
Kamu Kurumlarında Taşeron İşçilerin Kadroya Alınması Süreci ve Hukuki Durumu?
11 Nisan 2025
İşyerinde Risk Değerlendirilmesi ve İşveren Yükümlülükleri
11 Nisan 20251. İş Güvenliği Kurulu Nedir ve Hangi İşyerlerinde Kurulur?
İş güvenliği kurulu, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin işyerinde etkin şekilde uygulanması ve geliştirilmesi amacıyla kurulan, yasal dayanağa sahip bir organizasyon yapısıdır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve buna bağlı yönetmelikler gereği, elli ve daha fazla çalışanı bulunan ve altı aydan uzun süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde kurulması zorunludur. Hem kamu hem özel sektörde bu yükümlülük geçerlidir. Kurul, işyerinin yapısına uygun şekilde işveren veya işveren vekili başkanlığında, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, çalışan temsilcisi ve diğer sorumlu birimlerden oluşur.
2. İş Sağlığı ve Güvenliği Planlamalarını Yapmak
Kurulun en temel görevlerinden biri, işyerindeki sağlık ve güvenliğe ilişkin yıllık planlamaları yapmaktır. Bu planlamalar, risk değerlendirmelerine, geçmiş kazalara, yasal zorunluluklara ve sektörün özel şartlarına göre şekillendirilir. Eğitim takvimi, tatbikat tarihleri, ekipman yenileme dönemleri gibi birçok konu bu planlamalar kapsamında ele alınır. Yapılan bu planlamalar, işverenin sorumluluğunu yerine getirmesinin de bir göstergesidir. Aksi takdirde, iş kazası ya da meslek hastalığı durumunda ihmal olduğu gerekçesiyle ciddi idari ve cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalınabilir.
3. Risk Değerlendirme Çalışmalarını Yürütmek
İş güvenliği kurulunun aktif olarak yürütmesi gereken en önemli görevlerden biri de risk değerlendirmeleridir. İşyerinde yer alan tüm faaliyetler, ekipmanlar, alanlar ve çalışma biçimleri dikkate alınarak potansiyel tehlikeler belirlenir ve bu tehlikelere karşı alınması gereken önlemler raporlanır. Risk değerlendirme raporu, sadece yasal bir zorunluluk değil; aynı zamanda proaktif bir iş sağlığı stratejisinin temelini oluşturur. Bu raporlar, düzenli olarak güncellenmeli ve kurul toplantılarında değerlendirilmelidir.
4. İş Kazası ve Meslek Hastalıklarını İncelemek
İş kazaları ve meslek hastalıkları, kurulun öncelikli gündem maddeleri arasında yer alır. Meydana gelen her kaza detaylı şekilde incelenmeli; kazanın nedenleri, iş akışındaki aksaklıklar ve ihmaller ortaya çıkarılmalıdır. Kurul bu süreçte, alınması gereken ek önlemleri belirler ve işverene sunar. Bu raporlar, ileride meydana gelebilecek benzer olayların önlenmesi açısından büyük önem taşır. Aynı zamanda yasal süreçlerde delil niteliğinde kullanılabilecek yazılı belgelerdir.
5. Çalışanlara Eğitim Programları Düzenlemek
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilinçlendirilmesi, kurulun temel sorumluluklarından biridir. Bu kapsamda yılda en az bir kez genel eğitim verilmesi zorunludur. Yeni işe başlayanlara, iş değişikliği yapanlara veya ekipman yeniliklerine adapte olacak çalışanlara özel eğitimler organize edilmelidir. Kurul, bu eğitimlerin içeriğini, süresini ve kimler tarafından verileceğini belirlemekle yükümlüdür. Ayrıca, çalışanların eğitimlere katıldığını gösteren belgelerin arşivlenmesi ve gerektiğinde denetim birimlerine sunulması gerekir.
6. Acil Durum Planlarını Geliştirmek
Yangın, deprem, patlama veya kimyasal sızıntı gibi acil durumlara karşı alınacak önlemler, kurulun görev alanına girer. İş güvenliği kurulu, bu gibi durumlar için senaryo bazlı planlar hazırlar ve bu planların etkinliğini test edecek şekilde tatbikatlar organize eder. Her işyerinin yapısına ve bulunduğu sektöre göre farklılaşan bu planlar, can güvenliğinin sağlanması kadar iş sürekliliğinin korunması açısından da kritiktir. Acil durum eylem planlarının eksik ya da güncel olmaması, doğrudan hukuki sorumluluk doğurabilir.
7. Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Politikalarını Belirlemek
Kurulun bir diğer görevi de kişisel koruyucu donanımların kullanımına ilişkin politika geliştirmektir. KKD, işçilerin bireysel olarak korunmasını sağlayan eldiven, gözlük, baret, maske gibi ekipmanlardır. Hangi birimin hangi donanımı kullanacağı, bu ekipmanların nasıl temin edileceği ve kullanım sıklığı kurul tarafından belirlenir. Ayrıca, donanımların uygunluğu, periyodik kontrolleri ve çalışanlara dağıtımı konusunda prosedürler geliştirilir. Eksik veya uygun olmayan KKD kullanımı, ciddi kazalara ve sonrasında yargılamalara neden olabilir.
8. Sağlık Gözetimi Süreçlerini Denetlemek
İşyeri hekimi aracılığıyla çalışanların periyodik sağlık kontrollerinin yapılması da kurulun gözetimindedir. Özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde bu kontrollerin sıklığı artırılmalı ve her çalışan için ayrı sağlık dosyası tutulmalıdır. Kurul, bu kontrollerin zamanında yapıldığını ve sonuçlarının değerlendirildiğini denetlemeli, olası sağlık risklerine karşı gerekli yönlendirmeleri yapmalıdır. Bu takipler, işçinin çalışmaya uygunluğu kadar işyerinin genel sağlığı açısından da önemlidir.
9. İşverenin Yükümlülüklerini Takip Etmek
Kurul, sadece teknik iş güvenliği görevlerini değil; aynı zamanda işverenin yasal yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini de kontrol etmekle sorumludur. İş güvenliği uzmanının ve işyeri hekiminin sözleşmelerinin yapılması, işçilerin sigorta kayıtlarının sağlanması, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin dışardan sağlanması durumunda bu hizmetlerin kalitesi gibi konular kurul tarafından izlenir. Eksikliklerin tespiti halinde kurul tutanakla durumu kayıt altına almalı ve işverene yazılı olarak bildirimde bulunmalıdır.
10. İSG Kurul Toplantılarını Düzenli Yapmak ve Kararları Belgelemek
İş güvenliği kurulu, en az ayda bir kez toplanmak zorundadır. Bu toplantılarda alınan kararlar, öneriler ve değerlendirmeler yazılı tutanaklara geçirilir ve ilgili kişilere dağıtılır. Bu tutanaklar, hem kurulun etkinliğini hem de işverenin sorumluluk bilincini gösterir. Tutanakların arşivlenmesi ve denetimlerde sunulması, olası bir kazada sorumluluğun kimde olduğunun tespit edilmesi açısından önemlidir. Bu uygulama aynı zamanda şeffaf ve hesap verilebilir bir iş sağlığı yönetim sistemi oluşturur.
11. Yeni Teknolojilere Uyum Sürecini Yönetmek
İş yerinde kullanılan ekipman, sistem ya da üretim süreçlerinde teknoloji değiştikçe, buna paralel olarak iş sağlığı riskleri de değişebilir. Kurulun görevi, bu değişiklikleri yakından takip etmek ve güncel risklere karşı önlem planları geliştirmektir. Örneğin otomasyon sistemlerinin artması ile birlikte mekanik sıkışmalar, elektrik riskleri ya da yazılım tabanlı iş kazaları gibi yeni riskler ortaya çıkabilir. Kurulun, bu dönüşüme uygun eğitimler ve politikalar geliştirmesi, çağdaş iş güvenliği anlayışının bir gereğidir.
12. Resmi Kurumlarla İletişim ve Raporlama Görevi
İş güvenliği kurulu, sadece işyeri içinde değil, aynı zamanda resmi kurumlarla da iletişim içinde olmalıdır. İş kazaları, işyeri denetimleri, yıllık değerlendirme raporları gibi konularda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İSG Genel Müdürlüğü ve SGK ile bilgi paylaşımı yapılmalıdır. Bu sayede hem yasal yükümlülükler yerine getirilmiş olur hem de işyerinin denetim puanları olumlu etkilenir. Bu raporlama yükümlülüğü, işyerinin kurumsal itibarı açısından da önem taşır.
Resmi Kurum Linkleri:
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
- İSGGM – İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
- ALO 170 – Çalışma Hayatı Danışma Hattı
Daha detaylı bilgi almak ve hukuki destek almak için FFK Partner Hukuk olarak sizlere profesyonel destek sağlıyoruz!




