
Taşeronluk İlişkisinde İşçi Sendikalarının Rolü
11 Nisan 2025
İş Güvenliği Kurulunun Görevleri Nelerdir?
11 Nisan 20251. Taşeron İşçilikten Kadroya Geçiş Sürecine Giriş
Taşeron işçilik, özellikle kamu kurumlarında yıllar boyunca istihdam politikasının bir parçası haline gelmiştir. Bu uygulama, maliyetleri azaltmak, hizmet alımlarını hızlandırmak ve kamu personeli sayısını sınırlı tutmak amacıyla tercih edilmiştir. Ancak, taşeron işçilerin düşük ücretlerle ve güvencesiz koşullarda çalışmaları kamuoyunda ciddi tepkilere yol açmış, bu tepkiler neticesinde kapsamlı bir kadro düzenlemesi ihtiyacı doğmuştur. Bu bağlamda 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile taşeron işçilerin kamuya geçiş süreci başlatılmıştır. Bu düzenleme hem çalışanlar hem de kamu işverenleri açısından yeni bir dönemi ifade etmektedir.
2. 696 Sayılı KHK’nın Getirdiği Temel Değişiklikler
24 Aralık 2017 tarihinde yayımlanan 696 sayılı KHK, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan taşeron işçilerin kadroya geçişini düzenleyen temel mevzuat olmuştur. Bu KHK ile sürekli işçi kadrosuna alınma imkânı tanınmış ve taşeron işçiler, artık doğrudan kamu çalışanı statüsüne geçirilmiştir. Bu değişiklik, yüz binlerce işçiyi ilgilendirmiş ve Türkiye işgücü piyasasında köklü bir dönüşüm yaratmıştır. Ancak bu kadroya geçişin bazı koşullara ve sınırlamalara tabi olması, sürecin karmaşıklaşmasına ve yeni hukuki tartışmalara yol açmasına neden olmuştur.
3. Kadroya Geçiş Şartları ve Başvuru Süreci
Kadroya geçmek isteyen taşeron işçilerin, belirli şartları sağlamaları gerekmektedir. Bunlar arasında, çalıştıkları kurumda 4 Aralık 2017 tarihi itibarıyla fiilen çalışıyor olmak, geçerli bir iş sözleşmesine sahip bulunmak ve güvenlik soruşturması/arşiv araştırmasından olumlu sonuç almak gibi kriterler yer almaktadır. Başvurular kurumlara yapılmakta, başvurular değerlendirilerek geçiş süreci başlatılmaktadır. Ancak bu şartları taşıdığı halde bazı işçilerin başvurularının reddedilmesi, hukuki itirazları da beraberinde getirmiştir.
4. Güvenlik Soruşturması ve İdari Engeller
Kadroya geçiş sürecinde en tartışmalı konulardan biri, güvenlik soruşturması olmuştur. 696 sayılı KHK gereği kamuya alınacak taşeron işçilerin güvenlik soruşturmasından geçmesi zorunlu kılınmıştır. Ancak bu süreç, çoğu zaman objektif kriterlerden uzak, şeffaf olmayan ve keyfi değerlendirmelere dayalı şekilde yürütülmüş; birçok işçi hukuki bir gerekçe sunulmadan elenmiştir. Bu durum, Anayasa Mahkemesi ve Danıştay nezdinde açılan çok sayıda davaya konu olmuş ve “hak arama özgürlüğü” ile “çalışma hakkı” kavramlarını gündeme taşımıştır.
5. Kadroya Geçişte Kapsam Dışında Bırakılanlar
Her ne kadar 696 sayılı KHK ile geniş bir kitle kamu kadrosuna alınmış olsa da, bazı iş kolları ve pozisyonlar bu düzenlemenin dışında bırakılmıştır. Yemek, temizlik, güvenlik gibi hizmet alanlarında çalışan taşeron işçiler kapsama alınırken, laboratuvar hizmetleri, çağrı merkezleri, veri giriş personelleri gibi bazı gruplar dışlanmıştır. Bu durum, eşitlik ilkesi ve çalışma hakkı yönünden ciddi eleştiriler doğurmuştur. Kapsam dışı kalan bu gruplar, çeşitli dernek ve sendikalar aracılığıyla haklarını aramaya devam etmektedir.
6. Kadroya Geçenlerin Statüsü: Sürekli İşçi mi, Memur mu?
696 sayılı KHK ile kadroya geçirilen taşeron işçiler, memur statüsünde değil; “sürekli işçi” statüsünde kamu çalışanı olmuşlardır. Bu durum, sosyal haklar, disiplin kuralları, atama ve terfi sistemleri açısından önemli farklar yaratmaktadır. Sürekli işçi statüsündeki personelin iş güvencesi, memurlara göre daha sınırlıdır. Ayrıca bu kişiler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerinden değil, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerinden yararlanmaktadır. Bu durum, aynı kurumda çalışan farklı personel grupları arasında ayrımcılık tartışmalarına yol açmaktadır.
7. Toplu İş Sözleşmesi ve Sendikal Haklar
Kadroya geçen taşeron işçilerin en büyük kazanımlarından biri, sendikal haklarını daha etkin şekilde kullanabilmeleri olmuştur. Kadroya geçiş sonrası bu işçiler, iş kolu sendikalarına üye olabilmiş ve toplu iş sözleşmesi imzalayarak çalışma koşullarını iyileştirme fırsatı bulmuşlardır. Ancak toplu sözleşme yetkileri zaman zaman idareler tarafından görmezden gelinmiş ve grev hakkı gibi anayasal haklar sınırlanmaya çalışılmıştır. Bu nedenle sendikal örgütlenmenin güçlendirilmesi ve kamu işverenlerinin yasal sorumluluklarını yerine getirmesi büyük önem taşımaktadır.
8. İdari Yargı Yolu ve Kadro Taleplerine Dava Açma Hakkı
Kadroya alınma talebi reddedilen işçiler için yargı yolu açıktır. İlgili işçiler, red kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açabilmekte; ayrıca gerekirse Anayasa Mahkemesi ve AİHM nezdinde başvuru yapabilmektedir. Bu davalarda genellikle güvenlik soruşturmasının gerekçesiz biçimde yapılması, kişisel verilerin hukuka aykırı kullanılması ve eşitlik ilkesine aykırılık gibi iddialar öne sürülmektedir. Son yıllarda birçok dava işçilerin lehine sonuçlanmış ve kamu idarelerinin uygulamalarına sınırlamalar getirilmiştir.
9. Yargıtay ve Danıştay Kararlarının Sürece Etkisi
Yargıtay ve Danıştay, taşeron işçilerin kadroya geçiş sürecinde hem kamu yararını hem de bireysel hakları gözeten kararlar vermiştir. Özellikle Danıştay, güvenlik soruşturmasının keyfi uygulanamayacağı, işlemlerin objektif ve hukuka uygun şekilde yürütülmesi gerektiğini birçok kararında vurgulamıştır. Yargıtay ise taşeronluk ilişkisinde muvazaa varsa, işçinin zaten başından beri kamu işçisi sayılacağını ve haklarının buna göre değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu kararlar, işçilerin lehine hukuki bir zemin oluşturmaktadır.
10. Kadroya Geçişin Çalışma Barışına Katkısı
Taşeron işçilerin kadroya alınması süreci, çalışma barışı açısından önemli bir kazanımdır. Aynı işi yapan işçiler arasında ücret, sosyal haklar ve iş güvencesi yönünden oluşan dengesizlikler, kamu kadrosuna geçişle birlikte büyük oranda giderilmiştir. Ayrıca işçilerin sendikal haklarını kullanmaları kolaylaşmış, hizmet verimliliği artmıştır. Ancak kapsam dışı bırakılan işçiler ve yeni taşeron alımları gibi unsurlar nedeniyle sistemde halen tam bir denge sağlandığı söylenemez. Bu durum, kamuda taşeronluğun tamamen kaldırılması yönündeki talepleri diri tutmaktadır.
11. Resmi Kurumlara Başvuru ve Bilgilendirme Kanalları
Taşeron işçilerin kadroya geçiş süreciyle ilgili bilgi ve başvuru işlemleri için çeşitli resmi kurumlar aktif görev üstlenmektedir. Bunların başında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İŞKUR, SGK, ALO 170 hattı ve ilgili kamu kurumlarının insan kaynakları birimleri gelmektedir. İşçiler, başvurularını bu kanallar aracılığıyla yapabilir, yaşadıkları sorunları dile getirebilir ve hukuki süreçlerle ilgili bilgi alabilirler.
Resmi Kurum Linkleri:
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: https://www.csgb.gov.tr
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR): https://www.iskur.gov.tr
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK): https://www.sgk.gov.tr
- ALO 170 Bilgi ve Destek Hattı: https://www.alo170.gov.tr
Daha detaylı bilgi almak ve hukuki destek almak için FFK Partner Hukuk olarak sizlere profesyonel destek sağlıyoruz!




