Şirket Ortağının Bilgi Alma Hakkı Engellenirse Ne Yapılır? 2026

Şirket ortağının bilgi alma ve inceleme talebi reddedilirse ne yapılır? TTK 437 ve TTK 614 kapsamında şirket defterleri, banka hesapları, mali kayıtlar, mahkemeye başvuru, özel denetim ve ortaklık haklarını 2026 güncel rehberimizde inceleyin.

Şirket ortağı olmak yalnızca kâr payı almak veya genel kurulda oy kullanmak anlamına gelmez. Ortak, şirketin ekonomik ve hukuki durumunu anlayabilmek için kanunun tanıdığı ölçüde bilgi alma ve inceleme haklarına da sahiptir.

Uygulamada özellikle ortaklar arasında anlaşmazlık başladıktan sonra;

“Şirket kayıtlarını sana göstermiyoruz.”

“Muhasebe bilgileri müdürün yetkisinde.”

“Banka hesaplarını inceleyemezsin.”

“Sen sadece ortaksın, yöneticilik yetkin yok.”

“Ticari sır olduğu için hiçbir belge veremeyiz.”

şeklinde cevaplarla karşılaşılabilmektedir.

Ancak ortağın şirket müdürü veya yönetim kurulu üyesi olmaması, kanundan doğan bilgi alma ve inceleme hakkının bulunmadığı anlamına gelmez.

Özellikle limited şirketlerde TTK m.614, anonim şirketlerde ise TTK m.437, ortakların/pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme haklarının temel düzenlemeleri arasındadır.

Şirketin talebi hukuka aykırı biçimde reddetmesi hâlinde somut şirket türüne göre genel kurula başvuru, mahkemeden bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılmasını isteme, özel denetim talebi, genel kurul kararına karşı dava ve yöneticilerin sorumluluğuna başvurma gibi farklı hukuki yollar gündeme gelebilir.

Güncel 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşılabilir.

---

Şirket Ortağının Bilgi Alma Hakkı Nedir?

Bilgi alma hakkı, ortağın şirketin faaliyetleri ve ekonomik durumu hakkında gerekli açıklamaları talep edebilmesini ifade eder.

Ortak açısından özellikle;

Şirket ne kadar gelir elde ediyor?

Şirketin borçları ne kadar?

Banka hesaplarında ne kadar para var?

Şirket malvarlığı satıldı mı?

Şirket hangi kişilerle sözleşme yaptı?

Ortaklara veya yöneticilere para aktarıldı mı?

Şirket kâr ettiği hâlde neden kâr dağıtılmıyor?

gibi soruların cevabı önemli olabilir.

Bilgi alma hakkı özellikle şirket yönetiminden dışlanan ortak bakımından kritik bir koruma mekanizmasıdır.

İnceleme Hakkı Nedir?

Bilgi alma hakkı ile inceleme hakkı birbirine yakın olmakla birlikte aynı değildir.

Bilgi alma hakkı, şirket yönetiminden belirli konularda açıklama istemeyi;

inceleme hakkı ise şartları oluştuğunda şirketin defter ve belgelerinin incelenmesini ifade eder.

Örneğin:

“Şirketin 2025 ve 2026 yıllarında X şirketine yaptığı ödemelerin toplamı nedir?”

bir bilgi talebi olabilir.

Buna karşılık:

“Bu ödemelere ilişkin sözleşme, fatura ve muhasebe kayıtlarını incelemek istiyorum.”

talebi inceleme hakkı kapsamında değerlendirilebilir.

Limited Şirket Ortağının Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı Var mı?

Evet.

Limited şirketler açısından TTK m.614 son derece güçlü bir düzenlemedir.

Kanuna göre her ortak, müdürlerden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir.

Bu nedenle:

“Müdür değilsin, şirket hesaplarını göremezsin.”

şeklindeki kategorik yaklaşım limited şirketler bakımından doğru değildir.

Ortak, kanunun öngördüğü sınırlar içerisinde şirket işleri ve hesapları hakkında bilgi talep edebilir.

Limited Şirket Ortağının Pay Oranı Önemli midir?

Bilgi alma hakkının kullanılması için ortağın mutlaka %10, %25 veya %50 paya sahip olması gerekmez.

TTK m.614:

“Her ortak”

esasından hareket eder.

Dolayısıyla azınlıkta bulunan bir limited şirket ortağının da bilgi alma ve inceleme hakkı vardır.

Örneğin %5 pay sahibi ortağın:

“Payım düşük olduğu için şirket kayıtlarını inceleyemem.”

diye düşünmesi doğru değildir.

Anonim Şirket Pay Sahibinin Bilgi Alma Hakkı Var mı?

Evet. Ancak limited şirketten farklı bir sistem vardır.

Anonim şirketlerde TTK m.437 uyarınca finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu ve belirli diğer belgeler genel kuruldan önce pay sahiplerinin incelemesine hazır tutulur.

Pay sahibi ayrıca genel kurulda;

yönetim kurulundan şirketin işleri,

denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları

hakkında bilgi isteyebilir.

Ancak anonim şirketlerde bilgi alma ve inceleme hakkının kullanım prosedürü limited şirketlerden farklı olduğundan şirket türü mutlaka doğru belirlenmelidir.

Anonim Şirket Ortağı İstediği Zaman Şirket Defterlerini İnceleyebilir mi?

Hayır.

Anonim şirket pay sahibinin TTK m.437 kapsamındaki hakkı:

“İstediğim zaman şirkete gider ve bütün ticari defterleri incelerim.”

şeklinde sınırsız değildir.

Şirketin ticari defter ve yazışmalarının pay sahibi tarafından incelenebilmesi için kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekir.

Bu nedenle limited şirketlerdeki TTK m.614 ile anonim şirketlerdeki TTK m.437 birbirine karıştırılmamalıdır.

Limited Şirket Ortağı Hangi Bilgileri Talep Edebilir?

Somut olayın özelliklerine göre örneğin;

• şirketin gelir ve giderleri,
• banka hesap hareketleri,
• önemli sözleşmeler,
• şirketin borçları,
• şirket alacakları,
• yöneticilere yapılan ödemeler,
• ortaklara yapılan ödemeler,
• şirket taşınmazları,
• araçlar,
• krediler,
• teminatlar,
• önemli ticari işlemler,
• şirketle ilişkili kişilerle yapılan işlemler,
• şirketin mali durumu

hakkında bilgi talebi gündeme gelebilir.

Ancak talebin şirket işleriyle bağlantılı, ölçülü ve hakkın amacına uygun olması gerekir.

Şirketin Banka Hesapları İncelenebilir mi?

Bu, özellikle ortaklık uyuşmazlıklarında en sık sorulan konulardan biridir.

Örneğin ortak:

“Şirket hesabından diğer ortağın kişisel hesabına para gönderildiğinden şüpheleniyorum.”

diyebilir.

Bu durumda şirket banka hareketleri, muhasebe kayıtları ve transferlerin dayanağı bilgi ve inceleme hakkı bakımından önem taşıyabilir.

Ancak bankanın doğrudan şirket ortağına hesap ekstresi vermesi ile ortağın şirkete karşı bilgi ve inceleme hakkını kullanması farklı konulardır.

Ortak doğrudan bankaya giderek yalnızca ortak sıfatıyla her durumda şirket hesabının tamamını alamayabilir.

Bu nedenle talebin şirkete ve yönetime yöneltilmesi gerekebilir.

Şirketin Ticari Defterleri İncelenebilir mi?

Şirket türüne göre farklılık bulunmaktadır.

Limited şirketlerde TTK m.614 kapsamında belirli konularda inceleme hakkı daha geniş bir koruma sağlar.

Anonim şirketlerde ise TTK m.437’de ticari defterler ve yazışmalar bakımından özel şartlar bulunmaktadır.

Dolayısıyla:

“Ortak olan herkes şirketin bütün defterlerini istediği zaman görebilir.”

şeklindeki yaklaşım doğru değildir.

Faturalar ve Muhasebe Kayıtları İstenebilir mi?

Somut bilgi talebinin konusuyla bağlantılıysa bu belgelerin incelenmesi gündeme gelebilir.

Örneğin şirket müdürünün kendi yakınına ait şirkete yüksek miktarda ödeme yaptığı iddia ediliyorsa;

faturalar,

sözleşmeler,

cari hesap kayıtları,

banka transferleri

ve ilgili muhasebe belgeleri önem taşıyabilir.

Talebin:

“Şirketin bütün belgelerini gönderin.”

şeklinde sınırsız olması yerine uyuşmazlık konusu işlemlerin belirlenmesi daha sağlıklı olabilir.

Şirket Ortağı Müşteri Listesini İsteyebilir mi?

Burada ticari sır ve şirket menfaati daha belirgin hâle gelir.

Müşteri listeleri, fiyatlandırma politikaları, teklif stratejileri ve teknik bilgiler şirket açısından ticari sır niteliğinde olabilir.

Ortağın bilgi alma hakkı bulunması, şirketin bütün ticari sırlarının hiçbir sınırlama olmaksızın verilmesi gerektiği anlamına gelmez.

Özellikle ortağın rakip işletmeyle ilişkisi varsa şirket yönetimi talebi sınırlamak isteyebilir.

Ancak bunun da kanuni şartları bulunmalıdır.

“Ticari Sır” Denilerek Her Talep Reddedilebilir mi?

Hayır.

“Ticari sır” ifadesi bilgi alma hakkını ortadan kaldıran sihirli bir gerekçe değildir.

Şirket yönetimi her talebe:

“Ticari sırdır, veremeyiz.”

diyerek cevap veremez.

Özellikle limited şirketlerde TTK m.614 kapsamında talebin reddedilebilmesi bakımından ortağın elde ettiği bilgileri şirketin zararına kullanma tehlikesi önemlidir.

Bu tehlikenin somut biçimde değerlendirilmesi gerekir.

Limited Şirket Müdürü Bilgi Talebini Reddederse Ne Olur?

TTK m.614 bu konuda özel mekanizma öngörmektedir.

Eğer ortağın elde ettiği bilgileri şirketin zararına kullanma tehlikesi varsa müdürler bilgi alma ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir.

Ancak müdür talebi reddederse konu burada bitmez.

Ortak genel kurula başvurabilir.

Genel Kurul da Bilgi Talebini Reddederse Ne Yapılabilir?

Limited şirketlerde en önemli aşama budur.

TTK m.614/3 uyarınca genel kurul ortağın bilgi alma veya inceleme hakkını haksız yere engellerse, ortak mahkemeye başvurabilir.

Kanun ayrıca bu başvurunun basit yargılama usulüne göre inceleneceğini ve mahkeme kararının kesin olduğunu öngörmektedir.

Dolayısıyla limited şirket ortağı:

“Genel kurul da reddetti, artık yapacak bir şey yok.”

diye düşünmemelidir.

Mahkeme yolu bulunmaktadır.

Mahkemeden Ne Talep Edilebilir?

Somut olaya göre ortak, bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılmasını talep edebilir.

Örneğin talep:

“Şirketin 01.01.2025–31.12.2026 tarihleri arasındaki X şirketiyle gerçekleştirdiği işlemlere ilişkin sözleşme, fatura, muhasebe ve banka kayıtlarının incelenmesine izin verilmesi”

şeklinde somutlaştırılabilir.

Bu tür taleplerin hangi bilgi ve belgelerin istendiğini açık biçimde göstermesi önemlidir.

Anonim Şirkette Bilgi Talebi Reddedilirse Ne Yapılır?

Anonim şirketlerde TTK m.437/5 özel bir yargısal başvuru yolu öngörmektedir.

Bilgi veya inceleme istemleri;

cevapsız bırakılan,

haksız olarak reddedilen,

ertelenen

ve bu madde anlamında bilgi alamayan pay sahibi tarafından mahkemeye taşınabilir.

Pay sahibi reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde ise makul süre içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesine başvurabilir.

Bu süre özellikle anonim şirket pay sahipleri bakımından kritik önemdedir.

Hangi Mahkemeye Başvurulur?

Şirket türüne ve talebin hukuki dayanağına göre görev ve yetki belirlenmelidir.

Anonim şirketlerde TTK m.437/5 açık biçimde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesini göstermektedir.

Limited şirketlerde TTK m.614 kapsamında ortaya çıkan şirketler hukuku uyuşmazlığı bakımından da görevli mahkeme kural olarak Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Bilgi Alma Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Salt bilgi alma veya inceleme hakkının kullandırılmasına ilişkin talep para alacağı veya tazminat talebi değildir.

Bu nedenle ticari uyuşmazlıklardaki dava şartı arabuluculuğun para alacağı ve tazminat taleplerine ilişkin kapsamıyla aynı şekilde değerlendirilmez.

Ancak aynı uyuşmazlıkta ayrıca para veya tazminat talep edilecekse arabuluculuk yönünden ayrıca inceleme yapılmalıdır.

Bilgi Alma Hakkı Genel Kurul Kararıyla Kaldırılabilir mi?

Kural olarak hayır.

TTK m.447, pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını kanunen izin verilen ölçünün ötesinde sınırlandıran genel kurul kararlarının batıl olabileceğini açıkça düzenlemektedir.

Örneğin:

“Şirket ortaklarının bundan sonra şirket kayıtlarını inceleme ve şirket hakkında bilgi talep etme hakkı bulunmamaktadır.”

şeklindeki genel kurul kararı ciddi biçimde butlan yaptırımıyla karşılaşabilir.

Limited şirketlerde TTK m.622 nedeniyle anonim şirket genel kurul kararlarının butlanına ilişkin hükümler kıyasen uygulanmaktadır.

Şirket Sözleşmesine “Ortaklar Bilgi Talep Edemez” Yazılabilir mi?

Kanunun vazgeçilmez şekilde koruduğu hakların şirket sözleşmesiyle tamamen ortadan kaldırılması mümkün değildir.

Şirket sözleşmesi bazı usul düzenlemeleri içerebilir.

Ancak:

“Ortaklar hiçbir şekilde şirket hesaplarını inceleyemez.”

şeklindeki kategorik düzenlemelerin geçerliliği ciddi hukuki sorun doğurur.

Bilgi Alma Hakkı Kötüye Kullanılabilir mi?

Evet.

Ortaklık hakkının bulunması sınırsız bir yetki vermez.

Örneğin ortak rakip şirket işletiyor ve müşteri listelerini, fiyat politikalarını veya ticari sırları yalnızca rakip işletmede kullanmak amacıyla talep ediyorsa şirketin korunması gerekir.

Limited şirketlerde TTK m.614 zaten bu riski dikkate almaktadır.

Ancak bilgi alma hakkının kötüye kullanıldığı iddiasının somut olgulara dayanması gerekir.

Rakip Şirket Kuran Ortağın Bilgi Alma Hakkı Tamamen Ortadan Kalkar mı?

Otomatik olarak hayır.

Ortağın rakip işletmeyle ilişkili olması önemli olabilir.

Ancak bu durum:

“Artık hiçbir şirket bilgisine erişemezsin.”

sonucunu kendiliğinden doğurmaz.

Talep edilen bilginin niteliği, şirketin zarar görme riski ve ortağın bilgiyi hangi amaçla istediği birlikte değerlendirilmelidir.

Bilgi Alma Hakkı Engellenen Ortak Özel Denetçi İsteyebilir mi?

Anonim şirketlerde şartları varsa özel denetim mekanizması gündeme gelebilir.

TTK m.438 ve devamındaki hükümler uyarınca pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olması ve bilgi alma veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış bulunması koşuluyla belirli olayların özel denetimle açıklığa kavuşturulmasını genel kuruldan isteyebilir.

Genel kurul talebi kabul ederse şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebilir.

Genel Kurul Özel Denetim Talebini Reddederse Ne Olur?

TTK m.439 kapsamında belirli sermaye veya pay değeri şartlarını sağlayan pay sahipleri, genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde üç ay içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını talep edebilir.

Bu mekanizma özellikle;

şirketten para çıkarıldığı,

ilişkili kişilere ödeme yapıldığı,

yöneticilerin şirket malvarlığını kendi menfaatine kullandığı

şüphesi bulunan dosyalarda önemli olabilir.

Şirket Müdürünün Kendi Hesabına Para Aktardığından Şüpheleniliyorsa Ne Yapılmalı?

Bu durumda yalnızca:

“Banka ekstrelerini görmek istiyorum.”

demekle yetinilmemelidir.

Şu kayıtlar birlikte incelenmelidir:

şirket banka hareketleri,

muhasebe kayıtları,

cari hesaplar,

faturalar,

sözleşmeler,

ortaklar cari hesabı,

kasa kayıtları,

yöneticiye yapılan ödemelerin hukuki dayanağı.

Bilgi ve inceleme talebinin somutlaştırılması, daha sonra açılabilecek sorumluluk veya tazminat davalarının da temelini oluşturabilir.

Bilgi Alma Hakkının Engellenmesi Yönetici Sorumluluğu Doğurabilir mi?

Somut olayın özelliklerine göre evet.

Yöneticilerin kanundan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ihlal etmeleri ve bunun sonucunda şirketin, pay sahiplerinin veya alacaklıların zarara uğraması hâlinde TTK m.553 ve ilgili hükümler kapsamında sorumluluk gündeme gelebilir.

Ancak bilgi verilmemesi tek başına her durumda otomatik tazminat anlamına gelmez.

Hukuka aykırılık, kusur, zarar ve uygun illiyet bağı somut olayda değerlendirilmelidir.

Şirket Ortağı Kendi Başına Şirket Bilgisayarına Girip Belgeleri Alabilir mi?

Bu yöntem son derece risklidir.

Bilgi alma hakkının engellenmiş olması ortağa:

şirket bilgisayarının şifresini kırma,

yetkisiz şekilde sisteme girme,

başkasının e-postasına erişme

veya gizlice veri kopyalama

hakkı vermez.

Bu davranışlar ayrıca hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.

Bilgi alma hakkı hukuki yollarla kullanılmalıdır.

Şirket Belgelerini Gizlice Fotoğraflamak Hukuka Uygun mu?

Somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Ortağın inceleme hakkı kapsamında kendisine gösterilen belgeler ile yetkisiz şekilde ele geçirilen belgeler aynı değildir.

Özellikle kişisel veriler, ticari sırlar ve üçüncü kişilere ait bilgiler bakımından KVKK ve diğer mevzuat da gündeme gelebilir.

Bilgi Talebi Nasıl Yapılmalıdır?

Özellikle uyuşmazlık başlamışsa sözlü talep yerine yazılı ve ispatlanabilir başvuru tercih edilmelidir.

Talepte:

1. Ortaklık sıfatı
2. İstenen bilgi
3. İncelenmek istenen belgeler
4. İlgili tarih aralığı
5. Talebin şirket işleriyle bağlantısı
6. İncelemenin hangi şekilde yapılmasının istendiği

açıkça belirtilmelidir.

Örneğin:

“01.01.2026-31.07.2026 döneminde şirket hesabından ortak veya müdürlerin şahsi hesaplarına yapılan para transferlerine ilişkin banka kayıtları, muhasebe fişleri ve dayanak belgelerin incelenmesine izin verilmesini talep ediyorum.”

şeklindeki somut bir talep, “bütün kayıtları görmek istiyorum” talebinden daha sağlıklı olabilir.

Noter İhtarı Gönderilmeli mi?

Her olayda zorunlu değildir.

Ancak uyuşmazlığın ispatı bakımından noter ihtarı faydalı olabilir.

Özellikle daha sonra:

“Bize hiçbir zaman bilgi talebi gelmedi.”

savunmasının yapılmasını önlemek için talebin ispatlanabilir biçimde gönderilmesi önemlidir.

KEP veya hukuken ispatlanabilir diğer iletişim yöntemleri de somut olaya göre değerlendirilebilir.

Bilgi Talebine Cevap Verilmezse Ne Yapılmalı?

Cevapsız bırakma da önemlidir.

Özellikle anonim şirketlerde TTK m.437/5, yalnızca açıkça reddedilen talepleri değil, cevapsız bırakılan veya ertelenen talepleri de düzenlemektedir.

Limited şirketlerde ise TTK m.614’teki müdürler-genel kurul-mahkeme mekanizması takip edilmelidir.

Dolayısıyla şirketin sessiz kalması:

“Talebiniz hukuken ortadan kalktı.”

anlamına gelmez.

Mahkemeden Hangi Belgelerin İncelenmesi İstenebilir?

Somut uyuşmazlığa göre örneğin;

• banka hesap hareketleri,
• yevmiye defteri,
• defteri kebir,
• envanter kayıtları,
• ortaklar cari hesabı,
• kasa hareketleri,
• faturalar,
• önemli sözleşmeler,
• şirket taşınmazlarına ilişkin belgeler,
• şirket araç kayıtları,
• kredi sözleşmeleri,
• teminat ve kefalet belgeleri,
• ilişkili şirketlerle yapılan işlemler,
• yönetici ödemeleri

gündeme gelebilir.

Ancak talebin ölçülü ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması önemlidir.

Mahkeme Kararı Kesin midir?

TTK m.614/3 limited şirketler bakımından mahkemenin bu konudaki kararının kesin olduğunu açıkça belirtmektedir.

Anonim şirketlerde TTK m.437/5 de mahkeme kararının kesin olduğunu düzenler.

Bu nedenle bilgi alma ve inceleme taleplerinde ilk derece mahkemesi önündeki dosyanın doğru hazırlanması ayrıca önemlidir.

Bilgi ve İnceleme Talebi Reddedildiğinde Toplanması Gereken 15 Delil

1. Şirket sözleşmesi/esas sözleşme
2. Pay sahipliğini gösteren belgeler
3. Pay defteri
4. Yazılı bilgi talebi
5. Noter ihtarı
6. KEP kayıtları
7. E-posta yazışmaları
8. WhatsApp yazışmaları
9. Müdürlerin ret cevabı
10. Genel kurul tutanağı
11. Genel kurulun ret kararı
12. Ticaret sicili kayıtları
13. Finansal tablolar
14. Şüpheli işlemleri gösteren mevcut belgeler
15. Bilgi talebinin neden gerekli olduğunu gösteren diğer kayıtlar

Şirket ilanları ve tescil edilmiş işlemler bakımından Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kayıtları da kontrol edilebilir.

Bilgi Alma Hakkı Engellenen Ortağın İlk 10 Adımı

1. Şirket türünü belirleyin: Limited mi anonim mi?
2. Şirket sözleşmesini inceleyin.
3. Talep ettiğiniz bilgileri açıkça belirleyin.
4. Talebi yazılı ve ispatlanabilir biçimde iletin.
5. Limited şirkette müdürlerin cevabını kayıt altına alın.
6. Gerekirse genel kurula başvurun.
7. Anonim şirkette TTK m.437’deki süreleri kaçırmayın.
8. Şüpheli işlemler varsa ilgili belgeleri koruyun.
9. Özel denetim şartlarını değerlendirin.
10. Şirket malvarlığında acil risk varsa diğer hukuki koruma yollarını da inceleyin.

Örnek Olay: %50 Ortak Şirket Hesaplarını Göremiyor

A ve B, X Ltd. Şti.’nin %50’şer ortağıdır.

B aynı zamanda şirket müdürüdür.

A, şirketin yıllık cirosunun yüksek olmasına rağmen sürekli zarar gösterildiğini fark eder.

A ayrıca B’nin şirket hesabından kendi hesabına para aktardığından şüphelenmektedir.

A;

şirket banka hareketlerini,

ortaklar cari hesabını,

muhasebe kayıtlarını

ve B’ye yapılan ödemelerin dayanaklarını

incelemek ister.

B:

“Sen müdür değilsin. Bu belgeleri görme hakkın yok.”

diyerek talebi reddeder.

Bu yaklaşım tek başına yeterli hukuki gerekçe değildir.

Limited şirket ortağının TTK m.614 kapsamında şirketin işleri ve hesapları hakkında bilgi alma ve belirli konularda inceleme hakkı bulunmaktadır.

Müdürlerin talebi engellemesi hâlinde genel kurula başvuru, genel kurulun da haksız biçimde engellemesi hâlinde mahkemeye başvuru gündeme gelir.

Ayrıca banka hareketlerinde gerçekten şirket parasının yöneticinin şahsi menfaatine kullanıldığı tespit edilirse uyuşmazlık artık yalnızca bilgi alma hakkıyla sınırlı kalmayabilir.

Yönetici sorumluluğu, tazminat ve şirket malvarlığının korunmasına yönelik diğer hukuki yollar ayrıca değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

1. Limited şirket ortağı şirket hesaplarını inceleyebilir mi?

Evet. TTK m.614 kapsamında her ortak şirketin işleri ve hesapları hakkında bilgi talep edebilir ve belirli konularda inceleme hakkını kullanabilir.

2. %5 pay sahibi ortak bilgi talep edebilir mi?

Evet. Limited şirkette TTK m.614 bakımından belirli bir asgari pay oranı aranmaz.

3. Müdür bilgi vermeyi reddederse ne yapılır?

Limited şirkette ortak genel kurula başvurabilir. Genel kurul da hakkı haksız biçimde engellerse mahkemeye başvurulabilir.

4. Anonim şirkette bilgi talebi reddedilirse dava süresi ne kadar?

TTK m.437/5 kapsamında ret hâlinde reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde makul süre içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesine başvurulabilir.

5. Şirket banka hesaplarını incelemek mümkün mü?

Somut bilgi ve inceleme hakkının kapsamına göre banka hareketlerinin incelenmesi gündeme gelebilir. Ancak ortağın doğrudan bankadan hesap dökümü istemesi farklı bir hukuki konudur.

6. Ticari sır gerekçesiyle bilgi talebi reddedilebilir mi?

Belirli koşullarda sınırlandırma mümkün olabilir; ancak “ticari sır” denilerek bütün bilgi alma hakkının kategorik biçimde ortadan kaldırılması mümkün değildir.

7. Rakip şirket kuran ortak bilgi alabilir mi?

Ortaklık hakkı otomatik olarak ortadan kalkmaz. Ancak bilgilerin şirket zararına kullanılma tehlikesi varsa özellikle TTK m.614 kapsamında sınırlama gündeme gelebilir.

8. Bilgi alma hakkı şirket sözleşmesiyle kaldırılabilir mi?

Kanunun vazgeçilmez biçimde koruduğu bilgi alma ve inceleme haklarının tamamen ortadan kaldırılması mümkün değildir. Böyle bir genel kurul kararı TTK m.447 kapsamında butlan tartışmasına yol açabilir.

9. Bilgi verilmezse özel denetçi istenebilir mi?

Anonim şirketlerde TTK m.438 ve devamındaki şartlar gerçekleşmişse özel denetim mekanizması kullanılabilir.

10. Bilgi vermeyen müdürden tazminat istenebilir mi?

Bilgi alma hakkının ihlali sonucunda somut zarar meydana gelmiş ve sorumluluğun diğer şartları oluşmuşsa yöneticilerin sorumluluğu ayrıca değerlendirilebilir.

Sonuç: “Sen Sadece Ortaksın” Bilgi Vermemek İçin Yeterli Bir Gerekçe Değildir

Şirket yönetiminden dışlanan ortakların karşılaştığı en yaygın sorunlardan biri, şirketin mali ve ticari faaliyetlerinin kendilerinden gizlenmesidir.

Ancak:

“Sen müdür değilsin.”

veya

“Azınlık ortaksın.”

denilmesi bilgi alma hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Özellikle limited şirketlerde TTK m.614 ortağa güçlü bir bilgi alma ve inceleme mekanizması tanımaktadır.

Bununla birlikte bu hak sınırsız da değildir. Şirketin ticari sırları, bilgilerin şirket zararına kullanılma ihtimali ve talebin ölçülülüğü dikkate alınmalıdır.

En doğru yöntem;

bilgi talebini somutlaştırmak, yazılı ve ispatlanabilir şekilde yöneltmek, ret cevabını belgelemek, şirket türüne göre kanundaki başvuru prosedürünü takip etmek ve gerekli hâllerde mahkemeye başvurmaktır.

Özellikle bilgi verilmemesinin arkasında şirket hesabından para çekilmesi, ilişkili kişilere malvarlığı aktarılması, sahte faturalar, şirket malvarlığının kişisel menfaat için kullanılması veya şirket gelirlerinin gizlenmesi şüphesi bulunuyorsa yalnızca bilgi alma davasıyla yetinilmemeli; şirket malvarlığının korunmasına yönelik diğer hukuki yollar da birlikte değerlendirilmelidir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK – Ortakların Bilgi Alma ve İnceleme Hakları

Şirket ortağının bilgi alma ve inceleme hakkının engellenmesi çoğu zaman daha geniş bir ortaklık uyuşmazlığının ilk göstergelerinden biridir. Özellikle şirket banka hesaplarının gizlenmesi, muhasebe kayıtlarının paylaşılmaması, yöneticilere yapılan ödemelerin açıklanmaması veya ortağın şirket faaliyetlerinden tamamen dışlanması hâlinde hızlı hukuki inceleme önem taşır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, Av. Arb. Fırat Fesih Kaya liderliğinde Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde TTK m.437 ve TTK m.614 kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkı, özel denetim, genel kurul uyuşmazlıkları, yönetici sorumluluğu ve ortaklar arası şirket uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki süreçlerde destek sunmaktadır.

İletişim: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara

Güncel mevzuata Mevzuat Bilgi Sistemi, şirket ilanlarına Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ve yüksek mahkeme içtihatlarına Yargıtay Karar Arama Sistemi üzerinden ulaşılabilir.