Türkiye’de çalışma izni almak isteyen yabancılar açısından aile bağları bazı çalışma izni değerlendirme kriterlerinin uygulanmamasını sağlayabilmektedir. 2026 yılında yürürlükte bulunan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kriterlerine göre annesi, babası veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar, çalışma izni değerlendirme kriterlerinden muaf tutulan yabancılar arasında yer almaktadır.

Bu düzenlemenin en önemli sonucu şudur:

Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancı adına yapılan çalışma izni başvurusunda istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin uygulanmaması esastır.

Başka bir ifadeyle şartları taşıyan yabancı bakımından genel çalışma izni sistemindeki 5 Türk çalışan şartı, işverenin 500.000 TL sermaye / 8.000.000 TL net satış / 150.000 ABD doları ihracat şeklindeki genel mali yeterlilik kriterleri ve yabancının pozisyonuna göre uygulanan genel ücret kriteri uygulanmaz.

Ancak bu kolaylık, yabancının Türkiye’de çalışma izni almadan doğrudan çalışabileceği veya çalışma izninin otomatik olarak verileceği anlamına gelmemektedir.

Türk Vatandaşı Anne, Baba veya Çocuğu Olan Yabancılar Hangi Kriterlerden Muaf?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün güncel Çalışma İzni Değerlendirme Kriterlerinde “Değerlendirme Kriterlerinden Muaf Tutulan Yabancılar” ayrıca düzenlenmiştir.

Bu gruplardan ilki:

“Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar”dır.

Bu yabancılar adına yapılan çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde üç temel kriterin uygulanmaması esastır:

İstihdam kriteri

Mali yeterlilik kriteri

Ücret kriteri

Bu nedenle Türk vatandaşıyla aile bağı bulunan yabancıların çalışma izni başvuruları, standart bir yabancı personel çalışma izni dosyasından önemli ölçüde farklı değerlendirilebilir.

Türk Vatandaşı Çocuğu Olan Yabancı İçin 5 Türk Çalışan Şartı Aranır mı?

Hayır.

Genel çalışma izni kriterlerine göre bilanço esasına tabi işyerlerinde çalışma izni başvurusu yapılan her yabancı için işyerinde en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi esastır.

Ancak annesi, babası veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar değerlendirme kriterlerinden muaf grupta yer aldığından bu kişiler bakımından genel istihdam kriteri uygulanmaz.

Örneğin Ankara’da yalnızca iki Türk çalışanı bulunan bir şirketin, Türk vatandaşı çocuğu bulunan yabancı bir kişiyi işe almak istediğini düşünelim.

Normal çalışma izni kriteri uygulanmış olsaydı şirket beş Türk çalışan şartını karşılayamayacaktı.

Ancak yabancının çocuğu Türk vatandaşıysa ve bu durum resmi belgelerle kanıtlanabiliyorsa 5 Türk çalışan kriterinin uygulanmaması esastır.

Dolayısıyla:

“Şirketimizde beş Türk çalışan yok, yabancıya çalışma izni alamayız.”

sonucuna doğrudan varılmamalıdır.

İşyerinde Hiç Türk Çalışan Yoksa Çalışma İzni Alınabilir mi?

Bu muafiyetin 3 Ağustos 2026 tarihinde getirilen “son üç yılda bir yıl yasal kalış” istisnasıyla karıştırılmaması gerekir.

Son üç yılda en az bir yıl Türkiye’de yasal kalan yabancılara yönelik özel istisnada yabancı çalışan sayısının aynı işyerindeki Türk vatandaşı çalışan sayısından fazla olmaması şeklinde ayrıca bir sınırlama bulunmaktadır.

Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar ise Bakanlığın kriterlerinde ayrı bir başlık altında değerlendirme kriterlerinden muaf yabancılar arasında düzenlenmiştir.

Bu kişiler bakımından istihdam kriterinin uygulanmaması esastır.

Dolayısıyla bu muafiyet açısından klasik “yabancı başına beş Türk çalışan” şartı aranmaz.

Ancak çalışma izninin diğer hukuki şartlarının ayrıca karşılanması gerekir.

500.000 TL Sermaye Şartı Aranır mı?

Hayır.

Türk vatandaşı anne, baba veya çocuğu bulunan yabancılar bakımından mali yeterlilik kriterinin uygulanmaması esastır.

Genel çalışma izni kriterlerine göre bilanço esasına tabi yeni kurulmuş ve henüz yıl sonu bilançosu oluşmamış işyerlerinde yabancı adına çalışma izni başvurusu yapılırken işyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması gerekir.

Faaliyette bulunan ve en az bir yıl sonu bilançosu bulunan işyerlerinde ise genel olarak:

500.000 TL ödenmiş sermaye veya

8.000.000 TL net satış veya

150.000 ABD doları ihracat

kriterlerinden birinin karşılanması gerekir.

Ancak anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancıların çalışma izni başvurularında mali yeterlilik kriterinin uygulanmaması esastır.

Bu durum özellikle yeni kurulmuş ve küçük ölçekli şirketlerde yabancı istihdamını önemli ölçüde kolaylaştırabilir.

Ücret Kriterinden de Muafiyet Var mı?

Evet.

Bu muafiyetin önemli özelliklerinden biri yalnızca istihdam ve mali yeterlilik kriterlerini değil, ücret kriterini de kapsamasıdır.

Normal çalışma izni başvurularında yabancıya ödenecek ücret çalışacağı pozisyona göre belirlenmektedir.

Genel kriterlerde üst düzey yöneticiler ve pilotlar için asgari ücretin beş katı, mühendis ve mimarlar için dört katı, diğer yöneticiler için üç katı, uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde iki katı gibi farklı eşikler bulunmaktadır.

Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar ise değerlendirme kriterlerinden muaf yabancılar arasında bulunduğundan bu genel çalışma izni ücret kriterinin uygulanmaması esastır.

Ancak bu durum işverenin İş Kanunu, asgari ücret ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan genel ücret yükümlülüklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Türk Vatandaşı Çocuğu Olan Yabancı Otomatik Çalışma Hakkına Sahip mi?

Hayır.

En önemli ayrımlardan biri budur.

Yabancının çocuğunun Türk vatandaşı olması çalışma izni değerlendirmesinde ciddi bir kolaylık sağlamaktadır ancak yabancıya otomatik çalışma hakkı vermez.

Yabancının yine çalışma izni başvurusunda bulunması gerekir.

Bakanlığın güncel kriterlerinde de muafiyet kapsamındaki yabancının bu statüye sahip olmasının kendisine çalışma izni verilmesi konusunda mutlak bir hak sağlamadığı açıkça belirtilmektedir.

Dolayısıyla:

“Çocuğum Türk vatandaşı olduğu için çalışma iznine ihtiyacım yok.”

yaklaşımı doğru değildir.

Annesi Türk Vatandaşı Olan Yabancı İçin Muafiyet Var mı?

Evet.

Düzenleme yalnızca Türk vatandaşı çocuğu bulunan yabancıları kapsamamaktadır.

Annesi Türk vatandaşı olan yabancılar da değerlendirme kriterlerinden muaf gruptadır.

Örneğin yabancı bir ülkede doğmuş, yabancı ülke vatandaşlığına sahip ve çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kazanmamış bir kişinin annesi Türk vatandaşı olabilir.

Bu kişinin Türkiye’de bir işveren yanında çalışması için çalışma izni başvurusu yapılırken anne-çocuk ilişkisinin ve annenin Türk vatandaşlığının resmi belgelerle ortaya konulması hâlinde ilgili kriter muafiyeti değerlendirilebilir.

Babası Türk Vatandaşı Olan Yabancı İçin de Aynı Muafiyet Geçerli mi?

Evet.

Babası Türk vatandaşı olan yabancılar da açık biçimde aynı gruptadır.

Dolayısıyla yabancının:

annesi Türk vatandaşıysa,

babası Türk vatandaşıysa veya

çocuğu Türk vatandaşıysa

çalışma izni başvurusunda değerlendirme kriterlerinden muafiyet gündeme gelir.

Burada önemli olan aile bağının ve Türk vatandaşlığının resmi şekilde kanıtlanabilmesidir.

Anne ve Babanın İkisinin de Türk Vatandaşı Olması Gerekiyor mu?

Hayır.

Bakanlığın kriteri “anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar” şeklindedir.

Dolayısıyla yabancının hem annesinin hem babasının Türk vatandaşı olması şart değildir.

Yalnızca annesinin Türk vatandaşı olması veya yalnızca babasının Türk vatandaşı olması yeterli olabilir.

Aynı şekilde yabancının anne veya babası Türk vatandaşı olmasa bile çocuğunun Türk vatandaşı olması ayrı bir muafiyet sebebidir.

Türk Vatandaşı Çocuğun Kaç Yaşında Olması Gerekiyor?

Bakanlığın çalışma izni değerlendirme kriterindeki bu muafiyet hükmünde Türk vatandaşı çocuk bakımından ayrıca belirli bir yaş şartı belirtilmemektedir.

Dolayısıyla hükmün uygulanması bakımından temel unsur yabancının çocuğunun Türk vatandaşı olmasıdır.

Ancak somut dosyada soybağının ve çocuğun vatandaşlık durumunun resmi belgelerle kanıtlanması gerekir.

Çocuğun Türkiye’de Doğmuş Olması Şart mı?

Hayır.

Bir çocuğun Türkiye’de doğmuş olması ile Türk vatandaşı olması aynı hukuki kavram değildir.

Çalışma izni muafiyetinde önemli olan çocuğun nerede doğduğu değil, Türk vatandaşı olup olmadığıdır.

Dolayısıyla çocuk yurt dışında doğmuş ancak Türk vatandaşlığını kazanmış olabilir.

Bu durumda ebeveyn olan yabancı bakımından da muafiyet gündeme gelebilir.

Türk Vatandaşı Çocuğun Yabancı Ebeveyni Türkiye’de Yaşamak Zorunda mı?

Çalışma izni değerlendirme kriterindeki aile bağı muafiyeti ile çalışma izni başvurusunun usul şartları birbirinden ayrılmalıdır.

Yabancının Türk vatandaşı çocuğunun bulunması kendisini değerlendirme kriterlerinden muaf gruba sokabilir.

Ancak başvurunun yurt içinden mi yoksa yurt dışından mı yapılacağı, yabancının Türkiye’deki mevcut hukuki statüsü ve başvuru usulü ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle:

“Türk çocuğum var, Türkiye’ye gelip doğrudan çalışabilirim.”

sonucu çıkarılamaz.

Türk Vatandaşıyla Evli Olmakla Türk Vatandaşı Çocuğu Olmak Aynı mı?

Hayır.

Bu iki durum Bakanlığın kriterlerinde ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar için ayrıca belirli bir üç yıllık süre şartı belirtilmemiştir.

Buna karşılık evlilik üzerinden kriter muafiyetinde yabancının en az üç yıl süreyle Türk vatandaşıyla evlilik birliği içerisinde yaşıyor olması aranmaktadır.

Bu ayrım son derece önemlidir.

Örneğin yabancı Türk vatandaşıyla yalnızca bir yıldır evli olabilir. Evlilik üzerinden üç yıllık muafiyet şartını henüz karşılamıyor olabilir.

Ancak çiftin Türk vatandaşı bir çocuğu varsa yabancı eş, Türk vatandaşı çocuğu bulunan yabancı kategorisinden ayrıca değerlendirilebilir.

Örnek: Türk Vatandaşıyla 1 Yıldır Evli ve Türk Çocuğu Olan Yabancı

İstanbul’da yaşayan yabancı bir kişinin Türk vatandaşıyla bir yıldır evli olduğunu düşünelim.

Yalnızca evlilik kriterine bakılırsa en az üç yıllık evlilik birliği şartı henüz oluşmamıştır.

Ancak bu evlilikten doğan çocuk Türk vatandaşıysa yabancı ebeveyn:

“Çocuğu Türk vatandaşı olan yabancı”

kategorisine girebilir.

Dolayısıyla üç yıllık evlilik süresini beklemek zorunda olduğu şeklinde otomatik bir sonuca varılmamalıdır.

Bu ayrım çalışma izni başvurularında önemli avantaj sağlayabilir.

Evlilik Sona Ererse Türk Vatandaşı Çocuk Üzerinden Muafiyet Devam Eder mi?

Evlilik üzerinden sağlanan muafiyet ile çocuk üzerinden sağlanan muafiyet birbirinden farklıdır.

Yabancının Türk vatandaşı eşiyle boşanması, Türk vatandaşı çocukla arasındaki hukuki soybağını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Dolayısıyla yabancının Türk vatandaşı çocuğunun bulunması hâlinde, evliliğin sona ermiş olması tek başına çocuk üzerinden düzenlenen muafiyetin yok olduğu anlamına gelmez.

Ancak somut başvuruda aile bağının ve vatandaşlık durumunun resmi kayıtlarla kanıtlanması gerekir.

Çocuğun Velayetinin Diğer Ebeveynde Olması Muafiyeti Engeller mi?

Bakanlığın değerlendirme kriterinde “çocuğu Türk vatandaşı olan yabancı” ifadesi kullanılmakta, hükümde ayrıca velayetin yabancı ebeveynde bulunması şartı belirtilmemektedir.

Dolayısıyla çalışma izni kriter muafiyeti bakımından temel mesele yabancı ile Türk vatandaşı çocuk arasındaki hukuki soybağıdır.

Ancak aile hukuku, ikamet hakkı veya başka idari işlemler bakımından velayet ve fiili aile ilişkisi farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.

Çalışma izni değerlendirme kriteri açısından bu konular birbirine karıştırılmamalıdır.

Evlat Edinilen Türk Vatandaşı Çocuk Bakımından Durum Nedir?

Bu tür dosyalarda yabancı ile çocuk arasındaki hukuki ebeveynlik ilişkisinin resmi kayıtlara nasıl geçtiği ayrıca incelenmelidir.

Geçerli bir evlat edinme sonucunda hukuken anne veya baba statüsünün kurulmuş olması hâlinde muafiyetin uygulanıp uygulanamayacağı resmi kayıtlar ve somut hukuki statü üzerinden değerlendirilmelidir.

Özellikle yabancı ülkede gerçekleşmiş evlat edinmelerde kararın Türkiye’deki hukuki etkileri ayrıca önem taşıyabilir.

Türk Vatandaşlığından Çıkmış Anne veya Baba Üzerinden Muafiyet Olur mu?

Düzenleme anne, baba veya çocuğun Türk vatandaşı olması şartını aramaktadır.

Bu nedenle çalışma izni başvurusu sırasında ilgili kişinin güncel vatandaşlık statüsünün kontrol edilmesi gerekir.

Geçmişte Türk vatandaşı olmuş ancak daha sonra vatandaşlıktan çıkmış kişinin durumu otomatik olarak mevcut Türk vatandaşlığıyla aynı kabul edilmemelidir.

Ancak yabancının Mavi Kart veya başka özel bir hukuki statüsü varsa bu statünün doğurduğu haklar ayrıca değerlendirilmelidir.

Muafiyet İçin Türkiye’de 1 Yıl veya 8 Yıl Yaşamak Gerekiyor mu?

Hayır.

Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancıların kriter muafiyeti, son üç yılda bir yıl yasal kalış veya sekiz yıllık yasal kalış muafiyetlerinden ayrı bir hukuki kategoridir.

Dolayısıyla yabancının:

son üç yılda bir yıl Türkiye’de yaşamış olması,

sekiz yıldır Türkiye’de bulunması

veya benzeri bir süreyi tamamlaması bu aile bağı muafiyetinin şartı değildir.

Türk vatandaşı anne, baba veya çocuk bağı resmi olarak mevcutsa değerlendirme kriteri muafiyeti bu statü üzerinden incelenebilir.

Yeni Kurulmuş Şirket Türk Vatandaşı Çocuğu Olan Yabancıyı Çalıştırabilir mi?

Bu muafiyetin özellikle önemli olduğu örneklerden biridir.

Ankara’da yeni kurulan bir şirketin henüz yalnızca iki çalışanı ve 300.000 TL ödenmiş sermayesi bulunduğunu düşünelim.

Genel kriterlere tabi yabancı istihdamında hem beş Türk çalışan hem de yeni kurulan bilanço esasına tabi işyerleri için 500.000 TL ödenmiş sermaye kriteri sorun yaratabilir.

Ancak işe alınacak yabancının çocuğu Türk vatandaşıysa, yabancı değerlendirme kriterlerinden muaf grupta bulunduğundan istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmaması esastır.

Bu nedenle şirketin yalnızca iki Türk çalışanının veya genel mali yeterlilik eşiğinin altında sermayesinin bulunması, bu kriterler yönünden çalışma izni başvurusunun otomatik olarak yapılamayacağı anlamına gelmez.

Yabancı Şirket Ortağıysa Aile Bağı Muafiyetinden Yararlanabilir mi?

Yabancının şirket ortağı olması çalışma izni bakımından ayrıca özel kriterlere tabidir.

Ancak aynı yabancının annesi, babası veya çocuğu Türk vatandaşıysa değerlendirme kriterlerinden muaf yabancılar kategorisinin dosyaya etkisi ayrıca incelenmelidir.

Bu nedenle yabancı şirket ortağı çalışma izni dosyalarında yalnızca sermaye payı ve Türk çalışan sayısına bakılması yeterli değildir.

Yabancının kişisel statüsü de başvuru öncesinde kontrol edilmelidir.

Muafiyet İçin Hangi Belgeler Gereklidir?

Bakanlığın güncel kriterlerine göre değerlendirme kriterlerinden muaf yabancıların durumlarını kamu kurum ve kuruluşlarından alınmış belgelerle kanıtlamaları zorunludur.

Dolayısıyla yalnızca:

“Annem Türk.”

“Babam Türk vatandaşı.”

“Çocuğum Türk vatandaşı.”

şeklindeki beyan yeterli değildir.

Somut dosyanın niteliğine göre nüfus kayıtları, vatandaşlık durumunu gösteren resmi kayıtlar ve aile bağını kanıtlayan belgeler önem taşıyabilir.

Yurt dışından düzenlenen belgelerin kullanılması gerekiyorsa belgenin Türkiye’de geçerliliği, apostil veya tasdik işlemleri ve gerektiğinde tercüme süreçleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Türk Vatandaşı Çocuğun Kimlik Kartı Tek Başına Yeterli mi?

Çocuğun Türk kimlik kartı vatandaşlığın kanıtlanması bakımından önemli olmakla birlikte çalışma izni dosyasında yalnızca çocuğun vatandaşlığı değil, başvuru sahibi yabancı ile çocuk arasındaki hukuki bağın da ortaya konulması gerekir.

Bu nedenle başvuru dosyası hazırlanırken aile bağını ve vatandaşlığı birlikte gösterecek resmi kayıtların kullanılması daha güvenli olabilir.

Çalışma İzni Alındıktan Sonra SGK Yapılması Gerekir mi?

Çalışma izni değerlendirme kriterlerinden muafiyet, işverenin çalışma ve sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

Çalışma izniyle bir işveren yanında çalışan yabancı bakımından ilgili sosyal güvenlik bildirimleri ve çalışma izni sonrası yükümlülükler yerine getirilmelidir.

Dolayısıyla:

“Yabancı kriterlerden muaf olduğu için SGK yapılmasına gerek yok.”

şeklindeki yaklaşım doğru değildir.

Türk Vatandaşı Çocuğu Olan Yabancı İstediği Meslekte Çalışabilir mi?

Hayır.

Değerlendirme kriterlerinden muaf olmak, yabancılara kanunla yasaklanmış veya Türk vatandaşlarına özgülenmiş mesleklerin yapılabileceği anlamına gelmez.

Yabancının çalışacağı meslek bakımından özel mevzuat ayrıca uygulanır.

Aynı şekilde ön izin gerektiren mesleklerde ilgili kamu kurumundan gerekli izinlerin alınması gerekebilir.

Doktor, Öğretmen veya Mühendis Olan Yabancıda Muafiyet Nasıl Uygulanır?

Yabancının anne, baba veya çocuğunun Türk vatandaşı olması genel değerlendirme kriterleri bakımından avantaj sağlar.

Ancak yabancının çalışacağı meslek özel mevzuata tabi olabilir.

Örneğin eğitim ve sağlık sektörlerinde gerekli ön izinler, mesleki yeterlilikler, diploma tanıma veya denklik süreçleri ayrıca gündeme gelebilir.

Bu nedenle kriter muafiyeti:

“Mesleki bütün şartlar kaldırıldı.”

anlamına gelmez.

Çalışma İzni Reddedilebilir mi?

Evet.

Bakanlığın güncel kriterinde de açıkça belirtildiği üzere, yabancının değerlendirme kriterlerinden muaf gruplardan birinde bulunması çalışma izni verilmesi konusunda mutlak hak sağlamaz.

Başvurunun 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve ilgili mevzuat bakımından ayrıca uygun olması gerekir.

Örneğin yabancının çalışmak istediği mesleğin yabancılara kapalı olması, gerekli ön iznin bulunmaması veya başka bir kanuni ret sebebinin mevcut olması hâlinde başvuru olumsuz sonuçlanabilir.

Çalışma İzni Reddedilirse Ne Yapılabilir?

Çalışma izni başvurusu, Türk vatandaşı anne, baba veya çocuk bulunmasına rağmen reddedilmiş olabilir.

Bu durumda ilk olarak ret gerekçesi incelenmelidir.

Eğer Bakanlığın yabancının muafiyet statüsünü dikkate almadığı veya aile bağının yeterince belgelenmediği düşünülüyorsa resmi belgelerle birlikte itiraz yolunun kullanılması değerlendirilebilir.

Ret kararına karşı kanuni süresi içerisinde idari itiraz ve şartları varsa devamında idari yargı yolları gündeme gelebilir.

Örnek: Türk Vatandaşı Çocuğu Olan Yabancı Anne

Mersin’de yaşayan yabancı bir annenin Türk vatandaşı bir çocuğu olduğunu düşünelim.

Anne bir şirkette çalışmak istemektedir ancak şirkette yalnızca iki Türk çalışan bulunmaktadır.

Şirketin ödenmiş sermayesi de genel mali yeterlilik kriterinin altında olabilir.

Yabancı annenin Türk vatandaşı çocuğuyla arasındaki hukuki bağ ve çocuğun vatandaşlığı resmi belgelerle ortaya konulabiliyorsa, yabancı değerlendirme kriterlerinden muaf kategoride değerlendirilebilir.

Bu durumda 5 Türk çalışan, mali yeterlilik ve genel ücret kriterlerinin uygulanmaması esastır.

Ancak şirket yine usulüne uygun çalışma izni başvurusu yapmalı ve yabancıyı çalışma izni olmadan fiilen çalıştırmamalıdır.

Örnek: Babası Türk Vatandaşı Olan Yabancı Çalışan

Bursa’da yaşayan yabancı bir kişinin babası Türk vatandaşıdır ancak yabancının kendisi Türk vatandaşı değildir.

Yabancı Türkiye’de bir şirkette çalışmak istemektedir.

Bu durumda yabancı, babasının Türk vatandaşı olduğunu ve aralarındaki aile bağını resmi kayıtlarla kanıtlayabiliyorsa değerlendirme kriterlerinden muaf gruba girebilir.

İşveren bakımından klasik beş Türk çalışan ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Örnek: 2 Yıllık Evlilik ve Türk Vatandaşı Çocuk

İzmir’de yaşayan yabancı bir kişinin Türk vatandaşıyla iki yıldır evli olduğunu düşünelim.

Evlilik üzerinden değerlendirme kriteri muafiyeti için gereken üç yıllık süre henüz tamamlanmamıştır.

Ancak çiftin Türk vatandaşı bir çocuğu bulunmaktadır.

Bu durumda yabancının üç yıllık evlilik muafiyetini beklemek yerine Türk vatandaşı çocuğu bulunan yabancı kategorisi üzerinden değerlendirme kriteri muafiyeti gündeme gelebilir.

Bu nedenle çalışma izni başvurularında yalnızca yabancının evlilik süresine bakılması önemli bir avantajın gözden kaçmasına neden olabilir.

2026’da Başvuru Öncesinde Neler Kontrol Edilmeli?

Türk vatandaşı anne, baba veya çocuk üzerinden çalışma izni kriter muafiyeti kullanılacaksa öncelikle aile bağının resmi kayıtlarda açık şekilde bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Ardından Türk vatandaşlığının güncel durumu doğrulanmalı ve kamu kurumlarından alınmış belgeler hazırlanmalıdır.

Yabancının çalışacağı meslek bakımından özel bir yasak veya ön izin bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.

Başvurunun yurt içinden veya yurt dışından hangi usulle yapılacağı belirlenmeli ve işverenin çalışma izni sonrası SGK ve diğer yükümlülükleri planlanmalıdır.

Bu nedenle Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, yabancı çalışma izni başvurularında işverenin personel ve sermaye yapısı incelenmeden önce yabancının Türk vatandaşı anne, baba, çocuk veya eş üzerinden değerlendirme kriteri muafiyetine sahip olup olmadığının kontrol edilmesinin önemli olduğunu belirtmektedir. Bazı dosyalarda genel kriterleri karşılamayan bir işveren, yabancının kişisel statüsü nedeniyle çalışma izni bakımından çok daha avantajlı bir değerlendirmeye tabi olabilir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da Türk Vatandaşı Yakını Olan Yabancılar İçin Çalışma İzni

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da yaşayan ve Türk vatandaşlarıyla aile bağı bulunan yabancıların çalışma izni başvurularında bu muafiyet önemli bir avantaj sağlayabilir.

Özellikle Türk vatandaşı çocuğu bulunan yabancı anne veya babalar bakımından çalışma izni dosyası hazırlanırken yalnızca ikamet izni süresi veya işverenin beş Türk çalışan şartı incelenmemelidir.

Yabancının aile bağı nedeniyle değerlendirme kriterlerinden muaf olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, Türk vatandaşı yakını bulunan yabancıların çalışma izinleri, yabancı çalışma izni başvuruları, çalışma izni kriter muafiyetleri, çalışma izni uzatma ve çalışma izni ret kararlarına itiraz süreçlerinde hukuki destek sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Türk vatandaşı çocuğu olan yabancı 5 Türk çalışan şartından muaf mı?

Evet. Çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar değerlendirme kriterlerinden muaf gruplar arasındadır ve istihdam kriterinin uygulanmaması esastır.

2. Annesi Türk vatandaşı olan yabancı için çalışma izni kolaylığı var mı?

Evet. Annesi Türk vatandaşı olan yabancılar da aynı muafiyet kapsamındadır.

3. Babası Türk vatandaşı olan yabancı 5 Türk çalışan şartından muaf mı?

Evet. Babası Türk vatandaşı olan yabancı da değerlendirme kriterlerinden muaf yabancılar arasında yer almaktadır.

4. Türk vatandaşı çocuğu olan yabancıda sermaye şartı aranır mı?

Bu gruptaki yabancılar bakımından çalışma izni değerlendirmesindeki genel mali yeterlilik kriterinin uygulanmaması esastır.

5. Ücret kriteri uygulanır mı?

Bu muafiyet grubunda istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin uygulanmaması esastır. Ancak iş ve sosyal güvenlik hukukundaki genel ücret yükümlülükleri devam eder.

6. Türk vatandaşı çocuğu olan yabancı otomatik çalışma hakkına sahip midir?

Hayır. Yine çalışma izni alınması gerekir. Muafiyet çalışma izninin otomatik verileceği anlamına gelmez.

7. Türk vatandaşıyla üç yıldır evli olmak şart mı?

Çocuk üzerinden muafiyette üç yıllık evlilik şartı yoktur. Üç yıllık şart, Türk vatandaşıyla evlilik birliği üzerinden kullanılan ayrı muafiyet kategorisine ilişkindir.

8. Türk vatandaşı çocuğun velayetinin yabancı ebeveynde olması şart mı?

Bakanlığın bu değerlendirme kriterinde ayrıca velayet şartı belirtilmemiştir. Temel unsur çocukla hukuki bağın ve çocuğun Türk vatandaşlığının kanıtlanmasıdır.

9. Muafiyet için 1 yıl veya 8 yıl Türkiye’de yaşamak gerekir mi?

Hayır. Türk vatandaşı anne, baba veya çocuk üzerinden muafiyet, bir yıllık ve sekiz yıllık yasal kalış düzenlemelerinden ayrı bir muafiyet sebebidir.

10. Muafiyet çalışma izninin kesin verileceği anlamına gelir mi?

Hayır. Bakanlığın güncel kriterlerine göre muafiyet statüsü çalışma izni verilmesi konusunda mutlak hak sağlamaz.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık – İletişim

Türk vatandaşı anne, baba veya çocuğu bulunan yabancıların çalışma izni başvurularında genel kriterlere göre gereksiz şekilde 5 Türk çalışan, sermaye, ciro veya ücret kriteri aranıp aranmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.

Aile bağının doğru belgelenmesi hâlinde yabancının değerlendirme kriterlerinden muaf tutulması çalışma izni başvurusunda önemli bir avantaj sağlayabilir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya

Tel: +90 532 769 22 22

Ofis: +90 312 434 22 22

E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Muafiyetin uygulanıp uygulanmayacağı yabancının aile bağı, vatandaşlık kayıtları, çalışacağı meslek, başvuru şekli ve başvuru tarihindeki güncel mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir.