Hibrit Enerji Tesislerinde Lisans ve Kapasite Uyuşmazlıkları Nasıl Çözülür? 2026 Güncel Rehber

Hibrit enerji tesislerinde üretim lisansında yer alan kurulu güç, ana kaynak, yardımcı kaynak, MWm/MWe değerleri, santral sahası veya bağlantı kapasitesi ile yatırımcının fiilen kurmak istediği tesis arasında farklılık ortaya çıkması, EPDK nezdinde lisans ve kapasite uyuşmazlıklarına neden olabilir. Özellikle HES-GES ve RES-GES hibrit projelerinde yardımcı kaynak kapasitesinin artırılması, ünite sayısının değiştirilmesi, ilave santral sahası talep edilmesi veya mevcut bağlantı gücünün farklı yorumlanması bu uyuşmazlıkların başlıca nedenleridir.

2026 itibarıyla EPDK uygulaması, birden çok kaynaklı elektrik üretim tesislerinde kapasite değişikliklerinin üretim lisansı tadili yoluyla ele alınabildiğini göstermektedir. Örneğin EPDK’nın yayımladığı Gökböğet HES başvurusunda yardımcı kaynağa dayalı ünitelerin kurulu gücü ve ünite sayısının revize edilmesi amacıyla üretim lisansının tadili talep edilmiştir. (EPDK)

Dolayısıyla hibrit enerji tesisinde kapasite sorunu ortaya çıktığında ilk çözüm her zaman dava değildir. Öncelikle uyuşmazlığın lisans tadili, teknik revizyon, bağlantı değerlendirmesi veya santral sahası değişikliği yoluyla giderilip giderilemeyeceği araştırılmalıdır.

Hibrit Enerji Tesislerinde Lisans Uyuşmazlığı Nedir?

Hibrit enerji tesislerinde lisans uyuşmazlığı, EPDK tarafından verilen üretim lisansındaki hak ve yükümlülüklerle yatırımcının gerçekleştirmek istediği projenin örtüşmemesi durumunda ortaya çıkabilir.

Örneğin üretim lisansında ana kaynak RES olarak belirlenmiş ve yardımcı GES için belirli bir MWm kapasitesi lisansa işlenmiş olabilir. Şirket daha sonra yardımcı GES kapasitesini artırmak isteyebilir.

Benzer şekilde HES-GES projesinde yardımcı GES’in kurulacağı alan mevcut santral sahasının dışına çıkabilir.

Bu durumlarda yatırımcının fiili projeyi lisansa aykırı biçimde gerçekleştirmesi yerine EPDK nezdinde gerekli tadil sürecini tamamlaması gerekir.

Hibrit Santrallerde Kapasite Uyuşmazlığı Neden Çıkar?

Kapasite uyuşmazlıklarının önemli bölümü yatırımın teknik fizibilitesi ile üretim lisansının birbirinden bağımsız değerlendirilmesinden kaynaklanır.

Örneğin EPC yüklenicisi 30 MWp GES kurulabileceğini hesaplayabilir. Ancak mevcut lisans, bağlantı hakkı veya santral sahası bu kapasitenin tamamının kurulmasına uygun olmayabilir.

Uyuşmazlık özellikle şu alanlarda ortaya çıkabilir: yardımcı kaynak MWm kapasitesi, MWe bağlantı gücü, ünite sayısı, inverter kapasitesi, santral sahası, bağlantı noktası ve tesis tamamlanma takvimi.

Bu nedenle kapasite artışı yalnızca mühendislik açısından değil EPDK lisansı ve bağlantı hakları açısından da değerlendirilmelidir.

MWm ve MWe Farkı Neden Uyuşmazlığa Yol Açıyor?

Hibrit santrallerde en sık karıştırılan konulardan biri MWm ve MWe ayrımıdır.

Yardımcı kaynak GES eklenmesiyle tesisin mekanik kurulu gücü artabilirken elektriksel kapasitenin aynı kalması mümkündür.

EPDK uygulamasında bunun açık örnekleri bulunmaktadır. Birkapılı HES için yapılan tadil başvurusunda mevcut 48,5 MWm/48,5 MWe kapasitenin yardımcı kaynak eklenmesi sonucunda 77,235 MWm/48,5 MWe olarak değiştirilmesi talep edilmiştir. Yani mekanik güç artırılırken MWe değeri aynı bırakılmıştır. (EPDK)

Benzer şekilde Gökböğet HES’in 3,8134 MWm/3,176 MWe kapasitesinin yardımcı kaynak revizyonuyla 5,6942 MWm/3,1760 MWe olarak tadili talep edilmiştir. (EPDK)

Bu nedenle yatırımcı “yardımcı kaynak kapasitesini artırıyorum, dolayısıyla bağlantı kapasitem de otomatik olarak artar” sonucuna varmamalıdır.

Yardımcı Kaynak Kapasitesi Artırılabilir mi?

Projenin mevzuat ve teknik şartları uygunsa yardımcı kaynak kapasitesinin değiştirilmesi için lisans tadili gündeme gelebilir.

EPDK’nın yayımladığı Gökböğet HES örneği bu açıdan önemlidir. Söz konusu tesiste yardımcı kaynağa dayalı ünitelerin hem kurulu gücünün hem de ünite sayısının revize edilmesi amacıyla tadil talep edilmiştir. (EPDK)

Dolayısıyla hibrit santral işletmeye alındıktan sonra dahi yardımcı kaynak kapasitesinin hiçbir koşulda değiştirilemeyeceği söylenemez.

Ancak yeni kapasitenin bağlantı hakkı, santral sahası, çevresel izinler ve teknik proje bakımından uygun olması gerekir.

Yardımcı Kaynak Kapasitesi Düşürülebilir mi?

Yatırımın planlanan kapasitede gerçekleştirilememesi hâlinde kapasitenin aşağı yönlü revizyonu da gündeme gelebilir.

Örneğin arazi sorunları nedeniyle planlanan panel sayısının tamamı kurulamıyorsa, bağlantı sistemi beklenen kapasiteyi karşılamıyorsa veya finansman nedeniyle yatırım küçültülüyorsa lisans ile fiili tesis arasında uyumsuzluk bırakılmamalıdır.

Bu durumda EPDK nezdinde lisansın mevcut proje gerçekliğine uygun hâle getirilmesi için gerekli tadil mekanizmaları değerlendirilmelidir.

Lisans ile Fiili Kurulu Güç Farklıysa Ne Yapılmalı?

Bu durum mümkün olduğunca hızlı şekilde giderilmelidir.

Üretim lisansındaki kurulu güç ile sahadaki fiili tesis arasında mevzuata aykırı bir farklılık bulunması EPDK denetimlerinde sorun yaratabilir.

Şirket öncelikle farklılığın nedenini belirlemelidir. Sorun panel sayısı, inverter kapasitesi, yardımcı kaynak ünite sayısı, kabul işlemi veya lisans tadilinin tamamlanmaması nedeniyle ortaya çıkmış olabilir.

Ardından teknik proje, kabul belgeleri ve üretim lisansı karşılaştırılarak hangi işlemin gerekli olduğu belirlenmelidir.

Lisans Tadili ile Kapasite Sorunu Çözülebilir mi?

Birçok durumda evet.

EPDK uygulamasında yardımcı kaynak eklenmesi veya yardımcı kaynak kapasitesinin değiştirilmesi amacıyla üretim lisansı tadil başvuruları bulunmaktadır.

Örneğin EPDK’nın Dereköy Reg. ve HES’e ilişkin ilanında mevcut birden çok kaynaklı üretim tesisindeki yardımcı kaynak ünitelerinin kurulu gücü ve ünite sayısının değiştirilmesi amacıyla tesisin 6,68546 MWm/5,64 MWe’den 8,6974 MWm/5,64 MWe’ye tadili talep edilmiştir. (EPDK)

Bu örnek kapasite uyuşmazlıklarının doğru projelendirme hâlinde lisans tadili mekanizması üzerinden ele alınabileceğini göstermektedir.

EPDK Lisans Tadil Talebini Reddederse Ne Yapılabilir?

EPDK’nın lisans tadil talebini reddetmesi hâlinde öncelikle kararın gerekçesi ayrıntılı biçimde incelenmelidir.

Ret nedeni bağlantı kapasitesi, teknik uygunluk, santral sahası, eksik belge, yardımcı kaynak şartlarının karşılanmaması veya başka bir mevzuat sorunu olabilir.

Giderilebilir eksiklik bulunuyorsa idari süreç içerisinde bunun düzeltilmesi ve yeni başvuru veya uygun idari mekanizmaların kullanılması daha hızlı sonuç verebilir.

Ancak EPDK tarafından tesis edilen nihai işlemin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa idari yargıda iptal davası gündeme gelebilir.

EPDK Kararına Karşı Yürütmenin Durdurulması İstenebilir mi?

İdari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleştiği durumlarda yürütmenin durdurulması talebi değerlendirilebilir.

Özellikle kapasite veya lisans kararının uygulanmasının devam eden EPC yatırımını durdurması, finansman sözleşmelerini etkilemesi veya tesisin işletmeye alınmasını engellemesi hâlinde yürütmenin durdurulması yatırımcı açısından kritik hâle gelebilir.

Ancak yürütmenin durdurulması otomatik bir sonuç değildir. Somut olayın teknik ve hukuki belgelerle güçlü biçimde ortaya konulması gerekir.

Bağlantı Kapasitesi ile Lisans Kapasitesi Farklıysa Ne Olur?

Hibrit projelerde üretim lisansı ile bağlantı hakkının birlikte okunması gerekir.

Özellikle MWm artışı ile MWe artışı aynı şey değildir.

EPDK’nın Birkapılı HES, Yavuz HES ve Çağlayan Reg. ve HES örneklerinde yardımcı kaynak eklenmesi sonucunda MWm değerleri artırılırken mevcut MWe değerlerinin korunduğu görülmektedir. (EPDK)

Dolayısıyla lisans tadili yapılırken bağlantı kapasitesinin otomatik olarak yükseldiği varsayılmamalıdır.

MWe artırılmak isteniyorsa bağlantı sistemine etkiler ayrıca değerlendirilmelidir.

TEİAŞ Görüşü Nedeniyle Kapasite Artışı Yapılamazsa Ne Olur?

Planlanan kapasite artışı şebeke veya bağlantı açısından teknik sorun yaratıyorsa yatırımın lisanslanabilir kapasitesi etkilenebilir.

Bu durumda teknik gerekçenin ayrıntılı incelenmesi gerekir.

Şebeke analizi, bağlantı noktası, mevcut kapasite, trafo sistemi ve tesisin şebekeye vereceği azami güç değerlendirilmeden yalnızca panel veya türbin kapasitesi üzerinden hukuki sonuca varılmamalıdır.

Teknik değerlendirmenin hatalı olduğu düşünülüyorsa buna ilişkin mühendislik raporları hukuki itiraz sürecinin önemli delillerinden biri olabilir.

Santral Sahası Nedeniyle Kapasite Uyuşmazlığı Çıkabilir mi?

Evet. Yardımcı kaynak kapasitesinin artırılması çoğu zaman daha fazla arazi gerektirir.

Mevcut santral sahası yeni kapasite için yeterli değilse ilave santral sahası tadili gerekebilir.

EPDK uygulamasında Birkapılı HES için yardımcı kaynak ünitesinin kurulacağı ilave saha da tadil başvurusuna dahil edilmiştir. Kurum, santral sahası koordinatlarını üçüncü kişilerin kişisel hak ihlali açısından itiraz edebilmesi amacıyla yayımlamıştır. (EPDK)

Dolayısıyla kapasite artışının yalnızca MW hesabı yapılmamalıdır; artan kapasitenin fiziksel olarak hangi taşınmazlara kurulacağı da belirlenmelidir.

Üçüncü Kişinin Arazi İtirazı Hibrit Projeyi Durdurabilir mi?

Üçüncü kişilerin mülkiyet veya kullanım hakları santral sahası değişikliklerinde önemli uyuşmazlık yaratabilir.

EPDK’nın bazı santral sahası ilanlarında üçüncü kişilere kişisel hak ihlali açısından 10 iş günlük itiraz süresi tanındığı görülmektedir. Örneğin Gökböğet HES ve Dereköy Reg. ve HES ilanlarında bu mekanizma açıkça yer almaktadır. (EPDK)

Bu nedenle kapasite artırımı için arazi genişletilecekse tapu kayıtları, kira sözleşmeleri, irtifak hakları ve diğer arazi kullanım belgeleri başvurudan önce incelenmelidir.

Kapasite Artışı ÇED Sürecini Etkiler mi?

Etkileyebilir.

Mevcut çevresel karar belirli bir tesis kapasitesi ve santral sahası esas alınarak verilmiş olabilir.

Yardımcı GES kapasitesinin artırılması sonucunda panel alanı genişliyor, santral sahası değişiyor veya projenin çevresel etkileri farklılaşıyorsa mevcut ÇED kararının yeni proje yapısını kapsayıp kapsamadığı değerlendirilmelidir.

EPDK’nın lisans tadilini kabul etmesi, çevre mevzuatı kapsamındaki yükümlülüklerin kendiliğinden yerine getirildiği anlamına gelmez.

Kapasite Uyuşmazlığı EPC Sözleşmesini Nasıl Etkiler?

Bu konu yatırımcı açısından ciddi mali sonuçlar doğurabilir.

Örneğin EPC sözleşmesi 40 MWp yardımcı GES üzerinden imzalanmış ancak lisans veya bağlantı sürecinde yalnızca 30 MWp kurulabilir hâle gelmiş olabilir.

EPC sözleşmesinde kapasite değişikliği mekanizması bulunmuyorsa yatırımcı kullanamayacağı ekipmanların bedelini ödemek zorunda kalabilir.

Bu nedenle sözleşmede change order, variation, regulatory change, permit risk, suspension, termination ve capacity adjustment hükümlerinin açık biçimde düzenlenmesi gerekir.

Kapasite Artışı Finansman Sözleşmesini Etkiler mi?

Evet.

Proje finansmanı kullanılan santrallerde kapasite artışı yeni CAPEX ihtiyacı yaratabilir. Üretim lisansının değiştirilmesi, ilave EPC sözleşmesi yapılması veya proje kapsamının genişletilmesi kredi verenin onayına tabi olabilir.

Bu nedenle EPDK lisans tadili ile finansman sözleşmeleri eş zamanlı yönetilmelidir.

Aksi hâlde EPDK tarafından izin verilen kapasite artışı banka sözleşmesi açısından temerrüt nedeni hâline gelebilir.

Kapasite Uyuşmazlığında EPDK’ya Hangi Belgelerle Başvurulmalı?

Uyuşmazlığın niteliğine göre mevcut üretim lisansı, teknik proje, MWm/MWe hesaplamaları, bağlantı ve sistem kullanım belgeleri, santral sahası koordinatları, tapu ve arazi kullanım belgeleri, çevresel izinler, kabul belgeleri ve ilgili EPDK yazışmaları birlikte incelenmelidir.

Özellikle teknik uyuşmazlıklarda bağımsız mühendislik değerlendirmesi hukuki başvuruyu güçlendirebilir.

Başvuruda yalnızca “kapasitemizin artırılmasını talep ediyoruz” denilmesi yerine talep edilen değişikliğin lisans, bağlantı ve teknik gerekçeleri birlikte ortaya konulmalıdır.

EPDK’nın 2026 İlerleme Raporları Kapasite Uyuşmazlıklarında Neden Önemli?

2026 yılında hibrit enerji yatırımlarında dikkat edilmesi gereken önemli konulardan biri ilerleme raporlarıdır.

EPDK’nın güncel duyurusuna göre kurulu güç artışı veya birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisi kurulması kapsamında lisans tadili gerçekleştirilen şirketler, tadil tarihinden lisansa derç edilen toplam kurulu gücün tamamının kabulüne kadar ilerleme raporu vermek zorundadır. Birden çok kaynaklı tesislerde ana ve yardımcı kaynak üniteleri için raporlar ayrı ayrı hazırlanmalıdır. (EPDK)

EPDK ayrıca yardımcı kaynak üniteleri için ayrı fiili gerçekleşme ve puanlama tabloları ile örnek termin programları yayımlamaktadır. (EPDK)

Dolayısıyla kapasite tadili alındıktan sonra yatırımın gerçekleşme sürecinin de lisansla uyumlu yürütülmesi gerekir.

2026 Yılında Lisans Tadil Bedeli Var mı?

Evet. EPDK’nın yayımladığı güncel bilgilerde 18 Aralık 2025 tarihli ve 14051 sayılı Kurul Kararıyla 2026 yılında uygulanacak ön lisans ve lisans alma, yenileme ve tadil bedellerinin belirlendiği görülmektedir. (EPDK)

Bu nedenle hibrit santral kapasite değişikliği planlanırken idari ve teknik süreçlerin yanında güncel lisans tadil maliyetleri de yatırım takvimine dahil edilmelidir.

EPDK Elektrik Piyasası Lisans İşlemleri

Hibrit Santral Kapasite Uyuşmazlıklarında İzlenecek Hukuki Yol

Uyuşmazlığın çözümünde ilk olarak üretim lisansındaki mevcut MWm/MWe değerleri, ana ve yardımcı kaynak kapasiteleri ve ünite sayıları tespit edilmelidir. Ardından bağlantı hakkı, santral sahası, teknik proje ve fiili tesis karşılaştırılmalıdır.

Sorun idari tadille çözülebiliyorsa EPDK lisans tadili yoluna gidilmesi; bağlantı kaynaklıysa ilgili şebeke sürecinin yürütülmesi; arazi kaynaklıysa santral sahası ve kullanım haklarının düzenlenmesi gerekir.

EPDK tarafından nihai bir ret veya yatırımcının haklarını etkileyen başka bir idari işlem tesis edilmişse işlemin gerekçesine göre idari başvuru, iptal davası ve şartları varsa yürütmenin durdurulması seçenekleri değerlendirilmelidir.

Başka bir ifadeyle kapasite uyuşmazlığında doğrudan dava açmak yerine sorunun teknik mi, lisans kaynaklı mı, bağlantı kaynaklı mı yoksa arazi kaynaklı mı olduğu öncelikle tespit edilmelidir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’daki Hibrit Enerji Projeleri

Hibrit enerji tesisinin Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin veya Bursa’da bulunması temel EPDK lisans rejimini değiştirmemekle birlikte bağlantı kapasitesi, arazi statüsü, çevresel izinler ve yerel planlama koşulları uyuşmazlığın niteliğini etkileyebilir.

Özellikle İzmir’deki RES-GES projeleri, Mersin’deki yenilenebilir enerji tesisleri, Bursa’daki sanayi bağlantılı üretim projeleri ile Ankara ve İstanbul merkezli enerji şirketlerinin Türkiye genelindeki hibrit yatırımlarında kapasite tadilinden önce mevcut lisans ve bağlantı haklarının birlikte incelenmesi önemlidir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK tarafından hibrit enerji tesislerindeki lisans ve kapasite uyuşmazlıkları değerlendirilirken üretim lisansı, MWm/MWe değerleri, ana ve yardımcı kaynak kapasitesi, bağlantı hakkı, santral sahası, arazi belgeleri, çevresel izinler, EPC sözleşmeleri ve finansman belgelerinin birlikte ele alınması önem taşımaktadır. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından enerji hukuku kapsamında EPDK lisans tadili ve kapasite uyuşmazlıklarının yatırımın teknik gerçekliğiyle birlikte değerlendirilmesi, uyuşmazlığın idari aşamada veya gerektiğinde yargı yoluyla etkin biçimde çözülmesine katkı sağlayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Hibrit santralde yardımcı kaynak kapasitesi sonradan artırılabilir mi?
Mevzuat ve teknik şartların uygun olması hâlinde üretim lisansı tadili gündeme gelebilir. EPDK uygulamasında yardımcı kaynak ünite gücü ve sayısının revizyonuna yönelik tadil başvuruları bulunmaktadır. (EPDK)

2. MWm artırılırken MWe aynı bırakılabilir mi?
Projenin şartlarına göre mümkündür. EPDK’nın yayımladığı birçok hibrit tesis tadilinde MWm artırılırken MWe değerinin korunduğu görülmektedir. (EPDK)

3. Lisans kapasitesi ile fiili santral kapasitesi farklı olabilir mi?
Mevzuata aykırı bir uyumsuzluk bırakılmamalıdır. Fiili tesis ile lisans bilgilerinin örtüşmesi ve gerekli tadil veya kabul işlemlerinin tamamlanması gerekir.

4. EPDK kapasite artışı talebini reddederse dava açılabilir mi?
Nihai EPDK işleminin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa idari yargıda iptal davası değerlendirilebilir. Dava öncesinde ret gerekçesinin teknik ve hukuki açıdan incelenmesi önemlidir.

5. EPDK kararına karşı yürütmenin durdurulması istenebilir mi?
Kanuni şartların oluşması hâlinde iptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması talep edilebilir. Bunun kabulü otomatik değildir.

6. Yardımcı kaynak kapasitesi azaltılabilir mi?
Projenin planlanan kapasitede tamamlanamaması durumunda lisans ile fiili tesis arasındaki uyumun sağlanması amacıyla uygun tadil işlemleri değerlendirilmelidir.

7. Kapasite artışı için ilave santral sahası alınabilir mi?
Mevcut alan yeterli değilse santral sahası tadili gündeme gelebilir. EPDK uygulamasında yardımcı kaynak için ilave saha içeren tadil başvuruları bulunmaktadır. (EPDK)

8. Üçüncü kişiler santral sahası tadiline itiraz edebilir mi?
EPDK’nın bazı ilanlarında üçüncü kişilere kişisel hak ihlali açısından belirli süre içinde itiraz imkânı tanınmaktadır. Bazı örneklerde bu süre 10 iş günüdür. (EPDK)

9. Kapasite tadilinden sonra ilerleme raporu gerekir mi?
Evet. EPDK’nın 2026 duyurusunda kurulu güç artışı veya birden çok kaynaklı tesis kapsamında lisansı tadil edilen şirketler için ilerleme raporu yükümlülüğü düzenlenmektedir. (EPDK)

10. Lisans tadili bağlantı kapasitesini otomatik artırır mı?
Hayır. Üretim lisansındaki kurulu güç ile şebekeye verilebilecek elektriksel kapasite aynı kavram değildir. Bağlantı hakkı ayrıca değerlendirilmelidir.

Uzman Hukuki Destek

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren enerji hukuku, EPDK lisans tadili ve hibrit santral kapasite uyuşmazlıkları alanında uzman avukat ile çalışarak yatırım ve lisans haklarınızı güvence altına alabilirsiniz. Hibrit enerji tesislerinde yardımcı kaynak kapasitesinin artırılması veya azaltılması, MWm/MWe uyuşmazlıkları, EPDK lisans tadili, bağlantı kapasitesi sorunları, santral sahası değişiklikleri, lisans tadil taleplerinin reddi ve EPDK kararlarına karşı açılacak davalarda FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Mevcut üretim lisansının ve bağlantı haklarının incelenmesi, yardımcı kaynak kapasitesinin hukuki analizi, EPDK lisans tadil başvurusunun hazırlanması, santral sahası ve arazi sorunlarının değerlendirilmesi, kapasite değişikliğinin EPC ve finansman sözleşmelerine etkisinin belirlenmesi ve hukuka aykırı EPDK kararlarına karşı idari başvuru, iptal davası ve yürütmenin durdurulması süreçlerinin yürütülmesi konusunda profesyonel hukuki destek alınabilir.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.