Resmi vasiyetname nedir?

Noter, sulh hakimi ya da yetkili resmi memur önünde, iki tanığın katılmasıyla yapılan vasiyetnamelere, resmi vasiyetname denir (TMK m.532). Yabancı ülkelerdeki Türk konsoloslukları, noter yetkisine sahip mahkeme baş katipleri yetkili memurlara örnektir.

Vasiyetnamenin düzenlenmesine resmi memur veya tanık olarak katılamayacak kişiler kimlerdir?

Fiil ehliyeti bulunmayanlar, bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okuryazar olmayanlar, miras bırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri, resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine memur veya tanık olarak katılamazlar (TMK m.536/1).

Vasiyetnameyle kazandırmada bulunulan kişiler vasiyetname düzenlenmesine katılabilir mi?

TMK m.536/2’de “Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine katılan memura ve tanıklara, bunların üstsoy ve altsoy kan hısımlarına, kardeşlerine ve bu kişilerin eşlerine o vasiyetname ile kazandırmada bulunulamaz” denilmiştir. Bu sebeple vasiyetnameyle kazandırmada bulunulan kişiler vasiyetname düzenlenmesine resmi memur veya tanık olarak katılamaz.

Resmi vasiyetname düzenleme biçimleri nelerdir?

1-Okunarak ve İmzalanarak Düzenlenen Resmi Vasiyetnameler (TMK m.533, 534)

A- Bu vasiyetname türünde vasiyetçi son arzularını resmi memura sözlü veya yazılı şekilde bildirir. 

B- Resmi memur bu arzuları ya bizzat yazar ya da yazdırır. Daha sonra okuması için vasiyetçiye verir.

C- Vasiyetçi metni okur, metin son arzularına uygunsa imzalar. Ardından resmi memur da tarih atar ve imzalar. 

Ç- Daha sonra tanıklık safhasına geçilir. Vasiyetçi vasiyetin son arzularını içerdiğini iki tanık ve resmi memur huzurunda beyan eder. 

D- Bunun üzerine tanıklar, vasiyetnamenin altına, vasiyetçinin beyanı huzurlarında yaptığını ve onu, vasiyetname yapmaya ehil gördüklerini şerh verip, el yazıları ile imzalarlar.

2- Okunmadan ve İmzalanmadan Düzenlenen Resmi Vasiyetnameler (TMK m.535)

Bu vasiyetname türü okuma yazma bilmeyen kimseler için öngörülmüş olmakla birlikte okuma yazması olan kişiler de bu şekilde vasiyetname düzenleyebilmektedir. Okunmadan ve imzalanmadan düzenlenen resmi vasiyetnameler şu şekilde düzenlenir:

A- Vasiyetçi son arzularını resmi memura sözlü veya yazılı şekilde bildirir. 

B- Resmi memur tanıklar önünde vasiyetname vasiyetname metnini yüksek sesle okur. Resmi memurun vasiyetname metnini okuması geçerlilik şartıdır. 

C- Bu okumadan sonra, vasiyetçi tanıklar önünde vasiyetin son arzularına uygun olduğunu açıklar. 

Ç- Bu beyan vasiyetçinin imzasının yerine geçer. Akabinde noter vasiyetnameye tarih koyar ve imzalar.

D- Son olarak tanıklar; vasiyetçinin, vasiyetnamesinin son arzularına uygun olduğunu beyan ettiğini ve tanıkların onu vasiyetname yapmaya ehil gördüklerinin yanında vasiyetnamenin bizzat resmi memur tarafından tanıklar önünde yüksek sesle okunduğunu şerh düşerek imzalar. 

3- Karma Şekilde Düzenlenen Resmi Vasiyetnameler

A- Okunmadan fakat imzalanarak düzenleme: Bu tür vasiyetname TMK m.535’de öngörülen şekilde gerçekleşmektedir. Ancak farklı olarak vasiyetin resmi memur tarafından tanıklar önünde okunmasından sonra vasiyetçi ayrıca vasiyeti imzalamaktadır.

B- Okuyarak fakat imzalamadan düzenleme: Bu tür vasiyetnameye okuma yazma bilen ancak bir sebeple imza atamayan kimseler başvurmaktadır. Bu durumda vasiyetçi, vasiyetnameyi resmi memura okutmak yerine kendisi okuyacak ve imzanın yerini almak üzere TMK m.535’deki kurallar uygulanacaktır.

Türkçe bilmeyenler resmi vasiyetname düzenleyebilirler mi? 

Vasiyetçi eğer Türkçe bilmiyorsa bir tercüman resmi vasiyetname düzenleme işlemine katılır. Tercüman tarafından çevrilen metnin yabancı dilde olan metne eklenmesi gerekir. Burada önemli olan husus Türkçe bilmeyen vasiyetçinin vasiyetnamenin son arzularına uygun olduğunu tanıklara ifade etmesidir. Eğer bu şart sağlanmazsa tanıkların onaması geçerli sayılmayacaktır.

SONUÇ

Vasiyetnameler, murisin iradesini yansıtmadığı anlaşıldığında iptal edilebilen belgelerden olduğundan bu konu hakkındaki sorularınız için miras avukatına danışmanız faydanıza olacaktır.

Stj.Av.Hasan Yalçın Ejder