HES Kamulaştırma Davaları | Acele Kamulaştırma, Bedel Tespiti ve İptal Davaları 2026

HES Kamulaştırma Davaları (2026 Güncel Hukuki Rehber)

HES kamulaştırma davaları nasıl açılır? Hidroelektrik santral projelerinde kamulaştırma, acele kamulaştırma, bedel tespiti, kamulaştırmasız el atma, görevli mahkeme, dava süreci ve 2026 güncel hukuki uygulamaları hakkında kapsamlı rehber.

Hidroelektrik Santral (HES) projeleri, kamu yararı kapsamında gerçekleştirilen en önemli enerji yatırımları arasında yer almaktadır. Ancak baraj gölleri, regülatörler, cebri boru hatları, enerji nakil hatları, ulaşım yolları ve yardımcı tesisler nedeniyle çok sayıda taşınmazın kullanılması gerekebilmektedir. Taşınmazın rızaya dayalı olarak satın alınamaması hâlinde ise kamulaştırma süreci gündeme gelmektedir.

HES projelerinde kamulaştırma işlemleri, hem yatırımcı şirketler hem de taşınmaz maliklerinin en fazla uyuşmazlık yaşadığı alanlardan biridir. Özellikle acele kamulaştırma kararları, kamulaştırma bedelinin düşük belirlenmesi, kamu yararı kararına itirazlar ve kamulaştırmasız el atma iddiaları uygulamada sıklıkla dava konusu olmaktadır.

Bu nedenle kamulaştırma işlemlerinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, ilgili enerji mevzuatı ve Anayasa hükümlerine uygun yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. Hatalı yürütülen kamulaştırma süreçleri hem yatırımın gecikmesine hem de yüksek tazminat yükümlülüklerine yol açabilmektedir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, HES projelerine ilişkin kamulaştırma davaları, acele kamulaştırma işlemleri ve enerji yatırımlarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda yatırımcılara ve taşınmaz maliklerine hukuki danışmanlık sunmaktadır.

HES Projelerinde Kamulaştırma Nedir?

Kamulaştırma, kamu yararının gerektirdiği durumlarda özel mülkiyette bulunan taşınmazların bedeli peşin ödenmek suretiyle idare tarafından edinilmesidir.

HES projelerinde kamulaştırma genellikle;

• Baraj gölü alanları,
• Regülatör sahaları,
• Santral binaları,
• Cebri boru güzergâhı,
• Enerji nakil hatları,
• Ulaşım yolları,
• Şantiye alanları

için uygulanmaktadır.

Hukuki Dayanak

HES kamulaştırmalarında başlıca aşağıdaki düzenlemeler uygulanmaktadır:

• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 46. maddesi
• 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu
• Elektrik Piyasası Kanunu
• Devlet Su İşleri mevzuatı
• Türk Medeni Kanunu
• Türk Borçlar Kanunu
• Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• İlgili yönetmelikler ve yargı kararları

Enerji yatırımlarında kamulaştırma yetkisi, projenin niteliğine göre ilgili kamu idaresi tarafından kullanılabilmekte; bazı durumlarda lisans sahibi tüzel kişilere de belirli şartlarla kamulaştırma işlemlerinin yürütülmesi konusunda yetki verilebilmektedir.

HES Projelerinde Kamulaştırma Süreci

Kamulaştırma işlemleri genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşmaktadır.

1. Kamu Yararı Kararı

Kamulaştırmanın ilk şartı kamu yararı kararının alınmasıdır.

Bu karar bulunmadan kamulaştırma yapılamaz.

2. Taşınmazın Tespiti

Kamulaştırılacak taşınmazların;

• tapu kayıtları,
• malik bilgileri,
• yüzölçümü,
• kullanım şekli,
• üzerindeki muhdesatlar

tespit edilmektedir.

3. Uzlaşma Görüşmeleri

İdare öncelikle taşınmaz malikini uzlaşmaya davet eder.

Taraflar bedel üzerinde anlaşırsa taşınmaz satın alma yoluyla devredilir.

4. Bedel Tespiti ve Tescil Davası

Uzlaşma sağlanamazsa idare, taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesinde bedel tespiti ve tescil davası açar.

Mahkeme bilirkişi incelemesi yaptırarak taşınmazın gerçek değerini belirler.

Acele Kamulaştırma

Enerji projelerinde en fazla tartışılan konulardan biri acele kamulaştırmadır.

Acele kamulaştırma kararı verilmesi hâlinde taşınmazın mülkiyetinin devrinden önce idarenin taşınmaza fiilen el koyması mümkün olabilmektedir.

Ancak acele kamulaştırma istisnai bir yöntemdir ve kamu yararı gerekçesinin somut olarak ortaya konulması gerekir.

Acele kamulaştırma kararları da idari yargıda iptal davasına konu olabilir.

Kamulaştırma Bedeline İtiraz

Taşınmaz malikleri;

• arsa değeri,
• tarımsal gelir,
• yapı değeri,
• ağaç bedelleri,
• gelir kaybı,
• ürün değeri

gibi unsurların eksik hesaplandığını ileri sürerek kamulaştırma bedeline itiraz edebilir.

Mahkeme çoğunlukla bilirkişi incelemesi yaptırmaktadır.

Kamulaştırmasız El Atma Davaları

Bazı durumlarda idare kamulaştırma işlemi tamamlanmadan taşınmaza müdahale edebilmektedir.

Bu durumda taşınmaz sahibi;

• bedel talebi,
• ecrimisil,
• tazminat,
• müdahalenin önlenmesi

istemleriyle dava açabilir.

Kamulaştırmasız el atma davaları uygulamada HES projelerinde sıkça görülmektedir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Uyuşmazlığın niteliğine göre görevli mahkeme değişmektedir.

Asliye Hukuk Mahkemesi

• Kamulaştırma bedeli
• Bedel tespiti ve tescil
• Kamulaştırmasız el atma

İdare Mahkemesi

• Kamu yararı kararları
• Acele kamulaştırma işlemleri
• İdari işlemlerin iptali

Davanın türünün doğru belirlenmesi hak kaybının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Delil Olarak Kullanılabilecek Belgeler

Kamulaştırma davalarında en önemli deliller şunlardır:

• Tapu kayıtları
• Kamulaştırma kararı
• Kamu yararı kararı
• Bilirkişi raporları
• Ziraat raporları
• İmar planları
• DSİ yazışmaları
• Lisans belgeleri
• Fotoğraflar ve keşif tutanakları
• Uydu görüntüleri

Hukuki Riskler

HES kamulaştırmalarında yatırımcılar ve taşınmaz sahipleri açısından başlıca riskler şunlardır:

• Kamulaştırma bedelinin eksik belirlenmesi,
• Acele kamulaştırma kararının iptali,
• Kamulaştırmasız el atma tazminatı,
• Yatırımın gecikmesi,
• Faiz yükümlülüğü,
• Bilirkişi raporlarına itiraz,
• Mülkiyet uyuşmazlıkları,
• Uzun yargılama süreçleri.

Şirketler İçin Öneriler

HES yatırımı gerçekleştiren şirketlerin;

• kamulaştırma planlamasını yatırımın ilk aşamasında yapması,
• uzlaşma görüşmelerini belgeye bağlaması,
• gerçek piyasa değerine uygun teklif sunması,
• bilirkişi incelemelerine aktif katılması,
• taşınmaz maliklerinin haklarını gözeten şeffaf süreçler yürütmesi,
• çevresel ve sosyal etki analizlerini tamamlaması,
• dava risk analizlerini yatırım planına dâhil etmesi

yatırımın gecikmesini önleyebilir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin’de faaliyet gösteren enerji şirketleri bakımından proje finansmanı ve kamulaştırma süreçlerinin eş zamanlı yönetilmesi hukuki riskleri azaltmaktadır.

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılı itibarıyla HES projelerinde kamulaştırma davalarının önemli bölümü kamulaştırma bedelinin tespiti, acele kamulaştırma kararları ve kamulaştırmasız el atma iddialarından kaynaklanmaktadır. Özellikle yüksek enflasyon ve taşınmaz değerlerindeki değişim nedeniyle bilirkişi raporları ile gerçek piyasa değeri arasındaki farklılıklar daha fazla uyuşmazlığa yol açmaktadır. Bu nedenle hem yatırımcıların hem de taşınmaz maliklerinin kamulaştırma sürecini uzman hukuk desteğiyle yürütmesi hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Resmî Kurumlara Dış Bağlantı Önerileri

• Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
• Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ)
• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
• Mevzuat Bilgi Sistemi
• UYAP
• Türkiye Noterler Birliği
• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

HES projelerinde kamulaştırma yapılabilir mi?

Evet. Kamu yararı kararı alınması ve Kamulaştırma Kanunu’ndaki şartların sağlanması hâlinde kamulaştırma yapılabilir.

Kamulaştırma bedeline itiraz edilebilir mi?

Evet. Malikler, belirlenen bedelin gerçek taşınmaz değerini yansıtmadığı gerekçesiyle yargı yoluna başvurabilir.

Acele kamulaştırma nedir?

İstisnai hâllerde uygulanan ve idarenin taşınmaza hızlı şekilde el koymasına imkân tanıyan özel kamulaştırma yöntemidir.

Kamulaştırmasız el atma davası nedir?

İdarenin kamulaştırma işlemini tamamlamadan taşınmaza müdahale etmesi hâlinde açılan tazminat veya bedel davasıdır.

Kamulaştırma davalarında görevli mahkeme hangisidir?

Uyuşmazlığın konusuna göre Asliye Hukuk Mahkemesi veya İdare Mahkemesi görevli olabilir.

Bilirkişi incelemesi yapılır mı?

Evet. Taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmaktadır.

Faiz talep edilebilir mi?

Kanuni şartların oluşması hâlinde kamulaştırma bedeli veya tazminat için faiz talep edilmesi mümkündür.

Avukat desteği neden önemlidir?

Kamulaştırma davaları teknik hesaplamalar, bilirkişi raporları ve usul kuralları içerdiğinden profesyonel hukuki destek hak kayıplarının önlenmesine yardımcı olur.

Uzman Hukuki Destek

HES kamulaştırma davaları, acele kamulaştırma işlemleri, kamulaştırmasız el atma davaları, enerji yatırımları ve taşınmaz hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda Arb. Av. Fırat Fesih Kaya liderliğindeki FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, yatırımcılara ve taşınmaz maliklerine dava takibi ile kapsamlı hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

Hemen Ara: 0312 434 22 22

WhatsApp: 0532 769 22 22

E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.