GES projesini yapan EPC firması iflas eder veya konkordato ilan ederse yatırımcı ne yapmalı? Teminat mektubu, ödenen avanslar, sahadaki panel ve inverterler, yarım kalan proje, yeni EPC firması ve tazminat haklarını öğrenin.

GES yatırımlarında yatırımcının karşılaşabileceği en ağır risklerden biri, projeyi üstlenen EPC firmasının santral tamamlanmadan önce mali sıkıntıya girmesi, konkordato sürecine girmesi veya iflas etmesidir.

Bu durumda yatırımcı yalnızca yarım kalmış bir inşaatla karşı karşıya değildir.

Aynı anda;

ödenmiş milyonlarca liralık avans,

teslim edilmemiş paneller,

siparişi verilmiş inverterler,

sahadaki ekipmanlar,

alt yüklenici alacakları,

teminat mektupları,

geciken proje takvimi,

kredi geri ödemeleri,

bağlantı ve kabul süreçleri,

üretim kaybı

gibi çok sayıda hukuki ve ekonomik sorun ortaya çıkabilir.

Bu nedenle EPC firmasının iflası halinde yatırımcının ilk hedefi yalnızca;

“Paramı nasıl geri alırım?”

olmamalıdır.

Asıl strateji üç ayrı hedef üzerine kurulmalıdır:

1. Mevcut malvarlığını ve ekipmanları korumak,

2. EPC firmasına karşı alacak ve teminat haklarını güvenceye almak,

3. GES projesinin başka bir yükleniciyle mümkün olan en kısa sürede tamamlanmasını sağlamak.

EPC Firmasının İflası GES Projesini Nasıl Etkiler?

EPC firması Engineering, Procurement and Construction yükümlülüklerini birlikte üstlenmiş olabilir.

Dolayısıyla EPC firmasının mali çöküşü aynı anda;

mühendislik,

ekipman tedariği,

inşaat,

montaj,

devreye alma,

test,

geçici kabul

süreçlerini durdurabilir.

Özellikle tek anahtar teslim EPC modeli kullanılan projelerde yatırımcı bütün projenin tek yükleniciye bağımlı hale gelmesi nedeniyle ciddi riskle karşılaşabilir.

EPC Firmasının Mali Durumunun Bozulduğu Nasıl Anlaşılır?

İflas çoğu zaman bir günde ortaya çıkmaz.

Öncesinde bazı uyarı işaretleri görülebilir.

Örneğin;

alt yüklenicilere ödeme yapılmaması,

sahadaki çalışan sayısının hızla azalması,

panel ve inverter siparişlerinin gecikmesi,

sürekli avans talep edilmesi,

hakedişlerin ilerlemeden daha hızlı artması,

tedarikçilerin sevkiyatı durdurması,

sahadaki işlerin yavaşlaması,

çeklerin karşılıksız çıkması,

haciz haberlerinin ortaya çıkması,

konkordato söylentileri

yatırımcı açısından ciddi uyarı işaretleridir.

Bu belirtiler ortaya çıktığında yatırımcının iflas kararını beklememesi gerekir.

EPC Firması Konkordato İlan Ederse Ne Olur?

Konkordato ile iflas aynı şey değildir.

Konkordato, mali durumu bozulan borçlunun borçlarını belirli şartlar altında yeniden yapılandırmasını sağlayabilecek hukuki bir süreçtir.

EPC firmasının konkordato sürecine girmesi halinde yatırımcı açısından;

EPC sözleşmesinin durumu,

ödenmiş avanslar,

hakedişler,

teminatlar,

sahadaki ekipmanlar,

teslim edilmemiş mallar,

projenin tamamlanması

ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

“Konkordato ilan edildi, EPC sözleşmesi otomatik olarak sona erdi.”

şeklinde genel bir sonuca varılmamalıdır.

EPC Firmasının İflası Sözleşmeyi Otomatik Olarak Sona Erdirir mi?

Her durumda otomatik olarak sona erdiği söylenemez.

Öncelikle EPC sözleşmesindeki;

insolvency,

bankruptcy,

concordat,

termination,

default,

step-in rights

hükümleri incelenmelidir.

Büyük EPC sözleşmelerinde yüklenicinin;

iflas etmesi,

konkordato talep etmesi,

ödeme aczine düşmesi,

faaliyetlerini durdurması

yatırımcı açısından fesih sebebi olarak düzenlenmiş olabilir.

Ancak sözleşmenin sona erdirilmesi işlemi hukuken doğru şekilde gerçekleştirilmelidir.

EPC Firması İflas Ettiğinde İlk Yapılması Gereken Nedir?

İlk iş sahadaki mevcut durumun tespit edilmesidir.

Yatırımcı mümkün olan en kısa sürede;

hangi işlerin tamamlandığını,

hangi ekipmanların sahada olduğunu,

hangi ekipmanların monte edildiğini,

hangi ekipmanların EPC deposunda olduğunu,

hangi malların üreticide beklediğini,

hangi bedellerin ödendiğini,

hangi hakedişlerin onaylandığını,

hangi alt yüklenicilerin alacaklı olduğunu

tespit etmelidir.

Bu işlem mümkünse teknik ve hukuki ekip tarafından birlikte yürütülmelidir.

Sahadaki Paneller Kime Aittir?

Bu soru EPC iflaslarının en kritik konularından biridir.

Sahada 20.000 panel bulunması bu panellerin otomatik olarak yatırımcıya ait olduğu anlamına gelmeyebilir.

Mülkiyetin hangi aşamada geçtiği;

EPC sözleşmesi,

satış hükümleri,

ödeme durumu,

teslim,

ekipmanların niteliği

ve somut hukuki ilişkiye göre belirlenmelidir.

Bu nedenle EPC sözleşmelerinde title transfer hükümleri son derece önemlidir.

Bedeli Ödenmiş Panel ve İnverterler Yatırımcıya Ait midir?

Her durumda yalnızca bedelin ödenmiş olması üzerinden sonuç çıkarılmamalıdır.

Örneğin yatırımcı EPC firmasına panel bedelinin tamamını ödemiş olabilir.

Ancak paneller henüz EPC firmasının veya tedarikçinin deposunda bulunabilir.

Bu durumda;

malların bireyselleştirilip bireyselleştirilmediği,

seri numaralarının belirlenip belirlenmediği,

teslim hükümleri,

mülkiyetin geçiş zamanı

incelenmelidir.

Bu nedenle yüksek bedelli EPC projelerinde ekipman bedelinin ödenmesi ile mülkiyetin yatırımcıya geçişi sözleşmede açıkça düzenlenmelidir.

EPC Deposundaki Paneller Nasıl Korunabilir?

Öncelikle panellerin yatırımcıya ait olduğunun hukuken ortaya konulması gerekir.

Eğer yatırımcı mülkiyet hakkını ispatlayabiliyorsa ekipmanların EPC firmasının genel malvarlığı içerisinde değerlendirilmesine karşı hukuki yollar gündeme gelebilir.

Bu nedenle;

faturalar,

seri numaraları,

satın alma siparişleri,

ödeme belgeleri,

depo kayıtları,

teslim belgeleri

kritik öneme sahiptir.

Seri Numaralarının Önemi Nedir?

GES yatırımlarında panel ve inverter seri numaraları yalnızca garanti için değil, iflas riskinde de son derece önemlidir.

Örneğin EPC firmasının deposunda aynı marka 50.000 panel bulunabilir.

Yatırımcı;

“Bunların 15.000 tanesi benim.”

diyorsa hangi panellerin kendi projesine tahsis edildiğini gösterebilmesi gerekir.

Seri numarası listeleri bu nedenle mutlaka proje dosyasında saklanmalıdır.

EPC Firması Panel Tedarikçisine Ödeme Yapmadıysa Ne Olur?

Bu durum ciddi bir uyuşmazlık yaratabilir.

Yatırımcı EPC firmasına panel bedelini ödemiş olabilir ancak EPC firması panel üreticisine veya distribütörüne ödeme yapmamış olabilir.

Tedarikçi bu nedenle sevkiyatı durdurabilir.

Yatırımcı açısından;

EPC firmasına yapılan ödeme,

tedarikçi sözleşmesi,

mülkiyetin geçişi,

malların teslim durumu

birlikte değerlendirilmelidir.

Yatırımcı Panel Üreticisine Doğrudan Ödeme Yapabilir mi?

Projenin kurtarılması amacıyla böyle bir ticari çözüm düşünülebilir.

Ancak EPC firmasının borcunun doğrudan üçüncü kişiye ödenmesi hukuki ve muhasebesel sonuç doğurabilir.

Özellikle konkordato veya iflas süreci başlamışsa ödeme yapılmadan önce hukuki analiz yapılmalıdır.

İnverter Üreticisi Teslimatı Durdurursa Ne Yapılabilir?

Öncelikle inverter satın alma sözleşmesinin kimin adına yapıldığı belirlenmelidir.

Sipariş doğrudan yatırımcı adına verilmişse durum daha kolay olabilir.

Sipariş EPC firması adına verilmişse yatırımcı ile üretici arasında doğrudan sözleşmesel ilişki bulunmayabilir.

Bu nedenle büyük GES projelerinde kritik ekipmanlar bakımından direct agreement mekanizmaları yatırımcı açısından önemli koruma sağlayabilir.

Direct Agreement Nedir?

Direct agreement, yatırımcı veya finansör ile EPC’nin kritik tedarikçisi arasında doğrudan hukuki bağlantı kurulmasını sağlayan sözleşmesel mekanizmadır.

EPC firması mali sıkıntıya düştüğünde yatırımcı;

panel,

inverter,

trafo

tedarik sözleşmelerine belirli şartlarla müdahale edebilir veya bunların devrini sağlayabilir.

Bu sistem özellikle proje finansmanı kullanılan büyük enerji yatırımlarında önemlidir.

Step-in Right Nedir?

Step-in right, yatırımcı veya finansörün belirli temerrüt olaylarında yüklenicinin yerine geçerek veya başka bir yükleniciyi devreye sokarak projenin devamını sağlamasına yönelik sözleşmesel mekanizmadır.

EPC firmasının iflası halinde bu hüküm yatırımcı açısından çok değerli olabilir.

Ancak step-in hakkının EPC sözleşmesi ve alt sözleşmelerle uyumlu şekilde düzenlenmesi gerekir.

EPC Firmasına Ödenen Avans Geri Alınabilir mi?

Hak edilmemiş avans tutarları bakımından iade talebi gündeme gelebilir.

Örneğin yatırımcı;

100 milyon TL avans ödemiş,

EPC firması yalnızca 40 milyon TL değerinde iş yapmış

olabilir.

Aradaki farkın hukuki niteliği sözleşme ve hakediş kayıtlarına göre belirlenmelidir.

Ancak EPC firması iflas etmişse alacağın tahsili ayrıca iflas hukuku kurallarına tabi olabilir.

Avans Teminat Mektubu Varsa Ne Yapılmalı?

Derhal kontrol edilmelidir.

Özellikle;

teminat tutarı,

geçerlilik tarihi,

nakde çevirme şartları,

ilk talepte ödeme niteliği,

süre uzatım hükümleri

incelenmelidir.

Yatırımcıların yaptığı en büyük hatalardan biri, EPC firmasının mali sıkıntısını takip ederken teminat mektubunun süresinin dolmasına izin vermektir.

Performance Bond Kullanılabilir mi?

Sözleşme ve teminat metninin koşullarına bağlı olarak kullanılabilir.

Performance bond yüklenicinin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmemesine karşı yatırımcıya güvence sağlar.

EPC firmasının işi yarım bırakması veya iflas nedeniyle tamamlayamaması halinde teminatın nakde çevrilmesi gündeme gelebilir.

Ancak teminatın metni mutlaka ayrıca incelenmelidir.

Teminat Mektubu EPC Firmasının İflas Masasına Girer mi?

Banka teminat mektubunun hukuki niteliği EPC firmasına karşı adi alacaktan farklıdır.

Yatırımcının doğrudan bankaya karşı sahip olduğu talep, teminat mektubunun içeriğine göre değerlendirilir.

Bu nedenle iflas riski ortaya çıktığında yatırımcının teminat haklarını gecikmeden incelemesi son derece önemlidir.

EPC Firmasının Hakedişleri Durdurulabilir mi?

Sözleşmeye ve mevcut ihlale göre değerlendirilebilir.

EPC firmasının ciddi mali sıkıntıya girdiği bilindiği halde ilerlemenin üzerinde ödeme yapılmaya devam edilmesi yatırımcının riskini büyütebilir.

Yeni hakediş ödenmeden önce;

gerçekleşen iş,

sahadaki ekipman,

ayıplı işler,

mahsup edilecek zararlar,

teminat durumu

incelenmelidir.

Retention Tutarları Neden Önemlidir?

EPC sözleşmelerinde hakedişlerin belirli kısmının yatırımcı tarafından tutulması kararlaştırılabilir.

Örneğin her hakedişin %5 veya %10’u geçici/kesin kabul aşamasına kadar tutulabilir.

Bu retention mekanizması yüklenicinin mali çöküşü halinde yatırımcı açısından önemli bir güvence oluşturabilir.

EPC Firmasının Alt Yüklenicileri Yatırımcıdan Para İsteyebilir mi?

Alt yükleniciler EPC firmasından alacaklı olabilir.

Ancak yatırımcının alt yüklenicilere karşı doğrudan ödeme yükümlülüğü bulunup bulunmadığı sözleşme ilişkisine göre belirlenmelidir.

Yatırımcı;

“Projeyi bitirin, paranızı ben öderim.”

şeklinde kontrolsüz taahhütlerde bulunmamalıdır.

Aksi halde aynı iş için hem EPC firmasına hem alt yükleniciye ödeme riski ortaya çıkabilir.

Alt Yüklenicilerle Doğrudan Sözleşme Yapılabilir mi?

Projenin devamı açısından mümkün olabilir.

Ancak önce mevcut EPC sözleşmesinin sona erdirilmesi veya step-in mekanizmasının uygulanması gerekir.

Ayrıca;

mevcut işlerin bedeli,

garanti sorumluluğu,

ayıplı işler,

kalan işler

açık şekilde ayrıştırılmalıdır.

EPC Firmasının İşçileri Sahadan Ayrılırsa Ne Yapılmalı?

Öncelikle saha güvenliği sağlanmalıdır.

Özellikle;

elektrik ekipmanları,

paneller,

inverterler,

kablolar,

trafolar,

bakır malzemeler

koruma altına alınmalıdır.

Sahadaki ekipmanların kaybolması veya üçüncü kişiler tarafından götürülmesi yeni uyuşmazlıklar yaratabilir.

Sahadaki Ekipmanlar İçin Delil Tespiti Yapılabilir mi?

Şartları bulunuyorsa evet.

Özellikle EPC firmasının iflası veya işi terk etmesi halinde;

tamamlanmış iş oranı,

eksik işler,

ayıplı işler,

sahadaki ekipman miktarı,

malzeme durumu

bakımından delil tespiti son derece yararlı olabilir.

Yeni EPC firması işe başlamadan önce mevcut durumun kayıt altına alınması özellikle önemlidir.

Yeni EPC Firması Hemen İşe Başlatılmalı mı?

Projeyi hızlandırmak önemli olsa da eski yüklenicinin yaptığı işler tespit edilmeden yeni yüklenicinin sahaya sokulması risklidir.

Çünkü birkaç ay sonra;

“Bu ayıplı işi ilk EPC mi yaptı, ikinci EPC mi?”

sorusu ortaya çıkabilir.

Bu nedenle yeni yüklenici işe başlamadan önce teknik durum ayrıntılı şekilde belgelenmelidir.

Yarım Kalan GES Başka EPC Firmasına Tamamlattırılabilir mi?

Evet, gerekli hukuki süreçler tamamlandıktan sonra bu yöntem değerlendirilebilir.

Ancak yeni yükleniciyle sözleşme yapılmadan önce;

mevcut iş oranı,

eksik işler,

ayıplı işler,

mevcut ekipmanların garantileri,

proje dosyaları,

tasarımlar,

SCADA erişimleri,

yazılım şifreleri,

üretici garantileri

kontrol edilmelidir.

İkinci EPC Firmasının Ek Maliyeti İlk EPC’den Talep Edilebilir mi?

Şartları oluştuğunda gündeme gelebilir.

Örneğin ilk EPC firması projeyi 200 milyon TL’ye tamamlamayı taahhüt etmiş ancak işi yarım bırakmış olabilir.

Kalan işlerin başka firmaya tamamlattırılması nedeniyle yatırımcı 40 milyon TL ilave maliyete katlanmışsa bu farkın zarar olarak talep edilip edilemeyeceği değerlendirilmelidir.

Ancak iflas halinde alacağın tahsili iflas masasının mali durumuna bağlı olacaktır.

EPC Firmasının İflasından Dolayı Üretim Kaybı Talep Edilebilir mi?

Şartları oluştuğunda üretim kaybı da zarar kalemi olarak gündeme gelebilir.

Örneğin GES’in 1 Haziran’da devreye girmesi gerekirken EPC firmasının mali çöküşü nedeniyle proje 1 Aralık’ta tamamlanmış olabilir.

Bu altı aylık dönemde yatırımcı;

elektrik üretiminden,

öz tüketim tasarrufundan,

ihtiyaç fazlası satışından

mahrum kalmış olabilir.

Ancak zararın sözleşmesel sorumluluk hükümleri kapsamında ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Finansman Zararı Talep Edilebilir mi?

GES yatırımı banka kredisiyle finanse edilmiş olabilir.

EPC’nin işi tamamlayamaması nedeniyle;

kredi faizleri işlemeye devam eder,

santral gelir yaratamaz,

yatırımcı ek sermaye koymak zorunda kalabilir.

Bu ek finansman maliyetlerinin tazmin edilip edilemeyeceği sözleşme, kusur, nedensellik ve sorumluluk sınırlamaları çerçevesinde değerlendirilir.

EPC Firmasının İflas Masasına Alacak Kaydı Yapılmalı mı?

Yatırımcının EPC firmasından doğmuş para alacağı varsa iflas prosedüründe gerekli işlemlerin süresinde yapılması gerekir.

Örneğin;

iade edilmeyen avans,

gecikme tazminatı,

ayıplı iş bedeli,

fazla ödeme,

tamamlama maliyeti,

diğer zararlar

bakımından alacak talepleri gündeme gelebilir.

İflas sürecindeki sürelerin kaçırılmaması önemlidir.

Konkordatoda Alacak Bildirimi Yapılmalı mı?

Konkordato sürecinde de yatırımcının alacağının doğru şekilde tespit edilmesi ve ilgili usul işlemlerinin takip edilmesi gerekir.

Özellikle henüz kesinleşmemiş;

gecikme zararı,

tamamlama maliyeti,

performans zararı

gibi alacakların nasıl ileri sürüleceği ayrıca değerlendirilmelidir.

EPC Firmasına Karşı Dava Devam Ederken İflas Gerçekleşirse Ne Olur?

İflasın mevcut davalara ve takiplere etkisi İcra ve İflas Kanunu hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle EPC firması hakkında iflas kararı verildiğinin öğrenilmesi halinde devam eden dava ve icra dosyaları bakımından hızlı hukuki inceleme yapılmalıdır.

EPC Firmasının İflası Lisanssız GES Başvurusunu İptal Eder mi?

EPC firmasının mali durumu ile yatırımcının lisanssız üretim başvurusu aynı hukuki statüde değildir.

EPC firması projenin yüklenicisidir; başvuru ve bağlantı sürecindeki hak sahibi ise somut projedeki yatırımcı/üretici tüzel veya gerçek kişi olabilir.

Bu nedenle EPC firmasının iflası kural olarak yatırımcının bütün enerji piyasası haklarının otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez.

Ancak projenin süresinde tamamlanamaması nedeniyle bağlantı ve proje takvimi açısından riskler ortaya çıkabilir.

Çağrı Mektubu Süresi Kaçırılırsa Ne Olur?

EPC firmasının iflası yatırımcı açısından ticari olarak haklı bir problem olsa bile enerji mevzuatındaki sürelerin kendiliğinden durduğu varsayılmamalıdır.

Bu nedenle;

çağrı mektubu,

bağlantı anlaşması,

proje onayı,

tesis tamamlama,

kabul

süreleri ayrı ayrı takip edilmelidir.

Yatırımcı EPC firmasının iflasıyla uğraşırken idari süreleri kaçırmamalıdır.

EPC Firmasının İflası Mücbir Sebep Sayılır mı?

Bu son derece önemli bir konudur.

Bir sözleşme tarafının mali güçlüğü veya iflası her durumda otomatik olarak mücbir sebep kabul edilmez.

Öncelikle EPC sözleşmesindeki force majeure tanımı incelenmelidir.

Ayrıca yatırımcının enerji mevzuatındaki yükümlülükleri bakımından EPC firmasının iflasının otomatik süre uzatımı sağlayacağı varsayılmamalıdır.

Lisanslı GES Projelerinde Risk Daha mı Büyük?

Tesis tamamlama süreleri ve lisans yükümlülükleri nedeniyle ayrıca dikkat gerektirir.

Lisanslı projede EPC firmasının iflası yatırımcının lisans kapsamındaki yatırım takvimini etkileyebilir.

Bu nedenle yüklenici problemi ortaya çıkar çıkmaz;

mevcut ilerleme,

kalan süre,

yeni EPC seçimi,

gerekebilecek lisans işlemleri

birlikte değerlendirilmelidir.

Banka EPC Firmasının İflasına Müdahale Edebilir mi?

Proje finansmanı kullanılan yatırımlarda finansman sözleşmelerinde lender step-in rights bulunabilir.

Banka veya finans kuruluşu;

EPC sözleşmesinin sona erdirilmesine,

yeni EPC firmasının seçimine,

teminatların kullanılmasına

ilişkin haklara sahip olabilir.

Bu nedenle yatırımcı yalnızca EPC sözleşmesini değil finansman sözleşmesini de incelemelidir.

EPC Firması İflas Ettiğinde Panel Garantileri Kaybolur mu?

Her zaman değil.

Üretici garantisinin kimin lehine düzenlendiği önemlidir.

EPC firmasının yalnızca aracı olduğu ve üretici garantisinin yatırımcıya devredildiği projelerde garanti devam edebilir.

Ancak garanti belgesi EPC firmasının elinde kalmış veya yatırımcıya devir yapılmamışsa ciddi sorun yaşanabilir.

Bu nedenle;

panel garantileri,

inverter garantileri,

trafo garantileri,

diğer üretici garantileri

proje ilerledikçe yatırımcıya teslim edilmelidir.

Yazılım ve SCADA Şifreleri Neden Hemen Alınmalıdır?

EPC firması projeden ayrıldığında yatırımcı bazen fiziksel santrale sahip olmasına rağmen sisteme erişemez.

Örneğin;

SCADA administrator şifresi,

inverter portal erişimi,

meteoroloji istasyonu erişimi,

PPC şifreleri,

uzaktan izleme hesapları

EPC firmasının personelinde kalabilir.

Bu nedenle dijital erişim bilgilerinin proje tesliminin sonuna bırakılmaması gerekir.

Proje Dosyalarının Teslimi Neden Kritik?

Yeni EPC firmasının projeyi tamamlayabilmesi için;

as-built projeler,

tek hat şemaları,

kablo listeleri,

panel layoutları,

statik hesaplar,

test raporları,

üretici dokümanları,

proje onayları

gerekebilir.

Bu belgelerin yalnızca EPC firmasının bilgisayarlarında tutulması büyük risktir.

EPC İflasında Yatırımcının İlk 48 Saatte Yapması Gerekenler

1. EPC sözleşmesini ve fesih hükümlerini inceleyin.
2. Avans ve performans teminatlarının süresini kontrol edin.
3. Yeni ödeme ve hakedişleri hukuki incelemeye alın.
4. Sahadaki bütün ekipmanları envantere alın.
5. Panel ve inverter seri numaralarını kaydedin.
6. Mevcut iş seviyesini teknik olarak tespit edin.
7. Fotoğraf ve drone kayıtları oluşturun.
8. EPC deposundaki yatırımcı ekipmanlarını belirleyin.
9. Kritik tedarikçilerle sözleşmesel durumu tespit edin.
10. Alt yüklenici alacaklarını listeleyin.
11. SCADA ve yazılım erişimlerini güvenceye alın.
12. Proje belgelerini kopyalayın.
13. Enerji mevzuatındaki süreleri kontrol edin.
14. Finansman bankasını gerekli ölçüde sürece dahil edin.
15. Yeni EPC firmasıyla tamamlama maliyetini belirlemeye başlayın.

EPC Firmasının İflasında En Sık Yapılan 15 Hata

1. İflas kararının kesinleşmesini beklemek.
2. EPC firmasına yeni avans ödemeye devam etmek.
3. Teminat mektubunun süresini kaçırmak.
4. Sahadaki ekipmanların kime ait olduğunu belirlememek.
5. Panel seri numaralarını kaydetmemek.
6. EPC deposundaki ekipmanları kontrol etmemek.
7. Alt yüklenicilere kontrolsüz doğrudan ödeme yapmak.
8. Yeni EPC firmasını delil tespiti yapılmadan sahaya sokmak.
9. Garanti belgelerini teslim almamak.
10. SCADA şifrelerini güvenceye almamak.
11. Proje dosyalarını yedeklememek.
12. Alacak bildirim sürelerini kaçırmak.
13. Enerji mevzuatındaki proje sürelerini takip etmemek.
14. Tamamlama maliyetini belgelememek.
15. Yalnızca alacak tahsiline odaklanıp projenin kurtarılmasını ihmal etmek.

EPC Sözleşmesinde İflasa Karşı Olması Gereken 15 Koruyucu Madde

GES yatırımcıları EPC sözleşmesini daha proje başlamadan iflas riskine karşı koruyacak şekilde hazırlamalıdır.

Özellikle;

1. Mülkiyetin yatırımcıya erken geçişi.
2. Ekipmanların proje adına ayrıştırılması.
3. Seri numarası bildirim yükümlülüğü.
4. Avans teminat mektubu.
5. Performance bond.
6. Retention mekanizması.
7. Parent company guarantee.
8. Step-in rights.
9. Direct agreements.
10. Kritik tedarik sözleşmelerinin devri.
11. İflas ve konkordato halinde fesih mekanizması.
12. Proje belgelerinin düzenli teslimi.
13. Garanti haklarının yatırımcıya devri.
14. Yazılım ve SCADA erişimlerinin yatırımcıda bulunması.
15. Replacement contractor ile tamamlama maliyetine ilişkin hükümler.

yer almalıdır.

Parent Company Guarantee Neden Önemlidir?

EPC yüklenicisi düşük sermayeli bir proje şirketi olabilir.

Bu şirketin iflas etmesi halinde yatırımcının tahsil kabiliyeti son derece düşük olabilir.

EPC şirketinin güçlü bir ana şirketi varsa parent company guarantee alınması yatırımcı açısından önemli güvence sağlayabilir.

Böylece belirli şartlarda yalnızca iflas eden EPC şirketine değil garantör şirkete karşı da talepte bulunulması mümkün olabilir.

EPC Firmasının İflasında En Doğru Strateji Nedir?

Tek bir hukuki işlem yeterli değildir.

İyi yönetilen bir dosyada üç süreç eş zamanlı yürütülmelidir.

1. Varlık Koruma

Paneller, inverterler, trafolar, kablolar, proje dosyaları ve yazılım erişimleri korunmalıdır.

2. Alacak ve Teminat Koruma

Avans teminatı, performance bond, retention ve diğer alacak hakları güvenceye alınmalıdır.

3. Projeyi Kurtarma

Yeni yüklenici belirlenmeli ve projenin mümkün olan en kısa sürede üretime geçmesi sağlanmalıdır.

Yatırımcı açısından çoğu zaman üçüncü hedef en değerlisidir.

Çünkü aylarca sürecek hukuki mücadele sonunda alacak elde edilse bile santralin bir yıl üretime geçememesi çok daha büyük ekonomik zarar yaratabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. GES EPC firması iflas ederse proje ne olur?

Proje otomatik olarak kaybedilmiş sayılmaz. Sözleşme, ekipman mülkiyeti, izinler ve mevcut iş seviyesi incelenerek başka yükleniciyle tamamlama seçeneği değerlendirilebilir.

2. EPC firması konkordato ilan ederse sözleşme otomatik sona erer mi?

Her durumda hayır. Konkordato mevzuatı ile EPC sözleşmesindeki hükümler birlikte değerlendirilmelidir.

3. EPC firmasına ödenen avans geri alınabilir mi?

Hak edilmemiş avans bakımından iade alacağı doğabilir. Ancak iflas halinde tahsil imkânı ayrıca iflas masasının durumuna bağlıdır.

4. Avans teminat mektubu nakde çevrilebilir mi?

Teminat mektubunun koşulları oluşmuşsa mümkün olabilir. Metin ve geçerlilik süresi gecikmeden kontrol edilmelidir.

5. Sahadaki paneller EPC firmasının iflas masasına girer mi?

Panellerin mülkiyetinin kime ait olduğu belirlenmelidir. Yatırımcıya ait ekipmanlar bakımından mülkiyet hakkının ispatı kritik önemdedir.

6. Yarım kalan GES başka EPC firmasına verilebilir mi?

Gerekli sözleşmesel ve hukuki işlemler yapıldıktan sonra kalan işlerin başka yükleniciye tamamlattırılması mümkün olabilir.

7. Yeni EPC firmasına ödenen ek maliyet eski EPC firmasından istenebilir mi?

Şartları oluştuğunda ek tamamlama maliyeti zarar kalemi olarak gündeme gelebilir.

8. EPC firmasının iflası nedeniyle üretim kaybı talep edilebilir mi?

Sözleşme ve sorumluluk koşulları çerçevesinde gecikmeden kaynaklanan üretim ve gelir kaybı talep konusu olabilir.

9. EPC firmasının iflası çağrı mektubu sürelerini otomatik durdurur mu?

Böyle bir otomatik sonuç varsayılmamalıdır. Enerji mevzuatındaki süreler ayrıca takip edilmelidir.

10. EPC firması iflas etmeden önce yatırımcı ne yapabilir?

Teminatları kontrol etmek, ekipman mülkiyetini güvenceye almak, ödemeleri ilerlemeye bağlamak, proje belgelerini teslim almak ve alternatif yüklenici planı hazırlamak en önemli önlemler arasındadır.

EPC Firmasının İflasında En Büyük Hata: “Önce Davayı Açalım, Sonra Projeye Bakarız”

GES yatırımında hukuki stratejinin amacı yalnızca dava kazanmak olmamalıdır.

Örneğin 20 MW’lık bir GES projesinde EPC firmasından 30 milyon TL alacak bulunabilir.

Ancak proje bir yıl boyunca tamamlanamazsa yatırımcının üretim ve finansman kaybı bunun çok üzerine çıkabilir.

Bu nedenle EPC firmasının mali çöküşünde alacak tahsili ile projenin kurtarılması aynı anda yürütülmelidir.

Özellikle sahadaki panel ve inverterlerin mülkiyeti, avans ve performans teminatları, alt yükleniciler, üretici garantileri, proje dokümanları ve yeni EPC firmasıyla tamamlama maliyeti ilk aşamada belirlenmelidir.

Ayrıca enerji piyasası tarafındaki süreler ihmal edilmemelidir. Lisanssız üretimde EPDK güncel olarak Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ile DS Bağlantı Anlaşması, DS Kullanım Anlaşması ve mahsuplaşmaya ilişkin düzenlemeleri birlikte yayımlamaktadır. Lisanslı yatırımlarda ise tesis tamamlama süreleri lisans sürecinin önemli unsurlarındandır.

Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelindeki yüksek bedelli GES yatırımlarında EPC firmasının mali durumunun proje boyunca izlenmesi, yalnızca şirket iflas ettikten sonra hukuki işlem yapılmasından çok daha etkili bir risk yönetimi sağlar.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından EPC uyuşmazlıklarında yapılan hukuki değerlendirmelerde de yalnızca EPC firmasından alacağın tahsili değil; teminat mektupları, ekipman mülkiyeti, alt yüklenici ilişkileri, proje belgeleri, üretim kaybı ve projenin başka bir yükleniciyle tamamlanması birlikte ele alınmaktadır.

EPC Firmanız Mali Sıkıntıdaysa İflas Kararını Beklemeyin

GES projenizde;

EPC firması alt yüklenicilere ödeme yapamıyorsa,

sahadaki çalışmalar ciddi şekilde yavaşladıysa,

panel veya inverter siparişleri durduysa,

yüklenici sürekli yeni avans talep ediyorsa,

konkordato veya iflas riski ortaya çıktıysa,

teminat mektuplarının süresi yaklaşıyorsa,

projenin başka EPC firmasına devredilmesi düşünülüyorsa

hukuki müdahalenin iflas kararından önce yapılması yatırımcının kaybını önemli ölçüde azaltabilir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık, GES EPC sözleşmeleri, EPC firmalarının iflas ve konkordato süreçleri, yarım kalan enerji yatırımları, avans ve performans teminatları, ekipman mülkiyeti, alt yüklenici uyuşmazlıkları, üretim kaybı tazminatları ve yeni EPC firmasıyla proje tamamlama süreçlerinde hukuki destek sunmaktadır.

GES projenizi yürüten EPC firmasının mali durumu bozulmuşsa veya konkordato/iflas riski nedeniyle yatırımınız tehlikeye girmişse, projenin ve yatırımcı haklarının korunmasına yönelik hukuki stratejinin belirlenmesi için Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve hukuk ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.

Telefon: 0312 434 22 22
Mobil: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara