İşçinin Sağlık Nedeniyle İş Sözleşmesinin Feshi?

1. İşçinin Sağlık Nedeniyle İş Sözleşmesini Feshetme Hakkı

İş Kanunu’nun 24. maddesi kapsamında, işçi haklı nedenlerle iş sözleşmesini feshedebilir. Bu haklı nedenlerden biri de sağlık sebepleridir. İşçi, çalışma koşulları nedeniyle sağlığının bozulduğunu düşündüğünde ya da işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine aykırı davranışları nedeniyle risk altına girdiğini fark ettiğinde sözleşmeyi derhal feshedebilir. Örneğin, işyerinde sürekli kimyasallara maruz kalan bir işçi, gerekli koruyucu ekipmanlar sağlanmadığı takdirde, sağlık sorunu yaşamadan dahi iş sözleşmesini haklı nedenle sona erdirebilir. Sağlık gerekçesiyle yapılan fesihlerde, işçinin kıdem tazminatı hakkı saklıdır ve işçinin bu hakkını kullanırken sağlık raporlarıyla durumu belgelemesi önemlidir.

---

2. İşverenin Sağlık Nedeniyle Fesih Hakkı

İşverenin de işçinin sağlık durumuyla ilgili olarak iş sözleşmesini sona erdirme hakkı mevcuttur. Bu hak, İş Kanunu’nun 25. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiştir. Ancak bu feshin geçerli ve hukuki sayılabilmesi için belirli şartların oluşmuş olması gerekir. Örneğin, işçinin hastalığı uzun süreli ise, bu süre boyunca iş görememesi üretimi ve verimliliği ciddi şekilde etkiliyorsa, işveren sağlık gerekçesiyle fesih hakkını kullanabilir. Ancak işverenin keyfi davranması, işçiye yeterli iyileşme süresi tanımaması veya feshi kötü niyetle yapması durumunda, işçi işe iade davası açabilir. Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği gibi, işverenin sağlık raporlarına dayanması ve işyeri hekimi görüşünü dikkate alması esastır.

---

3. İşçinin Kendi Sağlığı Nedeniyle Fesih Hakkı

İşçi, kendi sağlığı ile ilgili gelişen ciddi bir hastalık veya işyeri koşullarından kaynaklanan bir rahatsızlık nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirebilir. Burada temel unsur, hastalığın işyerinden kaynaklanması ve çalışmaya devam edilmesinin sağlık açısından ciddi tehlike arz etmesidir. Örneğin, astım hastası bir işçi kapalı, havasız ve tozlu bir ortamda çalışıyorsa, sağlık raporu ile bu durum belgelenerek fesih yoluna gidilebilir. Bu fesihte işçinin ihbar süresi beklemesine gerek yoktur. Ancak sağlık nedenine dayalı fesihte işçinin hastalıkla işyeri arasındaki illiyet bağını somut olarak ortaya koyması beklenir.

---

4. İşverenin İşçinin Sağlığına Dayalı Fesih Şartları

İşverenin sağlık nedeniyle yapacağı fesihlerde dikkat edilmesi gereken önemli bir husus da “belirli sürenin geçmesi” şartıdır. Kanuna göre, işçinin hastalığı nedeniyle raporlu olduğu sürenin, ihbar süresine 6 hafta eklenerek aşılması durumunda işveren iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Ancak bu durumun kötüye kullanılması, özellikle kronik hastalıklar ya da gebelik gibi durumlar üzerinden işçiyi mağdur edici biçimde uygulanması iş mahkemelerinde geçersiz sayılabilir. Ayrıca işverenin fesihten önce işçiyi işe uygun başka bir pozisyonda değerlendirmeye çalışması, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri gereğince atılacak önemli adımlardan biridir.

---

5. İşçinin Psikolojik Sağlığı ve Mobbing Durumu

Sağlık nedenine dayalı fesih yalnızca fiziksel hastalıklarla sınırlı değildir. İşçinin psikolojik sağlığını etkileyen, mobbing gibi olumsuz uygulamalar da bu kapsama girer. İşyerinde sistematik baskıya maruz kalan, dışlanan, küçümsenen ya da psikolojik şiddet gören işçi, sağlık raporlarıyla bu durumun etkilerini ispatlayarak iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Psikolojik yıpranmanın belgelenebilmesi için psikiyatri raporları, doktor teşhisleri ve gerekiyorsa tanık beyanları önemli delillerdir. Yargıtay kararlarında da psikolojik sağlık nedenlerine dayalı fesihlerin kabul edildiği örnekler mevcuttur.

---

6. Sağlık Nedeniyle Fesihte Kıdem Tazminatı

İşçi, sağlık nedenine dayanarak iş sözleşmesini feshettiğinde kıdem tazminatına hak kazanır. Bunun şartı, feshin haklı nedene dayanması ve işçinin en az bir yıllık kıdeme sahip olmasıdır. Özellikle sağlık raporu ile desteklenen durumlarda işverenin ödeme yapması gerekir. Ancak işverenin ödemeden kaçındığı ya da sağlık gerekçesini kabul etmediği durumlarda, iş mahkemesine başvurularak hem kıdem tazminatı hem de diğer işçilik alacakları talep edilebilir. Ayrıca işçinin fesih gerekçesinin iyi niyetli ve gerçek sağlık gerekçelerine dayandığını ispatlaması, davanın kazanılmasında kritik rol oynar.

---

7. Sağlık Raporlarının Delil Niteliği

Sağlık nedeniyle fesihlerde, alınan sağlık raporları en önemli delillerden biridir. Bu raporların kamu hastanelerinden veya uzman hekimlerden alınmış olması, mahkemelerde daha güçlü delil niteliği taşır. Özellikle işyerindeki koşulların hastalığa etkisi, hekim raporlarıyla açıkça belirtilmelidir. Raporun yalnızca hastalık teşhisi değil, işyerinde çalışmanın sağlık açısından sakıncalı olduğunu da içermesi gereklidir. Aksi takdirde mahkeme tarafından işçinin iddiaları zayıf kabul edilebilir. Bu nedenle sağlık raporları detaylı, tarihli ve objektif olarak hazırlanmalıdır.

---

8. İşverenin Fesihte Dikkat Etmesi Gerekenler

İşveren sağlık nedeniyle iş sözleşmesini feshederken etik, hukuki ve insani sınırlar içinde hareket etmelidir. İşçiyi mağdur edecek şekilde keyfi fesih yapılması, işe iade ve tazminat davalarının önünü açar. İşverenin öncelikle işçiye istirahat süresi tanıması, uygun bir pozisyon araması ve gerekirse esnek çalışma modeli önermesi tavsiye edilir. Fesih, son çare olarak düşünülmeli ve sağlık raporlarıyla desteklenmelidir. Aksi halde işveren, kötü niyet tazminatı ve diğer cezai sonuçlarla karşı karşıya kalabilir. Nitekim Yargıtay, işvereni işçinin tedavi sürecinde yalnız bırakmaması konusunda sorumlu tutmaktadır.

---

9. Yargıtay Kararlarında Sağlık Sebebiyle Fesih Değerlendirmeleri

Yargıtay kararlarında sağlık nedenine dayalı fesihler konusunda net içtihatlar oluşturulmuştur. Özellikle, işçinin işyeri kaynaklı bir rahatsızlığı nedeniyle işten ayrılması halinde, bu ayrılışın haklı nedenle fesih olduğuna karar verilmektedir. Örneğin, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin bir kararında, işçinin çalıştığı ortamda gerekli havalandırma sistemlerinin sağlanmaması ve bu nedenle gelişen solunum hastalığı, fesih için haklı neden sayılmıştır. Aynı şekilde psikolojik baskı altında kalan ve bu durumu psikiyatrik raporla ispatlayan işçinin feshi de haklı bulunmuştur. Bu içtihatlar, hem işçi hem işveren açısından yol gösterici niteliktedir.

---

📌 İlgili Resmi Kurum Linkleri:

• T.C. Adalet Bakanlığı
• SGK – Sosyal Güvenlik Kurumu
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
• Türkiye Barolar Birliği

Daha detaylı bilgi almak ve hukuki destek almak için FFK Partner Hukuk olarak sizlere profesyonel destek sağlıyoruz!