Boşanma davasının eşin mirasçılığına etkisi

Türk Medeni Kanunu madde 181/1’e göre boşanan eşler birbirine yasal mirasçı olamazlar.
Aynı şekilde eşlerin birbiri lehine yapmış oldukları ölüme bağlı tasarruflar da kanun gereği
ortadan kalkar, yani boşanan eşler, aksi ölüme bağlı tasarruftan anlaşılmadıkça bundan
kaynaklanan hakları da talep edemezler. Eğer ölüme bağlı tasarrufta, boşanma halinde dahi
geçerli olacağı belirtilmişse, o zaman lehine ölüme bağlı tasarrufta bulunulmuş olan eş bunun
ifasını isteyebilir.
Diğer yandan eşlerin birbirine yasal mirasçı olamaması için mahkemece verilen boşanma
kararının kesinleşmiş olması gerekir. Bu durum boşanma davası kesinleşmeden önce yani
dava devam ederken eşlerden birinin ölmesi durumunda da sağ kalan eşin, ölen eşe yasal
mirasçı olabileceğini ortaya koyar. Zira böyle bir durumda kesinleşmiş bir boşanma kararı
olmadığı için, devam eden ve geçerli olan bir evlilik boşanma kararı ile değil, eşlerden birinin
ölümü ile sona ermiş olur. Kanun koyucu evliliğin boşanma ile değil de ölümle sona erdiği
durumlarda eşlerin birbirine karşı olan yasal mirasçılığının devam edeceğini kabul etmiştir.
Bu kuralın istisnasına ise Türk Medeni Kanunu madde 181/2 hükmünde düzenlenmiştir.
Maddeye göre: Boşanma davası devam ederken, ölen eşin mirasçılarından birisi davaya
devam eder ve diğer eşin kusurunu ispatlarsa, sağ kalan eş ölen eşin mirasçısı olamaz ve
boşanmadan önce yapılmış olan ölüme bağlı tasarruf varsa aksi tasarruftan anlaşılmadıkça,
bundan kaynaklanan haklarını da kaybeder.
Mirasçılar tarafından davaya devam edilmesinin anlamı, boşanma davasına devam etmek
değil, boşanmada hangi eşin kusurlu olduğunun saptanmasına yönelik olacaktır. Diğer bir
deyişle mirasçıların devam ettirdiği boşanma davası kusur tespiti davasına dönüşecektir.
Burada ispatlanacak kusur, boşanma sırasında öne sürülmüş olan nedenlerle sınırlıdır.
Mirasçılar boşanmada öne sürülmeyen bir nedene dayanarak davayı devam ettirip kusur
isnadında bulunamaz. Dolayısıyla boşanma davası davacı eş tarafından açılmış ancak davalı
tarafından karşı dava açılmamışsa ve davalı boşanma davası sırasında ölmüşse davalının
mirasçılarının davaya devam ederek ispat edebileceği bir kusur söz konusu olmaz.
Hangi mirasçıların davaya devam edebileceğine ilişkin ise bir düzenleme bulunmamakla
birlikte mirasçılar ifadesinden anlaşılması gereken yasal ve atanmış mirasçılardır. Vasiyet
alacaklılarının böyle bir hakkı yoktur.
Bu yazımızda boşanma davasının sağ kalan eşin mirasçılığına etkisi ve boşanma davası
esnasında eşin ölümü durumunda sağ kalan eşin mirasçılığının durumuna değindik.
Burada anlattıklarımız genel bilgiler olup, her somut olayın kendine özgü şartları
bulunmaktadır. Bu nedenle miras hukuku alanında uzman bir avukata danışmanız
faydanıza olacaktır.

Stj.Av.Hasan Yalçın Ejder