Ticari Satışta Numuneye Aykırı Ürün Teslim Edilmesinin Hukuki Sonuçları (2026 Güncel Rehber)

Ticari satışta onaylanan numuneden farklı ürün teslim edilirse ayıbın ispatı, ihbar süreleri, ürün değişimi ve bedel iadesi seçeneklerini öğrenin.

Ticari satışta alıcının onayladığı numune, taraflar arasındaki anlaşmanın parçası hâline gelmişse teslim edilen ürünün bu numuneye uygun olması gerekir. Ürünün rengi, malzemesi, ölçüsü, dayanıklılığı veya teknik özellikleri numuneden farklıysa, alıcı sözleşmeye aykırılık veya ayıplı ifa nedeniyle haklarını kullanabilir. Ancak numunenin yalnızca örnek veya tanıtım amacıyla verilip verilmediği de sözleşme ve yazışmalardan anlaşılmalıdır.

Numuneye aykırılık nasıl ispatlanır?

Onaylı numune, sipariş formu, teknik şartname, numune onay yazışmaları ve teslim edilen ürünler karşılaştırılmalıdır. Numunenin teslim edilen mallarla aynı partiyi temsil ettiğinin gösterilmesi de önemlidir. Numune, ambalaj ve ürünler korunmalı; fark fotoğraf, ölçüm, laboratuvar incelemesi veya uzman raporuyla belgelenmelidir.

Teslim alınırken fark görülüyorsa, teslim tutanağına çekince konulması ve satıcıya yazılı bildirim yapılması önerilir. Tacirler arasındaki satışlarda ayıp ihbarı için özel süreler gündeme gelebilir: ayıp açıkça belli ise teslimden sonra iki gün, açıkça belli değilse malın incelenmesi ve ayıp ortaya çıktığında bildirim bakımından sekiz günlük süre önem taşıyabilir. Somut olayda sözleşme ve uygulanacak kurallar ayrıca kontrol edilmelidir.

Alıcı hangi hakları talep edebilir?

Numuneye aykırılığın kapsamına göre alıcı; numuneye uygun ürünle değiştirme, bedelden indirim veya koşulları varsa sözleşmeden dönerek bedel iadesi talep edebilir. Aykırılık nedeniyle ayrıca zarar oluşmuşsa ve zarar ile teslimat arasındaki bağlantı kanıtlanabiliyorsa tazminat da gündeme gelebilir.

Alıcı, ürünleri kullanmadan veya yeniden işlemden geçirmeden önce durumu belgelemelidir. Satıcıya hangi partinin hangi özellik bakımından numuneden ayrıldığı ve talep edilen çözüm açıkça yazılmalıdır. Uyuşmazlık çözülemezse ticari para alacağı veya tazminat taleplerinde dava öncesi zorunlu arabuluculuk gerekebilir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, numunenin ve onay kayıtlarının korunmasının, ürünlerin gerçekten kararlaştırılan örnekten farklı olduğunu ispatlamada belirleyici olabileceğini belirtiyor.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Numuneye aykırı ürün teslim edilmesi ayıplı mal sayılır mı?
Numune sözleşmenin veya siparişin ölçütü hâline gelmişse, farklı ürün teslimi ayıplı ifa ya da sözleşmeye aykırılık oluşturabilir.

Numune yalnızca tanıtım için verilmişse yine de bağlayıcı olur mu?
Numunenin amacı sözleşme, teklif, sipariş ve tarafların yazışmalarına göre belirlenir. Her tanıtım örneği otomatik olarak bağlayıcı kabul edilmez.

Numuneye aykırı ürün için değişim isteyebilir miyim?
Koşulları varsa, numuneye uygun ürünle değişim talep edilebilir. Seçenekler aykırılığın niteliğine ve uygulanacak kurallara bağlıdır.

Ürünü teslim almış olmam haklarımı kaybettirir mi?
Her zaman değil. Ancak farkın ne zaman görüldüğü, teslim tutanağı ve ayıp bildiriminin süresi önemlidir.

Numuneye aykırılık için ihbar süresi var mı?
Ticari satışlarda ayıbın açık veya gizli olmasına göre kısa ihbar süreleri uygulanabilir. Ürünü inceleyip farkı öğrenince gecikmeden yazılı bildirim yapılmalıdır.

Laboratuvar veya bilirkişi raporu almak gerekir mi?
Her uyuşmazlıkta zorunlu değildir; ancak teknik fark tartışmalıysa bağımsız inceleme raporu iddiayı destekleyebilir.

Üretimde kullanılan numuneye aykırı ürünler için zarar istenebilir mi?
Üretim kaybı veya ek maliyetler somut belgelerle ve teslimat aykırılığıyla bağlantısı gösterilerek talep edilebilir.

Ticari uyuşmazlıkta dava açmadan önce arabuluculuk gerekir mi?
Para alacağı ve tazminat taleplerinde dava öncesi zorunlu arabuluculuk şartı gündeme gelebilir.

Uzman Hukuki Destek

Numuneye aykırı ürün uyuşmazlıklarında numune onayları, teknik belgeler ve ihbar süreleri birlikte değerlendirilmelidir. FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık olarak ticari sözleşme ve ayıplı mal uyuşmazlıklarında Türkiye genelinde ve yurt dışında hukuki destek sunuyoruz. Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Etiketler: