Franchise Veren Vaat Ettiği Desteği Sağlamazsa Sözleşmeden Dönülebilir mi? 2026 Güncel Rehber

Franchise veren reklam, eğitim, operasyon, bölge koruması, tedarik veya müşteri desteği gibi vaatlerini yerine getirmezse franchise sözleşmesi sona erdirilebilir mi? Sözleşmeden dönme, fesih, ihtar, franchise bedelinin iadesi ve tazminat taleplerini 2026 güncel hukuk çerçevesinde inceliyoruz.

Franchise sözleşmelerinde franchise alan çoğu zaman yalnızca bir marka kullanma hakkı satın almaz. Franchise verenin kurduğu iş modelinden, marka bilinirliğinden, eğitimlerinden, operasyon sisteminden, reklam faaliyetlerinden, tedarik organizasyonundan ve sürekli teknik desteğinden yararlanmayı da bekler.

Bu nedenle franchise görüşmeleri sırasında “size sürekli müşteri yönlendireceğiz”, “bölgenizde başka şube açmayacağız”, “ulusal reklam kampanyası yapacağız”, “personelinizi eğiteceğiz”, “kurulumdan sonra sürekli operasyon desteği vereceğiz” veya “ürün tedarikinde sorun yaşamayacaksınız” gibi vaatler franchise alanın sözleşmeyi imzalamasında belirleyici olabilir.

Ancak sözleşme imzalandıktan ve franchise giriş bedeli ödendikten sonra vaat edilen desteklerin sağlanmaması ciddi bir ticari uyuşmazlığa dönüşebilir.

Bu durumda franchise alan açısından temel soru şudur: Franchise veren sözleşmenin esaslı yükümlülüklerini yerine getirmiyorsa sözleşmeden çıkmak, ödenen bedelleri geri istemek ve uğranılan zararın tazminini talep etmek mümkün müdür?

Cevap somut sözleşmeye ve ihlalin ağırlığına göre değişmekle birlikte, franchise verenin esaslı yükümlülüklerini yerine getirmemesi sözleşmenin sona erdirilmesini ve şartları oluşmuşsa çeşitli parasal talepleri gündeme getirebilir.

Franchise Sözleşmesinde Franchise Verenin Destek Yükümlülüğü Var mıdır?

Franchise sözleşmesi Türk hukukunda bütün unsurları tek bir kanun maddesinde ayrıntılı şekilde düzenlenmiş tipik sözleşmelerden değildir. Bu nedenle uyuşmazlıkta sözleşmenin içeriği, Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümleri, tarafların karşılıklı edimleri, dürüstlük kuralı ve somut ilişkinin özellikleri birlikte değerlendirilir.

Franchise sisteminin özelliğine göre franchise veren yalnızca markasının kullanılmasına izin vermekle kalmayabilir. İşletme sisteminin aktarılması, başlangıç eğitimi verilmesi, operasyon standartlarının açıklanması, reklam organizasyonunun yürütülmesi, tedarik sisteminin işletilmesi ve sözleşmede kararlaştırılan sürekli desteğin sağlanması da franchise verenin borçları arasında bulunabilir.

Bu nedenle franchise verenin sorumluluğunun kapsamı öncelikle imzalanan sözleşmeden belirlenmelidir.

Sözlü Olarak Verilen Franchise Vaatleri Önemli midir?

Önemli olabilir.

Uygulamada en büyük sorunlardan biri, satış görüşmelerinde çok geniş vaatler verilmesine rağmen franchise sözleşmesinde bu vaatlerin açık şekilde yer almamasıdır.

Franchise alan, sözleşme öncesinde kendisine “aylık şu kadar müşteri gelecek” veya “merkez bütün reklamları yapacak” denildiğini ileri sürebilir. Franchise veren ise sonradan böyle bir yükümlülüğünün bulunmadığını savunabilir.

Bu durumda yalnızca tarafların sonradan söyledikleri değil, sözleşme metni ile birlikte sözleşme öncesi yazışmalar, e-postalar, sunumlar, teklif dosyaları, mesajlaşmalar ve diğer hukuka uygun deliller önem kazanabilir.

Ancak reklam veya satış sunumundaki her iyimser ifade kesin sonuç garantisi anlamına gelmez. Örneğin “yüksek kazanç potansiyeli” ifadesi ile belirli bir aylık cironun açıkça garanti edilmesi aynı hukuki ağırlıkta değildir.

Franchise Veren Eğitim Desteğini Sağlamazsa Ne Olur?

Franchise sisteminin işletilebilmesi için eğitim zorunluysa ve franchise veren belirli bir eğitim programını açıkça taahhüt etmişse, eğitimin hiç verilmemesi sözleşmeye aykırılık oluşturabilir.

Örneğin restoran franchise sisteminde mutfak süreçlerinin, ürün standartlarının, stok sisteminin ve müşteri hizmeti prosedürlerinin franchise alan personele öğretilmesi taahhüt edilmiş olabilir.

Franchise alan önemli bir giriş bedeli ödemiş ancak işletmeyi açtıktan sonra hiçbir eğitim alamamışsa ihlalin işletmenin faaliyetini ne ölçüde etkilediği değerlendirilmelidir.

Her küçük eğitim eksikliği sözleşmenin derhâl sona erdirilmesini haklı kılmaz. Ancak sistemin işletilmesini fiilen imkânsızlaştıracak ölçüde temel desteğin verilmemesi daha ağır sonuç doğurabilir.

Operasyon Desteği Verilmezse Franchise Sözleşmesi Sona Erdirilebilir mi?

Sözleşmede sürekli operasyon desteği açıkça franchise verenin borcu olarak düzenlenmişse bu yükümlülüğün sistematik şekilde yerine getirilmemesi önemlidir.

Örneğin franchise alan aylardır destek talebi gönderiyor, işletme sistemi çalışmıyor ve merkez hiçbir talebe cevap vermiyorsa bunun geçici bir aksaklık mı yoksa sürekli sözleşme ihlali mi olduğu araştırılır.

Sözleşmenin sona erdirilmesinin mümkün olup olmadığı ihlalin ağırlığına, sözleşmenin süresine, yükümlülüğün niteliğine ve eksikliğin giderilip giderilemeyeceğine göre değerlendirilmelidir.

Reklam Desteği Vaat Edildiği Halde Reklam Yapılmazsa Ne Olur?

Franchise sistemlerinde franchise alanlardan aylık reklam veya pazarlama katkı payı alınması sık karşılaşılan bir uygulamadır.

Örneğin franchise alan her ay cirosunun belirli bir oranını reklam fonuna ödüyor ancak franchise veren sözleşmede üstlendiği reklam faaliyetlerini gerçekleştirmiyor olabilir.

Bu durumda franchise verenin reklam fonunu hangi amaçla kullanabileceği ve franchise alana karşı hangi yükümlülükleri üstlendiği sözleşmeden incelenmelidir.

Reklam bedeli alınması tek başına franchise alana belirli sayıda müşteri getirileceğinin garanti edildiği anlamına gelmez. Ancak sözleşmede açıkça taahhüt edilen reklam faaliyetlerinin hiç gerçekleştirilmemesi ayrı bir sözleşmeye aykırılık oluşturabilir.

“Size Müşteri Göndereceğiz” Vaadi Yerine Getirilmezse Ne Olur?

Bu tür vaatlerde kullanılan ifadelerin içeriği çok önemlidir.

Franchise veren yalnızca pazarlama faaliyetleri yapacağını mı taahhüt etmiştir, yoksa franchise alana belirli sayıda müşteri yönlendireceğini açıkça garanti etmiş midir?

İki durum aynı değildir.

Franchise sisteminin başarısız olması veya beklenen cironun gerçekleşmemesi tek başına franchise verenin sözleşmeye aykırı davrandığını göstermez. Ticari faaliyetin doğal riskleri franchise alan bakımından da bulunmaktadır.

Buna karşılık belirli bir müşteri yönlendirme sisteminin bulunduğu açıkça taahhüt edilmiş ancak gerçekte böyle bir sistem hiç mevcut değilse uyuşmazlık farklı değerlendirilir.

Franchise Veren Ciro Garantisi Verdiyse Sorumlu Olur mu?

Kesin bir ciro veya kazanç garantisinin gerçekten verilip verilmediği öncelikle ispatlanmalıdır.

Örneğin sözleşme öncesindeki yazılı sunumda franchise alanın aylık en az belirli miktarda satış yapacağı kesin şekilde taahhüt edilmişse bu belge önem kazanabilir.

Ancak geçmiş şubelerin ortalama cirosunun gösterilmesi, yatırım projeksiyonu sunulması veya tahmini kazanç tablosu hazırlanması her durumda garanti olarak kabul edilmeyebilir.

Belgenin dili, sözleşmedeki hükümler ve görüşmelerin tamamı birlikte değerlendirilmelidir.

Franchise Veren Bölge Koruması Vaadini İhlal Ederse Ne Olur?

Franchise sözleşmelerinde franchise alana belirli bir bölgede münhasırlık tanınabilir.

Örneğin franchise alan Ankara’nın belirli bir ilçesinde tek franchise işletmesi olacağı düşüncesiyle yatırım yapmış olabilir. Buna rağmen franchise veren kısa süre sonra aynı bölgede ikinci franchise şubesi açmışsa sözleşmedeki bölge koruması hükmü incelenmelidir.

Münhasırlık açıkça kararlaştırılmışsa bu hükmün ihlali franchise alanın cirosunu ve yatırımının değerini doğrudan etkileyebilir.

Bu durumda sözleşmenin sona erdirilmesi yanında oluştuğu ve ispatlanabildiği ölçüde zarar talepleri de gündeme gelebilir.

Franchise Veren Aynı Bölgede Kendi Şubesini Açabilir mi?

Bu sorunun cevabı sözleşmeye bağlıdır.

Bazı franchise sözleşmelerinde franchise alan yalnızca başka franchise alanlara karşı bölgesel korumaya sahiptir. Bazılarında ise franchise verenin kendi şubesini açması da yasaklanmış olabilir.

Dolayısıyla “bölge münhasırlığı” hükmünün tam olarak hangi faaliyetleri kapsadığı incelenmelidir.

Franchise Veren Tedarik Desteğini Sağlamazsa Ne Olur?

Bazı franchise sistemlerinde işletmenin faaliyet gösterebilmesi franchise verenin veya belirlediği tedarikçilerin ürün sağlamasına bağlıdır.

Franchise veren franchise alanı yalnızca kendi sisteminden ürün almaya zorladığı hâlde gerekli ürünleri düzenli şekilde sağlayamıyorsa franchise alan ciddi gelir kaybı yaşayabilir.

Sürekli ürün yokluğu nedeniyle işletmenin çalışamaması, sözleşme kapsamında franchise verenin yükümlülüklerinin ihlal edilip edilmediği açısından değerlendirilmelidir.

Franchise Veren Yazılım veya Teknik Sistemi Sağlamazsa Ne Olur?

Modern franchise sistemlerinde merkezi rezervasyon, sipariş, CRM, POS veya müşteri yönetim yazılımları iş modelinin temel parçası olabilir.

Franchise alan bu sistemleri kullanmak için ayrıca ücret ödüyor ancak sistem sürekli çalışmıyorsa veya vaat edilen özellikler hiç sağlanmıyorsa sözleşmeye aykırılık gündeme gelebilir.

Teknik problemin geçici olması ile sistemin vaat edildiği biçimde hiç kurulmamış olması aynı şekilde değerlendirilmez.

Franchise Veren Markanın Bilinirliğini Abarttıysa Ne Olur?

Franchise satış sürecinde markanın şube sayısı, müşteri hacmi, geçmiş performansı veya sistemin başarısı hakkında gerçeğe aykırı bilgiler verilmesi ayrıca önem taşıyabilir.

Örneğin gerçekte 10 aktif şubesi bulunan sistemin 100 aktif şubesi olduğu söylenerek yatırımcı franchise almaya ikna edilmişse sözleşme öncesi bilgilendirmenin doğruluğu tartışılır.

Yanlış bilginin franchise alanın sözleşme yapma kararında belirleyici olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Franchise Veren Önemli Bilgileri Gizlediyse Sözleşmeden Çıkılabilir mi?

Sözleşme kurulurken franchise alan açısından belirleyici nitelikteki bilgilerin bilinçli şekilde gizlenmesi bazı durumlarda irade sakatlığı hükümlerini gündeme getirebilir.

Örneğin franchise veren sistemin ciddi hukuki veya ticari problemlerini bilmesine rağmen bunları saklamış ve gerçeğe aykırı bilgilerle yatırımcıyı sözleşmeye yönlendirmiş olabilir.

Ancak ticari faaliyetin sonradan başarısız olması tek başına başlangıçta aldatma bulunduğunu göstermez. Sözleşme kurulurken hangi bilginin bilindiği ve karşı tarafa ne söylendiği ispatlanmalıdır.

Vaat Edilen Destek Sağlanmazsa Önce İhtar Göndermek Gerekir mi?

Birçok uyuşmazlıkta doğrudan sözleşmeyi sona erdirmek yerine öncelikle ihlalin açıkça bildirilmesi ve uygun olduğu ölçüde giderilmesinin talep edilmesi önemlidir.

Örneğin franchise alan franchise verene hangi yükümlülüklerin yerine getirilmediğini somut biçimde bildirebilir ve bunların yerine getirilmesini isteyebilir.

Ancak her olayda mutlaka ek süre verilmesi gerektiği şeklinde tek bir kural yoktur. İhlalin niteliği, sözleşme hükümleri ve borçlar hukukundaki temerrüt düzenlemeleri birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle ihlalin giderilmesinin artık mümkün olmadığı veya franchise verenin yükümlülüğünü yerine getirmeyeceğini açıkça ortaya koyduğu durumlarda değerlendirme değişebilir.

İhtarda Hangi Eksiklikler Açıkça Yazılmalıdır?

“Bize destek vermiyorsunuz” şeklindeki genel bir ifade yerine somut ihlallerin açıklanması daha sağlıklıdır.

Örneğin franchise alan, sözleşmenin hangi maddesinde hangi hizmetin taahhüt edildiğini, bu hizmetin ne zamandan beri sağlanmadığını, daha önce hangi tarihlerde talepte bulunduğunu ve eksikliğin işletmeye nasıl yansıdığını açıklayabilir.

Bu yaklaşım daha sonra çıkabilecek uyuşmazlıkta ihlalin kapsamının belirlenmesini kolaylaştırır.

Franchise Sözleşmesinden Dönme ile Fesih Aynı Şey midir?

Hayır.

Bu ayrım özellikle uzun süreli franchise ilişkilerinde önemlidir.

Dönme, kural olarak sözleşme ilişkisinin geçmişe etkili biçimde tasfiyesiyle bağlantılı bir hukuki kurumdur. Fesih ise sürekli borç ilişkilerinde esas olarak ileriye yönelik sonuç doğurur.

Franchise sözleşmeleri çoğunlukla sürekli borç ilişkisi niteliği taşıdığı için uygulamada özellikle fesih hükümleri önem kazanır.

Bu nedenle her franchise uyuşmazlığında otomatik olarak “sözleşmeden dönme” kavramını kullanmak teknik açıdan doğru olmayabilir. Sözleşmenin hangi aşamada olduğu, edimlerin ifa edilip edilmediği ve sona erdirmenin hukuki sebebi belirlenmelidir.

Franchise Sözleşmesi Haklı Nedenle Feshedilebilir mi?

Sürekli borç ilişkilerinde taraflardan birinin sözleşmenin devamını diğer taraf bakımından çekilmez hâle getiren ağır ihlalleri haklı nedenle fesih tartışmasını gündeme getirebilir.

Franchise verenin sistemin temel unsurlarını sürekli şekilde sağlamaması, ağır sözleşme ihlallerinde bulunması veya franchise ilişkisinin güven temelini ciddi biçimde ortadan kaldırması bu kapsamda değerlendirilebilir.

Ancak her küçük sözleşme ihlali haklı nedenle derhâl fesih sebebi oluşturmaz.

Franchise Alan Sözleşmeyi Haksız Feshederse Ne Olur?

Bu konu franchise alan açısından ciddi risk taşır.

Franchise alan, destek eksikliğini yeterince belgelemeden ve sözleşmedeki sona erdirme hükümlerini dikkate almadan işletmeyi kapatırsa franchise veren bu kez franchise alanın sözleşmeyi haksız şekilde sona erdirdiğini ileri sürebilir.

Bunun sonucunda sözleşmede öngörülen şartlara ve genel hükümlere göre tazminat veya cezai şart tartışmaları ortaya çıkabilir.

Bu nedenle sözleşmeyi sona erdirme bildirimi yapılmadan önce ihlallerin ve delillerin değerlendirilmesi önemlidir.

Franchise Giriş Bedeli Geri Alınabilir mi?

Franchise alanın en sık sorduğu sorulardan biri budur.

Örneğin franchise alan sisteme girmek için 1.000.000 TL başlangıç bedeli ödemiş, ancak franchise veren vaat ettiği sistemi kurmamış olabilir.

Ödenen bedelin tamamen veya kısmen geri istenip istenemeyeceği sözleşmenin nasıl sona erdiğine, franchise verenin hangi edimleri yerine getirdiğine ve sona ermenin hukuki sonuçlarına bağlıdır.

Franchise sözleşmesinin sona ermesi, her durumda başlangıç bedelinin tamamının otomatik olarak iade edileceği anlamına gelmez.

Royalty Bedelleri Geri İstenebilir mi?

Franchise alan faaliyet gösterdiği süre boyunca royalty ödemiş olabilir.

Bu bedeller karşılığında marka kullanımı veya başka hizmetlerden yararlanılmışsa bütün ödemelerin otomatik olarak iade edileceği söylenemez.

Ancak belirli hizmetlerin hiç sağlanmadığı veya bedellerin hukuki dayanağının ortadan kalktığı ileri sürülüyorsa somut ödeme kalemleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Reklam Katkı Payı Geri İstenebilir mi?

Franchise alan reklam fonuna düzenli ödeme yaptığı hâlde franchise verenin sözleşmede taahhüt ettiği reklam faaliyetlerini hiç gerçekleştirmediğini iddia edebilir.

Bu durumda reklam katkı payının hukuki niteliği, fonun nasıl kullanılacağının sözleşmede düzenlenip düzenlenmediği ve franchise verenin edimini yerine getirip getirmediği incelenmelidir.

Otomatik iade yerine somut sözleşme hükümleri üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.

Yapılan Dekorasyon ve Yatırım Masrafları İstenebilir mi?

Franchise alan çoğu zaman mağaza dekorasyonu, tabela, ekipman, personel eğitimi, kira ve açılış masrafları için ciddi yatırım yapmaktadır.

Franchise verenin sözleşmeye aykırılığı nedeniyle yatırımın tamamen değersiz hâle geldiği ileri sürülüyorsa zarar talebi gündeme gelebilir.

Ancak yapılan her yatırımın tamamının franchise verenden tahsil edileceği söylenemez.

Zarar ile sözleşmeye aykırılık arasındaki illiyet bağının ve talep edilen zarar miktarının ispatlanması gerekir.

Kira Giderleri Franchise Verenden Talep Edilebilir mi?

Belirli koşullarda zarar hesabında gündeme gelebilir ancak otomatik değildir.

Franchise alan işletme yeri için kira ödemiş ve franchise verenin ağır sözleşme ihlali nedeniyle işletme açılamamış olabilir.

Bu durumda hangi kira giderlerinin doğrudan ihlalden kaynaklandığı ve franchise alanın zararı azaltmak için gerekli önlemleri alıp almadığı incelenebilir.

Kâr Kaybı Talep Edilebilir mi?

Şartları oluşmuşsa yoksun kalınan kâr talebi gündeme gelebilir.

Ancak yeni kurulmuş bir işletmenin gelecekte kesin olarak ne kadar kâr edeceğini ispatlamak kolay değildir.

Varsayımsal ve hiçbir veriye dayanmayan kazanç beklentileri yerine geçmiş performans, mevcut siparişler, benzer dönem satışları ve diğer objektif ekonomik veriler önem taşıyabilir.

Franchise Verenin “Kâr Garantisi Vermedik” Savunması Yeterli midir?

Uyuşmazlığın konusu yalnızca işletmenin beklenen kârı sağlayamamasıysa bu savunma önemli olabilir.

Ancak franchise alanın iddiası “yeterince para kazanamadım” değil de “sözleşmede açıkça vaat edilen eğitim, tedarik, reklam ve operasyon sistemi hiç sağlanmadı” ise mesele farklıdır.

Bu nedenle ticari başarısızlık ile sözleşme ihlali birbirinden ayrılmalıdır.

Franchise Sözleşmesindeki “Bedeller İade Edilmez” Maddesi Kesin midir?

Böyle bir hüküm bulunması önemli olmakla birlikte uyuşmazlığı her durumda tek başına çözmez.

Sözleşmenin sona erme nedeni, tarafların kusuru, hükmün kapsamı ve emredici hukuk kuralları birlikte değerlendirilmelidir.

Franchise verenin kendi ağır sözleşme ihlaline rağmen her durumda bütün bedelleri tutabileceği sonucu otomatik olarak çıkarılmamalıdır.

Franchise Sözleşmesindeki Cezai Şart Geçerli midir?

Franchise sözleşmelerinde erken fesih, rekabet yasağı, gizlilik veya sistemden ayrılma nedeniyle yüksek cezai şartlar bulunabilir.

Cezai şartın uygulanabilirliği somut sözleşmeye ve tarafların tacir sıfatına göre değerlendirilmelidir.

Özellikle tacirler arasındaki sözleşmelerde cezai şart konusunda Türk Ticaret Kanunu hükümleri de önem taşır.

Bu nedenle franchise alanın “cezai şart çok yüksek, mahkeme mutlaka indirir” varsayımıyla hareket etmesi doğru değildir.

Franchise Alan Tacirse Durum Değişir mi?

Çoğu franchise ilişkisi ticari işletme faaliyeti kapsamında kurulur ve taraflar tacir olabilir.

Bu durum ihbar ve ihtarların şekli, basiretli tacir yükümlülüğü, ticari uyuşmazlık hükümleri, faiz ve cezai şart gibi birçok konuda önem taşıyabilir.

Franchise sözleşmesi değerlendirilirken tarafların hukuki statüsü ayrıca belirlenmelidir.

Franchise Uyuşmazlığında Arabuluculuk Gerekir mi?

Franchise uyuşmazlığından kaynaklanan talebin ticari dava niteliğinde olması ve konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak veya tazminat talebi içermesi hâlinde dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir.

Ancak açılacak davadaki taleplerin niteliğine göre süreç ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk şartının bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.

Hangi Mahkeme Görevli Olabilir?

Franchise sözleşmesinden doğan ticari uyuşmazlıklarda tarafların tacir sıfatı ve uyuşmazlığın ticari niteliğine göre asliye ticaret mahkemesi görevli olabilir.

Ancak görev ve yetki her somut olayın özelliklerine, taraflara ve sözleşmedeki geçerli yetki veya tahkim hükümlerine göre ayrıca belirlenmelidir.

Franchise Sözleşmesinde Tahkim Maddesi Varsa Ne Olur?

Sözleşmede geçerli bir tahkim anlaşması bulunuyorsa uyuşmazlığın devlet mahkemesi yerine tahkim yoluyla çözülmesi gerekebilir.

Özellikle uluslararası franchise sözleşmelerinde yabancı hukuk, yabancı mahkeme veya tahkim hükümleriyle sık karşılaşılmaktadır.

Bu nedenle herhangi bir dava açılmadan önce sözleşmenin uyuşmazlık çözüm maddesi mutlaka incelenmelidir.

Franchise Veren Yabancı Şirketse Hangi Hukuk Uygulanır?

Uluslararası franchise ilişkilerinde uygulanacak hukuk ayrıca belirlenmelidir.

Sözleşmede hukuk seçimi yapılmış olabilir.

Taraflardan birinin yabancı olması, sözleşmenin yabancı hukuk hükümlerine tabi bulunması veya tahkim şartı içermesi uyuşmazlığın çözüm yöntemini değiştirebilir.

İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa veya Mersin’de faaliyet gösteren bir franchise işletmesinin yabancı bir marka ile sözleşme yapmış olması hâlinde bu hükümler özellikle önem kazanır.

WhatsApp Yazışmaları Delil Olabilir mi?

Hukuka uygun şekilde elde edilmiş mesajlaşmalar somut uyuşmazlıkta delil olarak değerlendirilebilir.

Örneğin franchise verenin satış temsilcisi mesajında “ilk altı ay bütün reklam bütçenizi merkez karşılayacak” demiş ancak sözleşme sonrasında bu yükümlülük yerine getirilmemiş olabilir.

Mesajın kim tarafından gönderildiği, bütünlüğü, bağlamı ve sözleşmeyle ilişkisi önemlidir.

Yalnızca kesilmiş bir ekran görüntüsü yerine mümkün olduğunca yazışmanın tamamının korunması daha sağlıklıdır.

E-Postalar Franchise Vaatlerini İspatlayabilir mi?

Evet, e-postalar özellikle sözleşme öncesi vaatlerin belirlenmesinde önemli olabilir.

Franchise verenin teklif aşamasında gönderdiği e-postalarda eğitim, bölge koruması, reklam, açılış desteği veya tedarik hakkında somut taahhütler bulunabilir.

Bu nedenle uyuşmazlık ortaya çıktığında eski e-postaların silinmemesi ve orijinal hâlleriyle korunması önemlidir.

Franchise Tanıtım Sunumları Delil Olarak Kullanılabilir mi?

Kullanılabilir.

Özellikle franchise veren tarafından yatırımcıya gönderilen resmi sunumlarda somut vaatler bulunuyorsa bunlar sözleşme öncesi görüşmelerin içeriğinin belirlenmesinde önem taşıyabilir.

Ancak her pazarlama ifadesi bağlayıcı garanti olarak değerlendirilmez. Sunumun dili ve sözleşme hükümleri birlikte incelenmelidir.

Franchise Verenin Eski Çalışanları Tanık Olabilir mi?

Uyuşmazlığın niteliğine göre tanık delili gündeme gelebilir.

Örneğin satış görüşmesine katılan kişi hangi vaatlerin verildiği konusunda bilgi sahibi olabilir.

Bununla birlikte ticari sözleşmelerde yazılı ve elektronik delillerin önemi oldukça yüksektir. Bu nedenle uyuşmazlık ortaya çıkmadan önce belgelerin korunması önemlidir.

Franchise Alanın En Büyük Hatası Nedir?

En önemli hatalardan biri, sözleşmeye aykırılıkları aylarca yazılı şekilde bildirmeden beklemek ve daha sonra aniden işletmeyi kapatarak sözleşmenin sona erdiğini açıklamaktır.

Bu durum franchise verenin:

“Biz hiçbir ihlalden haberdar edilmedik ve franchise alan sözleşmeyi haksız feshetti.”

savunmasını gündeme getirebilir.

Bu nedenle sorunlar ortaya çıktığında yazılı kayıt oluşturulması ve hangi yükümlülüğün yerine getirilmediğinin somutlaştırılması önemlidir.

Franchise Veren Vaat Ettiği Desteği Sağlamazsa Sözleşmeden Dönülebilir mi?

Franchise verenin vaat ettiği desteği sağlamaması bazı durumlarda sözleşmenin sona erdirilmesine imkân verebilir, ancak her destek eksikliği otomatik olarak sözleşmeden dönme veya derhâl fesih hakkı doğurmaz.

Öncelikle hangi desteğin sözleşmede veya bağlayıcı sözleşme öncesi belgelerde vaat edildiği belirlenmelidir. Daha sonra yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediği, ihlalin giderilebilir olup olmadığı, franchise verene uygun süre verilmesinin gerekip gerekmediği ve ihlalin sözleşmenin devamını ne ölçüde etkilediği değerlendirilmelidir.

Franchise ilişkisi uzun süreli bir ticari ilişki olduğundan birçok olayda “dönme” yerine fesih ve sürekli borç ilişkilerinin sona ermesine ilişkin hükümler daha belirleyici olabilir.

Sözleşmenin sona erdirilmesinden sonra franchise giriş bedelinin, reklam katkı paylarının, royalty ödemelerinin, yatırım giderlerinin veya kâr kaybının talep edilip edilemeyeceği ise ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, franchise uyuşmazlıklarında yalnızca “vaat yerine getirilmedi” iddiasının değil, vaatlerin hangi belgelerde yer aldığının, sözleşmedeki yükümlülüklerin kapsamının, ihlalin yazılı şekilde bildirilip bildirilmediğinin ve ortaya çıkan zararın somut olarak belgelenmesinin önem taşıdığını vurgulamaktadır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK ile Franchise Sözleşmesi Uyuşmazlıkları

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde franchise sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda giriş bedelinin iadesi, vaat edilen desteğin sağlanmaması, bölge korumasının ihlali, reklam ve pazarlama desteğinin verilmemesi, tedarik sorunları, royalty uyuşmazlıkları, cezai şartlar ve sözleşmenin feshi sık karşılaşılan sorunlar arasındadır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, franchise veren ve franchise alan arasındaki ticari uyuşmazlıkların değerlendirilmesi, sözleşmenin feshi, ihtar süreçleri, bedel iadesi ve tazminat taleplerinin hazırlanması konusunda hukuki destek sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Franchise veren hiçbir destek sağlamıyorsa sözleşmeyi hemen feshedebilir miyim?
Her olayda doğrudan fesih doğru olmayabilir. İhlalin ağırlığı, sözleşme hükümleri ve gerekiyorsa franchise verene eksikliği gidermesi için süre verilmesi değerlendirilmelidir.

2. Franchise giriş bedelimi geri alabilir miyim?
Mümkün olabilir ancak otomatik değildir. Sözleşmenin sona erme sebebi, franchise verenin yerine getirdiği edimler ve yapılan ödemenin hukuki niteliği incelenmelidir.

3. Franchise veren söz verdiği reklamı yapmazsa ne olur?
Reklam faaliyeti sözleşmede açıkça yükümlülük olarak düzenlenmişse yerine getirilmemesi sözleşmeye aykırılık oluşturabilir.

4. Beklediğim ciroyu yapamadım, franchise sözleşmesini feshedebilir miyim?
Sadece beklenen cironun gerçekleşmemesi genellikle tek başına yeterli değildir. Kesin ciro garantisi verilip verilmediği ve franchise verenin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği incelenmelidir.

5. Aynı bölgede başka franchise açılırsa sözleşmeyi feshedebilir miyim?
Sözleşmede münhasır bölge koruması bulunuyorsa yeni şubenin bu hükmü ihlal edip etmediği değerlendirilmelidir.

6. Sözlü vaatleri nasıl ispatlayabilirim?
E-postalar, mesajlaşmalar, teklif dosyaları, tanıtım sunumları ve hukuka uygun diğer deliller önem taşıyabilir.

7. Franchise sözleşmesini haksız feshedersem cezai şart öder miyim?
Sözleşmedeki cezai şart ve fesih hükümlerine göre böyle bir risk bulunabilir. Bu nedenle fesih bildirimi yapılmadan önce hukuki sebebin değerlendirilmesi önemlidir.

8. Franchise veren ürün tedarik etmiyorsa haklı fesih mümkün mü?
Tedarik franchise sisteminin temel yükümlülüklerinden biriyse ve ihlal sözleşmenin devamını ciddi şekilde etkiliyorsa haklı fesih gündeme gelebilir.

9. Franchise uyuşmazlığında arabuluculuk zorunlu mudur?
Uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olması ve kanunda belirtilen parasal talepleri içermesi hâlinde dava şartı arabuluculuk söz konusu olabilir.

10. Franchise sözleşmesini feshetmeden önce hangi belgeler toplanmalıdır?
Sözleşme ve ekleri, ödeme dekontları, franchise sunumları, e-postalar, mesajlaşmalar, reklam ve eğitim vaatleri, destek talepleri, ihtarlar ve zararı gösteren mali kayıtlar birlikte korunmalıdır.

Uzman Hukuki Destek

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin, Bursa ve Türkiye genelinde franchise sözleşmelerinin hazırlanması ve incelenmesi, franchise verenin vaatlerini yerine getirmemesi, haklı fesih, giriş bedelinin iadesi, cezai şart, tazminat ve ticari dava süreçlerinde hukuki destek sunmaktadır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, franchise uyuşmazlıklarında sözleşme hükümlerinin yanı sıra sözleşme öncesi vaatlerin, yazışmaların, ödeme kayıtlarının ve franchise verenin fiilen sunduğu hizmetlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Kule Plaza, Balgat, Çankaya / Ankara
Hemen Ara: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr