Batarya Tedarik Sözleşmesi Nasıl Hazırlanır? BESS Sözleşmesi 2026

Enerji depolama projelerinde batarya tedarik sözleşmesi hazırlanırken hangi maddeler bulunmalıdır? BESS performans garantisi, kapasite kaybı, gecikme cezası, yangın riski, garanti, test ve tazminat hükümlerini 2026 rehberimizde inceleyin.

Enerji depolama yatırımlarında projenin en pahalı ve teknik açıdan en kritik bileşenlerinden biri Battery Energy Storage System (BESS) yani batarya enerji depolama sistemidir.

Depolamalı GES ve RES yatırımlarının yaygınlaşmasıyla birlikte yatırımcıların karşı karşıya kaldığı en önemli sözleşmesel risklerden biri de batarya sisteminin;

zamanında teslim edilmemesi,

taahhüt edilen kapasiteyi sağlayamaması,

beklenenden hızlı kapasite kaybetmesi,

istenilen verimlilik değerine ulaşamaması

veya

yangın ve güvenlik problemi çıkarmasıdır.

Bu nedenle enerji depolama yatırımında yalnızca kaliteli bir batarya üreticisinin seçilmesi yeterli değildir.

Batarya tedarik sözleşmesinin yatırımcıyı teknik, ticari ve hukuki risklere karşı koruyacak şekilde hazırlanması gerekir.

Batarya Tedarik Sözleşmesi Nedir?

Batarya tedarik sözleşmesi, enerji depolama sisteminin üretici veya tedarikçi tarafından yatırımcıya sağlanmasına ilişkin şartları düzenleyen sözleşmedir.

Ancak büyük ölçekli BESS projelerinde sözleşme yalnızca;

“X adet batarya Y USD karşılığında teslim edilecektir.”

şeklinde basit bir mal satım sözleşmesi değildir.

Sözleşmenin;

tasarım,

üretim,

tedarik,

nakliye,

montaj,

entegrasyon,

test,

devreye alma,

performans,

garanti,

bakım

ve uzun dönem kapasite kaybı konularını düzenlemesi gerekebilir.

Bu nedenle sözleşmenin kapsamı projenin teslim modeline göre değişir.

BESS Supply Agreement ile EPC Sözleşmesi Arasındaki Fark Nedir?

Bu ayrım son derece önemlidir.

Batarya tedarikçisi yalnızca ekipman sağlıyorsa Battery Supply Agreement söz konusu olabilir.

Ancak tedarikçi aynı zamanda;

mühendislik,

kurulum,

PCS entegrasyonu,

EMS entegrasyonu,

test,

commissioning

ve performans sorumluluğunu üstleniyorsa sözleşme giderek EPC veya turnkey BESS agreement niteliğine yaklaşır.

Yatırımcının ilk olarak şu soruya cevap vermesi gerekir:

“Batarya sisteminin çalışmasından nihai olarak kim sorumlu?”

Batarya üreticisi;

“Ben hücreleri teslim ettim, entegrasyon benim sorumluluğum değil.”

EPC firması ise;

“Bataryanın teknik performansı üreticinin sorumluluğunda.”

derse yatırımcı iki yüklenici arasında kalabilir.

Bu nedenle sözleşmeler arasındaki interface risk açıkça düzenlenmelidir.

Batarya Tedarik Sözleşmesinde Bulunması Gereken 25 Kritik Madde

Büyük ölçekli enerji depolama projelerinde sözleşmede özellikle şu konular düzenlenmelidir:

1. Sözleşmenin kapsamı.
2. Batarya teknolojisi.
3. Nominal kapasite.
4. Kullanılabilir kapasite.
5. Güç kapasitesi.
6. Round-trip efficiency.
7. Depth of Discharge.
8. State of Charge limitleri.
9. Cycle life.
10. Degradation garantisi.
11. Availability garantisi.
12. Teslim programı.
13. Commissioning.
14. Performance tests.
15. Acceptance tests.
16. Gecikme tazminatı.
17. Performans tazminatı.
18. Garanti süresi.
19. Batarya değiştirme yükümlülüğü.
20. Yangın ve güvenlik standartları.
21. Sigorta.
22. Yazılım ve EMS hükümleri.
23. Siber güvenlik.
24. Sözleşmenin feshi.
25. Uyuşmazlık çözümü.

Ancak bu maddelerin sözleşmede yalnızca bulunması yeterli değildir.

Nasıl yazıldığı çok daha önemlidir.

Bataryanın Kapasitesi Sözleşmede Nasıl Belirlenmelidir?

En temel konulardan biri kapasitedir.

Örneğin sözleşmede yalnızca;

“100 MWh BESS sağlanacaktır.”

yazılması yatırımcı açısından yeterli olmayabilir.

Çünkü 100 MWh;

nominal kapasiteyi mi,

usable energy capacity değerini mi,

beginning-of-life kapasitesini mi,

AC tarafındaki kullanılabilir enerjiyi mi,

DC tarafındaki kapasiteyi mi

ifade etmektedir?

Sözleşmede ölçüm noktası ve hesaplama yöntemi açıkça belirlenmelidir.

Nominal Kapasite ile Kullanılabilir Kapasite Arasındaki Fark Neden Önemlidir?

Bir batarya sisteminin etikette belirtilen nominal kapasitesi ile yatırımcının fiilen kullanabileceği enerji miktarı aynı olmayabilir.

Örneğin sistem;

100 MWh nominal kapasiteye

sahip olmasına rağmen işletme sınırları nedeniyle yatırımcı yalnızca;

90 MWh kullanılabilir kapasite

elde ediyor olabilir.

Bu fark yatırımın gelir modelini doğrudan etkileyebilir.

Bu nedenle sözleşmede Guaranteed Usable Energy Capacity tanımı bulunması yatırımcı açısından önemlidir.

Round-Trip Efficiency Garantisi Nedir?

Bataryaya giren enerjinin tamamı tekrar şebekeye verilemez.

Şarj ve deşarj sırasında enerji kayıpları oluşur.

Bu nedenle tedarikçi belirli bir round-trip efficiency (RTE) değeri garanti edebilir.

Örneğin sözleşmede;

Guaranteed RTE: %88

belirlenmişse test prosedürünün de açık olması gerekir.

Aksi halde taraflar test sonucunun nasıl hesaplanacağı konusunda uyuşmazlık yaşayabilir.

Batarya Degradation Garantisi Nedir?

Enerji depolama projelerinde en önemli sözleşme maddelerinden biri degradation warranty hükümleridir.

Lityum iyon bataryalar zaman içerisinde kapasite kaybeder.

Örneğin sistem;

1. yılda %100,
2. yılda %90,
3. yılda %80

kapasite sağlayacak şekilde garanti edilmiş olabilir.

Ancak yalnızca bu yüzdelerin yazılması yeterli değildir.

Sözleşmede kapasite kaybı eğrisinin hangi koşullarda geçerli olduğu belirlenmelidir.

Degradation Curve Sözleşmeye Eklenmeli midir?

Evet.

Özellikle uzun dönemli BESS yatırımlarında guaranteed degradation curve teknik ek olarak sözleşmeye bağlanmalıdır.

Her yıl için minimum garanti edilen kapasite belirlenebilir.

Böylece yatırımcı 7. yılda kapasite testinde sistemin garanti eğrisinin altında kaldığını objektif olarak gösterebilir.

Cycle Life Garantisi Nasıl Düzenlenmelidir?

Batarya ömrü yalnızca takvim yılıyla ölçülmez.

Şarj-deşarj döngüleri de önemlidir.

Bu nedenle;

10 yıl garanti

ifadesi tek başına yanıltıcı olabilir.

Sözleşmede örneğin;

yıllık maksimum cycle,

toplam warranted cycles,

DoD,

C-rate,

operating temperature

gibi parametreler belirlenmelidir.

Batarya Çok Kullanılırsa Garanti Bozulur mu?

Sözleşmenin en kritik noktalarından biri budur.

Üretici garanti verirken belirli operating conditions öngörebilir.

Örneğin;

maksimum yıllık cycle sayısı,

belirli sıcaklık aralığı,

maksimum DoD,

SoC limitleri

aşıldığında garanti kapsamı daralabilir.

Bu nedenle yatırımcı ticari modelini garanti koşullarıyla karşılaştırmalıdır.

Aksi halde proje ticari olarak bataryayı yoğun kullanmak zorunda kalırken garanti sistemi bunu engelleyebilir.

Availability Guarantee Nedir?

BESS sisteminin yalnızca kapasite sağlaması yeterli değildir.

Sistemin ihtiyaç duyulduğunda kullanılabilir olması gerekir.

Bu nedenle sözleşmede yıllık availability guarantee bulunabilir.

Örneğin tedarikçi;

%97 yıllık kullanılabilirlik

garanti edebilir.

Ancak planned maintenance, grid outage ve force majeure sürelerinin availability hesabından nasıl düşüleceği ayrıca belirlenmelidir.

Batarya Performans Testleri Nasıl Düzenlenmelidir?

Acceptance test prosedürleri sözleşmenin teknik ekinde ayrıntılı şekilde yer almalıdır.

Testlerde özellikle;

usable capacity,

power output,

RTE,

response time,

availability,

charge/discharge performance,

EMS communication

kontrol edilebilir.

Testin kim tarafından yapılacağı da belirlenmelidir.

Bağımsız Teknik Uzman Kullanılmalı mı?

Büyük ölçekli projelerde yararlı olabilir.

Özellikle performans testi konusunda taraflar anlaşamazsa bağımsız mühendis veya teknik danışman kullanılabilir.

Sözleşmede Independent Engineer mekanizmasının bulunması teknik uyuşmazlıkların hızlı çözümüne yardımcı olabilir.

Batarya Performans Testini Geçemezse Ne Olur?

Sözleşmede bunun sonucu açıkça belirlenmelidir.

Örneğin tedarikçiye;

onarım,

ek modül ekleme,

batarya değiştirme,

yeniden test

hakları verilebilir.

Ancak belirli sayıda testten sonra sistem hâlâ garanti edilen performansı sağlayamıyorsa yatırımcının;

performance liquidated damages

veya

termination

hakları gündeme gelebilmelidir.

Gecikme Cezası Nasıl Düzenlenmelidir?

Batarya tedarikindeki gecikme özellikle depolamalı GES ve RES projelerinde çok ciddi sonuçlar doğurabilir.

Çünkü batarya gecikmesi;

EPC programını,

geçici kabulü,

EPDK tesis tamamlanma tarihini,

proje finansmanını,

ticari işletme tarihini

etkileyebilir.

Bu nedenle sözleşmede Delay Liquidated Damages (Delay LD) düzenlenmesi önemlidir.

Gecikme Tazminatı Günlük mü Haftalık mı Olmalıdır?

Tarafların ticari tercihine göre belirlenebilir.

Örneğin;

her gecikme haftası için sözleşme bedelinin belirli yüzdesi

öngörülebilir.

Ancak toplam gecikme tazminatı için bir cap bulunması yaygındır.

Yatırımcı açısından cap’in projenin gerçek gecikme riskini karşılayıp karşılamadığı değerlendirilmelidir.

EPDK Tesis Tamamlanma Tarihinin Kaçırılması Sözleşmeye Yazılmalı mı?

Kesinlikle önemlidir.

Batarya tedarikçisinin gecikmesi nedeniyle üretim lisansındaki tesis tamamlanma tarihinin kaçırılması yatırımcı açısından sıradan ticari gecikmeden çok daha ağır sonuç doğurabilir.

Bu nedenle sözleşmede regulatory milestone dates ayrıca belirlenmelidir.

Örneğin;

Factory Acceptance Test,

shipment,

site delivery,

mechanical completion,

energization,

commissioning,

Provisional Acceptance

tarihleri EPDK takvimi dikkate alınarak hazırlanmalıdır.

EPDK’nın üretim lisanslarında tesis tamamlanma sürelerine ilişkin özel düzenlemelerinin bulunması, bu uyumu özellikle önemli hale getirmektedir.

Batarya Tedarikçisinden Performance Bond Alınmalı mı?

Büyük projelerde değerlendirilmelidir.

Yatırımcı;

advance payment guarantee,

performance bond,

warranty bond,

parent company guarantee

gibi teminatlar talep edebilir.

Özellikle yabancı üreticilerle yapılan sözleşmelerde yalnızca şirketin sözleşmesel taahhüdüne güvenmek yeterli olmayabilir.

Avans Ödemesi Nasıl Güvence Altına Alınmalıdır?

Batarya üreticileri yüksek tutarda avans talep edebilir.

Örneğin sözleşme bedelinin %20’sinin imzada ödenmesi istenebilir.

Bu durumda yatırımcı mümkünse advance payment guarantee talep etmelidir.

Aksi halde üreticinin;

iflas etmesi,

üretimi durdurması,

teslimatı gerçekleştirememesi

durumunda avansın geri alınması zorlaşabilir.

Batarya Üreticisi İflas Ederse Ne Olur?

Enerji depolama sektöründe teknoloji hızla değişmektedir ve her üreticinin 10-15 yıl boyunca piyasada kalacağı garanti değildir.

Bu nedenle sözleşmede;

yedek parça,

software access,

technical documentation,

source code escrow gereken durumlar,

replacement components,

warranty support

konuları düşünülmelidir.

Batarya Yangını Halinde Kim Sorumlu Olur?

BESS projelerinin en önemli risklerinden biri thermal runaway ve yangın riskidir.

Yangının;

batarya hücresindeki üretim hatasından,

BMS yazılımından,

PCS sisteminden,

kurulum hatasından,

soğutma sisteminden,

işletme hatasından

kaynaklanması mümkündür.

Bu nedenle sözleşmede sorumluluk yalnızca genel bir;

“Tedarikçi kusurundan sorumludur.”

hükmüne bırakılmamalıdır.

Thermal Runaway Riski Sözleşmede Nasıl Düzenlenmelidir?

Teknik standartlara uygunluk açıkça düzenlenmelidir.

Batarya sisteminin uygulanabilir;

uluslararası standartlara,

yangın güvenliği gerekliliklerine,

Türk mevzuatına,

şebeke teknik kriterlerine

uygun olması tedarikçinin açık taahhüdü haline getirilmelidir.

Hangi standartların uygulanacağı teknik eklerde tek tek gösterilmelidir.

Ürün Güvenliği Sorumluluğu Kime Ait Olmalıdır?

Üretim veya tasarım hatasından kaynaklanan zararların sorumluluğu tedarikçi üzerinde bırakılmalıdır.

Özellikle;

kişisel yaralanma,

ölüm,

tesis hasarı,

üçüncü kişi zararı,

yangın,

çevresel zarar

bakımından sorumluluk hükümleri dikkatli hazırlanmalıdır.

Batarya Garanti Süresi Kaç Yıl Olmalıdır?

Tek bir doğru süre yoktur.

Projenin finansal modeli, batarya teknolojisi ve üreticinin garanti politikası dikkate alınmalıdır.

Ancak BESS projelerinde;

ürün garantisi,

performans garantisi,

degradation warranty

aynı şey değildir.

Örneğin ürün için 5 yıllık garanti bulunurken kapasite performansı için 10 yıllık ayrı garanti bulunabilir.

Garanti Süresi İçinde Batarya Bozulursa Ne Olur?

Tedarikçinin;

onarım,

replacement,

modül değişimi,

nakliye,

işçilik,

yeniden test

maliyetlerinden hangilerini karşılayacağı açıkça belirlenmelidir.

Özellikle sözleşmede sadece;

“Defective battery shall be replaced.”

yazılması yeterli değildir.

Yeni bataryanın Türkiye’ye taşınması, gümrüklenmesi ve sahada değiştirilmesinin maliyeti çok yüksek olabilir.

Augmentation Kimin Sorumluluğundadır?

BESS projelerinde kapasite kaybını telafi etmek amacıyla ilerleyen yıllarda yeni batarya modülleri eklenebilir.

Buna augmentation denir.

Sözleşmede;

augmentation zorunluluğunun kimde olduğu,

maliyetin kim tarafından karşılanacağı,

hangi kapasite seviyesinde augmentation yapılacağı,

yeni ve eski modüllerin entegrasyonu

açıkça düzenlenmelidir.

Yazılım ve EMS Hakları Kime Ait Olmalıdır?

Modern BESS sistemleri yalnızca fiziksel bataryalardan oluşmaz.

Sistem;

BMS,

EMS,

SCADA,

cloud monitoring,

firmware

gibi yazılımlara bağlıdır.

Tedarikçiyle ilişki sona erdiğinde yatırımcının sistemi kullanmaya devam edip edemeyeceği sözleşmede düzenlenmelidir.

Tedarikçi Uzaktan Erişim Sağlayabilir mi?

BESS üreticileri bakım ve güncelleme için sisteme uzaktan erişmek isteyebilir.

Ancak bu durum siber güvenlik açısından risk oluşturabilir.

Sözleşmede;

remote access,

authentication,

data logging,

incident notification,

access termination

prosedürleri bulunmalıdır.

Batarya Verileri Kime Aittir?

Bu konu gelecekte önemli uyuşmazlıklardan biri haline gelebilir.

Batarya sistemi;

cycle,

SoC,

SoH,

temperature,

fault history,

performance

verileri üretir.

Yatırımcının bu verilere sürekli ve bağımsız erişim hakkı bulunmalıdır.

Çünkü ileride garanti uyuşmazlığında en önemli delillerden biri bu veriler olabilir.

Batarya Tedarikçisi Verileri Silerse Ne Olur?

Sözleşmede data retention yükümlülüğü düzenlenmelidir.

Garanti süresince teknik verilerin belirli süreyle saklanması ve yatırımcıya erişim sağlanması önemlidir.

Aksi halde performans uyuşmazlığında delil problemi ortaya çıkabilir.

Change in Law Riski Kime Ait Olmalıdır?

Enerji depolama mevzuatı gelişmeye devam etmektedir.

EPDK’nın mevzuat listesinde Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği ayrı bir düzenleme olarak yer almaktadır.

Sözleşme imzalandıktan sonra;

EPDK düzenlemeleri,

TEİAŞ teknik kriterleri,

şebeke gereklilikleri,

yangın güvenliği düzenlemeleri,

ithalat veya gümrük kuralları

değişebilir.

Bu durumda ek maliyetin kim tarafından karşılanacağı Change in Law maddesinde düzenlenmelidir.

Döviz Kuru Riski Nasıl Düzenlenmelidir?

Batarya sistemleri çoğunlukla ithal ekipmana dayandığından sözleşmeler USD veya EUR üzerinden yapılabilir.

Bu durumda;

ödeme para birimi,

kur dönüşümü,

vergi,

gümrük,

banka masrafları,

hedging

konuları açıkça düzenlenmelidir.

Türk kambiyo mevzuatındaki dövizle sözleşme sınırlamaları ve istisnaları da somut işlem özelinde kontrol edilmelidir.

Incoterms Maddesi Neden Önemlidir?

Batarya sistemi yurt dışından getiriliyorsa teslim şekli kritik önem taşır.

EXW, FCA, FOB, CIF veya DDP gibi teslim modelleri;

nakliye,

sigorta,

gümrük,

riskin geçişi

bakımından farklı sonuçlar yaratabilir.

Sözleşmede yalnızca Incoterms kısaltmasının yazılması yerine Incoterms 2020 ve teslim yeri açıkça belirtilmelidir.

Mülkiyet ve Hasar Riski Ne Zaman Yatırımcıya Geçmelidir?

Bataryanın mülkiyetinin geçmesi ile hasar riskinin geçmesi aynı tarihe bağlanmak zorunda değildir.

Örneğin yatırımcı önemli miktarda ödeme yaptığı için malların mülkiyetini erken almak isteyebilir ancak nakliye sırasındaki hasar riskini tedarikçi üzerinde bırakmak isteyebilir.

Bu ayrım açıkça düzenlenmelidir.

Batarya Tedarik Sözleşmesinde Liability Cap Olmalı mı?

Tedarikçiler genellikle toplam sorumluluklarını sözleşme bedelinin belirli yüzdesiyle sınırlandırmak ister.

Örneğin;

“Supplier’s aggregate liability shall not exceed 100% of Contract Price.”

gibi hükümler kullanılabilir.

Ancak yatırımcı açısından bazı zararların bu sınırın dışında bırakılması gerekebilir.

Özellikle;

fraud,

wilful misconduct,

gross negligence,

IP infringement,

confidentiality breach,

death/personal injury

gibi durumlar ayrıca değerlendirilmelidir.

Dolaylı Zararlar Hariç Tutulmalı mı?

Tedarikçiler çoğunlukla;

loss of profit,

loss of revenue,

loss of production,

indirect damages

taleplerini hariç tutmak ister.

Ancak enerji depolama yatırımında tedarikçinin gecikmesinden doğan en büyük zarar çoğu zaman elektrik satış gelirinin kaybıdır.

Bu nedenle geniş kapsamlı consequential loss exclusion yatırımcı açısından dikkatle değerlendirilmelidir.

Delay LD ve Performance LD Birlikte Olabilir mi?

Evet.

İki risk farklıdır.

Delay LD: Sistem geç teslim edilirse.

Performance LD: Sistem zamanında teslim edilmesine rağmen garanti edilen kapasite veya performansı sağlayamazsa.

Büyük ölçekli BESS sözleşmelerinde bu iki mekanizmanın ayrı düzenlenmesi yatırımcı açısından önemlidir.

Sözleşme Hangi Hukuka Tabi Olmalıdır?

Yabancı batarya üreticileri;

İngiliz hukuku,

İsviçre hukuku,

Singapur hukuku

gibi yabancı hukukların uygulanmasını talep edebilir.

Ancak tesis Türkiye’de bulunuyorsa Türk enerji mevzuatı, kamu hukuku düzenlemeleri ve emredici hükümler her durumda önem taşımaya devam eder.

Uygulanacak hukuk maddesi proje özelinde değerlendirilmelidir.

Uyuşmazlık Mahkemede mi Tahkimde mi Çözülmeli?

Büyük uluslararası BESS projelerinde tahkim sık tercih edilir.

Sözleşmede;

tahkim kurumu,

tahkim yeri,

hakem sayısı,

tahkim dili,

uygulanacak hukuk

açıkça belirlenmelidir.

ICC, ISTAC veya başka kurumsal tahkim mekanizmaları proje özelliklerine göre değerlendirilebilir.

Teknik uyuşmazlıklar için ayrıca expert determination mekanizması kurulabilir.

Batarya Tedarik Sözleşmesinde Yatırımcıyı Koruyan 20 Kritik Kontrol

1. Nominal kapasite açık mı?
2. Kullanılabilir kapasite tanımlandı mı?
3. Ölçüm noktası belirlendi mi?
4. RTE garantisi var mı?
5. Degradation curve eklendi mi?
6. Cycle limitleri açık mı?
7. Availability guarantee var mı?
8. Acceptance test prosedürü var mı?
9. Performance LD düzenlendi mi?
10. Delay LD düzenlendi mi?
11. EPDK milestone tarihleri dikkate alındı mı?
12. Performance bond alındı mı?
13. Avans teminat altına alındı mı?
14. Warranty replacement maliyetleri düzenlendi mi?
15. Yangın sorumluluğu açık mı?
16. EMS ve BMS hakları düzenlendi mi?
17. Batarya verilerine erişim garanti edildi mi?
18. Change in Law düzenlendi mi?
19. Liability cap istisnaları belirlendi mi?
20. Tahkim veya uyuşmazlık çözüm sistemi açık mı?

Batarya Tedarik Sözleşmelerinde En Sık Yapılan 15 Hata

1. Standart üretici sözleşmesini değiştirmeden imzalamak.
2. Nominal ve kullanılabilir kapasiteyi ayırmamak.
3. Degradation garantisi almamak.
4. Garanti eğrisini sözleşmeye eklememek.
5. Cycle limitlerini kontrol etmemek.
6. EPDK tesis tamamlanma tarihini tedarik programına bağlamamak.
7. Gecikme tazminatını düşük belirlemek.
8. Performance LD düzenlememek.
9. Garanti değişim masraflarını yatırımcıya bırakmak.
10. Yangın riskini belirsiz bırakmak.
11. Interface riskini düzenlememek.
12. BMS/EMS verilerine erişimi güvence altına almamak.
13. Tedarikçinin iflas riskini değerlendirmemek.
14. Liability cap hükümlerini kontrol etmemek.
15. Teknik ekler ile ana sözleşme arasındaki çelişkileri çözmemek.

Sıkça Sorulan Sorular

1. BESS tedarik sözleşmesi nedir?

Enerji depolama sisteminin tedariki, performansı, teslimi, testleri, garantileri ve tarafların sorumluluklarını düzenleyen sözleşmedir.

2. Batarya sözleşmesinde en önemli garanti hangisidir?

Tek bir garanti yeterli değildir. Kullanılabilir kapasite, RTE, degradation, availability ve cycle life garantileri birlikte değerlendirilmelidir.

3. Batarya kapasitesi düşerse tazminat alınabilir mi?

Sözleşmedeki garanti eğrisinin altında performans gerçekleşirse sözleşmeye göre replacement, augmentation veya Performance LD mekanizmaları uygulanabilir.

4. Batarya geç teslim edilirse ne olur?

Sözleşmede Delay LD bulunuyorsa tedarikçiden gecikme tazminatı talep edilebilir. Ayrıca belirli bir gecikmeden sonra fesih hakkı düzenlenebilir.

5. Batarya yangınından kim sorumludur?

Yangının nedenine göre batarya üreticisi, EPC yüklenicisi, entegratör veya işletmeci sorumlu olabilir. Sorumluluk dağılımı sözleşmelerde açıkça yapılmalıdır.

6. BESS için performans teminatı alınabilir mi?

Evet. Büyük projelerde performance bond, advance payment guarantee, warranty bond veya parent company guarantee değerlendirilebilir.

7. Batarya üreticisi yabancıysa tahkim kullanılabilir mi?

Tarafların sözleşmesine bağlı olarak uluslararası veya kurumsal tahkim mekanizmaları kullanılabilir.

8. Batarya üreticisi iflas ederse garanti ne olur?

Garanti haklarının fiilen kullanılması zorlaşabilir. Bu nedenle ana şirket garantisi, teminatlar, yedek parça ve yazılım erişimi gibi korumalar sözleşme aşamasında düşünülmelidir.

9. EPDK tesis tamamlanma tarihi batarya sözleşmesine yazılmalı mı?

Tedarik ve commissioning programı EPDK lisans takvimiyle uyumlu olmalıdır. Tedarikçiye gerekli ara kilometre taşlarının sözleşmesel olarak yüklenmesi yatırımcı açısından önemlidir.

10. Standart üretici sözleşmesi imzalanabilir mi?

İmzalanabilir ancak büyük ölçekli projelerde üreticinin standart koşulları çoğunlukla kendi risklerini sınırlandıracak şekilde hazırlanır. Proje özelinde hukuki ve teknik revizyon yapılması önemlidir.

Örnek Bir BESS Projesinde Sözleşme Riski Nasıl Ortaya Çıkar?

Örneğin yatırımcı Türkiye’de 100 MW / 200 MWh depolamalı GES projesi geliştiriyor olsun.

Batarya tedarik sözleşmesi bedeli 40 milyon USD olsun.

Tedarikçi bataryaları üç ay geç teslim ediyor.

Bunun sonucunda;

EPC programı gecikiyor,

geçici kabul yapılamıyor,

ticari işletme tarihi öteleniyor,

kredi geri ödeme takvimi bozuluyor,

yatırımcı elektrik satış gelirinden mahrum kalıyor

ve EPDK tesis tamamlanma tarihi bakımından risk ortaya çıkıyor.

Sözleşmede yalnızca;

“Geç teslim halinde tedarikçinin sorumluluğu maksimum 100.000 USD’dir.”

şeklinde bir hüküm bulunuyorsa yatırımcı milyonlarca dolarlık proje riski karşısında son derece sınırlı bir sözleşmesel korumaya sahip olabilir.

Bu nedenle BESS sözleşmesi hazırlanırken yalnızca bataryanın fiyatı değil, bataryanın gecikmesi veya çalışmaması halinde projenin tamamında meydana gelecek ekonomik sonuçlar dikkate alınmalıdır.

BESS Sözleşmesinde “Bankable” Yapı Neden Önemlidir?

Proje finansmanı kullanılan enerji depolama yatırımlarında sözleşme yalnızca yatırımcı ile tedarikçi arasındaki ilişkiyi düzenlemez.

Bankalar ve finans kuruluşları da;

performans garantilerini,

warranty hükümlerini,

LD cap’lerini,

termination rights hükümlerini,

performance bond’u,

parent company guarantee’yi,

insurance hükümlerini

inceleyebilir.

Bu nedenle zayıf hazırlanmış bir batarya tedarik sözleşmesi projenin finansman sağlama kabiliyetini de etkileyebilir.

Türkiye’de Enerji Depolama Projelerinde Regülasyon ve Sözleşme Birlikte İncelenmelidir

Batarya tedarik sözleşmesi yalnızca özel hukuk sözleşmesi değildir.

Sözleşmenin uygulanacağı proje;

EPDK lisansı,

Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği,

Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği,

TEİAŞ teknik gereklilikleri,

tesis tamamlanma tarihi,

geçici kabul süreçleri

ile doğrudan bağlantılıdır.

Bu nedenle tedarik sözleşmesindeki teslim ve commissioning tarihleri lisans takviminden bağımsız hazırlanmamalıdır.

Örneğin üretim lisansındaki tesis tamamlanma tarihine yalnızca birkaç hafta kala batarya tesliminin planlanması yatırımcı açısından kabul edilemeyecek seviyede regülasyon riski yaratabilir.

EPDK’nın lisanslama sisteminde üretim tesislerinin lisansa derç edilen inşaat süresi içerisinde tamamlanarak işletmeye alınması gerektiğinden, BESS sözleşmesindeki takvim yatırımcının lisans yükümlülüklerini yerine getirebilmesine yetecek güvenlik marjını içermelidir.

BESS Sözleşmesi İmzalanmadan Önce Hukuki Due Diligence Yapılmalı mı?

Özellikle yüksek bedelli projelerde evet.

Sözleşme imzalanmadan önce;

tedarikçinin şirket yapısı,

finansal gücü,

ana şirketi,

önceki projeleri,

garanti verecek şirket,

Türkiye’deki varlığı,

sigorta kapsamı,

uluslararası yaptırım riski,

fikri mülkiyet hakları,

teminat kapasitesi

incelenebilir.

Çünkü 10 yıllık performans garantisinin ekonomik değeri, garantiyi veren şirketin 10 yıl sonra bu yükümlülüğü yerine getirebilme gücüyle doğrudan bağlantılıdır.

Enerji Depolama Projelerinde Sözleşme Hazırlarken Teknik ve Hukuki Ekip Birlikte Çalışmalıdır

BESS sözleşmesinin yalnızca avukat tarafından hazırlanması da yalnızca mühendis tarafından hazırlanması da risklidir.

Mühendis;

kapasite,

RTE,

degradation,

cycle life,

SoC,

DoD,

availability,

acceptance tests

gibi teknik parametreleri belirlemelidir.

Hukuk ekibi ise bu parametrelerin ihlali halinde uygulanacak;

tazminat,

replacement,

LD,

termination,

security,

liability,

dispute resolution

mekanizmalarını oluşturmalıdır.

Böylece teknik vaatler hukuken icra edilebilir yükümlülüklere dönüştürülür.

Batarya Tedarik Sözleşmesi İmzalamadan Önce Dosyanızı İnceletin

Depolamalı GES veya RES yatırımında;

yüksek bedelli BESS satın alınacaksa,

yabancı üreticiyle sözleşme yapılacaksa,

yüksek tutarda avans ödenecekse,

10-15 yıllık performans garantisi alınacaksa,

proje finansmanı kullanılacaksa,

EPDK tesis tamamlanma tarihi kritikse,

batarya tedariki EPC programının kritik yolundaysa

sözleşmenin imzadan önce teknik ve hukuki açıdan incelenmesi önemlidir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelindeki enerji depolama yatırımlarında FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık, BESS tedarik sözleşmeleri, depolamalı GES ve RES projeleri, EPC sözleşmeleri, O&M sözleşmeleri, EPDK lisans süreçleri ve enerji yatırımı due diligence çalışmalarında hukuki destek sunmaktadır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından enerji depolama projelerinde batarya tedarik sözleşmeleri hazırlanırken özellikle performans garantileri, degradation, gecikme tazminatları, garanti yükümlülükleri, teminatlar, liability cap, fesih ve uyuşmazlık çözümü hükümleri yatırımcı açısından birlikte değerlendirilmektedir.

Milyon Dolarlık Batarya Yatırımını Standart Tedarikçi Sözleşmesine Bırakmayın

Enerji depolama projesinde en pahalı hatalardan biri, üreticinin standart satış sözleşmesini teknik şartname ekleyerek doğrudan imzalamaktır.

Batarya 10 yıl boyunca beklenen performansı sağlayamazsa veya proje EPDK takvimine yetişmezse sözleşmedeki birkaç madde milyonlarca dolarlık zararın hangi tarafta kalacağını belirleyebilir.

Bu nedenle BESS sözleşmesinde özellikle;

Guaranteed Usable Capacity,

Round-Trip Efficiency,

Degradation Curve,

Availability Guarantee,

Delay LD,

Performance LD,

Warranty,

Replacement / Augmentation,

Performance Bond,

Liability Cap

hükümlerinin proje özelinde hazırlanması gerekir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık, enerji depolama projelerinde BESS Supply Agreement hazırlanması ve müzakeresi, yabancı batarya üreticileriyle sözleşme görüşmeleri, EPC-BESS arayüz risklerinin düzenlenmesi, performans ve garanti uyuşmazlıkları ile EPDK kaynaklı proje risklerinin değerlendirilmesinde yatırımcılara hukuki destek sunmaktadır.

Batarya tedarik sözleşmenizin imza öncesinde incelenmesi veya mevcut sözleşmenizdeki performans, gecikme, garanti ve tazminat risklerinin değerlendirilmesi için Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve hukuk ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.

Telefon: 0312 434 22 22
Mobil: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara