Evlilik Sırasında Kurulan Şirketin Değer Artışı Boşanmada Nasıl Paylaşılır? 2026 Güncel Rehber

Evlilik devam ederken eşlerden birinin şirket kurması ve şirketin yıllar içerisinde ciddi ölçüde büyümesi, boşanma ve mal paylaşımı davalarında yüksek ekonomik değere sahip uyuşmazlıklara yol açabilir. Özellikle şirket evliliğin ilk yıllarında düşük sermayeyle kurulmuş ancak boşanma tarihinde milyonlarca liralık ekonomik değere ulaşmışsa diğer eşin bu şirketten hak sahibi olup olmadığı, şirketin bugünkü değerinin nasıl hesaplanacağı ve değer artışının nasıl paylaşılacağı önem kazanır.

Bu konuda en sık yapılan hata, “Şirket evlilik sırasında kurulduysa yarısı otomatik olarak diğer eşindir.” şeklindeki düşüncedir.

Edinilmiş mallara katılma rejimi eşleri şirketin doğrudan yarı yarıya ortağı hâline getirmez. Diğer eş çoğu durumda şirket hisselerinin yarısının kendi adına geçirilmesini değil, mal rejiminin tasfiyesi sonucunda ortaya çıkabilecek parasal katılma alacağını talep eder.

İkinci önemli hata ise şirketin yalnızca kuruluş sermayesinin dikkate alınmasıdır. Örneğin evlilik sırasında 500.000 TL sermayeyle kurulan bir şirket yıllar içinde büyüyerek 50.000.000 TL ekonomik değere ulaşmış olabilir. Tasfiyede yalnızca kuruluş sermayesine bakılması şirketin gerçek ekonomik durumunu yansıtmayabilir.

Bu nedenle şirketli boşanmalarda temel sorular şunlardır: Şirket ne zaman kuruldu? Sermaye hangi kaynaktan karşılandı? Şirket hisseleri hangi eşe ait? Hisseler edinilmiş mal mı yoksa kişisel mal mı? Şirketin gerçek ekonomik değeri nedir? Şirketin büyümesi hangi kaynaklardan gerçekleşti? Şirketten elde edilen kârlar ne oldu? Boşanma öncesinde şirketin değerini azaltan işlemler gerçekleştirildi mi?

Bu soruların cevapları ortaya çıkarılmadan sağlıklı bir mal paylaşımı hesabı yapılamaz.

Evlilik Sırasında Kurulan Şirket Edinilmiş Mal Sayılır mı?

Evlilik sırasında kurulan şirket bakımından ilk olarak eşler arasında hangi mal rejiminin geçerli olduğu belirlenmelidir.

Türkiye’de yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bununla birlikte evlilik tarihi, tarafların mal rejimi sözleşmesi yapıp yapmadığı ve özellikle 1 Ocak 2002’den önce başlayan evliliklerde dönemsel ayrım önemlidir.

Şirket hisselerinin edinilmiş mal olup olmadığının belirlenmesinde yalnızca şirketin kuruluş tarihine bakılmaz. Hisselerin hangi ekonomik kaynak kullanılarak edinildiği de araştırılır.

Örneğin eş şirketi evlilik sırasında kendi çalışma gelirleriyle kurmuş olabilir. Çalışma karşılığı elde edilen kazançlar kural olarak edinilmiş mal niteliğindedir.

Buna karşılık eş, evlilik sırasında şirket kurmasına rağmen sermayenin tamamını kendisine miras kalan paradan karşılamış olabilir. Miras yoluyla edinilen değerler kişisel mal niteliğinde olduğundan sonuç farklılaşabilir.

Bu nedenle:

“Şirket evlilik sırasında kuruldu = şirket kesin edinilmiş maldır.”

şeklinde otomatik bir denklem kurulması doğru değildir.

Şirket Evlilik İçinde Maaş ve Çalışma Gelirleriyle Kurulmuşsa Ne Olur?

En tipik senaryo budur.

Eşlerden biri evlilik devam ederken çalışmakta ve elde ettiği gelirle şirket kurmaktadır.

Örneğin eş 2015 yılında 500.000 TL sermayeyle limited şirket kurmuş ve sermayenin tamamını evlilik süresindeki çalışma gelirlerinden karşılamış olsun.

Şirket zaman içerisinde büyümüş ve önemli ekonomik değere ulaşmış olabilir.

Bu durumda şirket paylarının edinilmiş mal niteliği ve tasfiye sırasında ekonomik değeri gündeme gelir.

Ancak yine şirket fiziksel olarak ikiye bölünmez.

Mal rejiminin tasfiyesi sonucunda diğer eş lehine parasal katılma alacağı doğması söz konusu olabilir.

Evlilik İçinde Kurulan Şirketin Yarısı Otomatik Olarak Diğer Eşe mi Aittir?

Hayır.

Bu konu özellikle şirket sahipleri ve eşleri tarafından yanlış anlaşılmaktadır.

Eşlerden birinin limited şirketin yüzde 100 ortağı olduğunu düşünelim.

Boşanma gerçekleştiğinde diğer eş otomatik olarak limited şirketin yüzde 50 ortağı hâline gelmez.

Mal rejimi tasfiyesi şirket ortaklığı ile aynı şey değildir.

Şirket payı mal rejimi hesabına alınabilir ve ekonomik değeri hesaplanabilir. Daha sonra eşlerin bütün edinilmiş malları, borçları, eklenecek değerleri, denkleştirme talepleri ve diğer mal rejimi unsurları birlikte değerlendirilerek artık değer ve katılma alacağı belirlenir.

Dolayısıyla “şirketin yarısını almak” ile “şirketin değerinden kaynaklanan katılma alacağına sahip olmak” birbirinden farklıdır.

Şirketin Kuruluş Değeri mi Yoksa Bugünkü Değeri mi Esas Alınır?

Şirketli boşanmalarda en kritik konulardan biri değerleme tarihidir.

Şirketin yıllar önce hangi sermayeyle kurulduğu tek başına bugünkü ekonomik değerini göstermez.

Örneğin 2014 yılında 100.000 TL sermayeyle kurulmuş bir şirket düşünelim.

Şirket bugün;

fabrikaya,

arsalara,

makinelere,

araçlara,

markaya,

müşteri portföyüne,

yüksek nakit varlığına,

iştiraklere

ve sürdürülebilir yüksek kârlılığa sahip olabilir.

Bu şirketin değerini yalnızca 100.000 TL kuruluş sermayesi üzerinden değerlendirmek gerçek ekonomik tabloyu yansıtmayabilir.

Mal rejiminin tasfiyesinde şirket paylarının hangi tarihteki ve hangi değer üzerinden hesaba alınacağı TMK’nın tasfiye hükümleri çerçevesinde belirlenmelidir.

Şirketin Sermayesi ile Şirket Değeri Aynı Şey midir?

Hayır.

Şirket sermayesi hukuki ve muhasebesel bir kavramdır. Şirketin gerçek ekonomik değeri ise çok daha kapsamlı olabilir.

Örneğin şirketin sermayesi 1.000.000 TL olabilir ancak şirketin gerçek ekonomik değeri 40.000.000 TL olabilir.

Bunun tam tersi de mümkündür.

10.000.000 TL sermayeli şirket ciddi borç yükü, faaliyet zararı ve müşteri kaybı nedeniyle sermayesinin altında ekonomik değere sahip olabilir.

Dolayısıyla şirket değerlemesinde yalnızca ticaret sicilindeki sermaye tutarına bakılmaz.

Şirketin Değer Artışı Nasıl Hesaplanır?

Bu sorunun cevabı şirket payının hukuki niteliğine göre değişir.

Eğer şirket payı tamamen edinilmiş mal niteliğindeyse, payın tasfiyede dikkate alınacak ekonomik değeri artık değer hesabının bir unsuru olabilir.

Ancak şirket payı kişisel mal niteliğinde olup evlilik sırasında edinilmiş mallardan şirkete veya payın değerinin artmasına katkı yapılmışsa değer artış payı ve denkleştirme hükümleri gündeme gelebilir.

Bu iki durum birbirine karıştırılmamalıdır.

Örnek 1: Şirket Tamamen Edinilmiş Malla Kuruldu

Eş, evlilik sırasında çalışma gelirlerinden biriktirdiği para ile şirket kurmuş olsun.

Şirket paylarının tasfiyede dikkate alınacak ekonomik değerinin 30.000.000 TL olduğu varsayılsın.

Bu durumda şirket payının ekonomik değeri, diğer edinilmiş mallar ve borçlarla birlikte artık değer hesabında değerlendirilir.

Ancak buradan doğrudan:

“Diğer eş kesin 15.000.000 TL alır.”

sonucu çıkarılamaz.

Çünkü bütün mal rejimi hesabının yapılması gerekir.

Örnek 2: Şirket Miras Parasıyla Kuruldu

Eş evlilik sırasında babasından 5.000.000 TL miras almış ve bu parayla şirket kurmuş olsun.

Miras kişisel mal niteliğindedir.

Bu nedenle şirket paylarının hukuki niteliği ilk örnekten farklı değerlendirilebilir.

Ancak evlilik süresince şirkete edinilmiş mallardan para aktarılmış, şirketin finansmanı ortak çalışma gelirlerinden sağlanmış veya başka mal kesimleri arasında katkılar gerçekleşmiş olabilir.

Bu durumda değer artış payı ve denkleştirme hükümlerinin ayrıca incelenmesi gerekir.

Değer Artış Payı Nedir?

Değer artış payı, bir eşin diğer eşe ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız olarak katkıda bulunması ve tasfiye sırasında o malda değer artışı bulunması hâlinde gündeme gelebilen mal rejimi alacağıdır.

Şirket uyuşmazlıklarında bu kavram özellikle şirket payının kişisel mal olduğu ancak diğer eşin ekonomik katkısının bulunduğu durumlarda önem kazanabilir.

Ancak her “şirket büyüdü” durumu otomatik olarak değer artış payı doğurmaz.

Katkının varlığı, kaynağı, niteliği ve şirket payının hukuki durumu araştırılmalıdır.

Eş Şirkette Ücretsiz Çalışmışsa Değer Artışından Hak Talep Edebilir mi?

Bu konu somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Örneğin şirket yalnızca eşlerden birinin adına kurulmuş olabilir ancak diğer eş yıllarca şirkette fiilen çalışmış, müşteri bulmuş, muhasebeyi yürütmüş, şirketin operasyonlarını yönetmiş veya şirketin büyümesine önemli katkı sağlamış olabilir.

Bu durumda yalnızca:

“Şirkette hisse sahibi değilsin, hiçbir hakkın yok.”

şeklinde yaklaşmak doğru olmayabilir.

Ancak ücretsiz emeğin hangi hukuki talebi doğuracağı her dosyada aynı değildir. Mal rejimi hükümleri, katkının niteliği, şirket ilişkisi ve varsa iş ilişkisi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Eş Kendi Parasını Şirkete Yatırmışsa Ne Olur?

Şirket diğer eş adına kayıtlı olmasına rağmen eş kendi malvarlığından şirkete önemli para aktarmış olabilir.

Örneğin kadın eş kendisine ait 3.000.000 TL’yi erkek eşin sahibi olduğu şirkete yatırmış olabilir.

Bu paranın;

sermaye katkısı,

borç,

karşılıksız katkı,

pay satın alma bedeli

veya başka bir hukuki işlem olup olmadığı belirlenmelidir.

Para transferinin banka kayıtlarında görünmesi önemli olmakla birlikte tek başına hukuki niteliği belirlemez.

Transfer açıklaması, şirket muhasebe kayıtları ve tarafların iradesi birlikte değerlendirilmelidir.

Şirketin Büyümesi Sadece Şirket Sahibi Eşin Çalışmasıyla Gerçekleşmişse Ne Olur?

Bu durum özellikle kişisel mal niteliğindeki şirketlerde önemlidir.

Örneğin şirket payı evlilikten önce edinilmiş olabilir ancak şirket sahibi eş evlilik süresince yoğun şekilde çalışarak şirketi büyütmüş olabilir.

Çalışma karşılığı elde edilen edinimler ve kişisel malın gelirleri bakımından TMK’nın edinilmiş mal hükümleri önem taşır.

Bu nedenle:

“Şirket evlilikten önce kurulmuştu, evlilik boyunca oluşan bütün ekonomik değer tamamen benim kişisel malımdır.”

şeklindeki genel yaklaşım her dosyada doğru sonuç vermeyebilir.

Şirket payının kendisi, şirketten elde edilen gelirler ve şirket bünyesinde bırakılan ekonomik değerler birbirinden ayrılarak incelenmelidir.

Şirketin Dağıtılmayan Kârları Mal Paylaşımına Girer mi?

Bu konu şirketli boşanmalarda en teknik tartışmalardan biridir.

Şirketin elde ettiği kâr ile şirket ortağı eşin şahsi malvarlığı aynı şey değildir.

Şirket ayrı bir tüzel kişidir.

Şirketin kasasında bulunan her para otomatik olarak şirket ortağı eşin kişisel banka hesabındaki para kabul edilemez.

Bununla birlikte şirketin geçmiş yıl kârlarının şirket payının ekonomik değerini artırması mümkündür.

Ayrıca dağıtım kararı verilmiş kâr payları veya ortağa fiilen ödenen ekonomik değerler farklı şekilde değerlendirilebilir.

Bu nedenle dağıtılmamış şirket kârı ile dağıtılmış kâr payının birbirinden ayrılması gerekir.

Şirket Ortağı Kâr Dağıtmayarak Mal Paylaşımını Azaltabilir mi?

Sırf kârın şirkette bırakılması, her durumda hukuka aykırı değildir.

Şirket yeni yatırım yapmak, borçlarını ödemek veya işletme sermayesini güçlendirmek için kârı dağıtmayabilir.

Ancak boşanma sürecinde şirket ortağı eşin şirket üzerindeki hâkimiyetini kullanarak diğer eşin mal rejimi alacağını azaltmaya yönelik olağan dışı işlemler yaptığı iddia ediliyorsa bunlar ayrıca araştırılabilir.

Özellikle şirketten ilişkili kişilere yapılan para transferleri, olağan dışı giderler ve şirket varlıklarının düşük bedelle devri dikkatle incelenmelidir.

Şirketin Değeri Nasıl Belirlenir?

Şirketin değerlemesinde şirketin niteliğine göre farklı yöntemler kullanılabilir.

Şirketin;

aktifleri,

gerçek borçları,

taşınmazları,

araçları,

makineleri,

stokları,

nakit varlığı,

alacakları,

iştirakleri,

kârlılığı,

gelir yaratma kapasitesi,

markası,

müşteri portföyü,

lisansları,

fikrî mülkiyet hakları

gibi unsurlar önem taşıyabilir.

Her şirket için tek bir değerleme yönteminin kullanılması doğru olmayabilir.

Gayrimenkul ağırlıklı şirket ile teknoloji şirketinin değerleme mantığı farklı olabilir.

Şirketin Defter Değeri Esas Alınmak Zorunda mıdır?

Hayır.

Defter değeri önemli bir finansal göstergedir ancak şirketin gerçek ekonomik değerini her zaman göstermez.

Örneğin şirketin 15 yıl önce aldığı arsa bilançosunda oldukça düşük bir kayıt değeriyle bulunabilir.

Arsanın güncel ekonomik değeri onlarca kat yükselmiş olabilir.

Aynı şekilde yıllardır faaliyet gösteren güçlü bir markanın ekonomik değeri bilanço üzerinde şirketin gerçek değerini tam olarak yansıtmayabilir.

Bu nedenle şirket paylarının gerçek ekonomik değerinin ayrıca araştırılması gerekebilir.

Şirketin Taşınmazlarındaki Değer Artışı Şirket Payının Değerini Etkiler mi?

Evet, etkileyebilir.

Örneğin şirketin 2015 yılında satın aldığı fabrika arsasının değeri 2.000.000 TL iken bugün 40.000.000 TL olmuş olabilir.

Bu taşınmaz şirket tüzel kişiliğine aittir; doğrudan eşin şahsi taşınmazı değildir.

Ancak şirketin sahip olduğu değerli taşınmazlar şirketin ekonomik değerini ve dolayısıyla şirket paylarının değerini etkileyebilir.

Bu ayrım özellikle şirketli mal paylaşımı davalarında önemlidir.

Şirketin Marka Değeri Hesaplanabilir mi?

Somut şirketin niteliğine göre evet.

Özellikle yıllardır faaliyet gösteren ve piyasada tanınan şirketlerde ekonomik değer yalnızca taşınmaz ve makinelerden oluşmaz.

Marka, müşteri ağı, ticari itibar, lisanslar, patentler, yazılımlar, dağıtım kanalları ve benzeri maddi olmayan unsurlar şirketin ekonomik değerine katkı sağlayabilir.

Ancak bu değerlerin soyut tahminlerle değil uygun değerleme yöntemleriyle belirlenmesi gerekir.

Şirketin Borçları Değerden Düşülür mü?

Şirket değerlemesinde gerçek yükümlülükler dikkate alınmalıdır.

Şirketin yüksek varlığı bulunmasına rağmen aynı zamanda önemli banka kredileri, ticari borçları veya diğer gerçek yükümlülükleri olabilir.

Ancak boşanma sürecine yakın tarihte şirketin borçlarının olağan dışı biçimde arttığı görülüyorsa borçların gerçekliği ve ekonomik nedeni araştırılabilir.

Özellikle şirket ortağının akrabalarına veya kontrol ettiği başka şirketlere karşı ortaya çıkan yüksek borçlar incelenebilir.

Şirket Ortağı Eş Boşanma Öncesinde Şirketin Değerini Düşürürse Ne Olur?

Şirketin ekonomik değerindeki her düşüş kötü niyetli değildir.

Ekonomik kriz, sektör daralması, müşteri kaybı, kur değişiklikleri veya finansman maliyetleri şirket değerini gerçekten azaltabilir.

Ancak boşanma öncesinde;

şirket taşınmazlarının düşük bedelle satılması,

nakdin ilişkili kişilere aktarılması,

müşteri sözleşmelerinin başka şirkete geçirilmesi,

hisselerin akrabaya devredilmesi,

gerçek dışı olduğu ileri sürülen borçlar oluşturulması,

kârlı faaliyetlerin yeni şirkete taşınması

gibi işlemler bulunuyorsa bunların mal rejimi tasfiyesine etkisi araştırılabilir.

TMK m.229 kapsamındaki eklenecek değer hükümleri somut olayın şartlarına göre önem kazanabilir.

Şirket Hisseleri Boşanmadan Önce Akrabaya Devredilirse Değer Artışı Kaybolur mu?

Hayır.

Şirket hisselerinin boşanmadan önce kardeşe, anneye, babaya veya başka bir yakına devredilmesi ekonomik değerin otomatik olarak tasfiye dışında kalacağı anlamına gelmez.

Devrin gerçek bir satış olup olmadığı, satış bedeli, bedelin gerçekten ödenip ödenmediği, şirket payının gerçek ekonomik değeri ve işlemin diğer eşin katılma alacağını azaltma amacı taşıyıp taşımadığı araştırılabilir.

Özellikle karşılıksız kazandırmalar ve katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirlerde TMK m.229 önem taşır.

Şirket Başka Bir Şirkete Devredilirse Ne Olur?

Şirketin faaliyetleri veya değerli varlıkları başka bir şirkete aktarılmış olabilir.

Örneğin A şirketinin sahibi eş, boşanmadan önce B şirketini kurup müşterileri, çalışanları, makineleri veya sözleşmeleri B şirketine geçirmiş olabilir.

Bu işlemin gerçek ticari sebebi bulunabilir.

Ancak işlemler diğer eşin mal rejiminden kaynaklanan hakkını azaltmak amacıyla yapıldığı iddiasına konu oluyorsa şirketler arasındaki ekonomik hareketlerin incelenmesi gerekebilir.

Şirket Payı Boşanma Davasının Açıldığı Tarihte Mevcutsa Ne Olur?

Boşanma hâlinde mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer.

Ancak mal rejiminin sona erme tarihi ile tasfiye sırasında kullanılacak değerleme tarihi aynı kavram değildir.

Bu nedenle şirket payının dava tarihindeki varlığı, niteliği ve daha sonraki ekonomik durumu birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle şirket değerlemesinde “dava tarihi değeri” ile “tasfiye sırasındaki değer” kavramlarının gelişigüzel birbirine karıştırılması önemli hesaplama hatalarına neden olabilir.

Şirket Boşanma Davasından Sonra Çok Büyürse Diğer Eş Bu Artıştan Yararlanır mı?

Bu sorunun tek cümlelik cevabı yoktur.

Mal rejiminin sona ermesinden sonra şirket değerindeki değişimin hangi sebepten kaynaklandığı önemlidir.

Şirketin mevcut varlıklarının piyasa değerindeki değişim ile şirket sahibi eşin dava tarihinden sonraki kişisel emeği ve yeni yatırımlarından kaynaklanan büyüme aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.

Bu nedenle boşanma davasından sonra şirketin değerinin artması hâlinde artışın kaynağının ayrıştırılması gerekebilir.

Örneğin mevcut şirket taşınmazının piyasa koşulları nedeniyle değer kazanması ile dava sonrasında tamamen yeni bir ticari faaliyet oluşturulması farklı ekonomik olaylardır.

Boşanma Sonrası Emeğin Yarattığı Değer Nasıl Ayrılır?

Bu konu özellikle uzun süren mal rejimi davalarında önemlidir.

Boşanma davası 2022 yılında açılmış ancak şirket değerlemesi 2026 yılında yapılıyor olabilir.

Bu dört yıllık dönemde şirket sahibi eş yoğun şekilde çalışarak şirketin satışlarını ve kârlılığını artırmış olabilir.

Diğer taraftan şirketin 2022’de zaten sahip olduğu taşınmazların veya markanın ekonomik değeri de piyasa koşulları nedeniyle artmış olabilir.

Bilirkişi incelemesinde bu unsurların mümkün olduğunca ayrıştırılması, mal rejiminin sona ermesinden sonraki kişisel emek veya yeni edinimlerin doğrudan eski mal rejimine yüklenmemesi açısından önemlidir.

Şirket Boşanma Davasından Sonra Değer Kaybederse Ne Olur?

Aynı problem ters yönde de ortaya çıkabilir.

Şirket boşanma davasının açıldığı tarihte çok değerliyken yıllar sonra ekonomik kriz veya ticari başarısızlık nedeniyle ciddi değer kaybetmiş olabilir.

Bunun yanında şirket değerinin kasıtlı olarak azaltıldığı da ileri sürülebilir.

Dolayısıyla değer kaybının piyasa koşullarından mı, olağan ticari riskten mi yoksa mal rejimi alacağını azaltmaya yönelik işlemlerden mi kaynaklandığı önem taşır.

Şirket Değerlemesinde Hangi Tarih Esas Alınır?

Bu soruda malın hukuki niteliğine göre TMK’nın farklı hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Tasfiyede mevcut edinilmiş malların değerlenmesi bakımından tasfiye anındaki değer önemliyken, edinilmiş mallara eklenecek değerlerde devrin yapıldığı tarih ayrıca önem taşır.

Bu nedenle şirketli dosyalarda tek bir “her şeyin değerleme tarihi” belirlemek yerine hangi malvarlığı unsurunun hangi hukuki hüküm kapsamında hesaba katıldığı tespit edilmelidir.

Şirket Payının Gerçek Değeri Bilirkişiyle Tespit Edilebilir mi?

Evet.

Yüksek değerli şirketlerin bulunduğu mal rejimi davalarında mali bilirkişi ve şirket değerleme uzmanlığı büyük önem taşıyabilir.

Bilirkişinin yalnızca son bilanço rakamlarını kullanması her durumda yeterli değildir.

Şirketin faaliyet alanına göre geçmiş finansal performans, taşınmazlar, makineler, iştirakler, gerçek borçlar, nakit akışı ve maddi olmayan değerler incelenebilir.

Bilirkişi Şirketi Düşük Değerlerse Ne Yapılabilir?

Bilirkişi raporuna itiraz edilebilir.

Ancak etkili itirazın:

“Şirket çok daha değerlidir.”

şeklinde soyut bırakılmaması gerekir.

Örneğin şirket taşınmazının güncel değeri dikkate alınmamış olabilir.

Bir bağlı ortaklık tamamen gözden kaçmış olabilir.

Şirketin önemli markası hesaba katılmamış olabilir.

Gerçek olmayan bir borcun şirket değerinden düşüldüğü ileri sürülebilir.

Şirketin kârlılığı hatalı hesaplanmış olabilir.

Bu eksiklikler kalem kalem ortaya konulmalıdır.

Şirketin Son Beş Yıllık Kayıtları İncelenebilir mi?

Uyuşmazlığın gerektirdiği ölçüde geçmiş yıllardaki şirket verilerinin incelenmesi değerleme açısından önemli olabilir.

Özellikle şirketin boşanma sürecine yaklaşırken aniden zarar göstermesi veya kârlılığının olağan dışı biçimde düşmesi hâlinde geçmiş dönemlerle karşılaştırma yapılması yararlı olabilir.

Son birkaç yılın ciro, kârlılık, borçluluk ve nakit akışı karşılaştırması şirketin ekonomik trendini gösterebilir.

Ancak geçmiş yılların kârları doğrudan toplanarak şirketin bugünkü değeri olarak kabul edilmez.

Şirket Banka Hesapları Araştırılabilir mi?

Şirket değerlemesi veya mal kaçırma iddiası bakımından şirketin mali hareketleri somut uyuşmazlıkla bağlantılıysa banka kayıtları önemli olabilir.

Örneğin boşanma öncesinde şirket hesabından ilişkili kişilere milyonlarca lira gönderilmiş olabilir.

Bu ödemelerin gerçek mal veya hizmet karşılığı olup olmadığı araştırılabilir.

Ancak şirket ayrı bir tüzel kişidir. Bu nedenle şirketin bütün ekonomik varlığının otomatik olarak eşin şahsi malı olduğu kabul edilemez.

Şirketin Başka Şirketlerdeki Hisseleri Hesaba Katılır mı?

Şirketin başka şirketlerde iştirakleri bulunabilir.

Örneğin eşin sahip olduğu A şirketi, yüksek değerli B şirketinin yüzde 40’ına sahip olabilir.

A şirketinin değeri belirlenirken bu iştirak ekonomik açıdan önemli olabilir.

Grup şirketlerinde değerleme yapılırken şirketler arası borçlar, iştirakler ve aynı ekonomik değerin birden fazla kez hesaplanması ihtimali özellikle kontrol edilmelidir.

Şirket Ortağı Eşin Gerçek Geliri Şirket Değerinden Ayrı mıdır?

Evet.

Şirketin ekonomik değeri ile şirket ortağı eşin aylık kişisel geliri aynı kavram değildir.

Eş şirketten;

maaş,

huzur hakkı,

kâr payı,

prim,

ortaklar cari hesabı üzerinden ödeme

ve başka ekonomik menfaatler elde ediyor olabilir.

Bunların şirket payının değerinden ayrı değerlendirilmesi gerekebilir.

Özellikle nafaka ile mal rejimi davalarında bu ayrım önemlidir.

Aynı Kâr İki Defa Hesaplanabilir mi?

Hayır.

Şirketli mal rejimi dosyalarında mükerrer hesaplama ciddi bir risktir.

Örneğin şirketin dağıtılmamış geçmiş yıl kârları şirket payının ekonomik değerini zaten yükseltiyorsa aynı tutarın bir kez daha bağımsız bir malvarlığı değeri gibi hesaba eklenmesi çifte hesaplama oluşturabilir.

Buna karşılık kâr daha önce dağıtılmış ve eşin kişisel banka hesabına geçmişse farklı değerlendirme yapılabilir.

Her ekonomik değerin nerede bulunduğu tespit edilmelidir.

Şirketin Yüzde 50’si Diğer Eşe Verilmek Zorunda mıdır?

Hayır.

Mal rejiminin tasfiyesinde genel sonuç parasal alacaktır.

Şirket payının değerinin hesaba girmesi ile diğer eşin şirketin yüzde 50 ortağı olması aynı şey değildir.

Örneğin şirket sahibi eş şirket paylarını elinde tutmaya devam ederken diğer eş lehine katılma alacağı ortaya çıkabilir.

Bu durum şirketin faaliyetinin ve ortaklık yapısının korunmasını da sağlayabilir.

Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır?

Genel sistemde her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarılarak artık değer belirlenir.

Kanundaki eklenecek değerler ve denkleştirme hükümleri de hesaplamaya dâhil edilir.

Kural olarak diğer eş artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur.

Ancak şirketli dosyalarda yalnızca şirket değerini ikiye bölmek doğru değildir.

Örneğin şirketin 40.000.000 TL değerinde olması:

“Diğer eş kesin 20.000.000 TL alır.”

anlamına gelmez.

Şirket pay oranı, payın kişisel/edinilmiş mal niteliği, borçlar, diğer mallar, denkleştirme, değer artış payı ve diğer tasfiye unsurları birlikte hesaplanmalıdır.

Değer Artış Payı ile Katılma Alacağı Aynı Şey midir?

Hayır.

Bunlar farklı hukuki taleplerdir.

Değer artış payı, bir eşin diğer eşin malına yaptığı katkıyla bağlantılıdır.

Katılma alacağı ise edinilmiş mallara katılma rejiminin artık değer sistemi üzerinden ortaya çıkar.

Aynı şirket uyuşmazlığında her iki kurumun da gündeme gelmesi mümkündür.

Bu nedenle dava dilekçesi ve bilirkişi hesabında kavramların birbirine karıştırılmaması önemlidir.

Şirket Payı Kişisel Mal, Şirketin Gelirleri Edinilmiş Mal Olabilir mi?

Evet.

Bu ayrım şirketli boşanmalarda son derece önemlidir.

Örneğin eş şirket hisselerini evlenmeden önce edinmiş olabilir. Payın kendisi kişisel mal olabilir.

Ancak kişisel malların gelirleri yasal mal rejiminde kural olarak edinilmiş mallar arasındadır.

Bu nedenle şirket payının kişisel mal olması, şirketten evlilik sırasında elde edilen bütün ekonomik getirilerin otomatik olarak kişisel mal olduğu anlamına gelmez.

Kâr paylarının niteliği ve şirket bünyesinde bırakılan değerlerin pay değerine etkisi ayrıca analiz edilmelidir.

Şirket Kuruluş Sermayesi Miras, Sonraki Sermaye Artışları Maaştan Yapılmışsa Ne Olur?

Bu tür karma finansman dosyaları daha ayrıntılı hesaplama gerektirir.

Örneğin şirket ilk olarak eşin miras aldığı 2.000.000 TL ile kurulmuş olabilir.

Daha sonra evlilik süresindeki çalışma gelirlerinden 5.000.000 TL sermaye artışı yapılmış olabilir.

Bu durumda şirket payının tamamını tek kalemde kişisel veya edinilmiş mal kabul etmek yerine mal kesimleri arasındaki katkı ve denkleştirme ilişkilerinin incelenmesi gerekebilir.

Şirket İçin Eşlerin Ortak Konutu İpotek Edilmişse Ne Olur?

Eşlerden birine ait şirketin finansmanı için aile malvarlığı kullanılmış olabilir.

Örneğin edinilmiş mal niteliğindeki bir taşınmaz teminat gösterilmiş veya şirket borcu ortak kaynaklardan ödenmiş olabilir.

Bu durumda şirketin finansmanında hangi mal kesiminin kullanıldığı ve ödeme yükünün fiilen kim tarafından karşılandığı incelenmelidir.

Şirketli boşanmalarda yalnızca kuruluş sermayesine değil, şirketin yıllar boyunca nasıl finanse edildiğine bakılması bu nedenle önemlidir.

Şirket Borcu Eşlerin Kişisel Parasıyla Ödenmişse Ne Olur?

Şirket borçlarının eşlerin şahsi malvarlığından ödenmesi hâlinde ödemenin hukuki niteliği araştırılmalıdır.

Ödeme şirkete borç verme şeklinde yapılmış olabilir.

Sermaye artırımı olabilir.

Ortaklar cari hesabına kaydedilmiş olabilir.

Karşılıksız katkı niteliğinde olabilir.

Bu nedenle banka transferinin bulunması tek başına yeterli değildir; şirket muhasebesinde işlemin nasıl kaydedildiği de önemlidir.

Şirketin Değeri Düşük Gösterilirse Ne Yapılmalıdır?

Şirket değerinin düşük gösterildiği düşünülüyorsa yalnızca bilançodaki öz kaynak rakamına bağlı kalınmamalıdır.

Şirketin taşınmazları, makineleri, araçları, banka hesapları, alacakları, stokları, iştirakleri, marka değeri, gerçek borçları ve kârlılığı birlikte incelenebilir.

Özellikle boşanma öncesinde şirketin ekonomik yapısında olağan dışı değişiklikler varsa geçmiş dönem verileriyle karşılaştırma yapılması önemlidir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da Şirketli Boşanmalarda Neden Ayrıntılı İnceleme Gereklidir?

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere ticari işletmelerin yoğun olduğu şehirlerde şirket ortağı eşlerin bulunduğu boşanma davaları klasik mal paylaşımı dosyalarından çok daha karmaşık olabilir.

Bir apartman dairesinin değerinin tespit edilmesi ile onlarca çalışanı, taşınmazları, makineleri, marka değeri ve iştirakleri bulunan şirketin değerinin belirlenmesi aynı değildir.

Özellikle aile şirketleri, inşaat şirketleri, sağlık kuruluşları, ihracat şirketleri, lojistik işletmeleri, teknoloji şirketleri ve üretim şirketlerinde şirketin ekonomik yapısı ayrıntılı incelenmelidir.

Şirket değerinin yanlış hesaplanması, katılma alacağında milyonlarca liralık farklılık yaratabilir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK Açısından Şirket Değer Artışı Nasıl İncelenir?

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK açısından evlilik sırasında kurulmuş şirketlerin bulunduğu mal rejimi uyuşmazlıklarında inceleme yalnızca “şirket evlilik içinde kuruldu” tespitiyle tamamlanmamalıdır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından bu tür dosyalarda uygulanabilecek hukuki ve mali inceleme zinciri; evlilik tarihi → uygulanacak mal rejimi → şirket kuruluş tarihi → şirket türü → kuruluş sermayesinin kaynağı → şirket paylarının edinim kaynağı → payların kişisel veya edinilmiş mal niteliği → sermaye artışları → eşlerin şirkete yaptığı katkılar → ortaklar cari hesapları → şirketten elde edilen maaş ve kâr payları → dağıtılmayan kârlar → şirket taşınmazları → araç ve makineler → banka hesapları → iştirakler → marka ve maddi olmayan varlıklar → gerçek şirket borçları → ilişkili taraf işlemleri → boşanma öncesi varlık hareketleri → pay devirleri → şirketin dava tarihindeki durumu → tasfiyede uygulanacak değerleme tarihi → mal rejimi sona erdikten sonraki emek ve yeni yatırımlar → bilirkişi değerlemesi → TMK m.227 değer artış payı → TMK m.229 eklenecek değerler → denkleştirme → artık değer → katılma alacağı → tahsilat ve gerektiğinde geçici hukuki koruma şeklinde yürütülebilir.

Buradaki amaç şirketin bugünkü değerini gelişigüzel ikiye bölmek değildir. Amaç, şirket payının hangi kısmının mal rejimi hesabına girdiğini, değer artışının hangi ekonomik kaynaktan oluştuğunu ve diğer eş lehine gerçekte ne kadar mal rejimi alacağı doğduğunu tespit etmektir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Evlilik sırasında kurulan şirket boşanmada paylaşılır mı?
Şirket paylarının edinim kaynağı ve geçerli mal rejimi araştırılır. Payların edinilmiş mal niteliğinde olması hâlinde ekonomik değerleri mal rejiminin tasfiyesinde dikkate alınabilir. Ancak diğer eş otomatik olarak şirketin yarısına ortak olmaz.

2. Şirket evlilik içinde kurulmuşsa diğer eş yüzde 50 hisse alır mı?
Hayır. Edinilmiş mallara katılma rejiminin temel sonucu ayni ortaklık değil, kural olarak parasal katılma alacağıdır.

3. 500.000 TL ile kurulan şirket bugün 30 milyon TL değerindeyse hangi rakam dikkate alınır?
Yalnızca kuruluş sermayesiyle yetinilmez. Şirket payının tasfiyede hangi ekonomik değer üzerinden dikkate alınacağı şirketin gerçek değeri ve TMK’nın değerleme hükümleri çerçevesinde belirlenir.

4. Şirket miras parasıyla kurulmuşsa diğer eş hak talep edemez mi?
Bu kadar kesin söylenemez. Miras kişisel maldır; ancak şirketin sonraki finansmanı, edinilmiş mallardan yapılan katkılar, şirket gelirleri ve değer artış payı veya denkleştirme talepleri ayrıca incelenebilir.

5. Evlilikten önce kurulan şirketin evlilikteki değer artışı paylaşılır mı?
Şirket payının kişisel mal olması incelemeyi sona erdirmez. Kişisel malın gelirleri, edinilmiş mallardan yapılan katkılar ve değer artış payı hükümleri somut olayda önem taşıyabilir.

6. Şirketin dağıtılmayan kârları doğrudan yarı yarıya paylaşılır mı?
Hayır. Şirket ayrı tüzel kişidir. Dağıtılmamış kârların şirket payının ekonomik değerine etkisi ile ortağa dağıtılmış kâr payları birbirinden ayrılmalıdır.

7. Şirketin taşınmazlarının değer artışı dikkate alınır mı?
Şirket taşınmazları şirket tüzel kişiliğine aittir ancak taşınmazların ekonomik değeri şirketin ve dolayısıyla şirket paylarının değerini etkileyebilir.

8. Şirket boşanma davasından sonra büyürse artışın tamamı paylaşılır mı?
Otomatik olarak hayır. Mal rejimi sona erdikten sonraki kişisel emek ve yeni yatırımlar ile mevcut şirket varlıklarının ekonomik değer değişimleri ayrıştırılmalıdır.

9. Şirket değerini düşük gösterirse ne yapılabilir?
Şirketin finansal tabloları, taşınmazları, banka hareketleri, iştirakleri, gerçek borçları, kârlılığı ve diğer ekonomik unsurları incelenebilir; eksik bilirkişi raporuna itiraz edilebilir.

10. Değer artış payı ile katılma alacağı aynı mıdır?
Hayır. İki farklı mal rejimi kurumudur. Şirketli boşanmalarda somut olayın yapısına göre ikisinin de ayrıca hesaplanması gerekebilir.

Uzman Hukuki Destek

Evlilik sırasında kurulan veya evlilik döneminde önemli ölçüde büyüyen şirketlerin bulunduğu boşanmalarda, şirketin kuruluş sermayesini ikiye bölmek veya şirketin güncel değerinin yarısını doğrudan diğer eşe vermek şeklinde basit bir hesaplama yapılması ciddi hak kayıplarına yol açabilir.

Şirket payının kişisel veya edinilmiş mal niteliği, kuruluş sermayesinin kaynağı, sermaye artırımları, şirketin gerçek ekonomik değeri, şirketten elde edilen kârlar, eşlerin yaptığı katkılar, boşanma öncesindeki şirket işlemleri ve tasfiyede uygulanacak değerleme kuralları birlikte incelenmelidir.

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Mersin, Bursa ve Türkiye genelinde hizmet veren FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, şirket ortağı eşlerin bulunduğu boşanma, mal rejiminin tasfiyesi, şirket değerlemesi, değer artış payı ve katılma alacağı uyuşmazlıklarında profesyonel hukuki destek sunmaktadır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ile evlilik sırasında kurulan şirketlerin gerçek değerinin belirlenmesi, şirket hisselerinin mal rejimindeki niteliğinin tespiti, şirketin evlilik süresindeki değer artışının incelenmesi, bilirkişi raporlarına itiraz ve mal rejiminden kaynaklanan alacakların takibi süreçleri ele alınabilir.

Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara
Hemen Ara: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.