Enerji Tesislerinde Yüklenici Sorumluluğu | GES, RES, HES ve EPC Projelerinde 2026 Güncel Rehber

Enerji tesislerinde yüklenicinin hukuki sorumluluğu nedir? GES, RES, HES ve enerji depolama projelerinde EPC yüklenicisinin yükümlülükleri, ayıplı iş, eksik iş, garanti, tazminat, cezai şart ve 2026 güncel uygulamaları hakkında kapsamlı rehber.

Enerji yatırımları, yüksek bütçeli mühendislik ve inşaat projeleri olması nedeniyle tarafların sorumluluklarının sözleşmede açık şekilde belirlenmesini gerektirir. Güneş enerji santrali (GES), rüzgâr enerji santrali (RES), hidroelektrik santral (HES), biyokütle tesisleri ve enerji depolama projelerinde yatırımcı ile yüklenici arasındaki hukuki ilişki çoğunlukla EPC (Engineering, Procurement and Construction) veya anahtar teslim yapım sözleşmeleriyle düzenlenmektedir.

Bu projelerde yüklenici yalnızca inşaat faaliyetlerinden değil; mühendislik hizmetlerinden, ekipman tedarikinden, montajdan, test süreçlerinden, performans kriterlerinden ve garanti yükümlülüklerinden de sorumlu olabilir. Yüklenicinin sözleşmeye aykırı davranması ise ciddi mali kayıplara, proje gecikmelerine ve uzun süren ticari uyuşmazlıklara neden olabilmektedir.

Özellikle Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin gibi enerji yatırımlarının yoğun olduğu şehirlerde faaliyet gösteren yatırımcıların, yüklenici sorumluluğunu ayrıntılı düzenleyen sözleşmeler hazırlaması büyük önem taşımaktadır.

---

Enerji Tesislerinde Yüklenici Sorumluluğu Nedir?

Yüklenici sorumluluğu; enerji tesisinin sözleşmeye, teknik şartnamelere, yürürlükteki mevzuata ve mühendislik standartlarına uygun şekilde tamamlanarak iş sahibine teslim edilmesine ilişkin tüm hukuki yükümlülükleri ifade eder.

Bu sorumluluk;

• mühendislik hizmetlerini,
• ekipman tedarikini,
• inşaat faaliyetlerini,
• montaj işlemlerini,
• test ve devreye alma süreçlerini,
• performans kriterlerini,
• garanti yükümlülüklerini

kapsayabilir.

---

Hukuki Dayanak

Enerji tesislerinde yüklenicinin sorumluluğu değerlendirilirken başlıca şu düzenlemeler dikkate alınır:

• Türk Borçlar Kanunu
• Türk Ticaret Kanunu
• Elektrik Piyasası Kanunu
• Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği
• EPDK düzenlemeleri
• Çevre mevzuatı
• İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
• EPC sözleşmeleri
• Yapım ve montaj sözleşmeleri
• Teknik şartnameler
• Yargıtay ve istinaf mahkemesi kararları

---

Yüklenicinin Temel Yükümlülükleri

Projeyi Sözleşmeye Uygun Tamamlama

Yüklenici, projeyi sözleşmede belirtilen;

• teknik özelliklere,
• kalite standartlarına,
• teslim sürelerine,
• proje çizimlerine

uygun şekilde tamamlamakla yükümlüdür.

---

Mühendislik Hizmetlerini Yerine Getirme

EPC projelerinde yüklenici;

• elektrik projeleri,
• mekanik projeler,
• statik hesaplar,
• saha planlaması,
• sistem entegrasyonu

gibi mühendislik hizmetlerinden de sorumlu olabilir.

---

Malzeme ve Ekipman Tedariki

Yüklenici tarafından temin edilen;

• güneş panelleri,
• inverterler,
• trafolar,
• rüzgâr türbinleri,
• batarya sistemleri,
• SCADA ekipmanları,
• koruma sistemleri

sözleşmeye ve teknik şartnamelere uygun olmalıdır.

---

İş Sağlığı ve Güvenliği

Yüklenici;

• şantiye güvenliğini sağlamak,
• çalışanlara gerekli eğitimleri vermek,
• kişisel koruyucu ekipmanları temin etmek,
• iş kazalarını önleyici tedbirleri almak

zorundadır.

İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin ihlali, hem özel hukuk hem de idari ve cezai sorumluluk doğurabilir.

---

Ayıplı İşten Sorumluluk

Yüklenici tarafından yapılan iş;

• teknik şartnameye aykırıysa,
• kalite standartlarını karşılamıyorsa,
• performans kriterlerini sağlamıyorsa,
• kullanım amacına uygun değilse

ayıplı iş sorumluluğu gündeme gelebilir.

Yatırımcı, şartların oluşması hâlinde ayıbın giderilmesini, bedel indirimi, tazminat veya diğer hukuki haklarını talep edebilir.

---

Eksik İşlerden Sorumluluk

Yüklenici;

• eksik montaj,
• tamamlanmamış altyapı,
• eksik kablolama,
• devreye alınmamış sistemler,
• teslim edilmeyen teknik dokümanlar

gibi eksik işlerden de sorumludur.

Eksik işlerin tespiti için geçici kabul öncesinde ayrıntılı bir “Punch List” hazırlanması uygulamada önem taşır.

---

Garanti Sorumluluğu

Yüklenicinin garanti kapsamındaki sorumlulukları sözleşmeye göre değişebilmekle birlikte genellikle;

• işçilik,
• montaj,
• performans,
• ekipman entegrasyonu,
• yazılım sistemleri

bakımından devam eder.

Garanti süresi boyunca ortaya çıkan ve yüklenicinin sorumluluğunda bulunan ayıpların giderilmesi gerekir.

---

Performans Garantisi

Enerji tesislerinde yüklenici;

• üretim kapasitesi,
• performans oranı (PR),
• kullanılabilirlik,
• kapasite faktörü,
• enerji verimliliği

gibi kriterleri garanti altına alabilir.

Bu kriterlerin sağlanamaması durumunda sözleşmede öngörülen yaptırımlar uygulanabilir.

---

Gecikmeden Doğan Sorumluluk

Teslim süresine uyulmaması hâlinde yüklenici;

• gecikme cezaları,
• cezai şart,
• üretim kaybından doğan zararlar,
• ilave finansman maliyetleri

bakımından sorumlulukla karşılaşabilir.

Ancak mücbir sebep veya iş sahibinden kaynaklanan gecikmeler ayrıca değerlendirilmelidir.

---

Alt Yüklenicilerin Fiillerinden Sorumluluk

Enerji projelerinde birçok iş kalemi alt yüklenicilere bırakılmaktadır.

Örneğin;

• panel montajı,
• trafo kurulumu,
• çelik konstrüksiyon,
• kablolama,
• otomasyon sistemleri

alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilebilir.

Yatırımcı ile yapılan sözleşme uyarınca ana yüklenici, alt yüklenicilerin kusurlarından da sorumlu tutulabilir.

---

Yüklenicinin Sorumluluktan Kurtulabileceği Haller

Her gecikme veya eksiklik yüklenicinin sorumluluğunu doğurmaz.

Örneğin;

• mücbir sebep,
• iş sahibinin talimat değişiklikleri,
• idari izinlerin gecikmesi,
• kamulaştırma sorunları,
• bağlantı izinlerinin zamanında alınamaması,
• yatırımcı kaynaklı gecikmeler

gibi durumlar sorumluluğun değerlendirilmesinde dikkate alınır.

---

Delil Olarak Kullanılabilecek Belgeler

Yüklenici sorumluluğuna ilişkin uyuşmazlıklarda aşağıdaki belgeler önem taşır:

• EPC sözleşmesi
• Yapım sözleşmesi
• Teknik şartnameler
• Hakediş raporları
• Şantiye günlükleri
• Punch List
• Geçici ve kesin kabul tutanakları
• Performans test raporları
• Bağımsız mühendis raporları
• Bilirkişi raporları
• E-posta yazışmaları
• Fotoğraf ve video kayıtları
• Drone görüntüleri
• Servis kayıtları
• Garanti belgeleri

---

Hukuki Riskler

Yüklenicinin yükümlülüklerinin açık düzenlenmemesi;

• proje gecikmelerine,
• maliyet artışlarına,
• garanti uyuşmazlıklarına,
• performans kayıplarına,
• üretim duruşlarına,
• finansman sorunlarına,
• uzun süren ticari davalara,
• ulusal veya uluslararası tahkim süreçlerine

neden olabilir.

Özellikle iş kapsamının ve teknik teslim kriterlerinin belirsiz bırakılması, enerji projelerinde en sık karşılaşılan hukuki risklerden biridir.

---

Şirketler İçin Öneriler

Enerji yatırımı gerçekleştiren şirketlerin;

• yüklenicinin sorumluluk alanını ayrıntılı belirlemesi,
• teknik şartnameleri sözleşmenin ayrılmaz eki hâline getirmesi,
• performans kriterlerini ölçülebilir şekilde yazması,
• garanti hükümlerini detaylandırması,
• alt yüklenici kullanımına ilişkin kuralları düzenlemesi,
• cezai şart ve teminat hükümlerini açıkça belirlemesi,
• değişiklik emirleri (Variation Orders) için yazılı prosedür oluşturması,
• kabul süreçlerini ayrıntılı planlaması

ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesine önemli katkı sağlayacaktır.

Standart EPC sözleşmeleri yerine projeye özgü hazırlanmış kapsamlı sözleşmeler, hem yatırımcıyı hem de yükleniciyi korur. Bu kapsamda FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK bünyesinde faaliyet gösteren Arb. Av. Fırat Fesih Kaya, yüklenici sorumluluğunun yalnızca teslim tarihine değil; mühendislik kalitesi, ekipman uygunluğu, performans kriterleri, garanti yükümlülükleri ve teknik dokümantasyona kadar geniş bir çerçevede düzenlenmesi gerektiğini belirtmektedir.

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılı itibarıyla enerji depolama sistemleri, hibrit enerji santralleri ve dijital enerji yönetim altyapılarının yaygınlaşmasıyla birlikte yüklenicinin sorumluluk alanı da genişlemiştir. Artık yalnızca fiziksel inşaat ve montaj değil; yazılım entegrasyonu, SCADA sistemleri, siber güvenlik, veri yönetimi ve uzaktan izleme altyapıları da yüklenicinin sözleşmesel yükümlülükleri arasında yer alabilmektedir. Bu nedenle enerji projelerinde yüklenici sorumluluğunun güncel mevzuat ve teknik standartlara uygun şekilde ayrıntılı düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.

Resmî Kurumlara Dış Bağlantı Önerileri

• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
• Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
• UYAP
• Mevzuat Bilgi Sistemi
• Türkiye Noterler Birliği
• Ticaret Bakanlığı
• Ticaret Sicili Gazetesi
• Gelir İdaresi Başkanlığı
• Türk Standardları Enstitüsü (TSE)
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

Enerji tesislerinde yüklenici hangi işlerden sorumludur?

Sözleşmenin kapsamına göre mühendislik, ekipman tedariki, inşaat, montaj, test, devreye alma, performans ve garanti yükümlülüklerinden sorumlu olabilir.

EPC yüklenicisi alt yüklenicilerin hatalarından sorumlu mudur?

Çoğu EPC sözleşmesinde ana yüklenici, alt yüklenicilerin faaliyetlerinden yatırımcıya karşı sorumluluğunu sürdürmektedir. Ancak somut sözleşme hükümleri ayrıca incelenmelidir.

Yüklenici teslim gecikmesi nedeniyle tazminat öder mi?

Sözleşmede gecikme hükümleri bulunması ve gerekli şartların oluşması hâlinde tazminat veya cezai şart gündeme gelebilir.

Performans garantisi sağlanamazsa yatırımcı hangi haklara sahiptir?

Sözleşme hükümlerine bağlı olarak ayıbın giderilmesini, performans iyileştirmesini, bedel indirimi, cezai şart veya tazminat talep edebilir.

Geçici kabul yapıldıktan sonra yüklenicinin sorumluluğu sona erer mi?

Hayır. Garanti, gizli ayıp ve sözleşmede düzenlenen diğer yükümlülükler devam edebilir.

Yüklenici mücbir sebep nedeniyle sorumluluktan kurtulabilir mi?

Sözleşmede mücbir sebep olarak kabul edilen durumların gerçekleşmesi ve gerekli şartların sağlanması hâlinde sorumluluğun kapsamı değişebilir.

Yükleniciye karşı dava açmadan önce hangi belgeler hazırlanmalıdır?

Sözleşmeler, teknik raporlar, kabul tutanakları, yazışmalar, performans verileri ve diğer teknik belgeler dikkatle toplanmalıdır.

Enerji projelerinde yüklenici sorumluluğu konusunda avukat desteği neden önemlidir?

Teknik ve hukuki süreçlerin birlikte değerlendirilmesi, doğru delillerin toplanması ve sözleşmeden doğan hakların etkin şekilde korunması açısından uzman hukuki danışmanlık büyük önem taşır.

Uzman Hukuki Destek

GES, RES, HES, enerji depolama ve diğer enerji projelerinde yüklenici sorumluluğundan kaynaklanan uyuşmazlıklar; sözleşme analizi, teknik inceleme ve kapsamlı hukuki değerlendirme gerektirir. EPC sözleşmelerinin hazırlanması, garanti ve performans hükümlerinin incelenmesi, tazminat talepleri ve dava süreçlerinde profesyonel hukuki danışmanlık alınması, yatırımın korunması ve hak kayıplarının önlenmesi açısından önemli avantaj sağlar.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.