GES EPC Sözleşmesinde Üretim Garantisi Tutmazsa Ne Yapılabilir? 2026 Güncel Hukuki Rehber

GES yatırımlarında EPC yüklenicisinin temel yükümlülüğü yalnızca güneş panellerini ve inverterleri kurarak tesisi fiziksel olarak tamamlamak değildir. Özellikle anahtar teslim GES EPC sözleşmelerinde, yüklenici belirli bir kurulu güç, Performance Ratio (PR), availability, yıllık enerji üretimi veya teknik performans seviyesini garanti etmiş olabilir. Santral tamamlandığı hâlde sözleşmede taahhüt edilen üretim seviyesine ulaşamıyorsa yatırımcı açısından Performance Liquidated Damages (Performance LD), ayıbın giderilmesi, ekipman değişimi, bedel indirimi, zararların tazmini ve ağır durumlarda sözleşmenin sona erdirilmesi gibi hukuki yollar gündeme gelebilir.

Ancak düşük üretim tek başına EPC yüklenicisinin sorumluluğunu kanıtlamaz. Güneş ışınımının beklenen seviyenin altında kalması, şebeke kesintileri, curtailment, aşırı kirlenme, yatırımcının işletme hataları veya mücbir sebep niteliğindeki olaylar üretimi etkileyebilir. Buna karşılık düşük üretim; hatalı mühendislik, ayıplı panel, inverter arızası, yanlış DC/AC oranı, yüksek kablo kayıpları veya EPC yüklenicisinin başka bir kusurundan kaynaklanıyorsa sonuç tamamen değişebilir.

Bu nedenle GES üretim garantisi uyuşmazlıklarında önce kaybın teknik nedeni, ardından sözleşmesel sorumluluk belirlenmelidir.

GES EPC Sözleşmesinde Üretim Garantisi Nedir?

Üretim garantisi, EPC yüklenicisinin tamamlanan santralin belirli performans kriterlerini sağlayacağını taahhüt etmesidir.

Ancak bütün EPC sözleşmelerinde üretim garantisi aynı biçimde düzenlenmez. Bir sözleşmede yıllık enerji üretimi doğrudan MWh olarak garanti edilirken başka bir sözleşmede yalnızca Performance Ratio garanti edilebilir.

Örneğin sözleşmede:

Guaranteed Annual Energy Production: 25.000 MWh

şeklinde doğrudan yıllık üretim garantisi bulunabilir.

Başka bir projede ise:

Guaranteed Performance Ratio: %82

düzenlemesi yapılmış olabilir.

Bu iki garanti aynı değildir. Bu nedenle yatırımcının yalnızca fizibilite raporunda yazan yıllık üretime bakarak EPC yüklenicisinden tazminat talep etmesi her durumda mümkün olmayabilir.

Fizibilite Raporundaki Üretim Tahmini Garanti Sayılır mı?

Her zaman değil.

GES projelerinde yatırım öncesinde P50, P75 veya P90 enerji üretim tahminleri hazırlanabilir. Banka finansman modellerinde de bu tahminler kullanılabilir.

Ancak bir danışmanın fizibilite raporunda:

“Beklenen yıllık üretim 30.000 MWh’dir.”

yazması, EPC yüklenicisinin otomatik olarak 30.000 MWh üretim garantisi verdiği anlamına gelmez.

EPC yüklenicisinin sorumluluğunun doğabilmesi için sözleşmedeki Performance Guarantee Schedule, Technical Specification, Guaranteed Performance Parameters ve Acceptance Test hükümleri incelenmelidir.

P50 ve P90 Üretim Tahmini Ne Anlama Gelir?

P50, belirli modelleme varsayımları altında üretimin bu değerin üzerinde veya altında gerçekleşmesine ilişkin yaklaşık orta olasılık seviyesini ifade eden istatistiksel bir tahmindir. P90 ise finansman açısından daha ihtiyatlı bir senaryo olarak kullanılabilir.

Bunlar esas itibarıyla tahmindir.

Dolayısıyla:

P50 üretimi = EPC garantisi

şeklinde doğrudan bir eşitlik kurulamaz.

Ancak EPC sözleşmesi P50 modelindeki belirli değeri açıkça garanti edilen üretim olarak kabul etmişse durum farklıdır.

Performance Ratio Garantisi Nedir?

GES EPC sözleşmelerinde en sık kullanılan performans kriterlerinden biri Performance Ratio (PR) değeridir.

PR, santralin belirli çevresel koşullar altında teorik olarak ulaşabileceği üretim ile gerçekleşen performansı karşılaştırmaya yarayan teknik bir göstergedir.

Örneğin EPC yüklenicisi %82 PR garanti etmiş ancak performans testinde düzeltilmiş PR %77 olarak ölçülmüşse sözleşmedeki Performance LD mekanizması gündeme gelebilir.

Ancak PR hesaplamasında hangi ışınım sensörünün kullanılacağı, sıcaklık düzeltmesi, grid outage, curtailment, availability ve diğer exclusion’ların nasıl değerlendirileceği sözleşmede açıkça belirlenmelidir.

Santral Beklenenden Az Üretiyorsa İlk Olarak Ne Yapılmalıdır?

İlk yapılması gereken EPC yüklenicisine doğrudan tazminat faturası göndermek değil, teknik kayıp analizi yaptırmaktır.

Santralin neden düşük üretim yaptığı belirlenmelidir.

Örneğin kaybın %3’ü panel kirliliğinden, %2’si inverter availability sorunundan, %1’i şebeke kesintilerinden ve %4’ü EPC tasarım hatasından kaynaklanıyor olabilir.

Bu durumda bütün %10’luk kaybın yükleniciden talep edilmesi hukuken ve teknik olarak doğru olmayabilir.

Üretim Kaybının EPC Yüklenicisinden Kaynaklandığı Nasıl İspatlanır?

İspatta SCADA verileri büyük önem taşır.

Bunun yanında meteoroloji istasyonu kayıtları, pyranometer verileri, inverter logları, panel flash testleri, I-V curve ölçümleri, termografi ve EL testleri, availability kayıtları, şebeke kesinti kayıtları ve bağımsız mühendis raporları kullanılabilir.

Ayrıca sözleşmedeki enerji modelinin güncel meteorolojik koşullara göre yeniden çalıştırılması gerekebilir.

Amaç:

“Santral az üretti.”

demek değil,

“EPC yüklenicisinin sorumluluğundaki teknik eksiklik nedeniyle santral X MWh daha az üretti.”

sonucunu ortaya koyabilmektir.

Ayıplı Paneller Üretim Garantisinin Tutmamasına Neden Olursa Ne Olur?

Panel performansındaki eksiklik EPC yüklenicisinin sorumluluk alanındaysa hem ekipman garantisi hem EPC performans garantisi gündeme gelebilir.

Örneğin sözleşmede 580 Wp paneller öngörülmüş ancak paneller yapılan bağımsız testlerde sözleşmedeki toleransların altında performans gösteriyorsa yatırımcı ayıbın giderilmesini veya şartlarına göre panel değişimini talep edebilir.

Türk Borçlar Kanunu’nun eser sözleşmesine ilişkin hükümleri kapsamında yüklenicinin ayıptan sorumlu olduğu hâllerde iş sahibine bedel indirimi, ücretsiz onarım ve belirli şartlarda sözleşmeden dönme gibi seçimlik haklar tanınmıştır. Ayrıca genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı da saklıdır. (yediemin.net)

İnverter Sorunları Nedeniyle Üretim Garantisi Tutmazsa Ne Olur?

İnverter arızası, düşük availability, aşırı clipping veya yanlış inverter boyutlandırması üretim garantisinin sağlanamamasına neden olabilir.

Burada sorunun niteliği ayrıştırılmalıdır.

İnverterin kendisi üretim hatalıysa üretici warranty’si; inverter EPC yüklenicisi tarafından yanlış seçilmişse EPC tasarım sorumluluğu; bakım yapılmadığı için arızalanmışsa O&M sorumluluğu gündeme gelebilir.

Turnkey EPC sözleşmesinde inverter seçimi ve sistem tasarımı EPC yüklenicisine bırakılmışsa yüklenicinin:

“İnverter üreticisinin problemi.”

savunması her durumda yatırımcıya karşı sorumluluğunu ortadan kaldırmayabilir.

Yanlış DC/AC Oranı Nedeniyle Üretim Kaybı Oluşursa Kim Sorumludur?

GES tasarımında DC/AC oranı önemli mühendislik parametrelerinden biridir.

Yüksek DC/AC oranı belirli ekonomik gerekçelerle bilinçli olarak tercih edilebilir. Ancak yanlış tasarım nedeniyle sözleşmede öngörülenden çok daha yüksek clipping kaybı meydana geliyorsa EPC mühendislik sorumluluğu gündeme gelebilir.

Bu nedenle uyuşmazlıkta yalnızca kullanılan ekipmanların sağlam olup olmadığına değil, GES’in bütünsel mühendislik tasarımına bakılmalıdır.

Kablo ve Trafo Kayıpları Üretim Garantisine Dahil midir?

Sözleşmeye göre değişir.

Üretim garantisinin hangi ölçüm noktasında değerlendirileceği son derece önemlidir.

Örneğin üretim inverter AC çıkışında mı, ana sayaçta mı yoksa Point of Interconnection (POI) seviyesinde mi ölçülecektir?

Kablo, trafo ve yardımcı tüketim kayıplarının garanti hesabına dahil edilip edilmediği sözleşmede belirlenmelidir.

Bu nedenle measurement point üretim garantisinin en kritik hükümlerinden biridir.

Şebeke Kesintileri EPC Üretim Garantisi Hesabından Düşülür mü?

Çoğu sözleşmede EPC yüklenicisinin kontrolü dışındaki şebeke kesintileri belirli şartlarla garanti hesabından çıkarılır.

Örneğin santral teknik olarak üretime hazırken şebeke işletmecisi nedeniyle 50 saat üretim yapamamışsa bu kaybın EPC yüklenicisine yüklenmesi hakkaniyetli olmayabilir.

Ancak sözleşmede exclusion hesaplama yönteminin açık olması gerekir.

Özellikle Grid Unavailability, Curtailment, Force Majeure ve Employer-Caused Downtime kavramlarının nasıl hesaplanacağı belirlenmelidir.

Curtailment Üretim Garantisi Hesabında Nasıl Değerlendirilir?

Santral teknik olarak üretim yapabilecek durumda olduğu hâlde sistem işletmecisinin talimatıyla üretimin sınırlandırılması EPC yüklenicisinin teknik performansından farklıdır.

Bu nedenle curtailment nedeniyle kaybedilen enerji çoğu EPC sözleşmesinde performans hesabında düzeltilebilir.

Ancak bunun için gerçek curtailment süresi ve kayıp enerji miktarı güvenilir verilerle belirlenmelidir.

Hava Beklenenden Daha Bulutluysa EPC Yüklenicisi Sorumlu Olur mu?

Kural olarak salt güneş ışınımının düşük olması EPC yüklenicisinin kusuru değildir.

Bu nedenle üretim garantileri çoğu zaman gerçek meteorolojik veriler kullanılarak normalize edilir.

Örneğin model 2.000 kWh/m² yıllık ışınım varsaymış ancak gerçekleşen ışınım 1.850 kWh/m² olmuşsa doğrudan nominal yıllık üretim karşılaştırması yapılması yanıltıcı olabilir.

Bu nedenle iyi hazırlanmış EPC sözleşmelerinde weather correction methodology bulunmalıdır.

Performance Test Nasıl Yapılmalıdır?

Performans testinin yöntemi sözleşmede ayrıntılı şekilde düzenlenmelidir.

Test süresi, kullanılacak sensörler, veri kalitesi kriterleri, minimum irradiation threshold, availability düzeltmeleri, sıcaklık düzeltmeleri ve excluded events açıkça tanımlanmalıdır.

Aksi hâlde yatırımcı ile yüklenici aynı SCADA verilerini kullanarak tamamen farklı PR sonuçlarına ulaşabilir.

Büyük GES projelerinde testlerin Independent Engineer gözetiminde gerçekleştirilmesi uyuşmazlık riskini azaltabilir.

Performance Test Başarısız Olursa Ne Olur?

Sözleşmede genellikle yükleniciye düzeltme hakkı verilir.

Yüklenici arızalı inverteri değiştirebilir, panel sorunlarını giderebilir, kablo bağlantılarını düzeltebilir veya başka teknik iyileştirmeler gerçekleştirebilir.

Daha sonra re-test yapılır.

Santral ikinci testte garanti değerini sağlarsa problem çözülebilir.

Ancak tekrar yapılan testlerde de minimum performans seviyesi sağlanamıyorsa Performance LD veya daha ağır sözleşmesel yaptırımlar devreye girebilir.

Performance Liquidated Damages Nasıl Uygulanır?

GES EPC sözleşmelerinde üretim garantisinin altında kalan performans için önceden belirlenmiş tazminat formülü bulunabilir.

Örneğin:

Guaranteed PR: %82
Actual Adjusted PR: %79
Shortfall: %3

Sözleşme her %0,1 PR eksikliği için belirli bir Performance LD öngörmüşse tazminat bu formülle hesaplanabilir.

Bu mekanizma yatırımcı açısından önemlidir; çünkü her durumda 20-25 yıllık gelir kaybının tek tek ispatlanması yerine önceden kararlaştırılmış ekonomik sonuç uygulanabilir.

Performance LD’nin Bir Üst Sınırı Olabilir mi?

Evet. EPC sözleşmelerinde Performance LD genellikle bir cap’e tabidir.

Örneğin toplam Performance LD:

EPC Contract Price’ın %10’u

ile sınırlandırılmış olabilir.

Ancak performans eksikliği çok büyükse yalnızca %10 tazminat yatırımcıyı ekonomik olarak korumayabilir.

Bu nedenle sözleşmede ayrıca Minimum Performance Threshold bulunması önemlidir.

Minimum Performance Threshold Nedir?

Santralin yatırımcı tarafından kabul edilmek zorunda olmadığı minimum performans seviyesidir.

Örneğin:

Guaranteed PR: %82
Minimum Acceptable PR: %76

olarak düzenlenebilir.

PR %80 çıkarsa Performance LD uygulanabilir.

Ancak PR %74 çıkarsa sistem minimum performans eşiğinin altında kaldığından yatırımcı daha ağır sözleşmesel haklarını kullanabilir.

Bu mekanizma, ciddi şekilde düşük performans gösteren bir santralin yalnızca LD ödenerek yatırımcıya bırakılmasını önlemeyi amaçlar.

Üretim Garantisi Tutmazsa Bedel İndirimi İstenebilir mi?

Sözleşmenin hukuki niteliğine ve somut ayıba göre mümkün olabilir.

TBK m.475 kapsamında iş sahibi, yüklenicinin ayıptan sorumlu olduğu durumlarda eseri alıkoyup ayıp oranında bedel indirimi isteyebilir. Aşırı masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere ücretsiz onarım da talep edilebilir. (yediemin.net)

Ancak kapsamlı EPC sözleşmelerinde özel Performance LD ve warranty mekanizmalarının kanuni seçimlik haklarla ilişkisi ayrıca incelenmelidir.

Eksikliğin Giderilmesi Talep Edilebilir mi?

Evet.

Yatırımcı açısından çoğu zaman en değerli çözüm tazminat değil, santralin sözleşmedeki performansa ulaştırılmasıdır.

Örneğin EPC yüklenicisinden:

arızalı inverterlerin değiştirilmesi, düşük performanslı panel gruplarının yenilenmesi, kablo kesitlerinin düzeltilmesi veya başka teknik iyileştirmelerin yapılması istenebilir.

TBK m.475 de şartları gerçekleştiğinde ücretsiz onarım hakkı tanımaktadır. (yediemin.net)

EPC Yüklenicisi Düzeltme Yapmazsa Üçüncü Kişiye Yaptırılabilir mi?

Şartlarına göre mümkündür.

TBK’nın eser sözleşmesine ilişkin düzenlemelerinde, eserin yüklenicinin kusuru nedeniyle ayıplı veya sözleşmeye aykırı meydana getirileceğinin açıkça görülmesi durumunda iş sahibinin uygun süre vererek aykırılığın giderilmesini istemesine; aksi durumda masrafları yükleniciye ait olmak üzere onarımın veya işe devamın üçüncü kişiye verilmesine ilişkin mekanizma bulunmaktadır. (yediemin.net)

Bununla birlikte EPC sözleşmesindeki cure, step-in ve third-party correction hükümleri ayrıca uygulanmalıdır.

Gerçek Üretim Kaybı Ayrıca Talep Edilebilir mi?

Şartlarına göre gündeme gelebilir.

Örneğin santral sözleşmedeki teknik ayıp nedeniyle iki yıl boyunca yıllık 3.000 MWh eksik üretmiş olabilir.

Ancak sözleşmede:

“Performance LD shall be the Owner’s sole and exclusive remedy for failure to achieve the Guaranteed Performance.”

hükmü bulunuyorsa ek üretim kaybı talebi önemli ölçüde tartışmalı hâle gelebilir.

Bu nedenle sole and exclusive remedy, loss of revenue, loss of profit, consequential damages ve liability cap hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

Üretim Kaybı Nasıl Hesaplanır?

En sağlıklı hesaplama gerçek meteorolojik koşullara göre santralin üretmesi gereken enerji ile fiilî üretimin karşılaştırılmasıdır.

Örneğin bağımsız teknik analiz sonucunda:

Düzeltilmiş beklenen üretim: 30.000 MWh
Fiilî üretim: 27.500 MWh
EPC kaynaklı teknik kayıp: 1.800 MWh
Diğer dış faktörlerden kaynaklanan kayıp: 700 MWh

tespit edilmiş olabilir.

Bu durumda EPC yüklenicisine yöneltilecek iddianın temelini 2.500 MWh toplam fark değil, teknik olarak yükleniciye atfedilebilen 1.800 MWh oluşturabilir.

Elektrik Satış Geliri Kaybı Nasıl Hesaplanır?

EPC kaynaklı net MWh kaybı belirlendikten sonra ilgili dönemde yatırımcının bu elektriği hangi fiyatla satacağı incelenir.

İkili anlaşma, piyasa satış modeli veya projenin tabi olduğu başka gelir mekanizmaları dikkate alınabilir.

Ancak gelecekteki 15-20 yıllık üretim kayıplarının hesaplanması çok daha karmaşıktır.

Degradasyon, elektrik fiyatları, iskonto oranları ve santralin kalan ekonomik ömrü gibi faktörlerin değerlendirilmesi gerekebilir.

Performance Bond Kullanılabilir mi?

Sözleşme ve teminat mektubunun şartları uygunsa gündeme gelebilir.

Özellikle yüklenicinin performance testlerini geçememesi ve sözleşmedeki cure yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda Performance Security önem kazanır.

Ancak teminatın vadesi mutlaka kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlık devam ederken teminat mektubunun süresinin dolmasına izin verilmesi yatırımcı açısından ciddi hak kaybı yaratabilir.

Retention Bedeli Tutulabilir mi?

EPC sözleşmesinde retention mekanizması varsa performans testlerinin başarıyla tamamlanmasına kadar belirli tutarın yatırımcı tarafından tutulması mümkün olabilir.

Örneğin EPC bedelinin son %5’inin Final Acceptance Certificate sonrasında ödeneceği kararlaştırılmış olabilir.

Santral performans testini geçmemişse yüklenici son hakedişin ödenmesini talep ederken yatırımcı sözleşmedeki retention hükümlerine dayanabilir.

Final Acceptance Certificate Hemen İmzalanmalı mı?

Üretim veya PR garantisi sağlanmamışsa çekincesiz nihai kabul belgesi imzalanması risklidir.

Belge imzalanacaksa unresolved defects, pending performance tests ve yatırımcının Performance LD/tazminat haklarının saklı tutulup tutulmayacağı değerlendirilmelidir.

TBK m.477 uyarınca eserin kabulü ayıp sorumluluğu bakımından önemli hukuki sonuçlar doğurabilir; sonradan ortaya çıkan ayıpların ise gecikmeksizin yükleniciye bildirilmesi gerekir. (yediemin.net)

Bu nedenle EPC’nin ticari kabulü ile EPDK/Bakanlık nezdindeki tesis kabulünün birbirine karıştırılmaması gerekir.

Bakanlık Geçici Kabulünün Yapılması EPC Üretim Garantisini Sona Erdirir mi?

Hayır. Bunlar farklı hukuki ilişkilerdir.

EPDK’nın güncel açıklamasına göre üretim tesisi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yapılan geçici kabul tarihinde tamamlanmış kabul edilmekte ve bu tarih tesisin işletmeye geçtiği tarihe karşılık gelmektedir. (EPDK)

Ancak kamu hukuku bakımından geçici kabulün gerçekleştirilmiş olması, EPC yüklenicisinin özel hukuk sözleşmesindeki Performance Guarantee, Defects Liability veya Warranty yükümlülüklerini kendiliğinden sona erdirmez.

Üretim Lisansındaki Yıllık Üretim Miktarı EPC Garantisi midir?

Hayır. Bu iki kavram birbirinden ayrılmalıdır.

EPDK, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim lisanslarına tesisin mevcut kurulu gücü ile üretebileceği yıllık azami üretim miktarını derç etmektedir. (EPDK)

Bu düzenleyici değer ile EPC sözleşmesinde yüklenici tarafından üstlenilen özel hukuk kaynaklı Guaranteed Annual Energy Production veya PR garantisi aynı hukuki kavram değildir.

Dolayısıyla lisans üzerindeki değerin altında üretim gerçekleşmesi otomatik olarak EPC yüklenicisinin sözleşmeye aykırı davrandığı anlamına gelmez.

Üretim Garantisi Tutmazsa EPC Sözleşmesi Feshedilebilir mi?

Her performans eksikliği fesih hakkı doğurmaz.

Örneğin %82 yerine %81,5 PR gerçekleşmiş ve sözleşme bu fark için Performance LD öngörmüşse doğrudan fesih ölçüsüz olabilir.

Ancak performans Minimum Performance Threshold değerinin altındaysa, yüklenici tekrarlanan testlere rağmen eksikliği gideremiyorsa veya santral ekonomik amacını ciddi biçimde karşılayamıyorsa sözleşmedeki termination hükümleri gündeme gelebilir.

Fesih öncesinde notice ve cure prosedürlerine eksiksiz uyulması önemlidir.

Delil Tespiti Yapılabilir mi?

Özellikle EPC yüklenicisinin teknik eksiklikleri gidermeden önce mevcut durumun değiştirilme ihtimali varsa delil tespiti değerlendirilebilir.

SCADA verilerinin yedeklenmesi, inverter loglarının korunması, meteorolojik ölçümlerin dışa aktarılması, panel seri numaralarının kaydedilmesi ve bağımsız teknik testlerin yapılması önemlidir.

TBK m.474 de taraflardan her birinin giderini karşılayarak eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucunun raporla belirlenmesini isteyebileceğini düzenlemektedir. (yediemin.net)

Tahkim Şartı Varsa Üretim Garantisi Uyuşmazlığı Tahkime Götürülebilir mi?

EPC sözleşmesinde geçerli tahkim şartı varsa üretim garantisi, Performance LD ve zarar uyuşmazlıkları tahkimde çözülebilir.

Uluslararası GES projelerinde ICC, ISTAC veya ad hoc tahkim hükümleriyle karşılaşılabilir.

Ancak sözleşmede tahkimden önce Independent Engineer determination, expert determination, negotiation veya dispute board gibi zorunlu aşamalar bulunabilir.

Özellikle PR hesabının teknik niteliği nedeniyle bazı sözleşmeler önce bağımsız uzman kararı, ardından tahkim öngörmektedir.

2026 Yılında Lisanslı GES Yatırımcılarının Dikkat Etmesi Gereken Bir Diğer Konu

Üretim performansı uyuşmazlığı devam ederken düzenleyici yükümlülükler ihmal edilmemelidir.

EPDK’nın 2026 duyurusuna göre üretim lisansı sahiplerinin, lisanslarına derç edilen toplam kurulu gücün tamamının kabulü yapılana kadar Ocak ve Temmuz dönemlerinde ilerleme raporu sunma yükümlülüğü devam etmektedir. EPDK bu raporları tesis tamamlanma tarihlerine uygun termin programlarının izlenmesi amacıyla kullanmaktadır. (EPDK)

Dolayısıyla EPC uyuşmazlığının devam ediyor olması EPDK’ya karşı yükümlülükleri kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

EPDK Elektrik Piyasası Lisans İşlemleri

GES EPC Üretim Garantisi Uyuşmazlıklarında En Etkili Yol Haritası

Yatırımcı öncelikle EPC sözleşmesindeki garanti değerlerini ve test metodolojisini tespit etmelidir. Ardından gerçek meteorolojik koşullara göre bağımsız performans analizi yapılmalı ve yükleniciye atfedilebilen kayıplar dış faktörlerden ayrıştırılmalıdır.

Sonrasında sözleşmedeki notice prosedürüne uygun şekilde resmi bildirim yapılmalı ve yükleniciye varsa cure/re-test hakkı tanınmalıdır. Performans yine sağlanamazsa Performance LD, ücretsiz düzeltme, ekipman değişimi, bedel indirimi, teminatların kullanılması veya şartları varsa tazminat ve fesih seçenekleri değerlendirilmelidir.

En kritik nokta ise yatırımcının performans eksikliğini fark ettiği hâlde Final Acceptance Certificate imzalaması veya Performance Bond’un süresinin dolmasına izin vermesidir. Büyük GES projelerinde bu iki hata milyonlarca liralık hak kaybına neden olabilir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’daki GES EPC Uyuşmazlıkları

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa merkezli enerji yatırımcılarının Türkiye genelindeki GES projelerinde üretim garantisinin sağlanamaması yalnızca teknik bir performans problemi değildir. Sorun aynı zamanda EPC sözleşmesi, finansman modeli, üretim gelirleri, garanti mekanizmaları ve yatırımın ekonomik değerini doğrudan ilgilendiren kapsamlı bir uyuşmazlığa dönüşebilir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK tarafından GES üretim garantisi uyuşmazlıkları değerlendirilirken EPC sözleşmesi, Guaranteed PR, Annual Energy Production Guarantee, Performance LD, SCADA ve ışınım kayıtları, inverter availability, panel performansı, EPC test prosedürleri, liability cap ve üretim geliri kaybı birlikte değerlendirilmelidir. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından enerji hukuku ve EPC sözleşmeleri kapsamında özellikle performans testleri başarısız olan projelerde teknik delillerin erken aşamada korunması ve yatırımcının sözleşmesel bildirim sürelerini kaçırmaması önem taşımaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. GES beklenen yıllık üretimi yapmazsa EPC yüklenicisi tazminat öder mi?
Her durumda değil. Öncelikle sözleşmede bağlayıcı üretim veya PR garantisi bulunup bulunmadığı ve eksikliğin EPC yüklenicisinin sorumluluk alanından kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirlenmelidir.

2. Fizibilite raporundaki yıllık üretim EPC garantisi sayılır mı?
Kural olarak otomatik biçimde sayılmaz. Fizibilite tahmini ile EPC sözleşmesindeki bağlayıcı Performance Guarantee birbirinden ayrılmalıdır.

3. P50 üretimin altında kalınması EPC yüklenicisini sorumlu yapar mı?
Tek başına hayır. P50 bir enerji tahminidir. EPC sözleşmesinde ayrıca garanti olarak üstlenilmiş olması gerekir.

4. Performance Ratio düşük çıkarsa ne yapılabilir?
Önce sözleşmedeki hesaplama yöntemi kullanılarak düzeltilmiş PR belirlenmelidir. Garanti değeri sağlanmıyorsa cure, re-test ve ardından Performance LD mekanizmaları uygulanabilir.

5. EPC yüklenicisi üretim eksikliğini gidermezse başka firmaya yaptırılabilir mi?
Sözleşme ve kanuni şartların oluşması hâlinde üçüncü kişiye düzeltme yaptırılması gündeme gelebilir. TBK’nın eser sözleşmesine ilişkin hükümleri de belirli durumlarda buna imkân tanımaktadır. (yediemin.net)

6. Üretim kaybı için Performance LD dışında ayrıca tazminat istenebilir mi?
Sözleşmeye bağlıdır. Özellikle sole and exclusive remedy, loss of revenue, consequential damages ve liability cap hükümleri incelenmelidir.

7. Şebeke kesintileri EPC üretim garantisi hesabına dahil edilir mi?
Çoğu EPC sözleşmesinde yüklenicinin kontrolü dışındaki şebeke kesintileri belirli şartlarla düzeltilir veya hesap dışı bırakılır. Kesin sonuç sözleşmedeki exclusion hükümlerine bağlıdır.

8. Geçici kabul yapılmış olması EPC üretim garantisini sona erdirir mi?
Hayır. EPDK/Bakanlık kapsamındaki tesis kabulü ile EPC sözleşmesindeki performans ve garanti yükümlülükleri farklı hukuki süreçlerdir. EPDK’ya göre geçici kabul tesisin işletmeye geçtiği tarihi belirlemektedir. (EPDK)

9. Performance Bond üretim garantisi sağlanmadığında kullanılabilir mi?
Teminat mektubunun metni ve EPC sözleşmesindeki şartlar buna imkân veriyorsa kullanılabilir. Özellikle teminat süresinin dolup dolmadığı kontrol edilmelidir.

10. GES üretim garantisi uyuşmazlığı tahkimde çözülebilir mi?
EPC sözleşmesinde geçerli tahkim şartı varsa Performance Guarantee, Performance LD ve üretim kaybından kaynaklanan tazminat uyuşmazlıkları tahkim yoluyla çözülebilir.

Uzman Hukuki Destek

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren enerji hukuku, GES EPC sözleşmeleri ve üretim garantisi uyuşmazlıkları alanında uzman avukat ile çalışarak yatırım ve sözleşmeden doğan haklarınızı güvence altına alabilirsiniz. GES üretim garantisinin sağlanamaması, Performance Ratio düşüklüğü, EPC Performance LD talepleri, ayıplı panel ve inverter sorunları, availability eksiklikleri, üretim kaybı tazminatı, performance bond kullanılması ve EPC tahkim uyuşmazlıklarında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

GES EPC sözleşmesindeki üretim ve performans garantilerinin incelenmesi, Performance Test sonuçlarının hukuki açıdan değerlendirilmesi, yükleniciye cure ve warranty bildirimlerinin hazırlanması, SCADA ve meteorolojik kayıtların delil olarak korunması, üretim kaybının teknik ve finansal olarak hesaplanması, Performance LD ve diğer tazminat taleplerinin hazırlanması, banka teminatlarının değerlendirilmesi ve uyuşmazlığın müzakere, dava veya tahkim yoluyla çözülmesi konusunda profesyonel hukuki destek alınabilir.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.