GES ve RES Projelerinde O&M Firmasının Kusuru Nedeniyle Üretim Kaybı Nasıl Tahsil Edilir? 2026 Güncel Hukuki Rehber

GES ve RES yatırımlarında santral işletmeye alındıktan sonra yatırımın gelir üretmeye devam etmesi büyük ölçüde doğru işletme ve bakım faaliyetlerine bağlıdır. O&M (Operation & Maintenance) firmasının bakım yapmaması, arızaya geç müdahale etmesi, inverter veya türbin arızasını zamanında gidermemesi, yedek parça teminini geciktirmesi, panel temizliğini ihmal etmesi veya SCADA alarmlarını takip etmemesi ciddi elektrik üretim kayıplarına yol açabilir.

Bu durumda yatırımcının temel sorusu şudur: O&M firmasının kusuru nedeniyle kaybedilen elektrik üretiminin ekonomik karşılığı firmadan tahsil edilebilir mi?

Cevap, şartları oluşmuşsa evet olabilir. Ancak yatırımcının yalnızca santralin beklenenden az elektrik ürettiğini göstermesi yeterli değildir. O&M firmasının sözleşmeye aykırılığı, üretim kaybı, kusur ile zarar arasındaki illiyet bağı ve zararın ekonomik tutarı teknik ve hukuki delillerle ortaya konulmalıdır.

Özellikle büyük ölçekli GES ve RES projelerinde birkaç günlük plansız duruş dahi önemli gelir kaybı yaratabileceğinden, uyuşmazlık ortaya çıktıktan sonra SCADA ve meteorolojik verilerin korunması kritik önem taşır.

O&M Sözleşmesi Nedir?

O&M sözleşmesi, enerji üretim tesisinin işletme ve bakım faaliyetlerinin profesyonel bir işletmeciye bırakıldığı sözleşmedir.

GES projelerinde O&M firması genellikle panel ve inverterlerin kontrolü, periyodik bakım, arıza takibi, panel temizliği, termografi, saha güvenliği, SCADA takibi ve performans raporlaması gibi görevler üstlenir.

RES projelerinde ise türbinlerin periyodik bakımı, yağlama, gearbox ve generator kontrolleri, blade inspection, SCADA alarm takibi, yedek parça yönetimi ve corrective maintenance gibi daha kapsamlı teknik yükümlülükler bulunabilir.

O&M firmasının sorumluluğunun belirlenmesinde ilk kaynak taraflar arasındaki O&M Agreement olacaktır.

O&M Firması Hangi Durumlarda Üretim Kaybından Sorumlu Olabilir?

O&M firmasının her üretim düşüşünden sorumlu olduğu söylenemez.

Sorumluluğun gündeme gelebileceği tipik örnekler arasında periyodik bakımın yapılmaması, kritik arızalara sözleşmedeki müdahale süresinde cevap verilmemesi, SCADA alarmının dikkate alınmaması, inverter arızasının günlerce fark edilmemesi, RES türbinindeki erken arıza belirtilerinin göz ardı edilmesi, gerekli yedek parçaların bulundurulmaması ve yanlış bakım nedeniyle ekipmanın zarar görmesi bulunmaktadır.

Önemli olan üretim kaybının O&M firmasının kontrol alanındaki bir sözleşme ihlalinden kaynaklanmasıdır.

O&M Firmasının Kusuru Nasıl İspatlanır?

Üretim kaybı uyuşmazlığında teknik deliller belirleyicidir.

Örneğin inverter saat 03.15’te arıza alarmı vermiş ve O&M firmasının sözleşmeye göre dört saat içerisinde müdahale etmesi gerekiyorsa SCADA kayıtları önemli delil oluşturur.

Firmanın ancak 48 saat sonra müdahale ettiği belirlenirse gecikmenin belgelenmesi mümkün hâle gelir.

Benzer şekilde RES projesinde türbinin gearbox sıcaklık alarmı uzun süredir devam ettiği hâlde gerekli bakım yapılmamış ve daha sonra türbin haftalarca devre dışı kalmışsa alarm geçmişi, bakım kayıtları ve servis raporları birlikte incelenmelidir.

SCADA Kayıtları Delil Olarak Kullanılabilir mi?

Evet. GES ve RES üretim kaybı uyuşmazlıklarında en önemli teknik delillerden biridir.

SCADA sistemi üzerinden arızanın başlangıç zamanı, alarm kodları, ekipmanın devre dışı kaldığı süre, yeniden devreye alınma zamanı ve üretim değerleri belirlenebilir.

Bu nedenle uyuşmazlık ihtimali ortaya çıktığında yalnızca sistem üzerindeki verilere güvenilmemeli; ham SCADA verilerinin bağımsız biçimde yedeklenmesi değerlendirilmelidir.

Verilerin sonradan kaybolması, üzerine yeni veri yazılması veya erişimin O&M firmasının kontrolünde olması ispat sorunlarına yol açabilir.

O&M Firmasının Müdahale Süresini Aşması Tazminat Sebebi midir?

Şartlarına göre olabilir.

O&M sözleşmelerinde çoğu zaman Response Time ve Repair Time hükümleri bulunur.

Örneğin kritik inverter arızasında iki saat içerisinde uzaktan müdahale ve altı saat içerisinde saha müdahalesi öngörülmüş olabilir.

Firma 24 saat boyunca müdahale etmezse bu sürenin üretim üzerindeki etkisi hesaplanabilir.

Ancak sözleşmede yalnızca response time değil, bu sürenin ihlalinin hukuki sonucu da incelenmelidir.

RES Türbin Arızasına Geç Müdahale Edilirse Ne Olur?

RES projelerinde sonuç çok daha yüksek tutarlara ulaşabilir.

Örneğin türbin vibration alarmı veya gearbox temperature alarmı vermiş ancak O&M firması gerekli incelemeyi yapmamış olabilir.

Başlangıçta küçük bir bakım işlemiyle giderilebilecek problem gearbox hasarına dönüşerek türbinin aylarca devre dışı kalmasına yol açabilir.

Bu durumda iki ayrı zarar gündeme gelebilir:

ekipman hasarı ve elektrik üretim kaybı.

Her iki zarar bakımından da O&M firmasının sözleşmesel yükümlülüğü ve nedensellik bağı araştırılmalıdır.

GES’te Panel Temizliği Yapılmazsa Üretim Kaybı Talep Edilebilir mi?

O&M sözleşmesinde panel temizliği açıkça yüklenicinin sorumluluğundaysa ve gerekli temizlik yapılmadığı için üretim düşmüşse tazminat gündeme gelebilir.

Ancak kaybın gerçekten kirlilikten kaynaklandığı teknik olarak gösterilmelidir.

Örneğin temizlenen referans string ile temizlenmeyen string arasında anlamlı performans farkı bulunması güçlü bir teknik gösterge oluşturabilir.

Burada soiling loss analizi yapılabilir.

İnverter Arızasının Geç Fark Edilmesi O&M Kusuru mudur?

O&M firması sürekli SCADA monitoring hizmeti vermeyi üstlenmişse önemli bir kusur oluşturabilir.

Örneğin 5 MW’lık inverter cuma günü arızalanmış ancak O&M ekibi sorunu pazartesi günü fark etmiş olabilir.

Santralin hafta sonu da üretim yaptığı düşünüldüğünde üç günlük ciddi üretim kaybı meydana gelebilir.

Sözleşmede 7/24 monitoring taahhüdü bulunuyorsa O&M firmasının sorumluluğu daha güçlü şekilde gündeme gelir.

Arızanın Kendisi Üretici Kusurundan Kaynaklanıyorsa O&M Firması Yine Sorumlu Olur mu?

Her zaman değil.

Örneğin inverter üretim hatası nedeniyle arızalanmışsa temel teknik sorumluluk inverter üreticisine veya EPC yüklenicisine ait olabilir.

Ancak O&M firması arızayı zamanında tespit edip üretici warranty sürecini başlatmamışsa arızanın oluşmasından değil, downtime süresinin uzamasından sorumlu tutulabilir.

Bu ayrım önemlidir.

Aynı olayda üretici, EPC yüklenicisi ve O&M firmasının farklı dönem veya zarar kalemlerinden sorumluluğu gündeme gelebilir.

Üretim Kaybı Nasıl Hesaplanır?

O&M uyuşmazlıklarının en kritik noktalarından biri budur.

Yatırımcı doğrudan:

“Santral üç gün durdu, üç günlük ortalama üretimimi istiyorum.”

şeklinde hesap yapmamalıdır.

Öncelikle arıza olmasaydı santralin ilgili zaman diliminde ne kadar elektrik üreteceği teknik olarak belirlenmelidir.

GES bakımından ışınım verileri, meteorolojik veriler, çalışan benzer inverterlerin üretimi, geçmiş dönem üretimleri ve Performance Ratio kullanılabilir.

RES bakımından ise rüzgâr hızı, power curve, availability, komşu türbinlerin üretimi ve SCADA verileri önem taşır.

GES Üretim Kaybına Örnek

Bir GES’teki inverter grubunun O&M firmasının geç müdahalesi nedeniyle üç gün gereksiz yere devre dışı kaldığını varsayalım.

Aynı santraldeki benzer inverter grupları bu dönemde ortalama 150 MWh üretmişse, dış etkenler düzeltildikten sonra arızalı bölümün de yaklaşık aynı üretimi gerçekleştirmesi beklenebilir.

Gerçek üretim 20 MWh ise ilk teknik fark:

150 MWh – 20 MWh = 130 MWh

olacaktır.

Ancak şebeke kesintileri veya curtailment gibi olaylar varsa bunlar ayrıca çıkarılmalıdır.

RES Üretim Kaybı Nasıl Hesaplanır?

RES projelerinde hesaplama daha karmaşık olabilir.

Türbin devre dışıyken gerçekleşen rüzgâr hızlarının incelenmesi gerekir.

Rüzgârın olmadığı bir günde türbinin arızalı olması yatırımcı açısından ekonomik üretim kaybı yaratmayabilir.

Buna karşılık 10 m/s rüzgâr bulunan yüksek üretim saatlerinde türbinin O&M kusuru nedeniyle devre dışı olması önemli zarar yaratabilir.

Bu nedenle üretim kaybı türbinin power curve verileri ve gerçek rüzgâr ölçümleri kullanılarak hesaplanabilir.

Kaybedilen MWh Nasıl Parasal Zarara Çevrilir?

Teknik kayıp belirlendikten sonra ikinci aşamada ekonomik zarar hesaplanır.

Santral elektriği ikili anlaşma kapsamında satıyorsa ilgili sözleşme fiyatı; piyasa üzerinden satıyorsa ilgili dönemde geçerli ekonomik veriler dikkate alınabilir.

2026 yılında YEKDEM’den yararlanmak isteyen lisans sahibi üreticilere ilişkin süreç de EPDK tarafından YEK Kanunu ve YEKDEM Yönetmeliği kapsamında yürütülmektedir. (EPDK)

Dolayısıyla projenin YEKDEM kapsamında olup olmadığı da zarar hesabını etkileyebilir.

O&M Firmasından Kâr Kaybı Talep Edilebilir mi?

Şartları oluşmuşsa yoksun kalınan kazanç talebi gündeme gelebilir.

Ancak burada en kritik konu O&M sözleşmesindeki sorumluluk sınırlamalarıdır.

Uluslararası standartlarda hazırlanan O&M sözleşmelerinde sıklıkla:

Loss of Profit, Loss of Revenue, Indirect Loss, Consequential Damages

için sorumsuzluk hükümleri bulunur.

Dolayısıyla yatırımcının gerçekten üretim kaybı yaşaması, bu kaybın sözleşmeye göre mutlaka O&M firmasından tahsil edilebileceği anlamına gelmez.

Türk Borçlar Kanunu Kapsamında Tazminat Talep Edilebilir mi?

O&M firmasının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemesi hâlinde genel sözleşmeye aykırılık hükümleri çerçevesinde zararların tazmini gündeme gelebilir.

Ancak profesyonel enerji sözleşmelerinde taraflar sorumluluğun kapsamını, cezai şartları, liability cap’i ve belirli zarar türlerinin hariç tutulmasını ayrıntılı biçimde düzenleyebilir.

Bu nedenle uyuşmazlıkta yalnızca kanun hükümleri değil, O&M sözleşmesinin tamamı değerlendirilmelidir.

Availability Garantisi Varsa İşler Kolaylaşır mı?

Çoğu zaman evet.

O&M sözleşmesinde örneğin:

Guaranteed Technical Availability: %98

kararlaştırılmış olabilir.

Gerçek availability %94 seviyesinde kaldığında sözleşmedeki formüle göre Availability LD hesaplanabilir.

Bu yöntem, yatırımcının her kayıp MWh için ayrı ayrı zarar ispatlamasına kıyasla daha öngörülebilir olabilir.

Ancak hangi downtime sürelerinin availability hesabından çıkarılacağı son derece önemlidir.

Hangi Duruşlar Availability Hesabından Çıkarılabilir?

Sözleşmede genellikle O&M firmasının kontrolü dışında kalan bazı süreler excluded downtime olarak düzenlenir.

Şebeke kesintileri, curtailment, mücbir sebep, yatırımcı talimatıyla yapılan duruşlar veya üçüncü kişilerin neden olduğu bazı olaylar buna örnek olabilir.

Ancak O&M firmasının bakım gecikmesini “excluded event” olarak göstermeye çalışması uyuşmazlığa neden olabilir.

Bu nedenle downtime classification kayıtları dikkatle incelenmelidir.

Availability LD ile Gerçek Üretim Kaybı Birlikte İstenebilir mi?

Sözleşmeye göre değişir.

O&M sözleşmesinde Availability LD’nin yatırımcının sole and exclusive remedy olduğu düzenlenmiş olabilir.

Bu durumda gerçek üretim kaybının ayrıca talep edilmesi tartışmalı hâle gelebilir.

Buna karşılık LD’nin diğer zarar taleplerini ortadan kaldırmadığı açıkça düzenlenmişse yatırımcının ek zarar talebi daha güçlü olabilir.

Aynı zarar için mükerrer tahsilat yapılamayacağı da dikkate alınmalıdır.

Liability Cap Nedir ve Neden Önemlidir?

O&M firmasının toplam sorumluluğu sözleşmede belirli bir tutarla sınırlandırılmış olabilir.

Örneğin:

Aggregate Liability = yıllık O&M bedelinin %100’ü

şeklinde bir sınır bulunabilir.

Yatırımcının üretim kaybı 30 milyon TL olsa dahi yıllık O&M bedeli 5 milyon TL ise sözleşmesel liability cap önemli bir uyuşmazlık konusu hâline gelir.

Bununla birlikte kast, ağır kusur ve kanunen sorumluluğun sınırlandırılamadığı durumlar bakımından bu hükümlerin geçerliliği ayrıca değerlendirilmelidir.

O&M Firmasının Ağır Kusuru Varsa Sorumluluk Sınırı Uygulanır mı?

Bu konu özellikle önemlidir.

Türk Borçlar Kanunu’nda borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşmalar bakımından sınırlamalar bulunmaktadır.

Dolayısıyla O&M firmasının sıradan operasyon hatası ile kritik alarmı haftalarca bilinçli şekilde görmezden gelmesi aynı hukuki değerlendirmeye tabi olmayabilir.

Somut olayda kusurun derecesi ayrıca belirlenmelidir.

Yedek Parça Bulundurulmaması O&M Firmasının Kusuru Sayılır mı?

Sözleşmede minimum spare parts stock yükümlülüğü varsa sayılabilir.

Örneğin O&M firmasının kritik inverter fanı veya türbin komponentini sahada bulundurması gerekirken bunu yapmaması nedeniyle 24 saatte giderilebilecek arıza 20 gün sürmüş olabilir.

Bu durumda yatırımcının:

“Arıza zaten meydana gelecekti.”

iddiasıyla değil,

“Sözleşmedeki yedek parça yükümlülüğü yerine getirilseydi downtime 20 gün değil 1 gün olacaktı.”

şeklinde zararını temellendirmesi daha doğru olacaktır.

Preventive Maintenance Yapılmazsa Ne Olur?

O&M firmasının en önemli görevlerinden biri arıza meydana gelmeden önce bakım yapmaktır.

Üretici bakım takviminde altı ayda bir kontrol öngörülmüş ancak O&M firması 18 ay boyunca bakım yapmamış olabilir.

Daha sonra inverter veya türbin arızalanırsa preventive maintenance eksikliği ile arıza arasındaki illiyet bağı araştırılmalıdır.

Bakım formları, üretici manual’ları ve CMMS kayıtları burada önemli delillerdir.

O&M Firması Bakım Yapmış Gibi Rapor Düzenlediyse Ne Olur?

Bu durum yatırımcı açısından çok daha ciddi bir ihlal oluşturabilir.

Örneğin bakım formunda türbin kontrolünün yapıldığı yazılı olduğu hâlde dijital kayıtlar teknisyenin sahaya hiç gitmediğini gösterebilir.

Böyle durumlarda GPS kayıtları, erişim kartları, iş emri kayıtları, fotoğraflar, SCADA ve CMMS verileri birlikte incelenebilir.

Yanlış veya gerçeğe aykırı raporlama, liability cap ve sözleşmenin feshi bakımından da ayrıca önem taşıyabilir.

O&M Firmasına Önce İhtar Gönderilmeli mi?

Çoğu durumda evet.

Sözleşmedeki notice, cure period ve claim procedure hükümlerine uygun hareket edilmelidir.

İhtarda arızanın tarihi, ilgili ekipman, O&M firmasının ihlali, downtime süresi, tahmini üretim kaybı ve talep edilen düzeltici faaliyetler belirtilmelidir.

Ayrıca yatırımcının tazminat ve diğer sözleşmesel haklarını saklı tuttuğu açıkça ifade edilmelidir.

Üretim Kaybı Faturası Kesmek Yeterli midir?

Genellikle hayır.

O&M firmasına doğrudan yüksek tutarlı “üretim kaybı faturası” gönderilmesi uyuşmazlığı çözmeyebilir.

Talebin arkasında teknik loss calculation bulunmalıdır.

Hangi saatlerde ne kadar enerji kaybedildiği, bu kaybın hangi O&M ihlalinden kaynaklandığı ve hangi fiyat üzerinden ekonomik zarara dönüştürüldüğü gösterilmelidir.

Bu nedenle technical loss report + contractual claim + financial loss calculation birlikte hazırlanmalıdır.

Delil Tespiti Yapılabilir mi?

Şartları oluşmuşsa evet.

Özellikle arızalı inverter, türbin komponenti, gearbox veya başka ekipman değiştirilecekse mevcut durumun daha sonra incelenmesi mümkün olmayabilir.

Bu nedenle bağımsız uzman incelemesi ve gerektiğinde mahkemeden delil tespiti talep edilmesi değerlendirilebilir.

Arızalı parçanın üreticiye gönderilmeden önce teknik olarak belgelenmesi özellikle önemlidir.

Sigorta Şirketinden de Üretim Kaybı Talep Edilebilir mi?

Poliçe kapsamına göre mümkün olabilir.

GES veya RES projesinde Machinery Breakdown ile birlikte Business Interruption veya Machinery Loss of Profits teminatı bulunuyorsa üretim kaybı sigorta şirketine de bildirilebilir.

Sigortacı zararı ödedikten sonra kusurlu O&M firmasına rücu edebilir.

Ancak yatırımcının aynı zararı hem sigortacıdan hem O&M firmasından iki kez tahsil etmesi mümkün değildir.

O&M Firmasının Mesleki Sorumluluk Sigortası Varsa Ne Olur?

O&M şirketinin professional liability veya genel sorumluluk sigortası bulunması tahsil kabiliyeti bakımından önem taşıyabilir.

Bu nedenle büyük projelerde sözleşme imzalanırken yalnızca sigortanın varlığı değil; teminat limiti, istisnaları, deductible ve poliçenin sözleşme boyunca yürürlükte tutulması yükümlülüğü de kontrol edilmelidir.

O&M Sözleşmesi Feshedilebilir mi?

Her performans problemi fesih hakkı doğurmaz.

Ancak O&M firmasının kritik bakım yükümlülüklerini sistematik olarak ihlal etmesi, sürekli availability hedeflerini tutturamaması veya ciddi üretim kayıplarına neden olması hâlinde sözleşmedeki material breach ve termination hükümleri gündeme gelebilir.

Fesih öncesinde cure period uygulanması gerekiyorsa bu prosedüre uyulmalıdır.

Aksi hâlde yatırımcı haklıyken haksız fesih iddiasıyla karşılaşabilir.

Yeni O&M Firmasına Geçmeden Önce Ne Yapılmalıdır?

Eski O&M firmasının sorumluluğunu ispatlayacak bütün kayıtlar alınmalıdır.

SCADA verileri, CMMS kayıtları, bakım raporları, work order’lar, yedek parça kayıtları, arıza geçmişi, garanti başvuruları ve teknik dokümantasyon yatırımcıya teslim edilmelidir.

Özellikle sistem erişimlerinin yalnızca eski O&M firmasının kontrolünde bırakılması ciddi risk yaratır.

Yeni firma sahaya başlamadan önce bağımsız condition assessment yapılması da faydalıdır.

O&M Uyuşmazlığında Dava mı Tahkim mi Açılır?

Bu durum sözleşmedeki uyuşmazlık çözüm maddesine bağlıdır.

Türkiye’deki O&M sözleşmelerinde Türk mahkemeleri yetkili kılınabileceği gibi büyük ve uluslararası enerji projelerinde ICC veya ISTAC tahkimi de tercih edilebilir.

Sözleşmede tahkimden önce negotiation, expert determination veya amicable settlement şartı varsa bu aşamalar da dikkate alınmalıdır.

Özellikle üretim kaybının teknik hesaplaması konusunda bağımsız uzman belirleme mekanizması oldukça faydalı olabilir.

2026 Yılında GES ve RES Yatırımcılarının Dikkat Etmesi Gereken Düzenleyici Süreçler

O&M firmasıyla yaşanan özel hukuk uyuşmazlığı, lisans sahibinin EPDK’ya karşı yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. EPDK’nın güncel lisanslama açıklamalarına göre üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, tesis tamamlanma tarihine kadar Ocak ve Temmuz aylarında ilerleme raporu sunmakla yükümlüdür. (EPDK)

EPDK’nın 23 Aralık 2025 tarihli ve 2026 dönemine ilişkin duyurusunda da toplam kurulu gücün tamamının kabulüne kadar ilerleme raporlarının EBİS üzerinden sunulması gerektiği; rapor sunulmamasının 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında yaptırım ve cezaya yol açabileceği belirtilmiştir. (EPDK)

Bu nedenle özellikle O&M uyuşmazlığının tesisin henüz tamamen kabul edilmediği dönemde ortaya çıkması hâlinde özel hukuk süreci ile düzenleyici yükümlülüklerin paralel yürütülmesi gerekir.

EPDK Elektrik Piyasası Lisans İşlemleri

GES ve RES O&M Üretim Kaybı Davasında En Güçlü Deliller Nelerdir?

Başarılı bir tazminat talebinin temelinde kronolojik ve teknik olarak doğrulanabilir bir dosya bulunmalıdır.

En önemli kayıtlar; O&M sözleşmesi ve ekleri, SCADA ham verileri, inverter veya türbin alarm logları, CMMS kayıtları, work order’lar, response time kayıtları, bakım ve servis raporları, üretici talimatları, meteorolojik veriler, şebeke kesinti kayıtları, curtailment kayıtları ve üretim verileridir.

Bunların ardından bağımsız teknik uzman tarafından “kusurlu davranış olmasaydı santral ne kadar elektrik üretecekti?” sorusu cevaplandırılmalıdır.

Son aşamada kaybedilen net MWh ekonomik değere çevrilerek hukuki talep oluşturulmalıdır.

Bu yapı kurulmadan yalnızca “santral az üretti” iddiasıyla açılan davalarda ispat güçleşebilir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’daki GES ve RES O&M Uyuşmazlıkları

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa merkezli yatırımcıların Türkiye genelindeki GES ve RES projelerinde O&M kaynaklı üretim kayıpları önemli ticari uyuşmazlıklara dönüşebilmektedir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK tarafından O&M uyuşmazlıkları değerlendirilirken yalnızca bakım sözleşmesine değil; SCADA kayıtlarına, availability hesaplarına, teknik bakım raporlarına, üretici garantilerine, sigorta poliçelerine, liability cap hükümlerine ve kayıp enerji hesabına birlikte bakılması önem taşımaktadır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından enerji hukuku ve enerji proje sözleşmeleri kapsamında özellikle yüksek tutarlı üretim kaybı taleplerinde teknik delillerin uyuşmazlığın ilk aşamasında korunması, O&M firmasına gönderilecek bildirimlerin sözleşmedeki claim prosedürüne uygun hazırlanması ve gerçek kaybın bağımsız teknik verilerle hesaplanması önem taşımaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. O&M firması yüzünden GES veya RES üretim yapamazsa tazminat alınabilir mi?
Şartları oluşmuşsa evet. O&M firmasının sözleşmeye aykırılığı ile üretim kaybı arasındaki nedensellik bağının ispatlanması gerekir.

2. SCADA alarmına geç müdahale edilmesi O&M kusuru sayılır mı?
Sözleşmede monitoring ve response time yükümlülüğü bulunuyorsa geç müdahale sözleşme ihlali oluşturabilir.

3. O&M firmasından kaybedilen bütün elektrik geliri istenebilir mi?
Her durumda değil. Öncelikle kaybın O&M firmasına atfedilebilen kısmı belirlenmeli ve sözleşmedeki liability cap, loss of revenue ve consequential loss hükümleri incelenmelidir.

4. RES türbini bir ay çalışmazsa kayıp üretim nasıl hesaplanır?
Gerçek rüzgâr verileri, türbin power curve’ü, komşu türbin üretimleri ve SCADA kayıtları kullanılarak arıza olmasaydı üretilecek enerji hesaplanabilir.

5. GES inverter arızasına O&M firması geç müdahale ederse kim sorumludur?
İnverter arızasının kendisinden üretici veya EPC yüklenicisi; gereksiz yere uzayan downtime’dan ise şartlarına göre O&M firması sorumlu olabilir.

6. Availability garantisi sağlanmazsa tazminat alınabilir mi?
Sözleşmede Availability LD mekanizması bulunuyorsa garanti seviyesinin altında kalan performans için sözleşmedeki formüle göre tazminat talep edilebilir.

7. O&M firmasının sorumluluğu yıllık bakım bedeliyle sınırlandırılabilir mi?
Sözleşmede liability cap bulunabilir. Ancak özellikle kast ve ağır kusur hâllerinde bu sınırlamanın geçerliliği ayrıca değerlendirilmelidir.

8. Üretim kaybı sigortadan alınabilir mi?
Uygun Business Interruption veya Machinery Loss of Profits teminatı bulunuyorsa poliçe şartlarına göre mümkün olabilir.

9. O&M sözleşmesi kötü performans nedeniyle feshedilebilir mi?
Sistematik veya ağır ihlal varsa sözleşmedeki material breach, cure period ve termination hükümleri kapsamında fesih gündeme gelebilir.

10. O&M üretim kaybı uyuşmazlığında dava açmadan önce ne yapılmalıdır?
SCADA ve bakım kayıtları korunmalı, teknik kayıp analizi yaptırılmalı, sözleşmedeki notice prosedürüne uygun ihtar gönderilmeli ve zarar miktarı teknik-finansal olarak hesaplanmalıdır.

Uzman Hukuki Destek

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren enerji hukuku, GES ve RES O&M sözleşmeleri ve üretim kaybı uyuşmazlıkları alanında uzman avukat ile çalışarak yatırımınızdan ve sözleşmelerinizden doğan haklarınızı güvence altına alabilirsiniz. O&M firmasının bakım yükümlülüklerini ihlal etmesi, inverter veya türbin arızalarına geç müdahale edilmesi, SCADA alarmlarının takip edilmemesi, availability garantisinin sağlanamaması, bakım hatası nedeniyle ekipman hasarı meydana gelmesi ve kayıp elektrik üretim gelirinin tahsili uyuşmazlıklarında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

GES ve RES projelerinde O&M sözleşmesinin incelenmesi, kusurlu bakım faaliyetlerinin hukuki olarak değerlendirilmesi, SCADA ve CMMS kayıtlarının korunması, üretim kaybının teknik ve finansal olarak hesaplanması, O&M firmasına ihtar ve tazminat taleplerinin hazırlanması, Availability LD ve liability cap hükümlerinin değerlendirilmesi, sigorta ve rücu süreçlerinin yürütülmesi ve uyuşmazlığın müzakere, dava veya tahkim yoluyla çözülmesi konusunda profesyonel hukuki destek alınabilir.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.