GES kurulan arazinin kira sözleşmesi feshedilirse santral ne olur? Paneller sökülür mü, arazi sahibi tahliye isteyebilir mi, üst hakkı varsa ne olur, yatırımcı tazminat talep edebilir mi? 2026 güncel hukuki rehber.

Güneş enerjisi yatırımlarının önemli bir bölümü yatırımcının kendi taşınmazı yerine uzun süreli kiralanmış araziler üzerinde kurulmaktadır.

Özellikle 10, 20, 25 veya 30 yıllık kira sözleşmeleriyle arazi kullanım hakkı sağlanarak milyonlarca liralık GES yatırımı gerçekleştirilebilmektedir.

Ancak yatırım tamamlandıktan sonra arazi sahibi ile GES yatırımcısı arasında uyuşmazlık çıkabilir.

Arazi sahibi;

“Kira sözleşmesini feshediyorum, arazimi boşaltın.”

diyebilir.

Bu durumda çok önemli bir soru ortaya çıkar:

Milyonlarca liralık GES ne olacaktır?

Paneller sökülecek midir?

İnverter ve trafolar kaldırılacak mıdır?

Arazi sahibi santralin kendisine ait olduğunu iddia edebilir mi?

GES yatırımcısı araziyi kullanmaya devam edebilir mi?

Yatırımcı tazminat talep edebilir mi?

Bu soruların cevabı yalnızca kira hukukuna bakılarak verilemez.

GES arazi uyuşmazlıklarında;

kira sözleşmesi,

tapu kayıtları,

üst hakkı veya diğer ayni haklar,

santral ekipmanlarının hukuki niteliği,

bağlantı ve sistem kullanım hakları,

enerji piyasası mevzuatı,

yatırımın kalan ekonomik ömrü

birlikte değerlendirilmelidir.

GES Arazi Kira Sözleşmesi Nedir?

GES arazi kira sözleşmesi, arazi sahibinin taşınmazını güneş enerjisi santrali kurulması ve işletilmesi amacıyla yatırımcıya belirli süreyle kullandırdığı sözleşmedir.

Ancak sıradan bir arazi kirası ile GES arazisi kirası arasında önemli fark vardır.

GES yatırımcısı arazi üzerinde yalnızca geçici kullanım gerçekleştirmez.

Yatırımcı;

paneller,

taşıyıcı konstrüksiyon,

inverterler,

trafo,

şalt sistemi,

enerji nakil hattı,

kablolar,

SCADA sistemi,

kamera ve güvenlik sistemi,

saha yolları

gibi önemli yatırımlar gerçekleştirir.

Dolayısıyla kira ilişkisinin sona ermesi milyonlarca liralık yatırımın geleceğini etkileyebilir.

GES Arazi Kira Sözleşmesi Feshedilirse Ne Olur?

Tek bir cevap yoktur.

Öncelikle şu sorular cevaplandırılmalıdır:

1. Kira sözleşmesi neden feshedildi?
2. Fesih haklı mı?
3. Kira süresi doldu mu?
4. Sözleşmede erken fesih hakkı var mı?
5. Arazi üzerinde üst hakkı kurulmuş mu?
6. Tapuya şerh verilmiş mi?
7. Santralin sökülmesine ilişkin hüküm var mı?
8. Ekipmanların mülkiyeti kime ait?
9. Sözleşme sonunda santralin arazi sahibine devri öngörülmüş mü?
10. GES’in bağlantı ve diğer idari hakları nasıl etkilenecek?

Bu sorular cevaplandırılmadan;

“Kira bitti, santral arazi sahibinin oldu.”

veya

“Yatırımcı panelleri alıp gider.”

şeklinde kesin sonuca varılması doğru değildir.

Arazi Sahibi GES Kira Sözleşmesini İstediği Zaman Feshedebilir mi?

Kural olarak sözleşmede belirlenen süre ve fesih şartları dikkate alınmalıdır.

Örneğin taraflar 25 yıllık belirli süreli kira sözleşmesi yapmış olabilir.

Arazi sahibinin;

“Artık bu araziyi kiralamak istemiyorum.”

demesi tek başına sözleşmenin derhal sona ermesini sağlamayabilir.

Sözleşmenin erken fesih hükümleri, tarafların yükümlülükleri ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

Kira Bedeli Ödenmezse Arazi Sahibi Sözleşmeyi Feshedebilir mi?

Kira bedelinin ödenmemesi yatırımcı açısından ciddi risk yaratır.

Ancak temerrüdün hukuki sonuçları ve fesih prosedürü kiralananın niteliği, sözleşme ve uygulanacak hükümler çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Arazi sahibi doğrudan sahaya girerek panelleri sökemez veya santrale el koyamaz.

Uyuşmazlığın hukuki yollarla çözülmesi gerekir.

GES Yatırımcısı Sözleşmeye Aykırı Davranırsa Ne Olur?

GES yatırımcısının;

kira bedellerini ödememesi,

araziyi sözleşme amacı dışında kullanması,

izin yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi,

sözleşmede yasaklanan işlemleri gerçekleştirmesi

fesih tartışması yaratabilir.

Ancak her sözleşme ihlali otomatik olarak sözleşmenin derhal sona ermesine neden olmayabilir.

İhlalin niteliği ve sözleşmedeki fesih mekanizması incelenmelidir.

Arazi Sahibi Haksız Yere Sözleşmeyi Feshederse Ne Olur?

GES yatırımcısı açısından en önemli senaryolardan biridir.

Örneğin yatırımcı 25 yıllık kira sözleşmesine güvenerek 100 milyon TL yatırım yapmış olabilir.

Santral üçüncü yılında çalışırken arazi sahibi daha yüksek kira bedeli elde etmek amacıyla sözleşmeyi haksız şekilde sona erdirmeye çalışabilir.

Bu durumda yatırımcının;

sözleşmenin devamına,

haksız müdahalenin önlenmesine,

zararların giderilmesine,

şartları varsa tazminata

ilişkin hukuki yolları değerlendirilebilir.

Arazi Sahibi GES’in Tahliyesini İsteyebilir mi?

Kira ilişkisinin hukuken sona ermiş olması halinde taşınmazın geri verilmesi gündeme gelir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 334. maddesi uyarınca kiracı, kira ilişkisinin sonunda kiralananı geri vermekle yükümlüdür.

Ancak GES arazilerinde mesele bundan daha karmaşıktır.

Çünkü taşınmaz üzerinde milyonlarca liralık enerji tesisi bulunmaktadır.

Bu nedenle;

santralin sökülmesi,

ekipmanların mülkiyeti,

arazinin eski hale getirilmesi,

söküm maliyetleri

ayrıca değerlendirilmelidir.

Kira Sözleşmesi Biterse Paneller Arazi Sahibinin mi Olur?

Her durumda hayır.

GES panelinin arazi üzerinde bulunması tek başına panelin arazi sahibinin mülkiyetine geçtiğini göstermez.

Öncelikle;

ekipmanın niteliği,

taşınmaza bağlantı biçimi,

sözleşmedeki mülkiyet hükümleri,

üst hakkının bulunup bulunmadığı,

sözleşme sonunda devir hükmü bulunup bulunmadığı

incelenmelidir.

Bu nedenle GES arazi kira sözleşmelerinde ekipman mülkiyetinin açıkça düzenlenmesi son derece önemlidir.

İnverter ve Trafolar Kime Aittir?

Aynı değerlendirme inverter, trafo, SCADA ve diğer ekipmanlar bakımından da yapılmalıdır.

Sözleşmede açık şekilde;

“GES kapsamında kurulan bütün ekipmanlar yatırımcının mülkiyetinde kalacaktır.”

şeklinde hüküm bulunması uyuşmazlık riskini azaltabilir.

Ancak taşınmazla bütünleşen tesislerin hukuki durumu ayrıca değerlendirilmelidir.

Arazi Sahibi Panelleri Kendisi Sökebilir mi?

Arazi sahibinin uyuşmazlık nedeniyle tek taraflı şekilde santrale müdahale etmesi ciddi hukuki riskler yaratabilir.

Örneğin arazi sahibi;

panelleri söker,

kabloları keser,

inverterleri kapatır,

sahaya girişe engel olur

ve bunun sonucunda üretim durursa önemli zararlar ortaya çıkabilir.

Böyle bir durumda yatırımcının zilyetlik, sözleşme ve tazminat hukuku kapsamında başvurabileceği yollar somut olay özelinde değerlendirilmelidir.

Arazi Sahibi GES’in Elektrik Üretimini Durdurabilir mi?

Arazi sahibi yalnızca kira uyuşmazlığı bulunduğu gerekçesiyle enerji tesisine fiilen müdahale etmemelidir.

Santralin üretiminin engellenmesi;

üretim kaybı,

mahsuplaşma kaybı,

finansman zararı,

sözleşmesel zararlar

doğurabilir.

Haksız müdahale nedeniyle zarar oluşması halinde tazminat talepleri gündeme gelebilir.

GES Arazi Kirasının Tapuya Şerh Edilmesi Neden Önemlidir?

Uzun süreli GES yatırımlarında kira hakkının üçüncü kişilere karşı korunması açısından tapu sicili boyutu son derece önemlidir.

Özellikle taşınmazın;

satılması,

haczedilmesi,

el değiştirmesi,

miras yoluyla geçmesi

gibi durumlarda yatırımcının kullanım hakkının korunması önem kazanır.

Bu nedenle kira sözleşmesi hazırlanırken tapuya şerh imkânı ayrıca değerlendirilmelidir.

Arazi Satılırsa GES Kira Sözleşmesi Ne Olur?

Arazi sahibinin taşınmazı üçüncü kişiye satması halinde kira ilişkisinin yeni malik bakımından sonuçları Türk Borçlar Kanunu hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

Ancak GES gibi uzun dönemli ve yüksek yatırımlı projelerde yalnızca genel kira hükümlerine güvenmek yerine tapu sicilindeki korumalar da proje başlangıcında planlanmalıdır.

Arazi Mirasçılara Geçerse GES’in Durumu Ne Olur?

Arazi sahibinin ölmesi kira sözleşmesinin kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Ancak mirasçılarla uyuşmazlık çıkabilir.

Özellikle;

kira bedeli,

süre,

yenileme,

saha kullanımı,

santralin mülkiyeti

konularında ihtilaf yaşanabilir.

Bu nedenle uzun süreli GES kira sözleşmelerinin miras ve halefiyet riskleri düşünülerek hazırlanması önemlidir.

GES İçin Üst Hakkı Kurulabilir mi?

GES yatırımlarında yalnızca kira sözleşmesine dayanmak yerine üst hakkı gibi ayni hak mekanizmaları da değerlendirilebilir.

Üst hakkının hukuki niteliği kira hakkından farklıdır.

Türk Medeni Kanunu kapsamında taşınmaz üzerinde veya altında yapı yapmak ya da mevcut yapıyı muhafaza etmek amacıyla üst hakkı kurulabilmektedir.

Özellikle uzun vadeli ve yüksek yatırım bedelli projelerde üst hakkı yatırımcıya daha güçlü bir hukuki yapı sağlayabilir.

Kira ile Üst Hakkı Arasındaki Fark Neden Önemlidir?

Kira sözleşmesi yatırımcıya esas itibarıyla kişisel bir kullanım hakkı sağlar.

Üst hakkı ise ayni hak niteliğinde olabilir.

Bu fark;

taşınmazın satılması,

finansman,

ipotek,

üçüncü kişiler,

yatırımın korunması

bakımından önemli sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle 20-30 yıllık GES projelerinde arazi kullanım modelinin yatırım yapılmadan önce doğru belirlenmesi gerekir.

Üst Hakkı Varken Arazi Kira Sözleşmesi Feshedilirse Ne Olur?

Bu durumda üst hakkının;

kuruluş şekli,

süresi,

tapu kaydı,

kira sözleşmesiyle ilişkisi,

sona erme şartları

incelenmelidir.

Kira sözleşmesinin sona ermesi üst hakkının da otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmeyebilir.

Ancak sözleşmeler birbirine bağlı şekilde düzenlenmişse farklı sonuç ortaya çıkabilir.

GES Sökülebilir mi?

Teknik olarak birçok GES ekipmanı sökülebilir.

Paneller,

inverterler,

konstrüksiyonların önemli bölümü,

bazı elektrik ekipmanları

başka yere taşınabilir.

Ancak hukuken;

“Santrali söker başka araziye kurarım.”

yaklaşımı son derece risklidir.

Çünkü üretim tesisinin yeri enerji piyasası ve bağlantı süreçleri açısından önem taşır.

Özellikle lisanssız üretim tesislerinde üretim tesisinde yapılacak değişiklikler için ilgili şebeke işletmecisine başvuru ve mevzuatta öngörülen izin süreçleri bulunmaktadır.

GES Başka Araziye Taşınabilir mi?

Santralin fiziksel ekipmanlarının taşınabilir olması, mevcut enerji piyasası haklarının otomatik olarak yeni araziye taşınabileceği anlamına gelmez.

Yeni arazi;

bağlantı noktası,

dağıtım bölgesi,

teknik değerlendirme,

proje,

izinler

bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla kira sözleşmesinin sona ermesi halinde GES’in başka araziye taşınması otomatik çözüm değildir.

Çağrı Mektubu Yeni Araziye Taşınabilir mi?

Lisanssız üretim yatırımlarında üretim tesisi yeri ile bağlantı değerlendirmesi arasında yakın ilişki bulunmaktadır.

Bu nedenle mevcut çağrı mektubunun yalnızca arazi değiştirilerek aynen kullanılabileceği varsayılmamalıdır.

Projenin mevzuattaki mevcut haklarının somut dosya üzerinden incelenmesi gerekir.

Bağlantı Anlaşması Kira Feshi Nedeniyle Sona Erer mi?

Arazi kira sözleşmesi ile bağlantı anlaşması ayrı hukuki ilişkilerdir.

Kira sözleşmesinin sona ermesi bağlantı anlaşmasını kendiliğinden aynı anda ortadan kaldırdığı şeklinde genel bir sonuç doğurmayabilir.

Ancak üretim tesisinin artık ilgili arazide hukuken işletilememesi bağlantı ve üretim faaliyeti bakımından ciddi sonuçlar yaratabilir.

Bu nedenle kira uyuşmazlığı enerji mevzuatı boyutuyla eş zamanlı yönetilmelidir.

Lisanssız GES’te Arazi Kira Sözleşmesi Feshi Neden Daha Kritik Olabilir?

Lisanssız GES yatırımlarında üretim tesisi belirli bir bağlantı süreci sonucunda kurulmaktadır.

2026 tarihli güncel düzenlemelerde de üretim tesisinin bağlantısına ve tesiste yapılacak değişikliklere ilişkin ayrıntılı hükümler bulunmaktadır.

Bu nedenle arazi kaybının yalnızca taşınmaz hukuku sorunu olduğu düşünülmemelidir.

Yanlış yönetilen bir arazi uyuşmazlığı yatırımcının bağlantı ve üretim imkanlarını da etkileyebilir.

Lisanslı GES’te Arazi Kirası Sona Ererse Ne Olur?

Lisanslı projelerde sorun daha da ciddi hale gelebilir.

Üretim lisansı belirli bir tesis ve proje yapısıyla bağlantılıdır.

Yatırımcının üretim tesisinin bulunduğu araziyi kullanma hakkını kaybetmesi lisans yükümlülüklerinin yerine getirilmesini etkileyebilir.

Bu nedenle lisanslı GES yatırımlarında arazi hakkının lisans süresine uyumlu ve güçlü şekilde güvence altına alınması gerekir.

Arazi Sahibi Kira Bedelini Tek Taraflı Artırabilir mi?

Sözleşmede belirlenen kira artış mekanizması incelenmelidir.

Arazi sahibi yalnızca GES’in yüksek gelir elde ettiğini düşünerek;

“Bu santral çok kazanıyor, artık kirayı beş kat ödeyin.”

şeklinde tek taraflı bir değişiklik yapamaz.

Ancak kira bedelinin belirlenmesi veya uyarlanmasına ilişkin kanuni ve sözleşmesel imkanlar somut olaya göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Arazi Sahibi “Daha Fazla Kira Vermezseniz Sözleşmeyi Feshederim” Diyebilir mi?

Böyle bir talebin hukuki sonucu sözleşmeye göre değerlendirilmelidir.

Özellikle yatırım tamamlandıktan sonra yatırımcının araziye bağımlı hale gelmesi nedeniyle arazi sahibinin pazarlık gücü önemli ölçüde artabilir.

Bu nedenle GES kira sözleşmelerinde kira artış formülünün başlangıçta açık şekilde belirlenmesi son derece önemlidir.

Kira Sözleşmesi Erken Feshedilirse Yatırımcı Tazminat İsteyebilir mi?

Feshin haksız olması ve diğer sorumluluk şartlarının oluşması halinde yatırımcının zararlarının tazmini gündeme gelebilir.

Zarar kalemleri somut olaya göre;

söküm maliyeti,

yeniden kurulum maliyeti,

üretim kaybı,

finansman maliyeti,

boşa çıkan yatırım,

ek proje giderleri

gibi kalemleri içerebilir.

Ancak her zarar kaleminin nedensellik bağı ve ispatı ayrıca değerlendirilmelidir.

Yatırımın Kalan Ekonomik Ömrü Tazminatta Önemli midir?

Evet.

Örneğin 25 yıllık işletme beklentisiyle kurulmuş bir GES’in üçüncü yılında haksız arazi müdahalesi nedeniyle işletilemez hale gelmesi ile 24. yılında sona ermesi aynı ekonomik sonucu doğurmaz.

Bu nedenle zarar hesabında santralin;

yaşı,

kalan ekonomik ömrü,

üretim kapasitesi,

finansman yapısı,

söküm ve yeniden kurulum imkanları

önem taşıyabilir.

Üretim Kaybı Tazminatı Talep Edilebilir mi?

Şartları oluştuğunda gündeme gelebilir.

Örneğin arazi sahibinin haksız müdahalesi nedeniyle GES altı ay boyunca elektrik üretememiş olabilir.

Bu durumda santralin normal şartlarda üreteceği enerji teknik olarak hesaplanabilir.

Ancak;

ışınım,

şebeke kesintileri,

availability,

diğer teknik kayıplar

dikkate alınarak gerçek üretim kaybı belirlenmelidir.

Söküm Maliyetini Kim Öder?

Öncelikle kira sözleşmesi incelenmelidir.

İyi hazırlanmış GES arazi kira sözleşmelerinde;

santralin kim tarafından söküleceği,

söküm süresi,

arazinin nasıl eski hale getirileceği,

söküm masraflarının kime ait olacağı

açıkça düzenlenmelidir.

Bu hükümlerin bulunmaması ciddi uyuşmazlıklara yol açabilir.

Arazi Eski Haline Getirilmek Zorunda mı?

Kira ilişkisinin sona ermesi halinde kiralananın geri verilmesine ilişkin genel hükümler önem taşır.

Ancak GES sahasında;

beton temeller,

kazıklar,

kablo kanalları,

yollar,

trafo temelleri,

çitler

bulunabilir.

Bunların hangilerinin kaldırılacağı ve arazinin hangi seviyede eski hale getirileceği sözleşmede ayrıntılı olarak düzenlenmelidir.

Arazi Sahibi Santralin Kendisine Bırakılmasını Talep Edebilir mi?

Bu konuda sözleşme son derece önemlidir.

Bazı uzun dönemli proje sözleşmelerinde süre sonunda tesislerin bedelsiz veya belirli bedelle arazi sahibine devredilmesi öngörülebilir.

Böyle bir hüküm yoksa santralin otomatik olarak arazi sahibine bırakılacağı varsayılmamalıdır.

Kira Sözleşmesinde “Santral Süre Sonunda Arazi Sahibine Kalır” Yazıyorsa Ne Olur?

Bu hükmün kapsamı ve geçerliliği somut sözleşme üzerinden incelenmelidir.

Özellikle;

hangi ekipmanların devredileceği,

devir bedeli,

çalışır durumda teslim yükümlülüğü,

garanti hakları,

vergi sonuçları

açık şekilde düzenlenmelidir.

Banka Finansmanlı GES’te Kira Sözleşmesi Feshi Bankayı Etkiler mi?

Evet, ciddi şekilde etkileyebilir.

Proje finansmanında bankanın temel güvencelerinden biri santralin uzun dönemli üretim yapabilmesidir.

Arazi kullanım hakkının kaybedilmesi;

kredi geri ödeme kapasitesini,

teminat paketini,

projenin değerini

doğrudan etkileyebilir.

Bu nedenle bankalar genellikle arazi sözleşmelerinin kredi vadesine uygun olmasını ister.

Bankaya Step-in Hakkı Verilebilir mi?

Büyük projelerde arazi sözleşmelerinde finansör lehine belirli step-in mekanizmaları düşünülebilir.

Örneğin yatırımcının kira borcunu ödememesi halinde sözleşme doğrudan feshedilmeden önce bankaya bildirim yapılması ve ihlalin giderilmesi için süre verilmesi kararlaştırılabilir.

Bu mekanizma projenin finansman açısından korunmasına yardımcı olabilir.

Arazi Kira Sözleşmesinde Fesih Öncesi İhtar Süresi Olmalı mı?

GES yatırımlarında son derece önemlidir.

Küçük bir sözleşme ihlalinin milyonlarca liralık yatırımın kaybına yol açmaması için sözleşmede;

ihlal bildirimi,

düzeltme süresi,

fesih bildirimi

mekanizmaları açık şekilde düzenlenmelidir.

Örneğin yatırımcıya ihlali gidermesi için belirli bir cure period verilebilir.

GES Arazi Kira Sözleşmesinde Olması Gereken 20 Kritik Madde

1. Kira süresi.
2. Kira başlangıç tarihi.
3. GES geliştirme dönemi.
4. Kira bedeli.
5. Kira artış formülü.
6. Erken fesih şartları.
7. İhtar ve düzeltme süresi.
8. Tapuya şerh hükümleri.
9. Üst hakkı düzenlemesi.
10. Panel ve ekipman mülkiyeti.
11. Santral söküm hakkı.
12. Söküm maliyetleri.
13. Arazinin eski hale getirilmesi.
14. Enerji nakil hattı ve geçiş hakları.
15. Yol ve ulaşım hakkı.
16. Finansör step-in hakkı.
17. Arazi satılırsa sözleşmenin durumu.
18. Miras ve halefiyet hükümleri.
19. Sözleşme sonunda santralin durumu.
20. Uyuşmazlık çözüm mekanizması.

GES Arazi Kira Sözleşmesi Feshedildiğinde İlk 15 Adım

1. Fesih bildirimini inceleyin.

Feshin hukuki dayanağı belirlenmelidir.

2. Kira sözleşmesini kontrol edin.

Erken fesih ve ihbar hükümleri tespit edilmelidir.

3. Tapu kayıtlarını inceleyin.

Kira şerhi veya üst hakkı bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

4. Santral ekipmanlarının mülkiyetini belirleyin.

Panel, inverter ve diğer ekipmanların hukuki durumu tespit edilmelidir.

5. Arazi sahibinin fiili müdahalesini belgeleyin.

Sahaya giriş engelleniyorsa deliller korunmalıdır.

6. Üretim verilerini yedekleyin.

SCADA ve sayaç kayıtları saklanmalıdır.

7. Üretim kaybını kayıt altına alın.

Santral durursa zarar hesabı için veri oluşturulmalıdır.

8. Bağlantı belgelerini inceleyin.

Arazi uyuşmazlığının enerji piyasası haklarına etkisi belirlenmelidir.

9. Finansman sözleşmesini kontrol edin.

Bankaya bildirim yükümlülüğü bulunabilir.

10. Sigorta poliçelerini inceleyin.

Müdahalenin veya hasarın poliçe kapsamı araştırılmalıdır.

11. İhtiyati tedbir ihtiyacını değerlendirin.

Acil müdahale gerekiyorsa hukuki koruma yolları incelenmelidir.

12. Söküm seçeneğini teknik olarak değerlendirin.

Ekipmanların sökülmesi halinde maliyet belirlenmelidir.

13. Yeni arazi seçeneğini değerlendirin.

Ancak enerji piyasası izinlerinin otomatik taşınacağı varsayılmamalıdır.

14. Zarar hesabı hazırlayın.

Üretim, finansman ve diğer zararlar hesaplanmalıdır.

15. Dava ve müzakere stratejisini birlikte belirleyin.

GES’in ekonomik değeri korunmaya çalışılmalıdır.

GES Arazi Kirasında Yatırımcıların En Sık Yaptığı 15 Hata

1. 20 yıllık yatırım için kısa süreli kira sözleşmesi yapmak.
2. Kira sözleşmesini tapu boyutuyla değerlendirmemek.
3. Üst hakkı seçeneğini hiç incelememek.
4. Arazi satışı ihtimalini düzenlememek.
5. Mirasçıları ve halefleri düşünmemek.
6. Erken fesih hükümlerini belirsiz bırakmak.
7. Cure period düzenlememek.
8. Panel mülkiyetini açıkça yazmamak.
9. Söküm hakkını düzenlememek.
10. Arazinin eski hale getirilmesini düzenlememek.
11. Kira artış formülünü belirsiz bırakmak.
12. Finansör step-in mekanizması kurmamak.
13. Enerji nakil hattı geçiş haklarını güvenceye almamak.
14. Sözleşme sona erdiğinde santralin ne olacağını yazmamak.
15. Milyonlarca liralık yatırıma rağmen standart arazi kira sözleşmesi kullanmak.

Sıkça Sorulan Sorular

1. GES arazi kira sözleşmesi feshedilirse santral otomatik olarak arazi sahibinin mi olur?

Hayır. Ekipmanların ve tesislerin hukuki durumu kira sözleşmesi, tapu kayıtları, varsa üst hakkı ve ilgili mülkiyet hükümleri üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.

2. Arazi sahibi kira sözleşmesini istediği zaman feshedebilir mi?

Her durumda hayır. Sözleşmenin süresi, fesih hükümleri ve kanuni şartlar incelenmelidir.

3. Arazi sahibi GES panellerini sökebilir mi?

Uyuşmazlık nedeniyle santrale tek taraflı fiili müdahale ciddi hukuki ve tazminat riskleri yaratabilir.

4. Kira biterse GES sökülmek zorunda mı?

Sözleşmedeki sona erme ve söküm hükümlerine göre değerlendirilmelidir. Tesisin arazi sahibine devri öngörülmüş de olabilir.

5. GES başka araziye taşınabilir mi?

Fiziksel ekipmanların taşınabilmesi enerji piyasası haklarının otomatik taşınabileceği anlamına gelmez. Yeni tesis yeri ve bağlantı süreçleri ayrıca değerlendirilmelidir.

6. Üst hakkı varsa kira sözleşmesinin feshi GES’i etkiler mi?

Üst hakkının bağımsızlığı, süresi ve kira sözleşmesiyle ilişkisi incelenmelidir. Kiranın sona ermesi üst hakkını her durumda otomatik sona erdirmeyebilir.

7. Arazi sahibi üretimi engellerse tazminat istenebilir mi?

Haksız müdahale ve diğer sorumluluk şartları bulunuyorsa üretim kaybı ve diğer zararlar bakımından tazminat talebi gündeme gelebilir.

8. Arazi satılırsa GES yatırımcısı çıkarılabilir mi?

Yeni malikin hukuki durumu kira sözleşmesi ve ilgili kanuni hükümler çerçevesinde değerlendirilmelidir. Tapu sicilindeki korumalar bu nedenle önemlidir.

9. GES arazi kirası kaç yıllık yapılmalıdır?

Tek bir süre bütün projeler için uygun değildir. Ancak kira süresinin yatırımın geliştirme, finansman ve ekonomik işletme dönemini karşılayacak şekilde planlanması gerekir.

10. GES arazi kira sözleşmesi tapuya şerh edilmeli mi?

Uzun dönemli ve yüksek bedelli yatırımlarda üçüncü kişilere karşı koruma bakımından tapuya şerh seçeneğinin hukuki olarak değerlendirilmesi önemlidir.

GES Arazi Kira Sözleşmesinde En Büyük Risk Araziyi Değil, Yatırımı Kaybetmektir

GES yatırımcısı açısından arazi kirası sıradan bir kira ilişkisi değildir.

Yatırımcı birkaç dönüm araziyi kullanmak için değil, bu arazi üzerinde 20-30 yıl gelir üretmesi beklenen milyonlarca liralık bir enerji tesisi kurmak için kira sözleşmesi yapmaktadır.

Bu nedenle kira sözleşmesinin sona ermesi yalnızca taşınmazın tahliyesi anlamına gelmeyebilir.

Yanlış hazırlanmış bir kira sözleşmesi;

GES’in işletilememesine,

panellerin sökülmesine,

üretimin durmasına,

finansman yükünün devam etmesine,

bağlantı haklarının riske girmesine,

milyonlarca liralık tazminat uyuşmazlığına

neden olabilir.

Özellikle Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde geliştirilen arazi tipi GES yatırımlarında arazi kullanım hakkının yatırım yapılmadan önce hukuken güvence altına alınması gerekir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından GES arazi uyuşmazlıklarında yapılan hukuki incelemelerde kira sözleşmesi, tapu kayıtları, üst hakkı, fesih şartları, ekipman mülkiyeti, söküm hükümleri, bağlantı hakları, üretim kaybı ve yatırımcının tazminat hakları birlikte değerlendirilmektedir.

GES Arazinizin Kira Sözleşmesi Feshedildiyse Santrali Sökmeden Önce Hukuki Durumu İnceleyin

GES projenizde;

arazi sahibi kira sözleşmesini feshettiyse,

yüksek kira artışı talep ediliyorsa,

sahaya girişiniz engelleniyorsa,

arazi sahibi panellerin kaldırılmasını istiyorsa,

santralin arazi sahibine ait olduğu iddia ediliyorsa,

kira süresi dolmak üzereyse,

GES’in başka araziye taşınması düşünülüyorsa

yalnızca kira sözleşmesinin değil enerji piyasası ve tapu boyutunun da birlikte değerlendirilmesi gerekir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık, GES arazi kira sözleşmeleri, üst hakkı kurulması, kira sözleşmesinin feshi, tahliye uyuşmazlıkları, santral ve ekipman mülkiyeti, GES söküm uyuşmazlıkları, üretim kaybı tazminatları ve yatırımcı haklarının korunması alanlarında hukuki destek sunmaktadır.

GES’in kurulu olduğu araziye ilişkin fesih, tahliye veya kira uyuşmazlığı yatırımınızı tehlikeye sokuyorsa, santralin ve arazi kullanım hakkının korunmasına yönelik hukuki seçeneklerin değerlendirilmesi için Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve hukuk ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.

Telefon: 0312 434 22 22
Mobil: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara