Dengeleme Güç Piyasası Cezaları Nedir? EPİAŞ DGP Yaptırımları 2026

DGP cezaları, dengesizlik maliyetleri, talimat uyumsuzluğu ve uzlaştırma yaptırımları hakkında 2026 güncel enerji hukuku rehberi.

Elektrik sistemi gerçek zamanlı çalışan bir dengedir. Üretim ile tüketim saniyeler içinde eşleşmezse frekans bozulur ve sistem çöker. Bu nedenle Türkiye’de sistem güvenliği TEİAŞ tarafından yürütülen Dengeleme Güç Piyasası (DGP) ile sağlanır. Bu piyasa yalnızca ticari değil aynı zamanda zorunlu teknik yükümlülükler içerir. Katılımcılar verilen talimatlara uymak zorundadır ve uyulmaması halinde ciddi mali yaptırımlar uygulanır.

Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin gibi yoğun tüketim bölgelerinde faaliyet gösteren üretim ve tedarik şirketleri için DGP kayıtları çoğu zaman milyonlarca liralık sonuçlar doğurur. Bu nedenle enerji ticareti davalarında en sık karşılaşılan konulardan biri DGP cezalarıdır. Özellikle üretim talimatına uyulmaması, rezerv kapasite hataları ve yanlış veri bildirimleri büyük maliyetlere yol açabilir. Bu tür teknik uyuşmazlıklar genellikle uzman inceleme gerektirir ve FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK tarafından takip edilen dosyalarda hatalı uygulanan birçok cezanın kaldırıldığı görülmektedir.

---

DGP Nedir ve Neden Ceza Uygulanır?

DGP, elektrik sisteminin anlık dengede kalması için santrallerin devreye alınıp çıkarıldığı gerçek zamanlı piyasadır. TEİAŞ üreticilere yük alma veya yük atma talimatı verir.

Ceza uygulanmasının nedeni:
Sistemin güvenliği piyasa katılımcılarının talimatlara uymasına bağlıdır.

Talimat uygulanmazsa sistem maliyet doğurur → maliyet sorumluya yüklenir.

---

Başlıca DGP Cezaları

1. Talimat Uyumsuzluk Cezası

Santral verilen üretim seviyesine çıkmaz veya inmezse uygulanır. En ağır yaptırımlardan biridir.

2. Yetersiz Rezerv Cezası

Yedek kapasite bildirilmesine rağmen hazır bulundurulmaması.

3. Yanlış Veri Bildirimi

SCADA veya ölçüm verilerinin hatalı gönderilmesi.

4. Dengesizlik Maliyeti

Planlanan üretim ile gerçekleşen üretim arasındaki farkın sistem maliyeti.

5. Sistem Marjinal Fiyat Etkisi

Yanlış davranışın piyasa fiyatını etkilemesi halinde doğan maliyet.

---

Cezaların Hukuki Niteliği

DGP cezaları idari para cezası değildir.
Bunlar piyasa uzlaştırma borcu niteliğindedir.

Bu nedenle:

• Vergi cezası sayılmaz
• Ceza hukuku kapsamına girmez
• Ticari alacak niteliğindedir

Uyuşmazlıklar ticaret mahkemesinde görülür.

---

Ceza Nasıl Hesaplanır?

Hesaplama şu verilere dayanır:

• Sistem marjinal fiyatı (SMF)
• Talimat miktarı
• Gerçekleşen üretim
• Süre

Hesaplama hataları sık görülen uyuşmazlık nedenidir.

---

İtiraz Süreci

EPİAŞ uzlaştırma bildirimi yayınladıktan sonra belirli süre içinde itiraz edilmelidir.

İtiraz edilmezse:
→ Borç kesinleşir

Bu nedenle piyasa bildirimlerinin günlük takip edilmesi gerekir.

---

En Sık Hatalı Ceza Sebepleri

• Haberleşme kesintisi
• Ölçüm hatası
• SCADA veri gecikmesi
• TEİAŞ talimat gecikmesi
• Sistemsel kayıt hatası

Bu durumlarda teknik inceleme ile ceza kaldırılabilir.

---

Teminat Kesintisi

Cezalar doğrudan teminattan tahsil edilir.
Teminatın çözülmesi için uyuşmazlık açılması gerekir.

---

Sıkça Sorulan Sorular

DGP cezası idari para cezası mı?
Hayır, ticari piyasa borcudur.

Hatalı hesaplama düzeltilebilir mi?
Evet, teknik itiraz yapılabilir.

Teminat kesilirse geri alınır mı?
Haksızsa dava ile alınır.

Talimat gelmediği halde ceza olur mu?
Kayıtlar incelenir, iptal edilebilir.

Uzlaştırma itiraz süresi kaçırılırsa?
Borç kesinleşebilir.

Bilirkişi incelemesi yapılır mı?
Evet, teknik rapor gerekir.

Tahkim mümkün mü?
Sözleşmeye bağlıdır.

---

Hukuki Değerlendirme ve Başvuru

DGP cezaları yüksek tutarlı enerji ticareti riskleri doğurur. Sürelerin kaçırılması halinde borç kesinleşir.

Bilgi ve destek için:
☎ 0312 434 22 22
📱 WhatsApp: 0532 769 22 22
✉ ffk@ffkpartnerhukuk.com

Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde enerji hukuku uyuşmazlıklarında hukuki destek sunulmaktadır.