Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) nedir? İklim Kanunu, karbon tahsisatı, emisyon izni, şirket yükümlülükleri, karbon ticareti, hukuki riskler ve 2026 yılı güncel uygulamalarını ayrıntılı şekilde öğrenin.

Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadele ve Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı’na uyum kapsamında karbon fiyatlandırmasına dayalı yeni bir döneme girmiştir. 2025 yılında yürürlüğe giren 7552 sayılı İklim Kanunu, Türkiye’de ulusal Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kurulmasının hukuki temelini oluşturmuş; ardından hazırlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği Taslağı ile sistemin kapsamı, tahsis mekanizması, yükümlülükleri ve uygulama esasları şekillenmeye başlamıştır.

Emisyon Ticaret Sistemi yalnızca çevre hukukunu ilgilendiren bir konu değildir. Enerji hukuku, ticaret hukuku, şirketler hukuku, çevre hukuku, idare hukuku, uluslararası ticaret hukuku ve finans hukukunun kesişiminde yer alan kapsamlı bir piyasa mekanizmasıdır. Özellikle enerji üretim şirketleri, sanayi tesisleri, ihracatçılar ve karbon yoğun sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler bakımından ETS’ye uyum artık stratejik bir zorunluluk hâline gelmiştir.

Bu rehberde Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi’nin hukuki altyapısı, işleyişi, şirket yükümlülükleri, uygulama süreci, hukuki riskler ve 2026 yılı itibarıyla güncel gelişmeler ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.

---

Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) Nedir?

Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), sera gazı emisyonlarının piyasa mekanizması kullanılarak azaltılmasını amaçlayan karbon fiyatlandırma sistemidir.

Sistemin temel mantığı “üst sınır ve ticaret (cap and trade)” modelidir.

Bu modele göre;

• Devlet belirli sektörler için toplam emisyon üst sınırı belirler.
• İşletmelere emisyon tahsisatı verilir.
• Tahsisatını aşan işletmeler ilave karbon tahsisatı satın alır.
• Emisyonunu azaltan işletmeler ise kullanmadıkları tahsisatları piyasada satabilir.

Böylece karbon salımı ekonomik bir maliyet unsuruna dönüşür ve düşük karbonlu üretim teşvik edilir.

---

Türkiye’de ETS’nin Hukuki Dayanağı

Türkiye’deki ETS sisteminin hukuki temelini başlıca şu düzenlemeler oluşturmaktadır:

• 7552 sayılı İklim Kanunu
• Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği Taslağı
• Paris Anlaşması
• Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi
• İlgili ikincil düzenlemeler
• Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı ile uyum politikaları

İklim Kanunu, İklim Değişikliği Başkanlığına ETS’nin kurulması, geliştirilmesi ve uygulanmasına ilişkin önemli görev ve yetkiler vermektedir.

---

ETS Nasıl Çalışır?

Sistem temel olarak şu aşamalardan oluşmaktadır:

• Emisyon üst sınırı belirlenmesi
• Kapsamdaki tesislerin belirlenmesi
• Emisyon izni verilmesi
• Tahsisat dağıtımı
• Emisyonların izlenmesi
• Raporlama
• Bağımsız doğrulama
• Tahsisat teslimi
• Karbon piyasasında işlem yapılması

Her işletme yıl sonunda gerçekleşen emisyon miktarı kadar tahsisatı ilgili sisteme teslim etmekle yükümlüdür.

---

ETS’nin Amaçları

Sistemin temel hedefleri şunlardır:

• Sera gazı emisyonlarını azaltmak
• Net sıfır emisyon hedefine katkı sağlamak
• Enerji verimliliğini artırmak
• Yenilenebilir enerji yatırımlarını teşvik etmek
• Karbon fiyatlandırmasını sağlamak
• Avrupa Birliği karbon düzenlemelerine uyum sağlamak
• Sanayinin rekabet gücünü korumak

---

Hangi Şirketler ETS Kapsamına Girebilir?

Kapsamın ikincil düzenlemelerle netleşmesi beklenmekle birlikte özellikle aşağıdaki sektörlerin sisteme dahil edilmesi öngörülmektedir:

• Elektrik üretim tesisleri
• Termik santraller
• Çimento fabrikaları
• Demir-çelik sanayi
• Alüminyum üreticileri
• Gübre sanayi
• Rafineriler
• Kimya sanayi
• Büyük sanayi tesisleri

Pilot uygulamanın karbon yoğun sektörlerden başlaması planlanmaktadır.

---

Emisyon İzni Nedir?

ETS kapsamındaki tesislerin faaliyet gösterebilmesi için emisyon izni mekanizmasının uygulanması öngörülmektedir.

Bu izin;

• tesis bazında düzenlenir,
• belirli sürelerle geçerlidir,
• faaliyet değişikliklerinde güncellenebilir,
• mevzuata aykırılık hâlinde iptal edilebilir.

Yönetmelik taslağında emisyon izni sistemine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler yer almaktadır.

---

Karbon Tahsisatı Nedir?

Karbon tahsisatı;

işletmenin belirli dönemde salabileceği sera gazı miktarını temsil eden ve piyasada işlem görebilen hukuki değere sahip bir emisyon hakkıdır.

Tahsisatlar;

• ücretsiz dağıtılabilir,
• açık artırmayla satılabilir,
• ikincil piyasada devredilebilir.

Tahsis yöntemleri ikincil düzenlemelerle ayrıntılandırılacaktır.

---

Pilot Dönem Nasıl İşleyecek?

Türkiye’de ETS’nin ilk aşamasının pilot uygulama şeklinde yürütülmesi öngörülmektedir.

Pilot dönemde;

• sistem test edilecek,
• raporlama mekanizmaları geliştirilecek,
• doğrulama süreçleri uygulanacak,
• işletmeler uyum sağlayacaktır.

Bu yaklaşım, tam ölçekli uygulama öncesinde piyasanın hazırlanmasını amaçlamaktadır.

---

Şirketlerin Yükümlülükleri

ETS kapsamındaki işletmeler;

• sera gazı emisyonlarını ölçmek,
• düzenli raporlama yapmak,
• doğrulama kuruluşlarıyla çalışmak,
• kayıt sistemine veri girmek,
• gerekli tahsisatı teslim etmek,
• denetimlere katılmak,
• kayıtlarını muhafaza etmek

zorunda olacaktır.

---

ETS ile SKDM (CBAM) Arasındaki İlişki

Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), karbon yoğun ürünlerin ithalatında karbon maliyetinin dikkate alınmasını amaçlamaktadır.

Türkiye ETS’sinin hayata geçirilmesi;

• ihracatçıların rekabet gücünü artırabilir,
• karbon maliyetlerinin Türkiye içinde yönetilmesine katkı sağlayabilir,
• AB pazarına uyumu kolaylaştırabilir.

---

Hukuki Riskler

ETS kapsamında karşılaşılabilecek başlıca riskler şunlardır:

• Eksik emisyon raporlaması
• Yanlış karbon hesaplamaları
• Tahsisat yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi
• Emisyon izni ihlalleri
• Doğrulama eksiklikleri
• İdari yaptırımlar
• Uluslararası ticaret riskleri
• Sözleşmeye aykırılıklar
• Greenwashing iddiaları
• Yatırım uyuşmazlıkları

---

Delil Olarak Kullanılabilecek Belgeler

Uyuşmazlıklarda önem taşıyan belgeler:

• Emisyon raporları
• Doğrulama raporları
• Karbon tahsis kayıtları
• Emisyon izinleri
• ETS kayıt sistemi verileri
• İç denetim raporları
• Çevre izin belgeleri
• Sözleşmeler
• Teknik raporlar
• Resmî yazışmalar

---

Şirketler İçin Pratik Öneriler

Şirketlerin;

• karbon ayak izi hesaplaması yaptırması,
• emisyon envanteri oluşturması,
• ETS uyum ekibi kurması,
• sürdürülebilirlik politikalarını güncellemesi,
• sözleşmelerini karbon düzenlemelerine göre revize etmesi,
• dijital raporlama sistemleri oluşturması,
• enerji verimliliği yatırımlarını artırması,
• hukuki ve teknik danışmanlık alması

önemli avantaj sağlayacaktır.

---

Emisyon Ticaret Sisteminde Uzman Hukuki Danışmanlığın Önemi

ETS, enerji hukuku, çevre hukuku, ticaret hukuku ve uluslararası ticaret hukukunun birlikte değerlendirilmesini gerektiren yeni bir alandır. Özellikle enerji üreticileri, büyük sanayi kuruluşları ve ihracatçı şirketler bakımından mevzuata uyum, emisyon izinleri, tahsisat yönetimi ve karbon ticareti süreçlerinin profesyonel şekilde yönetilmesi büyük önem taşımaktadır.

---

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılı itibarıyla Türkiye, İklim Kanunu sonrasında ulusal Emisyon Ticaret Sistemi’nin uygulamaya geçirilmesine yönelik hazırlıklarını sürdürmektedir. Yönetmelik taslağı; emisyon izni, kapsam, tahsis yöntemleri, yükümlülükler ve piyasa işleyişine ilişkin ayrıntılı hükümler içermektedir. Pilot uygulama ile işletmelerin sisteme uyum sağlaması ve tam uygulama öncesinde teknik altyapının güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

---

Resmî Kurumlara Dış Bağlantı Önerileri

• İklim Değişikliği Başkanlığı
• Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
• Mevzuat Bilgi Sistemi
• EPİAŞ
• UYAP
• Türkiye Barolar Birliği

Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) nedir?

ETS, sera gazı emisyonlarını sınırlandıran ve karbon tahsisatlarının ticaretine imkân veren piyasa temelli karbon fiyatlandırma sistemidir.

Türkiye’de ETS’nin hukuki dayanağı nedir?

Başlıca dayanak 7552 sayılı İklim Kanunu olup, sistem ikincil düzenlemelerle detaylandırılmaktadır.

ETS hangi sektörleri etkileyecek?

Başta enerji, çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre ve karbon yoğun sanayi tesisleri etkilenmektedir.

Karbon tahsisatı nedir?

İşletmeye belirli miktarda sera gazı emisyonu yapma hakkı tanıyan ve ticarete konu olabilen tahsisattır.

Emisyon izni neden gereklidir?

Kapsam dahilindeki tesislerin faaliyetlerini mevzuata uygun şekilde sürdürebilmeleri için öngörülen temel izin mekanizmalarından biridir.

ETS ile CBAM arasında ilişki var mı?

Evet. Türkiye ETS’si, AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na uyumu destekleyen önemli araçlardan biridir.

ETS’ye uyulmaması hâlinde ne olur?

Mevzuata aykırılığın niteliğine göre idari yaptırımlar, mali yükümlülükler ve diğer hukuki sonuçlar doğabilir.

Enerji hukuku alanında uzman avukatla çalışmak neden önemlidir?

ETS; enerji, çevre ve ticaret hukukunu birlikte ilgilendirdiğinden uzman hukuki danışmanlık şirketlerin uyum sürecini güvenli şekilde yönetmelerini sağlar.

---

Uzman Hukuki Destek

Emisyon Ticaret Sistemi, karbon piyasası, enerji yatırımları, İklim Kanunu, karbon tahsisatı, emisyon izinleri ve enerji hukuku kaynaklı uyuşmazlıklarda Arb. Av. Fırat Fesih Kaya liderliğindeki FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, Ankara merkezli olarak İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde şirketlere hukuki danışmanlık, uyum süreçleri yönetimi ve dava hizmeti sunmaktadır.

Hemen Ara: 0312 434 22 22

WhatsApp: 0532 769 22 22

E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

---

Uyarı

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.