
Engelli İşçinin İş Sözleşmesinin Feshi Halinde Hakları?
9 Nisan 2025
Engelli İşçinin İşe Alımında İşverenin Dikkat Etmesi Gerekenler?
9 Nisan 20251. Engelli İşçi İstihdamına Teşvik Uygulamalarının Temel Amacı
Engelli bireylerin iş gücüne katılımını artırmak, sosyal dışlanmayı önlemek ve fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla devlet tarafından işverenlere yönelik birçok mali ve sosyal destek sunulmaktadır. Bu destekler yalnızca bir sosyal politika aracı olarak değil, aynı zamanda ekonomik üretkenliğe katkı sağlama hedefiyle uygulanmaktadır. Türkiye’de bu kapsamda sağlanan teşvikler; SGK prim desteğinden vergi muafiyetlerine, İŞKUR tarafından sağlanan eğitim ve istihdam desteklerinden özel hibe programlarına kadar geniş bir alanı kapsamaktadır. İşverenlerin bu destekleri doğru ve zamanında kullanması, hem maliyet avantajı sağlamalarını hem de sosyal sorumluluklarını yerine getirmelerini mümkün kılar.
2. SGK Prim Teşviki: Hazine Tarafından Karşılanan Primler
En önemli teşvik kalemlerinden biri, engelli işçilerin sigorta primi işveren payının Hazine tarafından karşılanmasıdır. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre özel sektör işverenleri tarafından istihdam edilen engelli sigortalılar için, işverenin ödemesi gereken SGK priminin tamamı 2025 yılı itibarıyla 5 yıl boyunca devlet tarafından karşılanmaktadır. Bu teşvikten yararlanmak için işçinin İŞKUR’a kayıtlı olması ve engelli sağlık kurulu raporuna sahip olması gereklidir. Bu destek, işverenin personel giderlerini ciddi oranda azaltmakta, aynı zamanda engelli bireylerin iş hayatında kalıcılığını da teşvik etmektedir.
3. Engelli İş Koçluğu Hizmeti Desteği
İŞKUR’un sunduğu bir diğer önemli destek ise “Engelli İş Koçluğu” hizmetidir. Bu uygulamada, işe yerleştirilen engelli bireylerin iş ortamına adaptasyon süreci boyunca profesyonel iş koçları tarafından desteklenmesi sağlanır. İş koçları, hem işverene hem de çalışana rehberlik eder, iletişim sorunlarını çözümler ve gerekli ergonomik düzenlemelerin yapılmasına yardımcı olur. Bu destek sayesinde işverenler engelli çalışanların verimliliğini artırabilir, adaptasyon sürecini daha sağlıklı yönetebilir ve işten ayrılma oranlarını azaltabilir. İş koçluğu desteği, işverenler açısından operasyonel bir kolaylık da sunmaktadır.
4. Engelli Kendi İşini Kurma Hibe Programı
Engelli bireylerin sadece işçi olarak değil, aynı zamanda girişimci olarak da ekonomik hayata katılması teşvik edilmektedir. Bu kapsamda İŞKUR tarafından verilen “Engelli Kendi İşini Kurma Hibe Desteği” programı, girişimcilik hayali kuran engelli bireylerin işyeri açmasını sağlamaktadır. 2025 yılı itibarıyla 150.000 TL’ye kadar geri ödemesiz destek verilmektedir. Bu program işverenler açısından doğrudan bir teşvik niteliği taşımamakla birlikte, engelli bireylerin potansiyel işveren haline gelmesini sağladığı için iş piyasasına olumlu katkılar sunar. Ayrıca işverenler, bu bireylerle tedarik zinciri kurarak dolaylı fayda sağlayabilir.
5. İşbaşı Eğitim Programları ve Engelli Katılım Teşviki
İŞKUR tarafından düzenlenen İşbaşı Eğitim Programları, işverenlere hem kısa vadede maliyet avantajı hem de uzun vadede nitelikli personel kazandırma olanağı sunar. Bu programlara engelli bireylerin dahil edilmesi durumunda, işverenlere özel teşvikler tanınır. Program süresince işveren herhangi bir ücret ödemez; katılımcının sigorta primleri ve günlük harçlıkları İŞKUR tarafından karşılanır. Ayrıca engelli bireylerin bu programlar sonrası kadroya alınması halinde, işverene ilave istihdam teşvikleri de sağlanmaktadır. Bu da işveren açısından hem riskin azalması hem de teşvikten yararlanma süresinin uzaması anlamına gelir.
6. Engelli Çalışanlara Yönelik Vergi İndirimi
Engelli çalışanlara uygulanan vergi indirimi, doğrudan işverene değil ancak dolaylı olarak işverene de fayda sağlayan bir uygulamadır. Gelir Vergisi Kanunu kapsamında, engelli çalışanların engel oranlarına göre gelirlerinden belirli tutarlarda vergi indirimi yapılmaktadır. Bu durum, engelli çalışanın net maaşının artmasını sağlarken, işverenin aynı brüt ücretle daha yüksek çalışan memnuniyeti sağlamasına olanak tanır. Ayrıca, işveren bordro düzenlemesi yaparken bu indirimi dikkate alarak, engelli çalışana sunduğu toplam faydayı artırabilir.
7. İŞKUR Engelli İstihdamı Danışmanlık Hizmeti
İŞKUR, işverenlere engelli bireylerin istihdamı sürecinde danışmanlık hizmeti vermektedir. Bu hizmet kapsamında; uygun engelli adayın bulunmasından, başvuru sürecine, teşvikten yararlanma yollarından, rapor ve form düzenlemeye kadar geniş kapsamlı destek sunulmaktadır. Bu hizmetin amacı, işverenin süreci karmaşık mevzuat engellerine takılmadan ve zaman kaybetmeden yürütebilmesidir. İşverenler, bu destek sayesinde hem zaman hem de iş gücü tasarrufu sağlarken, doğru işe doğru engelli personelin yerleştirilmesini de temin etmiş olur.
8. Engelli Kotası Dışında İstihdama Ek Teşvikler
İşverenin engelli bireyleri yalnızca zorunlu kota kapsamında değil, kota dışı istihdam etmesi durumunda da bazı avantajları vardır. Bu durumda da SGK işveren prim teşviki devam etmekte, hatta bazı bölgelerde kalkınma ajansları veya yerel yönetim destekleri de devreye girmektedir. Özellikle organize sanayi bölgelerinde, engelli istihdamını artıran işverenlere öncelikli yer tahsisi, düşük kira bedeli veya üretim destekleri sağlanabilmektedir. Bu durum, sadece mevzuat uyumu açısından değil; stratejik planlama açısından da işverene fayda sunmaktadır.
9. Teşviklerden Yararlanma Şartları ve Süreç
Tüm bu teşviklerden yararlanabilmek için işverenlerin bazı prosedürleri eksiksiz yerine getirmesi gerekir. Bunlar arasında en önemlileri; engelli bireyin İŞKUR’a kayıtlı olması, engelli sağlık kurulu raporunun geçerli olması, engelli bireyin fiilen istihdam edilmesi ve teşvik başvuru evraklarının zamanında ve eksiksiz sunulmasıdır. Bu belgeler, İŞKUR sistemine dijital olarak da yüklenebilir. Ayrıca işverenin SGK prim borcunun olmaması ve kayıt dışı işçi çalıştırmaması da teşvikten yararlanma açısından önemlidir. Bu süreçlerin profesyonel bir danışmanlıkla yürütülmesi, teşviklerin kesintisiz alınabilmesini sağlar.
10. Resmî Başvuru Kaynakları ve Kurum Bağlantıları
Engelli işçi çalıştırma teşvikleri hakkında en güncel bilgilere ulaşmak, başvuru süreçlerini yönetmek ve danışmanlık almak isteyen işverenler aşağıdaki resmî kurumları ziyaret edebilir:
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR): https://www.iskur.gov.tr
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: https://www.csgb.gov.tr
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK): https://www.sgk.gov.tr
- Gelir İdaresi Başkanlığı (Vergi Teşvikleri): https://www.gib.gov.tr
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Engelli Hizmetleri: https://www.aile.gov.tr
- Resmî Gazete (Teşviklerle ilgili mevzuatlar): https://www.resmigazete.gov.tr
Daha detaylı bilgi almak ve hukuki destek almak için FFK Partner Hukuk olarak sizlere profesyonel destek sağlıyoruz!




