Ticari Alacaklarda İhtiyati Haciz Nasıl Alınır? Şartları ve Delilleri – 2026 Güncel Rehber

Ödenmeyen ticari alacak için ihtiyati haciz nasıl alınır? İİK 257 kapsamında ihtiyati haciz şartları, yaklaşık ispat, gerekli deliller, teminat, görevli mahkeme ve kararın uygulanması hakkında 2026 rehberi.

Ticari alacaklarda en büyük risklerden biri, alacaklının davayı kazanmasına rağmen borçlu şirket üzerinde haczedilebilecek malvarlığı kalmamasıdır. Borçlu dava devam ederken banka hesaplarındaki parayı aktarabilir, araçlarını satabilir, taşınmazlarını devredebilir veya malvarlığını ilişkili şirketlere taşıyabilir. Bu nedenle özellikle yüksek tutarlı ticari alacaklarda yalnızca alacak davası veya icra takibi başlatmak yeterli olmayabilir. İhtiyati haciz, para alacağının ileride tahsil edilmesini güvence altına almak amacıyla borçlunun malvarlığına kesin hacizden önce geçici olarak el konulmasını sağlayan önemli bir hukuki korumadır. İcra ve İflas Kanunu’nun 257. maddesine göre temel olarak rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para alacakları için ihtiyati haciz talep edilebilir. Vadesi henüz gelmemiş alacaklarda ise kanunda belirtilen özel şartlardan birinin bulunması gerekir. (İcra İşleri Dairesi)

İhtiyati Haciz Nedir?

İhtiyati haciz, para alacaklarının güvence altına alınmasına yönelik geçici hukuki korumadır. Amaç, alacaklının dava veya takip sonucunda haklı çıkmasına rağmen borçlunun malvarlığını elinden çıkarması nedeniyle alacağını tahsil edememesini önlemektir.

Örneğin bir şirket başka bir şirkete 15 milyon TL değerinde mal satmış, fatura düzenlemiş ve ödeme vadesi geçmiş olabilir. Borçlu şirket ödeme yapmadığı gibi araçlarını ve taşınmazlarını satmaya başlamışsa alacaklı, şartların bulunması hâlinde ihtiyati haciz talep ederek borçlunun haczedilebilir malvarlığı üzerinde geçici güvence sağlayabilir.

İhtiyati Haczin Kanuni Dayanağı Nedir?

İhtiyati haczin temel düzenlemesi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 257 ve devamı maddelerinde bulunmaktadır. İİK m.257’ye göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun elinde veya üçüncü kişilerde bulunan taşınır ve taşınmaz malları ile alacak ve diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. (İcra İşleri Dairesi)

Dolayısıyla ticari alacaklarda ihtiyati haciz değerlendirilirken öncelikle alacağın para alacağı olup olmadığı, vadesinin gelip gelmediği ve rehinle güvence altına alınıp alınmadığı incelenmelidir.

Ticari Alacak İçin İhtiyati Haciz Alınabilir mi?

Evet. Mal satışından doğan alacaklar, hizmet bedelleri, cari hesap alacakları, sözleşmeden kaynaklanan para borçları, çek ve bono alacakları ve diğer ticari para alacakları bakımından şartların gerçekleşmesi hâlinde ihtiyati haciz talep edilebilir.

Ancak yalnızca “alacağım var” demek yeterli değildir. Alacaklının mahkemeye alacağının varlığı konusunda kanaat oluşturacak deliller sunması gerekir.

İhtiyati Haczin Temel Şartları Nelerdir?

Vadesi gelmiş bir ticari alacak bakımından temel olarak alacağın para alacağı olması, muaccel hâle gelmesi ve rehinle temin edilmemiş bulunması gerekir. Alacaklının ayrıca alacağının varlığı konusunda mahkemeye yeterli delil sunması gerekir.

İİK m.258 açık biçimde alacaklının, alacağı ve gerektiğinde ihtiyati haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermesini aramaktadır. (İcra İşleri Dairesi)

Alacağın Vadesinin Gelmiş Olması Gerekir mi?

Kural olarak evet. Ticari alacaklarda en sık kullanılan ihtiyati haciz türü vadesi gelmiş para alacaklarına ilişkindir.

Örneğin taraflar arasındaki sözleşmeye göre 1 Temmuz 2026 tarihinde ödenmesi gereken 5 milyon TL’lik borç ödenmemişse alacak muaccel hâle gelmiş olabilir. Diğer şartlar da bulunuyorsa alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Borçlunun Mal Kaçırdığını İspatlamak Şart mı?

Vadesi gelmiş para alacaklarında borçlunun ayrıca mal kaçırdığının ispatlanması genel bir şart değildir. Bu nokta uygulamada çok sık karıştırılmaktadır.

İİK m.257’nin birinci fıkrasında rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para alacağı bakımından borçlunun mal kaçırması şeklinde ayrıca bir koşul düzenlenmemiştir. Mal kaçırma ve benzeri özel şartlar özellikle vadesi henüz gelmemiş alacaklar bakımından önem kazanmaktadır. (İcra İşleri Dairesi)

Dolayısıyla “borçlu mal kaçırmıyor, ihtiyati haciz alamam” düşüncesi her durumda doğru değildir.

Vadesi Gelmemiş Alacak İçin İhtiyati Haciz Alınabilir mi?

İstisnai olarak evet. İİK m.257 uyarınca vadesi gelmemiş borç bakımından borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya, kendisi kaçmaya hazırlanması ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması gibi kanunda belirtilen durumlarda ihtiyati haciz istenebilir. (İcra İşleri Dairesi)

Bu nedenle vadesi gelmemiş ticari alacaklarda delillendirme daha kritik hâle gelir.

Borçlu Mallarını Başka Şirkete Devrediyorsa İhtiyati Haciz Alınabilir mi?

Bu durum özellikle vadesi gelmemiş alacaklarda İİK m.257 kapsamında önemli olabilir. Borçlu şirketin taşınmazlarını, araçlarını veya diğer önemli varlıklarını ilişkili şirketlere devretmesi, somut olayın diğer şartlarıyla birlikte mal kaçırma riskinin ortaya konulmasında kullanılabilir.

Vadesi gelmiş alacaklarda ise mal kaçırma davranışları kanuni temel şart olmasa da talebin aciliyetini ve tahsil riskini açıklamak açısından mahkemeye sunulabilir.

İhtiyati Hacizde Kesin İspat Gerekir mi?

İhtiyati haciz geçici hukuki koruma niteliğinde olduğundan esas davadaki gibi uyuşmazlığın tüm yönleriyle kesin biçimde ispatlanması beklenmez. Uygulamada yaklaşık ispat ölçüsü önem taşır. Adalet Bakanlığı’nın İcra ve İflas Kanunu açıklamasında da alacaklının alacağın varlığını, vadesini ve ilgili şartları yaklaşık olarak ispat etmesinin gerektiği belirtilmektedir. (Eğitim Dairesi Başkanlığı)

Ancak yaklaşık ispat, hiçbir belge sunmadan ihtiyati haciz alınabileceği anlamına gelmez. Dosya ne kadar güçlü belgelerle desteklenirse talebin kabul edilme ihtimali o kadar güçlenir.

İhtiyati Hacizde Hangi Deliller Kullanılabilir?

Ticari alacağın niteliğine göre sözleşmeler, faturalar, teslim belgeleri, irsaliyeler, banka kayıtları, cari hesap ekstreleri, çek ve bonolar, borç ikrarları, mutabakat belgeleri, noter ihtarnameleri, hukuka uygun şekilde elde edilmiş e-posta ve mesaj yazışmaları ile ödeme planları kullanılabilir.

Mahkemenin temel olarak görmek istediği husus, gerçekten belirli veya belirlenebilir bir para alacağının bulunduğunu gösteren tutarlı bir delil zinciridir.

Fatura İhtiyati Haciz İçin Yeterli midir?

Fatura önemli bir ticari delildir ancak her durumda tek başına yeterli kabul edileceği söylenemez. Özellikle borçlu faturaya itiraz etmişse veya mal ya da hizmetin teslim edildiği tartışmalıysa ek deliller önem kazanır.

Faturanın yanında teslim belgesi, irsaliye, banka hareketleri, ticari yazışmalar ve cari hesap mutabakatı bulunması dosyayı önemli ölçüde güçlendirebilir.

E-Fatura Delil Olabilir mi?

Evet. Elektronik fatura ticari ilişkinin ve talep edilen bedelin ortaya konulmasında önemli delillerden biridir. Ancak e-faturanın düzenlenmiş olması, tek başına bütün uyuşmazlıklarda borcun kesin olarak kabul edildiği anlamına gelmez.

Faturanın dayandığı mal veya hizmet ilişkisinin de mümkün olduğunca belgelenmesi gerekir.

İrsaliye Neden Önemlidir?

Mal satışından kaynaklanan ticari alacaklarda borçlu bazen “mal teslim edilmedi” savunması yapabilir. Bu nedenle imzalı teslim belgesi veya sevk irsaliyesi, faturayla birlikte son derece güçlü bir delil kombinasyonu oluşturabilir.

Özellikle yüksek tutarlı ticari satışlarda teslim belgelerinin eksiksiz tutulması ihtiyati haciz dosyasında ciddi avantaj sağlar.

Cari Hesap Ekstresi Delil Olabilir mi?

Evet. Taraflar arasında sürekli ticari ilişki bulunuyorsa cari hesap kayıtları alacağın hesaplanmasında kullanılabilir. Ancak yalnızca alacaklının kendi muhasebe sisteminden aldığı tek taraflı kayıtların delil değeri diğer belgelerle birlikte değerlendirilir.

Borçlu tarafından imzalanmış cari hesap mutabakatı çok daha güçlü bir delil olabilir.

Cari Hesap Mutabakatı İhtiyati Hacizde Güçlü Delil midir?

Evet. Borçlu şirketin belirli tarih itibarıyla borç bakiyesini kabul ettiği imzalı mutabakat belgesi, alacağın varlığını yaklaşık olarak ispatlama bakımından oldukça önemli olabilir.

Örneğin borçlu şirket “31.07.2026 tarihi itibarıyla 8.500.000 TL borç bakiyesi bulunmaktadır” şeklindeki mutabakatı imzalamışsa bu belge ihtiyati haciz dosyasını önemli ölçüde güçlendirebilir.

Borç İkrar Eden WhatsApp Mesajı Kullanılabilir mi?

Hukuka uygun şekilde elde edilmiş ticari yazışmalar diğer delillerle birlikte kullanılabilir. Özellikle şirket yetkilisinin “borcu kabul ediyoruz, önümüzdeki hafta ödeme yapacağız” şeklindeki mesajı, alacağın varlığının ortaya konulmasında yardımcı olabilir.

Ancak mesajı gönderen kişinin şirketi temsil yetkisi, yazışmanın bütünlüğü ve gerçekliği ayrıca önemlidir.

E-Posta Yazışmaları Delil Olabilir mi?

Evet. Şirketlerin kurumsal e-posta hesapları üzerinden yapılan yazışmalar özellikle sipariş, teslim, borç kabulü ve ödeme planı bakımından önemli delil olabilir.

Örneğin borçlu şirket finans müdürünün veya yetkili yöneticisinin borcun miktarını kabul ederek taksit teklifinde bulunduğu e-postalar ihtiyati haciz talebine eklenebilir.

Banka Dekontları Delil Olabilir mi?

Evet. Özellikle taraflar arasındaki ticari ilişkinin önceki ödemelerini, avansları veya kısmi ödemeleri gösteren banka kayıtları önemli olabilir.

Borçlunun faturanın bir kısmını ödemiş olması, ticari ilişkiyi ve kalan borcun varlığını destekleyen bir unsur olarak değerlendirilebilir.

Noter İhtarnamesi Göndermek Zorunlu mudur?

Her ticari alacak için ihtiyati haciz talebinden önce mutlaka noter ihtarnamesi gönderilmesi şeklinde genel bir kural yoktur. Ancak borcun muacceliyetinin ihtara bağlı olduğu durumlarda veya borçlunun temerrüdünün belgelenmesi gereken uyuşmazlıklarda ihtar önemli olabilir.

Bu nedenle sözleşmedeki ödeme ve temerrüt hükümleri incelenmelidir.

Çek İhtiyati Haciz İçin Güçlü Delil midir?

Çek, kambiyo senedi niteliği nedeniyle alacağın belgelenmesi açısından güçlü bir hukuki araçtır. Karşılıksız kalan veya ödenmeyen çeklere dayalı alacaklarda ihtiyati haciz talebi gündeme gelebilir.

Ancak çekin hukuki durumu, ibraz süreci ve tarafların ilişkisi ayrıca incelenmelidir.

Bono İçin İhtiyati Haciz Alınabilir mi?

Şartları oluşmuşsa evet. Vadesi gelmiş ve ödenmemiş bono alacağı bakımından ihtiyati haciz önemli bir koruma aracı olabilir.

Kambiyo senedinin şeklen geçerli olması ve alacağın muaccel hâle gelmiş bulunması dosya açısından önem taşır.

Sözleşme Tek Başına Yeterli midir?

Sözleşme alacağın hukuki kaynağını gösterir ancak borçlunun ödeme yükümlülüğünün gerçekten doğduğunu gösteren ek belgeler gerekebilir.

Örneğin hizmet sözleşmesi varsa hizmetin gerçekleştirildiğini gösteren raporlar, teslim belgeleri veya yazışmaların da sunulması dosyayı güçlendirebilir.

İhtiyati Haciz Hangi Mahkemeden İstenir?

İİK m.258 uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Görevli ve yetkili mahkeme alacağın dayandığı hukuki ilişkiye göre belirlenir. Ticari uyuşmazlıklarda çoğu durumda asliye ticaret mahkemesi gündeme gelir; ancak her ticari görünümlü alacakta otomatik olarak aynı mahkemenin görevli olduğu varsayılmamalıdır. (İcra İşleri Dairesi)

Dava açıldıktan sonra ihtiyati haciz talebinin davayı gören mahkeme önünde değerlendirilmesi söz konusu olur. (Eğitim Dairesi Başkanlığı)

Dava Açmadan Önce İhtiyati Haciz İstenebilir mi?

Evet. İhtiyati haczin en önemli özelliklerinden biri esas dava veya icra takibinden önce talep edilebilmesidir.

Hatta mal kaçırma riski bulunan dosyalarda çoğu zaman ihtiyati haczin gerçek işlevi burada ortaya çıkar. Borçlu dava açıldığını öğrendikten sonra malvarlığını devretmeden önce koruma sağlanması hedeflenir.

Borçlu Dinlenmeden İhtiyati Haciz Kararı Verilebilir mi?

Evet. İİK m.258 uyarınca mahkeme tarafları dinleyip dinlememekte serbesttir. Dolayısıyla şartların bulunduğu dosyalarda borçluya önceden haber verilmeden ihtiyati haciz kararı verilebilir. (İcra İşleri Dairesi)

Bu imkân koruma tedbirinin etkinliği açısından önemlidir. Borçluya önceden bildirim yapılması bazı durumlarda malvarlığının elden çıkarılması riskini artırabilir.

Mahkeme Teminat İster mi?

Kural olarak evet. İİK m.259 uyarınca ihtiyati haciz isteyen alacaklı, haksız çıkması hâlinde borçlunun ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararların güvence altına alınması amacıyla teminat göstermekle yükümlüdür. Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; ilam niteliğinde belgeye dayanıyorsa mahkeme teminat gerekip gerekmediğini takdir eder. (İcra İşleri Dairesi)

Teminat Oranı Yüzde Kaçtır?

Kanunda bütün ihtiyati haciz talepleri için sabit bir yüzde öngörülmemiştir. Teminat miktarı mahkemenin değerlendirmesine göre belirlenir.

Bu nedenle uygulamada görülen belirli oranların kanunen zorunlu sabit oranlar olduğu düşünülmemelidir.

Teminat Nakit Olmak Zorunda mıdır?

Teminatın şekli mahkeme kararı ve ilgili usul hükümleri kapsamında değerlendirilir. Uygun şartlarda banka teminat mektubu gibi teminat araçları gündeme gelebilir. Nitekim Adalet Bakanlığı 2026 yılında mahkemeler ve icra dairelerinde kullanılan banka teminat mektuplarının elektronikleştirilmesine yönelik sistem çalışmalarını duyurmuştur. (Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı)

İhtiyati Haciz Kararı Alındıktan Sonra Ne Yapılır?

Kararın alınması yeterli değildir. Kararın süresinde icra dairesine götürülerek uygulanmasının talep edilmesi gerekir. İhtiyati haciz kararlarının uygulanmasında İİK’daki özel süreler son derece önemlidir.

Alacaklı karar aldıktan sonra beklerse koruma tedbirini kaybedebilir.

İhtiyati Haciz Kararı Ne Kadar Sürede Uygulanmalıdır?

İİK m.261 kapsamında alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararın icrasını istemelidir. Bu süre geçirilirse ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar.

Bu nedenle kararın alınmasıyla birlikte icra aşamasının da önceden planlanması gerekir.

İhtiyati Haciz Banka Hesaplarına Uygulanabilir mi?

Evet. Borçlunun bankalardaki haczedilebilir para ve alacakları ihtiyati haczin konusu olabilir. Özellikle ticari şirketlerde banka hesapları en önemli hedeflerden biridir.

Ancak hesapta haciz anında para bulunmaması hâlinde tahsilat sağlanamayabilir. Bu nedenle yalnızca banka hesabına güvenmek doğru değildir.

Şirket Araçlarına İhtiyati Haciz Konulabilir mi?

Evet. Borçlu şirket adına kayıtlı haczedilebilir araçlar ihtiyati haciz kapsamına alınabilir. Özellikle lojistik, inşaat, taşımacılık ve üretim şirketlerinde araç filosu önemli malvarlığı değeri oluşturabilir.

Şirket Taşınmazlarına İhtiyati Haciz Konulabilir mi?

Şartları varsa evet. Borçlu şirket adına kayıtlı fabrika, arsa, ofis, depo ve diğer taşınmazlar üzerine ihtiyati haciz uygulanabilir.

Taşınmazın üçüncü kişiye devredilme riski bulunan dosyalarda kararın hızlı uygulanması özellikle önemlidir.

Şirket Hisselerine İhtiyati Haciz Konulabilir mi?

Borçlu şirketin başka şirketlerde sahip olduğu haczedilebilir paylar da malvarlığı araştırmasında dikkate alınabilir. Şirket payları önemli ekonomik değer taşıyabileceğinden yüksek tutarlı alacaklarda yalnızca banka, araç ve taşınmaz araştırmasıyla yetinilmemelidir.

Şirketin Müşterilerinden Olan Alacakları Haczedilebilir mi?

Borçlu şirketin üçüncü kişilerden doğmuş para alacakları da cebri icra kapsamında önemli tahsil kaynağıdır. Özellikle büyük müşterilerden düzenli ödeme alan şirketlerde üçüncü kişilerdeki alacaklara yönelmek, banka hesabında para bulunmamasına rağmen etkili olabilir.

POS Alacakları İhtiyati Haczin Konusu Olabilir mi?

Borçlunun bankalar veya ödeme kuruluşları nezdinde doğmuş haczedilebilir alacakları bakımından ilgili hukuki mekanizmalar değerlendirilebilir. Özellikle günlük yüksek POS cirosu bulunan şirketlerde bu alacakların tespiti tahsil stratejisi açısından önemlidir.

Borçlunun Bütün Malvarlığına İhtiyati Haciz Konulabilir mi?

İhtiyati haczin amacı alacağı güvence altına almaktır; borçluyu cezalandırmak değildir. Bu nedenle haczin alacak ve ferilerini karşılayacak ölçüde uygulanması esastır.

Ölçüsüz biçimde şirket faaliyetini tamamen felç edecek işlemler daha sonra hukuki uyuşmazlıklara ve tazminat risklerine neden olabilir.

Borçlu İhtiyati Hacze İtiraz Edebilir mi?

Evet. Borçlu dinlenmeden verilen ihtiyati haciz kararına karşı kanunda belirtilen sebepler kapsamında itiraz edebilir. Adalet Bakanlığı’nın güncel açıklamasında borçlunun ihtiyati haczi öğrenmesinden itibaren yedi gün içinde yetki, ihtiyati haciz sebepleri ve teminat yönünden itiraz edebileceği belirtilmektedir. Menfaati ihlal edilen üçüncü kişilerin de belirli koşullarda itiraz hakkı bulunmaktadır. (Eğitim Dairesi Başkanlığı)

İhtiyati Haciz Kararına İtiraz Haczi Durdurur mu?

İtirazın yapılmış olması tek başına ihtiyati haczin uygulanmasını otomatik olarak durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yolu da mümkündür ve istinaf başvurusu da kural olarak haczin icrasını kendiliğinden durdurmaz. (Eğitim Dairesi Başkanlığı)

İhtiyati Haciz Talebi Reddedilirse Ne Yapılabilir?

İİK m.258 kapsamında ihtiyati haciz talebinin reddedilmesi hâlinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesinin bu başvuruyu öncelikle incelemesi öngörülmüştür. (İcra İşleri Dairesi)

İhtiyati Hacizden Sonra Dava Açmak Gerekir mi?

İhtiyati haciz geçici bir koruma olduğundan alacaklının esas hakkını takip etmesi gerekir. İhtiyati haciz dava veya takipten önce alınmışsa İİK m.264 kapsamında tamamlayıcı işlemlerin kanuni süreler içerisinde gerçekleştirilmesi zorunludur.

Sürelerin kaçırılması ihtiyati haczin hükümsüz kalmasına neden olabilir.

İhtiyati Haciz Doğrudan Tahsilat Sağlar mı?

Hayır. İhtiyati haciz güvence sağlar ancak tek başına kesin tahsilat değildir. İhtiyaten haczedilen malın doğrudan satılarak paranın alacaklıya ödenmesi için takip sürecinin gerekli aşamalardan geçmesi gerekir.

Bu nedenle ihtiyati haciz, esas alacak davasının veya icra takibinin yerine geçen bir yöntem değildir.

İhtiyati Haciz ile Kesin Haciz Arasındaki Fark Nedir?

İhtiyati haciz geçici koruma niteliğindedir. Kesin haciz ise icra takibinin ilgili aşamalarının tamamlanmasının ardından borçlunun malvarlığına yönelik cebri icra işlemidir.

Alacaklı açısından ideal strateji çoğu zaman ihtiyati hacizle malvarlığını güvence altına almak ve ardından esas takip sürecini ilerleterek haczi kesinleştirmektir.

Haksız İhtiyati Haciz Nedeniyle Tazminat İstenebilir mi?

Evet. İİK m.259’un teminat düzenlemesinin temel nedenlerinden biri budur. Alacaklının haksız ihtiyati haczi nedeniyle borçlu veya üçüncü kişiler zarar görürse şartların gerçekleşmesi hâlinde tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir. (İcra İşleri Dairesi)

Bu nedenle özellikle çok yüksek tutarlı ve şirket faaliyetini etkileyebilecek haciz taleplerinde hukuki dayanak ve deliller dikkatle hazırlanmalıdır.

Örnek Olay: 15 Milyon TL Mal Satışı ve Ödenmeyen Faturalar

A Ltd. Şti., B A.Ş.’ye toplam 15 milyon TL değerinde mal teslim etmiştir. Taraflar arasında imzalı sözleşme, faturalar, teslim irsaliyeleri ve cari hesap mutabakatı bulunmaktadır. Ödeme vadesi geçmesine rağmen B A.Ş. borcu ödememektedir.

A Ltd. Şti. şartları bulunuyorsa ihtiyati haciz talep edebilir. Mahkemeye sözleşme, faturalar, irsaliyeler, cari hesap mutabakatı ve ödeme taleplerine ilişkin yazışmalar sunularak alacağın varlığı ve muacceliyeti yaklaşık olarak ortaya konulabilir.

Örnek Olay: Borçlu Taşınmazlarını Satmaya Başlıyor

X şirketinin Y şirketinden 25 milyon TL alacağı bulunmaktadır. Borç vadesi gelmiş ancak ödenmemiştir. X, borçlu şirketin fabrikasını satışa çıkardığını ve araçlarını ilişkili başka bir şirkete devretmeye başladığını öğrenir.

Vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş para alacağının şartları bulunuyorsa X ihtiyati haciz talep edebilir. Malvarlığı devirleri de dosyanın aciliyetini ortaya koyan ek olgular olarak sunulabilir.

Örnek Olay: Sadece Fatura Var, Teslim Belgesi Yok

A şirketi B şirketine 8 milyon TL tutarında fatura düzenlemiştir. Ancak B, malların teslim edilmediğini ileri sürmektedir. A’nın elinde imzalı irsaliye veya teslim belgesi bulunmamaktadır.

Bu durumda yalnızca faturaya dayanan ihtiyati haciz talebi daha tartışmalı hâle gelebilir. Sipariş e-postaları, taşıma belgeleri, depo kayıtları, sonraki yazışmalar, kısmi ödemeler ve diğer ticari belgeler araştırılarak yaklaşık ispat güçlendirilmelidir.

İhtiyati Haciz Dosyasını Güçlendiren 15 Delil

1. Taraflar arasında imzalanmış ticari sözleşme.
2. Ödenmemiş faturalar ve e-faturalar.
3. İmzalı sevk irsaliyeleri ve teslim belgeleri.
4. Cari hesap mutabakatları.
5. Borç bakiyesini kabul eden yazılı beyanlar.
6. Çek, bono ve diğer kambiyo senetleri.
7. Banka dekontları ve önceki kısmi ödemeler.
8. Borçlunun ödeme taahhüdünü içeren yazışmalar.
9. Kurumsal e-posta yazışmaları.
10. Hukuka uygun şekilde elde edilmiş mesaj kayıtları.
11. Noter ihtarnameleri ve cevapları.
12. Hizmetin tamamlandığını gösteren rapor ve tutanaklar.
13. Sipariş formları ve satın alma emirleri.
14. Borçlunun borcu kabul ettiği ödeme planları.
15. Vadesi gelmemiş alacaklarda mal kaçırma riskini gösteren taşınmaz, araç veya şirket devirlerine ilişkin belgeler.

İhtiyati Haciz Talebinde En Sık Yapılan Hatalar

En sık yapılan hata ihtiyati haczi yalnızca borçlunun mal kaçırdığı durumlarda alınabilecek bir tedbir sanmaktır. Vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş para alacaklarında mal kaçırmanın ayrıca genel bir şart olmadığı unutulmamalıdır. İkinci önemli hata, yalnızca faturayı sunup ticari ilişkinin diğer belgelerini dosyaya eklememektir. Üçüncü hata, muacceliyet tarihinin açık biçimde ortaya konulmamasıdır. Dördüncü hata, yanlış görevli veya yetkili mahkemeye başvurmaktır. Beşinci ve en tehlikeli hata ise ihtiyati haciz kararı alındıktan sonra kararın uygulanması ve tamamlayıcı işlemler bakımından kanuni sürelerin kaçırılmasıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ticari alacak için ihtiyati haciz alınabilir mi?
Evet. İİK m.257 ve devamındaki şartların gerçekleşmesi hâlinde ticari para alacakları için ihtiyati haciz talep edilebilir.

Borçlunun mal kaçırması şart mı?
Vadesi gelmiş para alacaklarında mal kaçırma ayrıca genel bir şart değildir. Vadesi gelmemiş alacaklarda ise kanunda belirtilen özel şartlar aranır. (İcra İşleri Dairesi)

Sadece fatura ile ihtiyati haciz alınabilir mi?
Dosyanın özelliklerine göre mümkün olabilir ancak faturanın sözleşme, teslim belgesi, mutabakat ve yazışmalarla desteklenmesi talebi güçlendirir.

Mahkeme borçluyu dinlemeden karar verebilir mi?
Evet. Mahkeme tarafları dinleyip dinlememekte serbesttir. (İcra İşleri Dairesi)

İhtiyati haciz için teminat gerekir mi?
Kural olarak teminat gerekir. Alacak ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; ilam niteliğindeki belge bakımından mahkemenin takdir yetkisi vardır. (İcra İşleri Dairesi)

İhtiyati haciz banka hesaplarına uygulanabilir mi?
Evet. Borçlunun bankalardaki haczedilebilir para ve alacakları ihtiyati haciz kapsamında hedef alınabilir.

Taşınmazlara ihtiyati haciz konulabilir mi?
Evet. Borçluya ait haczedilebilir taşınmazlara ihtiyati haciz uygulanabilir.

İhtiyati haciz kararı kaç gün içinde uygulanmalıdır?
Kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde icrasının talep edilmesi gerekir.

Borçlu ihtiyati hacze itiraz edebilir mi?
Evet. Kanunda belirtilen sebepler ve süreler kapsamında itiraz hakkı bulunmaktadır. (Eğitim Dairesi Başkanlığı)

İhtiyati haciz aldıktan sonra dava veya icra takibi gerekir mi?
Evet. İhtiyati haciz geçici korumadır. Esas alacağın kanuni süreler içerisinde dava veya takip yoluyla ileri sürülmesi ve tamamlayıcı işlemlerin yapılması gerekir.

Sonuç: Ticari Alacaklarda İhtiyati Hacizde Hız Kadar Delil Dosyasının Gücü de Önemlidir

Ticari alacaklarda ihtiyati haciz, özellikle yüksek tutarlı ve tahsil riski bulunan alacakların korunmasında en etkili hukuki araçlardan biridir. Ancak ihtiyati haciz otomatik olarak verilen bir karar değildir. Alacaklının para alacağının varlığını, vadesini ve gerekli diğer şartları mahkemede yaklaşık olarak ortaya koyması gerekir.

Vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş para alacaklarında borçlunun ayrıca mal kaçırdığının ispatlanması genel bir şart değildir. Buna karşılık vadesi gelmemiş alacaklarda İİK m.257’deki özel sebeplerden birinin bulunması gerekir. (İcra İşleri Dairesi)

Başarılı bir ihtiyati haciz dosyasında yalnızca faturaların değil; sözleşmelerin, teslim belgelerinin, cari hesap mutabakatlarının, banka kayıtlarının, borç ikrarlarının ve ticari yazışmaların birlikte sunulması önemlidir. Özellikle borçlu şirketin borcu yazılı olarak kabul ettiği veya ödeme planı sunduğu belgeler yaklaşık ispat açısından dosyayı önemli ölçüde güçlendirebilir.

İhtiyati haczin zamanlaması da en az deliller kadar önemlidir. Borçlu şirketin malvarlığını devretmeye başladığı bir dosyada haftalarca beklemek, daha sonra alınacak ihtiyati haciz kararının ekonomik değerini azaltabilir. Taşınmaz üçüncü kişiye devredilmiş, araçlar satılmış ve banka hesapları boşaltılmışsa alacaklının daha karmaşık hukuki yollara başvurması gerekebilir.

Bu nedenle yüksek tutarlı ticari alacaklarda alacak davası, icra takibi ve ihtiyati haciz birbirinden bağımsız işlemler olarak değil, alacağın gerçekten tahsil edilmesini amaçlayan bütüncül bir tahsil stratejisi içerisinde değerlendirilmelidir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık – Ticari Alacak ve İhtiyati Haciz Sürecinde Hukuki Destek

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık; ticari alacakların tahsili, ihtiyati haciz başvuruları, şirket banka hesapları ve taşınmazlarının haczi, yüksek tutarlı şirket alacakları, çek ve bono alacakları, cari hesap uyuşmazlıkları, mal kaçırma şüphesi bulunan borçlular, tasarrufun iptali davaları ve icra takiplerinde Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Mersin ve Türkiye genelinde hukuki destek sunmaktadır.

Telefon: 0312 434 22 22 / 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower No:148, 06520 Balgat, Çankaya, Ankara, Türkiye