ses özellikleriyle benzer olması yanında, kaydın yapay zekâ ile ses klonlama yöntemi kullanılarak üretilmiş olma ihtimali teknik olarak incelenmiş midir?”

Deepfake İddiasında Kaynak Cihaz Neden Araştırılmalıdır?

Çünkü dosyanın nereden çıktığı son derece önemlidir.

Örneğin müşteki;

“Bu videoyu sanık bana WhatsApp’tan gönderdi.”

diyorsa kaynak telefon, WhatsApp konuşması ve gönderim kayıtları araştırılabilir.

Video yalnızca isimsiz bir e-posta eki veya sosyal medya hesabından alınmışsa kaynağın belirlenmesi daha zor olabilir.

Dosyanın İlk Kim Tarafından Oluşturulduğu Bulunabilir mi?

Her zaman mümkün değildir.

Ancak cihaz kayıtları, dosya sistemi bilgileri, mesajlaşma geçmişi, bulut kayıtları, hesap verileri ve diğer teknik bilgiler dosyanın izlediği yolun belirlenmesine yardımcı olabilir.

Ceza dosyasında bu dijital delil zinciri son derece önemlidir.

Deepfake Dosyasının Üretildiği Bilgisayar Bulunursa Ne Olur?

Şüphelinin bilgisayarında yapay zekâ üretim veya video düzenleme araçlarıyla bağlantılı proje dosyalarının, kaynak materyallerin veya çıktının bulunması önemli bir delil olabilir.

Ancak bilgisayarda yalnızca bir yapay zekâ programının kurulu olması kişinin tartışmalı videoyu ürettiğini tek başına göstermez.

Program kullanımı ile somut dosya arasında teknik bağlantı kurulmalıdır.

Log Kayıtları Deepfake’i Ortaya Çıkarabilir mi?

Bazı durumlarda evet.

Cihaz, uygulama veya çevrim içi hizmet kayıtları dosyanın oluşturulması veya paylaşılmasıyla ilgili bilgi sağlayabilir.

Adalet Bakanlığının kamuoyuna açıkladığı bazı dijital soruşturmalarda elektronik materyal inceleme raporlarının yanında HTS, baz, log, IP ve port bilgilerinin birlikte değerlendirildiği görülmektedir. Bu yaklaşım, dijital bir delilin tek başına değil farklı teknik kayıtlarla doğrulanmasının önemini göstermektedir. (Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı)

IP Adresi Deepfake’i Kimin Oluşturduğunu Kanıtlar mı?

Tek başına genellikle hayır.

Belirli bir IP adresinin kullanılması önemli teknik bağlantı oluşturabilir ancak işlemi fiziksel olarak hangi kişinin yaptığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Ortak Wi-Fi, şirket ağı, VPN, paylaşılan cihaz veya başka teknik koşullar söz konusu olabilir.

Deepfake Ses WhatsApp Üzerinden Gönderilmişse Ne Yapılır?

Öncelikle ses dosyasının mümkünse orijinal biçiminin elde edilmesi önemlidir.

Ardından WhatsApp konuşmasının kendisi, gönderen numara, tarih-saat bilgileri, cihazlar ve ses dosyasının teknik özellikleri birlikte incelenebilir.

Burada iki ayrı konu vardır:

Dosyayı kim gönderdi?

ve

Dosyadaki sesi kim veya ne üretti?

Bir kişinin sahte ses kaydını göndermiş olması, kaydı bizzat onun oluşturduğu anlamına gelmeyebilir.

Sosyal Medyadan İndirilen Deepfake Video Delil Olabilir mi?

Dosyaya sunulabilir ancak kaynağının ve özgünlüğünün araştırılması gerekir.

TikTok, Instagram, X, Facebook veya başka platformdan indirilen videonun;

ilk kim tarafından yayımlandığı, daha önce başka hesaplarda bulunup bulunmadığı ve yeniden düzenlenip düzenlenmediği

önem kazanabilir.

Ekran Kaydı Orijinal Video Sayılır mı?

Hayır.

Bir kişinin sosyal medyada oynayan videoyu telefonunun ekran kayıt özelliğiyle kaydetmesi, orijinal medya dosyasından farklı yeni bir dijital dosya oluşturur.

Bu işlem bazı teknik bilgilerin kaybolmasına neden olabilir.

Bu nedenle ekran kaydı ile kaynak video birbirinden ayrılmalıdır.

Deepfake Olduğu İddia Edilen Görüntü Tek Başına Mahkûmiyete Yeterli mi?

Bütün dosyalar bakımından tek bir cevap verilemez.

Ancak görüntünün gerçekliği konusunda ciddi ve teknik olarak desteklenebilir şüphe bulunuyorsa, özellikle görüntü mahkûmiyetin temel delili durumundaysa bu iddianın etkili şekilde araştırılması önem taşır.

Dijital deliller bakımından özgünlük, bütünlük ve güvenilirlik temel meselelerdir. Anayasa Mahkemesi yayınlarında da dijital delilin güvenilirliğinin korunmasının ceza muhakemesinde kullanılabilirliğiyle doğrudan bağlantılı olduğu belirtilmektedir. (Ayam)

Deepfake İddiası Her Dijital Delili Geçersiz Kılar mı?

Hayır.

Sanığın yalnızca;

“Bu yapay zekâyla yapılmış olabilir.”

demesi her dijital delilin otomatik olarak reddedilmesini gerektirmez.

Deepfake savunmasının da somutlaştırılması önemlidir.

Örneğin görüntüde teknik anomaliler bulunması, orijinal dosyanın sunulamaması, metadata ile iddia edilen tarih arasında çelişki olması veya bilirkişi raporunun sentetik medya ihtimalini hiç değerlendirmemiş olması bu iddiayı güçlendirebilir.

“AI Olabilir” Savunması Tek Başına Beraat Sağlar mı?

Hayır.

Ceza yargılamasında bütün deliller birlikte değerlendirilir.

Yapay zekâ ihtimalinin yalnızca teorik olarak ileri sürülmesi ile somut teknik bulgulara dayandırılması aynı şey değildir.

Ancak mahkûmiyetin merkezindeki görüntünün özgünlüğü konusunda giderilemeyen ciddi şüphe bulunması farklı bir durumdur.

Deepfake ile Banka Dolandırıcılığı Nasıl Yapılabilir?

Örneğin şirket yöneticisinin sesi yapay zekâ ile klonlanarak muhasebe çalışanı aranabilir:

“Acil 850.000 TL’yi şu hesaba gönder. Toplantıdayım, kimseye sorma.”

Çalışan sesi yöneticisine benzettiği için transferi gerçekleştirebilir.

Bu durumda soruşturmada yalnızca ses kaydı değil;

telefon numarası, banka hareketleri, para transfer zinciri, IP kayıtları, cihazlar, hesap hareketleri ve iletişim verileri

birlikte incelenmelidir.

Görüntülü Aramada Deepfake Kullanılabilir mi?

Teknolojik olarak gerçek zamanlı yüz değiştirme ve ses değiştirme sistemleri bulunmaktadır.

Dolayısıyla dolandırıcının görüntülü görüşmede dahi başka bir kişi gibi görünmeye çalışması mümkündür.

Bu durum özellikle yönetici taklidi, yatırım dolandırıcılığı ve yakın akraba taklidi gibi yöntemlerde yeni delil sorunları doğurmaktadır.

Deepfake ile İşlenen Dolandırıcılıkta Ceza Sorumluluğu Doğar mı?

Yapay zekâ kullanılması fiili otomatik olarak hukuka uygun hâle getirmez.

Somut olayın özelliklerine göre dolandırıcılık, bilişim suçları veya başka suç tipleri gündeme gelebilir. Adalet Bakanlığı da gerçek hayatta suç teşkil eden bir fiilin yapay zekâ kullanılarak gerçekleştirilmesinin suç niteliğini ortadan kaldırmadığını kamuoyuna açık biçimde ifade etmektedir.

Deepfake ile Tehdit Mesajı Oluşturulursa Ne Olur?

Örneğin kişinin sesinin klonlanarak;

“Seni öldüreceğim.”

şeklinde sahte kayıt oluşturulması ve bu kaydın mağdura gönderilmesi durumunda öncelikle kaydı kimin oluşturduğu ve gönderdiği araştırılmalıdır.

Sesin mağdurun tanıdığı bir kişiye benzemesi, gerçek kişinin tehdidi gerçekleştirdiğini otomatik olarak göstermez.

Deepfake ile Bir Kişiye Suç Atılması İftira Oluşturabilir mi?

Somut olayın şartları varsa iftira başta olmak üzere farklı suçların değerlendirilmesi gündeme gelebilir.

Örneğin bir kişinin suç işlemiş gibi görünmesini sağlamak amacıyla sahte video oluşturulması ve bu videonun yetkili makamlara sunulması hâlinde failin kastı ve diğer kanuni unsurlar ayrıca incelenmelidir.

Her deepfake üretimi otomatik olarak aynı suç tipini oluşturmaz.

Yapay Zekâ ile Müstehcen Sahte Görüntü Üretmenin Ceza Sorumluluğu Var mı?

Somut olayın özelliklerine göre özel hayatın gizliliği, kişisel veriler ve başka ceza hükümleri gündeme gelebilir. Çocuklara ilişkin içeriklerde ise çok daha ağır ve özel düzenlemeler söz konusu olabilir.

TCK’da özel hayatın gizliliğinin ihlali ve özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin hukuka aykırı ifşası ayrıca düzenlenmektedir. (Mevzuat)

Deepfake Delilin Hukuka Uygun Elde Edilmesi de Önemli midir?

Evet.

Bir ses veya görüntünün gerçek olup olmadığı ile hukuka uygun şekilde elde edilip edilmediği iki ayrı sorudur.

Dolayısıyla ceza davasında şu üç aşama birbirinden ayrılmalıdır:

Gerçeklik: Dosya gerçekten yaşanmış olayı mı gösteriyor?

Aidiyet: Görüntüdeki veya sesteki kişi gerçekten sanık mı?

Hukuka uygunluk: Delil hukuka uygun yöntemlerle mi elde edildi?

Bu üç sorudan herhangi biri ciddi uyuşmazlık konusu olabilir.

Telefon ve Bilgisayar İncelemesinde CMK 134 Neden Önemlidir?

Deepfake dosyasının üretildiği veya saklandığı düşünülen telefon ya da bilgisayar üzerinde adli inceleme yapılması hâlinde dijital arama, kopyalama ve elkoymaya ilişkin CMK m.134 hükümleri gündeme gelebilir.

2026 yılında bu alanda önemli bir gelişme yaşanmıştır. Anayasa Mahkemesi 12 Şubat 2026 tarihli E.2023/128 sayılı dosyada CMK m.134’ün bazı bölümlerinin iptaline karar vermiştir. Karar 25 Mayıs 2026’da duyurulmuş ve iptal hükümlerinin Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır. Bu nedenle Ağustos 2026 itibarıyla iptal hükümleri henüz yürürlükte değildir. (Anayasa Mahkemesi)

Karar dijital cihazların çok geniş miktarda kişisel veri içermesi nedeniyle dijital arama, kopyalama ve elkoyma tedbirlerinde hukuki güvencelerin önemini daha da artırmıştır. (Anayasa Mahkemesi)

Örnek Olay: Yapay Zekâ ile Üretilmiş Sahte Ses Kaydı

Bir dolandırıcılık soruşturmasında sanığın şu sözleri söylediği iddia edilen 40 saniyelik ses kaydı bulunduğunu varsayalım:

“Parayı hesaba al. Sonra kriptoya çevir. Mağdur fark etmeden parayı çıkaracağız.”

Sanık;

“Bu benim sesim değil. Sesim yapay zekâ ile klonlanmış.”

diyor.

Böyle bir dosyada yalnızca tanıklara;

“Bu ses sanığın sesine benziyor mu?”

sorusunun sorulması yeterli olmayabilir.

Kaydın orijinal dosyası, nereden elde edildiği, ilk kim tarafından oluşturulduğu, teknik ses özellikleri, kesme-birleştirme veya sentetik üretim izleri ve karşılaştırma kayıtları incelenebilir.

Ayrıca objektif delillere bakılmalıdır.

Ses kaydında belirtilen tarihte sanığın hesabına gerçekten para gelmiş mi? Kripto transferi yapılmış mı? Taraflar arasında iletişim var mı? Sanığın cihazında kayıt veya bağlantılı dosya bulunuyor mu?

Bu deliller kaydın anlamını güçlendirebilir veya tam tersine ciddi şüphe oluşturabilir.

Örnek Olay: Deepfake Video ile Suç İsnadı

Bir kişiyi rüşvet alırken gösterdiği iddia edilen video bulunduğunu düşünelim.

Videoda kişinin yüzü açıkça görülüyor ve;

“Parayı masaya bırak.”

dediği duyuluyor.

Sanık videonun deepfake olduğunu savunuyor.

İncelemede videonun yalnızca sosyal medyadan indirilen sıkıştırılmış kopyasının bulunduğu, orijinal kaydın bulunamadığı ve videoyu ilk yayımlayan hesabın anonim olduğu ortaya çıkıyor.

Buna karşılık olayın gerçekleştiği iddia edilen mekânın güvenlik kamerası görüntülerinde sanığın o gün orada bulunmadığı belirleniyor.

Böyle bir objektif çelişki, deepfake iddiasının araştırılmasında son derece önemli olabilir.

Tersi durumda güvenlik kameraları kişinin aynı yerde bulunduğunu, telefon konumu ve başka tanıklar da olayı doğruluyorsa delil tablosu farklılaşacaktır.

Deepfake Şüphesinde Kontrol Edilmesi Gereken 25 Kritik Nokta

1. Orijinal ses, fotoğraf veya video dosyası mevcut mu?
2. Dosya ilk olarak hangi cihazda oluşturuldu?
3. Kaynak cihaz incelemeye sunuldu mu?
4. Dosyanın hash değeri alındı mı?
5. Dijital delil zinciri korunmuş mu?
6. Metadata mevcut mu?
7. Metadata iddia edilen olay tarihiyle uyumlu mu?
8. Dosyada düzenleme yazılımı izi bulunuyor mu?
9. Video yeniden kodlanmış mı?
10. Sosyal medya veya WhatsApp sıkıştırmasına uğramış mı?
11. Görüntüde yüz kenarlarında anomaliler var mı?
12. Işık ve gölgeler fiziksel olarak tutarlı mı?
13. Dudak hareketleri sesle uyumlu mu?
14. Video kareleri arasında yüz geometrisi değişiyor mu?
15. Ses spektrumunda olağan dışı özellikler bulunuyor mu?
16. Kesme veya birleştirme izleri mevcut mu?
17. Arka plan sesleri süreklilik gösteriyor mu?
18. Sesin yalnızca kişiye benzerliği mi incelenmiş?
19. Ses klonlama ihtimali ayrıca araştırılmış mı?
20. Kullanılan deepfake tespit yönteminin hata oranı açıklanmış mı?
21. Bilirkişi hangi teknik yöntemi kullandığını belirtmiş mi?
22. Görüntü başka bağımsız kamera kayıtlarıyla doğrulanıyor mu?
23. Banka, konum, HTS veya başka objektif kayıtlar içerikle uyumlu mu?
24. Dosyanın kim tarafından ve hangi koşullarda mahkemeye sunulduğu belli mi?
25. Savunmaya teknik delile etkili biçimde itiraz etme imkânı verilmiş mi?

Deepfake Delile Karşı Savunmada Yapılan En Büyük Hata

En büyük hatalardan biri yalnızca;

“Bu video yapay zekâ ile yapılmış.”

demektir.

Savunmanın mümkün olduğunca somutlaştırılması gerekir.

Örneğin;

orijinal dosyanın bulunmadığı, videonun yalnızca WhatsApp kopyasının mevcut olduğu, metadata bilgilerinin çelişkili olduğu, ses ile dudak hareketlerinin uyumsuz olduğu, bilirkişinin yalnızca yüz benzerliği incelemesi yaptığı ancak deepfake ihtimalini araştırmadığı veya objektif kayıtların videodaki olay örgüsüyle çeliştiği

ortaya konulabilir.

Böylece soyut deepfake iddiası yerine teknik olarak araştırılabilir bir savunma oluşturulur.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay zekâ ile üretilmiş video kesin olarak tespit edilebilir mi?

Bazı dosyalarda güçlü teknik bulgular elde edilebilir. Ancak her deepfake’in yüzde 100 kesinlikle tespit edilebileceğini söylemek doğru değildir.

AI detector sonucu mahkemede kesin delil midir?

Hayır. Tespit aracının yöntemi, hata oranı ve dosyanın teknik özellikleri değerlendirilmelidir.

Yapay zekâ ile ses klonlanabilir mi?

Evet. Bir kişinin sesine benzeyen sentetik konuşmalar üretilebilir.

Sesin sanığa benzemesi mahkûmiyet için yeterli midir?

Tek başına ses benzerliği her durumda yeterli kabul edilemez. Özellikle sentetik ses iddiası varsa teknik inceleme önemlidir.

Deepfake bilirkişi incelemesi istenebilir mi?

Somut uyuşmazlık teknik uzmanlık gerektiriyorsa bilirkişi incelemesi talep edilebilir.

Metadata deepfake olduğunu kanıtlar mı?

Tek başına hayır. Ancak önemli teknik ipuçları sağlayabilir.

Hash değeri videonun gerçek olduğunu kanıtlar mı?

Hayır. Hash, dosya bütünlüğünün kontrolüne yardımcı olur; içeriğin gerçek olduğunu tek başına kanıtlamaz.

WhatsApp’tan gönderilmiş video incelenebilir mi?

Evet. Ancak WhatsApp’ın sıkıştırması bazı teknik özellikleri değiştirebildiğinden mümkünse orijinal dosyanın incelenmesi daha değerlidir.

Deepfake olduğunu söylemek beraat için yeterli midir?

Hayır. İddianın mümkün olduğunca somut teknik verilerle desteklenmesi gerekir.

Sahte yapay zekâ videosuyla birine suç atmak suç olabilir mi?

Somut olayın şartlarına göre iftira, özel hayata ilişkin suçlar veya başka ceza hükümleri gündeme gelebilir.

Sonuç: Yapay Zekâ Çağında “Gördüm ve Duydum” Artık Tek Başına Yeterli Olmayabilir

Yapay zekâ teknolojileri ceza muhakemesinde dijital delil değerlendirmesini önemli ölçüde değiştirmektedir. Bir kişinin görüntüsünün videoda bulunması veya ses kaydının o kişiye son derece benzemesi, dijital içeriğin mutlaka gerçek bir olayı kaydettiğini tek başına göstermeyebilir.

Bu nedenle yapay zekâ ile üretildiği iddia edilen ses ve görüntüler bakımından orijinal dosya, kaynak cihaz, metadata, hash değerleri, dosya oluşturma ve aktarım zinciri, ses analizi, görüntü analizi, bilirkişi incelemesi ve bağımsız maddi deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle mahkûmiyetin temel delili bir ses veya video kaydıysa, savunmanın “Bu kayıt deepfake olabilir” şeklindeki soyut itirazıyla yetinmemesi gerekir. Kaydın nereden geldiği, ilk kopyasının bulunup bulunmadığı, hangi cihazdan çıkarıldığı, üzerinde düzenleme yapılıp yapılmadığı, bilirkişinin sentetik medya ihtimalini hangi yöntemle değerlendirdiği ve kaydın diğer objektif delillerle doğrulanıp doğrulanmadığı araştırılmalıdır.

Dijital delillerin özgünlüğünün, bütünlüğünün ve güvenilirliğinin korunması ceza muhakemesindeki ispat değeri açısından temel önemdedir. Dijital materyalin manipüle edilebilir olması, delil zincirinin ve teknik incelemenin önemini daha da artırmaktadır. (Ayam)

Ayrıca 2026 yılında Anayasa Mahkemesinin CMK m.134 hakkında verdiği karar, telefon ve bilgisayar gibi dijital materyaller üzerindeki incelemelerde kişisel verilerin korunması ve yeterli hukuki güvencelerin sağlanmasının önemini yeniden gündeme getirmiştir. (Anayasa Mahkemesi)

Bu nedenle önümüzdeki dönemde ceza davalarında klasik “Bu ses kimin?” sorusunun yanına çok daha önemli ikinci bir soru eklenmektedir:

“Bu ses gerçekten bir insanın yaptığı konuşmanın kaydı mı, yoksa o insanın sesi kullanılarak yapay zekâ tarafından mı üretildi?”

Aynı soru video ve fotoğraf delilleri bakımından da geçerlidir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık; yapay zekâ ile üretilmiş sahte ses ve görüntüler, deepfake deliller, dijital delile itiraz, adli bilişim incelemesi, bilirkişi raporlarına itiraz, telefon ve bilgisayar incelemeleri, sahte WhatsApp yazışmaları, dolandırıcılık, tehdit, şantaj ve bilişim suçları soruşturmalarında Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Mersin ve Türkiye genelinde hukuki destek sunmaktadır.

Telefon: 0312 434 22 22 / 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower No:148, 06520 Balgat, Çankaya, Ankara, Türkiye