HES Davaları Nasıl Açılır? (2026 Güncel Hukuki Rehber)

HES Davaları Nasıl Açılır? | HES İptal Davaları ve Enerji Hukuku Rehberi 2026

HES davaları nasıl açılır? Hidroelektrik santral projelerinde ÇED iptal davaları, kamulaştırma davaları, ruhsat uyuşmazlıkları, görevli mahkeme, yürütmenin durdurulması ve 2026 güncel hukuk uygulamaları hakkında kapsamlı rehber.

Hidroelektrik Santral (HES) projeleri, Türkiye’nin yenilenebilir enerji yatırımlarının önemli bir bölümünü oluşturmasına rağmen, çevresel etkileri, kamulaştırma işlemleri, su kullanım hakları ve idari izin süreçleri nedeniyle en fazla hukuki uyuşmazlığa konu olan enerji yatırımları arasında yer almaktadır.

Uygulamada yalnızca yatırımcılar değil; taşınmaz malikleri, çevre örgütleri, meslek odaları, belediyeler ve yöre halkı da HES projelerine ilişkin idari işlemlere karşı dava açabilmektedir. Özellikle Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) kararları, üretim lisansları, kamulaştırma işlemleri ve su kullanım hakkına ilişkin idari işlemler, idari yargıda en sık görülen dava konularındandır.

Bu nedenle HES projelerinde dava sürecinin doğru yönetilmesi, hem yatırımcıların hem de hak sahiplerinin hukuki menfaatlerinin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, hidroelektrik santral projelerine ilişkin idari davalar, kamulaştırma davaları ve enerji hukuku uyuşmazlıklarında yatırımcılara ve hak sahiplerine hukuki danışmanlık sunmaktadır.

HES Davası Nedir?

HES davası; hidroelektrik santral projelerine ilişkin idari işlemlerin iptali, kamulaştırma işlemleri, lisans süreçleri, çevresel izinler veya yatırım faaliyetlerinden doğan özel hukuk uyuşmazlıkları nedeniyle açılan davaların genel adıdır.

Bu davalar;

• İdare Mahkemelerinde,
• Asliye Hukuk Mahkemelerinde,
• Asliye Ticaret Mahkemelerinde,
• İcra hukukunda,
• Tahkim süreçlerinde

görülebilmektedir.

Hukuki Dayanak

HES projelerine ilişkin davalarda başlıca aşağıdaki düzenlemeler uygulanmaktadır:

• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
• Elektrik Piyasası Kanunu
• Çevre Kanunu
• ÇED Yönetmeliği
• Devlet Su İşleri mevzuatı
• Kamulaştırma Kanunu
• İmar Kanunu
• Türk Medeni Kanunu
• Türk Borçlar Kanunu
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu

Hangi Durumlarda HES Davası Açılabilir?

En sık karşılaşılan uyuşmazlıklar şunlardır:

• ÇED kararının iptali,
• Üretim lisansına ilişkin uyuşmazlıklar,
• Su kullanım hakkı anlaşmaları,
• Kamulaştırma işlemleri,
• Acele kamulaştırma kararları,
• Çevresel zararlar,
• Gürültü ve su rejiminin değişmesi,
• İmar planlarının iptali,
• Kamu yararı kararlarının iptali,
• EPC ve yatırım sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar.

ÇED İptal Davaları

HES projelerinde en sık açılan davalar ÇED kararlarının iptaline ilişkindir.

ÇED kararlarına karşı;

• yöre halkı,
• taşınmaz sahipleri,
• belediyeler,
• çevre dernekleri,
• meslek odaları

dava açabilmektedir.

Mahkemeler özellikle;

• kamu yararı,
• çevresel etkiler,
• bilimsel raporların yeterliliği,
• ekolojik denge,
• su kaynaklarının korunması

konularını ayrıntılı şekilde incelemektedir.

Kamulaştırma Davaları

HES projelerinde;

• baraj alanları,
• enerji nakil hatları,
• ulaşım yolları,
• regülatör alanları

nedeniyle kamulaştırma yapılabilmektedir.

Bu süreçte;

• bedel tespiti,
• kamulaştırmanın iptali,
• acele kamulaştırma,
• tazminat

davaları gündeme gelebilir.

Su Kullanım Hakkı Uyuşmazlıkları

DSİ ile yapılan Su Kullanım Hakkı Anlaşmaları yatırımın temelini oluşturmaktadır.

Uyuşmazlıklar genellikle;

• sözleşmenin feshi,
• yükümlülüklerin yerine getirilmemesi,
• kapasite değişiklikleri,
• su kullanım miktarı

konularında ortaya çıkmaktadır.

Ruhsat ve Lisans Davaları

EPDK veya diğer idari kurumlar tarafından verilen;

• üretim lisansları,
• izinler,
• idari yaptırımlar,
• lisans iptalleri

idari yargıda dava konusu yapılabilmektedir.

Görevli Mahkeme

Uyuşmazlığın niteliğine göre görevli mahkemeler değişmektedir.

İdare Mahkemesi

• ÇED kararları
• Üretim lisansları
• Ruhsat işlemleri
• İdari para cezaları

Asliye Hukuk Mahkemesi

• Kamulaştırma bedeli
• Mülkiyet uyuşmazlıkları
• Komşuluk hukuku

Asliye Ticaret Mahkemesi

• EPC sözleşmeleri
• Ortaklık uyuşmazlıkları
• Ticari sözleşmeler

Yürütmenin Durdurulması

HES projelerinde yatırımın durdurulması veya devam etmesi bakımından yürütmenin durdurulması kararı büyük önem taşımaktadır.

Mahkeme;

• işlemin açıkça hukuka aykırı olması,
• telafisi güç zarar doğurması

şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.

Delil Olarak Kullanılabilecek Belgeler

HES davalarında önemli deliller şunlardır:

• ÇED raporları
• Üretim lisansı
• Su Kullanım Hakkı Anlaşması
• DSİ yazışmaları
• Kamulaştırma belgeleri
• Bilirkişi raporları
• Çevresel analiz raporları
• Tapu kayıtları
• Yönetim kurulu kararları
• Resmî kurum yazışmaları

Teknik uyuşmazlıklarda bilirkişi incelemesi çoğu davada belirleyici rol oynamaktadır.

Hukuki Riskler

HES projelerinde;

• yatırımın durması,
• lisans iptali,
• ÇED kararının iptali,
• kamulaştırmanın iptali,
• tazminat yükümlülüğü,
• çevresel yaptırımlar,
• sözleşmelerin feshi,
• finansman kaybı

gibi önemli hukuki riskler ortaya çıkabilmektedir.

Şirketler İçin Öneriler

HES yatırımcılarının;

• yatırım öncesinde hukuki fizibilite yaptırması,
• ÇED sürecini eksiksiz yürütmesi,
• DSİ süreçlerini dikkatle takip etmesi,
• güçlü EPC sözleşmeleri hazırlaması,
• kamulaştırma planlamasını önceden yapması,
• ESG uyum politikalarını oluşturması,
• düzenli hukuki denetim yaptırması,
• idari dava sürelerini kaçırmaması

yatırım güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır.

Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin’de faaliyet gösteren enerji şirketleri bakımından proje finansmanı ve yatırım sözleşmelerinin merkezî olarak yönetilmesi de hukuki riskleri azaltmaktadır.

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılı itibarıyla HES projelerine ilişkin uyuşmazlıkların önemli bölümü ÇED kararları, çevresel etkiler, kamulaştırma işlemleri ve üretim lisanslarına ilişkin idari işlemlerden kaynaklanmaktadır. Özellikle çevresel sürdürülebilirlik, iklim değişikliği ve ESG kriterlerinin önem kazanmasıyla birlikte mahkemeler çevresel etki değerlendirmelerini daha ayrıntılı incelemektedir. Bu nedenle HES yatırımlarında hukuki süreçlerin proje başlangıcından itibaren uzman desteğiyle yürütülmesi yatırım güvenliği açısından kritik önem taşımaktadır.

Resmî Kurumlara Dış Bağlantı Önerileri

• Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
• Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ)
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
• Mevzuat Bilgi Sistemi
• UYAP
• Türkiye Noterler Birliği
• Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK)

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

HES davası kimler tarafından açılabilir?

Yatırımcılar, taşınmaz malikleri, ilgili kurumlar ve hukuki menfaati bulunan kişiler dava açabilir.

ÇED kararına karşı dava açılabilir mi?

Evet. ÇED kararları idari işlem niteliğinde olduğundan İdare Mahkemesinde iptal davasına konu olabilir.

HES davalarında görevli mahkeme hangisidir?

Uyuşmazlığın konusuna göre İdare Mahkemesi, Asliye Hukuk Mahkemesi veya Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olabilir.

Yürütmenin durdurulması kararı alınabilir mi?

Kanuni şartların oluşması hâlinde mahkeme yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.

Kamulaştırma bedeline itiraz edilebilir mi?

Evet. Kamulaştırma bedeline ilişkin yargı yoluna başvurulabilir.

Bilirkişi incelemesi yapılır mı?

Teknik konular içeren HES davalarında bilirkişi incelemesi sıklıkla yapılmaktadır.

Dava açma süresi ne kadardır?

İdari işlemlere karşı genel dava açma süresi, özel düzenleme bulunmadıkça işlemin tebliğinden itibaren 60 gündür.

Avukat desteği neden önemlidir?

HES projeleri teknik ve hukuki açıdan karmaşık yatırımlar olduğundan uzman hukuki danışmanlık hak kayıplarını önlemeye yardımcı olur.

Uzman Hukuki Destek

HES projeleri, ÇED iptal davaları, kamulaştırma davaları, EPDK süreçleri, DSİ işlemleri ve enerji sektörüne ilişkin tüm hukuki uyuşmazlıklarda Arb. Av. Fırat Fesih Kaya liderliğindeki FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, yatırımcılara ve hak sahiplerine dava takibi ile hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

Hemen Ara: 0312 434 22 22

WhatsApp: 0532 769 22 22

E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.