
Yıllık İzin Konusunda Yargıtay Kararları?
14 Nisan 2025
Örnek İş Kazaları ve Alınacak Dersler?
14 Nisan 20251. İşçi Alacaklarında Zamanaşımı Nedir?
İşçi alacaklarında zamanaşımı, işçinin işverenden talep ettiği ücret, fazla mesai, kıdem veya ihbar tazminatı gibi alacakların belirli bir süre içinde talep edilmemesi halinde bu hakkın sona ermesi anlamına gelir. Zamanaşımı, hukuk sisteminde borç ilişkilerinde güveni sağlamak ve tarafların belirsizlik içinde uzun süre beklemesini engellemek amacıyla öngörülmüştür. Türk Borçlar Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu’nda bu süreler detaylı şekilde düzenlenmiştir. İşçinin hak kaybına uğramaması adına bu sürelerin doğru şekilde belirlenmesi ve takibi büyük önem arz eder. Özellikle Yargıtay içtihatlarında, işçinin alacağını hangi tarihten itibaren talep edebileceği ve zamanaşımının hangi hallerde kesileceği net şekilde ortaya konmuştur.
2. Hangi Alacaklarda Zamanaşımı Uygulanır?
İş hukukunda zamanaşımı süresi birçok alacak kaleminde geçerlidir. Başlıca alacak türleri arasında ücret alacağı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri, kıdem ve ihbar tazminatları yer alır. Bu alacaklar, iş akdinin devamı ya da sona ermesinden bağımsız olarak zamanaşımına tabidir. Ancak Yargıtay kararlarına göre bazı alacaklarda iş akdinin sona erdiği tarih zamanaşımı başlangıcı kabul edilmekte, bazılarında ise alacak doğduğu andan itibaren süre işlemeye başlamaktadır. Bu noktada her alacak türü için ayrı değerlendirme yapılması gerektiği unutulmamalıdır.
3. İş Kanunu’nda Belirlenen Zamanaşımı Süreleri
4857 sayılı İş Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte, işçi alacaklarında zamanaşımı süresi 2017 yılında 10 yıldan 5 yıla indirilmiştir. Bu değişiklik, özellikle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ve ücret alacakları için geçerlidir. Ancak bu 5 yıllık süre, değişiklik öncesi hak edilen alacaklar için farklı yorumlanmakta, Yargıtay içtihatlarında geçiş süreci açıkça tartışılmaktadır. Kanun değişikliği 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir ve bu tarihten önce doğmuş alacaklar bakımından eski 10 yıllık süre geçerli olmaya devam etmektedir. Bu nedenle işçilerin alacaklarını talep ederken bu geçiş dönemine dikkat etmeleri gerekmektedir.
4. Ücret Alacaklarında Zamanaşımı
Ücret alacağı, işçinin yaptığı işe karşılık işverenden hak ettiği bedeli ifade eder. Türk Borçlar Kanunu’na göre ücret alacağı için zamanaşımı süresi genel kural olarak 5 yıldır. Ancak ücretin parça başı ya da prim usulüyle ödenmesi durumunda bu süre işin yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Yargıtay, ücret alacağına ilişkin davalarda işçinin ücretin ödenmediğini ispatlaması halinde dahi 5 yıllık süreyi kesin bir sınır olarak dikkate almakta, bu sürenin aşılması halinde talepleri reddetmektedir. Bu nedenle ücret alacaklarında zamanaşımı süresi oldukça katı uygulanmakta ve işçilerin haklarını korumak için zamanında dava açmaları gerekmektedir.
5. Fazla Mesai Ücretlerinde Zamanaşımı
İşçinin fazla çalıştığı süreler için talep edeceği fazla mesai ücretleri de zamanaşımına tabidir ve bu süre 5 yıldır. Fazla mesaiye ilişkin zamanaşımı, her bir fazla çalışma günü için ayrı ayrı işlemeye başlar. Yargıtay, fazla mesai ücretlerinde genellikle iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten değil, her fazla mesai gününün ertesi gününden itibaren süreyi başlatmaktadır. Bu durum, işçinin fazla mesaiye ilişkin iddialarını topluca değil, her bir gün bazında delillendirmesi ve süreyi buna göre hesaplaması gerektiğini göstermektedir. Bu ayrıntı, özellikle bordro ve tanık delilleri açısından büyük önem taşır.
6. Kıdem ve İhbar Tazminatında Zamanaşımı
Kıdem ve ihbar tazminatları işçinin iş akdinin sona ermesinden sonra hak kazanabileceği alacaklardandır. Bu nedenle zamanaşımı süresi, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. 2017 yılındaki değişiklikle birlikte bu tazminatlar için de zamanaşımı süresi 10 yıldan 5 yıla düşürülmüştür. Yargıtay, bu sürelerin başlamasında fesih bildiriminin işçiye ulaştığı tarihi esas almakta, işe iade davası açılmışsa bu davanın sonucu beklendikten sonra süre işlemeye başlamaktadır. Bu husus, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin zamanaşımına uğramaması için dikkatle izlenmelidir.
7. Zamanaşımının Kesilmesi ve Durması
Zamanaşımı süresi, bazı hallerde kesintiye uğrayabilir veya durabilir. Örneğin, işverenin borcunu kısmen ödemesi, alacağı yazılı olarak ikrar etmesi ya da işçinin dava açması gibi durumlarda süre kesilir ve baştan işlemeye başlar. Ayrıca taraflar arasında arabuluculuk süreci başlamışsa bu süre arabuluculuk süresince durur. Yargıtay kararlarında da sıkça vurgulandığı üzere, arabuluculuk görüşmelerinin belgelenmesi ve bu sürecin net şekilde ispatlanabilmesi, zamanaşımı itirazlarının geçersiz sayılması açısından kritik rol oynar.
8. Yargıtay’ın Zamanaşımı Konusunda Temel Yaklaşımı
Yargıtay, zamanaşımı sürelerinin mutlak surette uygulanması gerektiğini savunan bir içtihat birliği içerisindedir. Hak düşürücü sürelerden farklı olarak zamanaşımı süreleri kamu düzenine aykırı olmamakla birlikte, yargılama sürecinde işveren tarafından açıkça ileri sürülmelidir. Aksi halde mahkeme resen dikkate almaz. Ancak işveren zamanaşımı itirazında bulunduğunda, Yargıtay, somut olayın tarihsel süreciyle birlikte zamanaşımının kesin olarak dolup dolmadığını titizlikle incelemektedir. Bu bağlamda zamanaşımına ilişkin savunma ve delil stratejileri büyük önem taşımaktadır.
9. İşverenin Zamanaşımı Savunması
İşverenin zamanaşımı savunması yapabilmesi için dava sürecinde açık ve net şekilde bu itirazını ileri sürmesi gerekmektedir. Mahkeme, zamanaşımı süresinin dolup dolmadığını re’sen göz önünde bulundurmaz. Yargıtay, zamanaşımı defisinin ileri sürülmemesi halinde işverenin bu haktan vazgeçmiş sayılacağını açıkça belirtmektedir. Bu nedenle işveren vekillerinin özellikle davanın ilk savunmalarında zamanaşımı konusunu mutlaka gündeme getirmesi gerekir. Aksi takdirde işçi lehine kararlar kesinleşebilir.
10. Arabuluculuk Sürecinin Zamanaşımı Üzerine Etkisi
İş hukukunda dava şartı arabuluculuk, zamanaşımı sürelerine doğrudan etki eder. Arabuluculuk başvurusuyla birlikte zamanaşımı süresi durur. Süre, arabuluculuk tutanağının düzenlenmesiyle birlikte kaldığı yerden işlemeye devam eder. Yargıtay, bu konudaki kararlarında arabuluculuğun bir dava şartı olmasının yanı sıra zamanaşımı sürecinde kesici veya durdurucu etki yarattığını kabul etmiştir. Ancak arabuluculuk sürecinin eksik belgelenmesi ya da tutanakta yanlış tarihlere yer verilmesi halinde işçi hak kaybına uğrayabilir.
11. Zamanaşımı Süresinin Yanlış Hesaplanmasının Sonuçları
İşçilik alacaklarında zamanaşımı süresinin yanlış hesaplanması durumunda mahkemeler talebi reddeder. Yargıtay, bu konuda oldukça katı bir tutum sergilemektedir. İşçinin alacağı doğduğu tarihten itibaren geçen sürenin dikkatlice hesaplanması ve dava tarihinin buna uygun şekilde planlanması gerekir. Avukatlar, bu süreçte yanlış hesaplama yaparsa hem müvekkilinin hakkını kaybettirmiş olur hem de vekalet görevini gereği gibi yerine getirmemiş sayılır. Bu nedenle zamanaşımı konusu iş hukuku davalarında hukuki temsilin en kritik noktalarından biridir.
12. Resmi Kurumlar ve Başvuru Merkezleri
İşçi alacaklarında zamanaşımı süreleriyle ilgili bilgi almak, başvuru yapmak veya arabuluculuk sürecini başlatmak için başvurulabilecek bazı resmi kurumlar şunlardır:
- Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı: https://arabuluculuk.adalet.gov.tr
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR): https://www.iskur.gov.tr
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: https://www.csgb.gov.tr
- Yargıtay Başkanlığı Karar Arama: https://karar.yargitay.gov.tr
Daha detaylı bilgi almak ve hukuki destek almak için FFK Partner Hukuk olarak sizlere profesyonel destek sağlıyoruz!




