İşveren İşçiye Zimmetlenen Eşyanın Bedelini Maaştan Kesebilir mi?

İşçiye zimmetlenen telefon, bilgisayar, araç veya ekipmanın bedeli maaştan kesilebilir mi? İşverenin ispat yükü, işçinin sorumluluğu ve 2026 güncel hukuki haklar.

İşçiye teslim edilen bilgisayar, telefon, araç, ekipman, anahtar, cihaz veya başka bir işyeri malzemesinin kaybolması ya da zarar görmesi hâlinde işveren, zararın işçiden karşılanmasını isteyebilir. Ancak bu durum, işverenin bedeli doğrudan ve tek taraflı olarak işçinin maaşından kesebileceği anlamına gelmez.

Zimmetli eşyanın bedeli işçiden hangi şartlarda istenebilir?

İşçinin sorumlu tutulabilmesi için aşağıdaki unsurların birlikte bulunması gerekir:

• Eşyanın gerçekten işçiye teslim edilmiş olması,
• Teslimin zimmet veya teslim tutanağıyla ispatlanabilmesi,
• Eşyanın kaybolması ya da zarar görmesi,
• İşçinin kasıtlı veya ihmalkâr davranışının bulunması,
• Zarar ile işçinin davranışı arasında nedensellik olması,
• Gerçek zarar miktarının belirlenebilmesi.

Türk Borçlar Kanunu’nun 400. maddesine göre işçi, işverene kusuruyla verdiği zarardan sorumludur. Bu nedenle işverenin yalnızca “eşya kayboldu” demesi yeterli değildir; işçinin kusurunu ve oluşan gerçek zararı da kanıtlaması gerekir. (resmigazete.gov.tr)

İşveren maaştan doğrudan kesinti yapabilir mi?

Kural olarak işveren, zimmetli eşyanın bedelini herhangi bir açıklama yapmadan veya işçinin onayını almadan maaştan kesmemelidir.

Zarar iddiasının, ücret kesme cezası gibi gösterilerek uygulanması da hukuka aykırı olabilir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 38. maddesine göre ücret kesme cezası ancak iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde gösterilen nedenlere dayanabilir. Kesinti nedeni işçiye derhâl bildirilmeli ve kesinti bir ayda iki günlük ücreti aşmamalıdır. (csgb.gov.tr)

İşverenin zarar iddiası varsa, bu zararı ayrı bir alacak talebi olarak ispatlaması gerekir. İşçinin açık rızası veya hukuken geçerli bir karar bulunmadan yapılan yüksek miktarlı kesintiler için işçi, ücret alacağı ve kesilen bedelin iadesini talep edebilir.

İşverenin ispat yükü nedir?

Zimmetli eşya nedeniyle işçiden ödeme talep eden işveren şu hususları kanıtlamalıdır:

Eşyanın işçiye teslim edildiği

Zimmet formu, teslim tutanağı, e-posta, şirket içi kayıt veya envanter belgesiyle eşyanın işçiye verildiği gösterilmelidir.

Eşyanın kaybolduğu veya zarar gördüğü

Eşyanın gerçekten kayıp, çalınmış veya kullanılamaz hâle gelmiş olması gerekir. Sadece envanter sistemindeki kayıt farklılığı yeterli olmayabilir.

İşçinin kusurlu olduğu

Eşya hırsızlık, dikkatsizlik, talimatlara aykırı kullanım veya gerekli güvenlik önlemlerinin alınmaması nedeniyle kaybolmuşsa işçinin sorumluluğu doğabilir. Ancak yangın, hırsızlık, teknik arıza, üçüncü kişinin eylemi veya işverenin güvenlik eksikliği varsa işçinin kusuru ayrıca değerlendirilmelidir.

Zarar miktarının doğru hesaplandığı

İşveren her zaman eşyanın sıfır ve güncel satış bedelini isteyemez. Eşyanın yaşı, kullanım süresi, yıpranma payı, ikinci el değeri ve tamir imkânı dikkate alınmalıdır. Örneğin iki yıldır kullanılan bir bilgisayar için yeni ürün bedelinin tamamının talep edilmesi hakkaniyete aykırı olabilir.

Hangi durumlarda işçi sorumlu tutulamayabilir?

Aşağıdaki durumlarda işçinin sorumluluğu zayıflayabilir:

• Eşya birden fazla çalışanın ortak kullanımındaysa,
• Teslim tutanağında eşyanın durumu belirtilmemişse,
• İşveren gerekli güvenlik önlemlerini almamışsa,
• Eşya işçinin bilgisi dışında başka bir çalışana verilmişse,
• Kayıp, teknik sistem veya envanter hatasından kaynaklanmışsa,
• Eşya normal kullanım nedeniyle yıpranmışsa,
• İşçi kaybı önlemek için gerekli özeni göstermişse.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya’nın değerlendirmesine göre uyuşmazlıklarda yalnızca zimmet belgesine değil, teslim anındaki eşyanın durumuna, kullanım şartlarına, işyeri talimatlarına ve işverenin denetim sistemine de bakılmalıdır.

İşçi zimmetli eşyayı kaybettiyse işten çıkarılabilir mi?

İşçinin kasıtlı olarak eşyayı alması, satması, saklaması veya işverene ciddi zarar vermesi hâlinde 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II maddesi kapsamında haklı fesih gündeme gelebilir. Güveni kötüye kullanma, hırsızlık ve ağır zarar verme iddialarının somut delillerle ispatlanması gerekir. (www.csgb.gov.tr)

Buna karşılık, ilk kez gerçekleşen küçük bir ihmal veya düşük miktarlı zarar her zaman tazminatsız fesih sonucunu doğurmaz. İşverenin olayın ağırlığını, işçinin görevini, kusur derecesini ve zararın miktarını birlikte değerlendirmesi gerekir.

Haklı fesih iddiası işveren tarafından öğrenildikten sonra kural olarak altı iş günü içinde kullanılmalıdır. (www.csgb.gov.tr)

İşçi ne yapmalıdır?

İşçi, maaşından kesinti yapıldığında veya zimmetli eşya nedeniyle sorumlu tutulduğunda:

1. Zimmet ve teslim tutanağının bir örneğini istemelidir.
2. Eşyanın teslim tarihindeki durumunu ve değerini kontrol etmelidir.
3. Kesintinin nedenini ve hesaplama yöntemini yazılı olarak sormalıdır.
4. Hatalı veya gerçeğe aykırı belgelere yazılı itiraz etmelidir.
5. “Borcu kabul ediyorum” veya “maaşımdan kesilmesini kabul ediyorum” şeklindeki belgeleri incelemeden imzalamamalıdır.
6. Maaş bordrolarını, banka kayıtlarını ve işveren yazışmalarını saklamalıdır.
7. Fesih yapılmışsa fesih bildirimi ve SGK işten çıkış kodunu temin etmelidir.

İşçi, işverenin zarar iddiasını kabul etmiyorsa tutanağa “borcu ve kusuru kabul etmiyorum” şeklinde şerh düşebilir.

2026 itibarıyla işçinin hakları

2026 yılında da işverenin zimmetli eşya bedelini otomatik olarak işçinin maaşından kesmesine izin veren genel bir kural bulunmamaktadır. İşveren; teslimi, kaybı, kusuru, gerçek zararı ve hesaplamayı ispatlamalıdır.

İşyerinde en az 30 işçi çalışıyor, işçinin kıdemi altı ayı geçmiş ve sözleşmesi belirsiz süreliyse, haksız fesih hâlinde işe iade hükümleri gündeme gelebilir. Fesih tarihinden itibaren bir ay içinde zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekir. (www.csgb.gov.tr)

Sık Sorulan Sorular

İşveren zimmetli telefonun bedelinin tamamını kesebilir mi?
Hayır. Gerçek zarar, eşyanın kullanım süresi ve işçinin kusuru dikkate alınmalıdır.

Zimmet tutanağı imzalamak borcu kabul etmek anlamına gelir mi?
Her zaman değil. Belgenin içeriği ve imzalanma koşulları ayrıca değerlendirilir.

Eşya birden fazla kişiye zimmetliyse kim sorumlu olur?
Kişisel kusur belirlenmedikçe tüm zarar tek bir işçiye yüklenemez.

İşveren maaştan kesinti yapmadan önce işçiden savunma almalı mıdır?
Olayın niteliğine göre işçiden açıklama ve savunma alınması, işverenin ispat durumunu güçlendirir.

Kullanımdan kaynaklanan yıpranma işçiye yüklenebilir mi?
Normal kullanım ve olağan yıpranma kural olarak işçiye zarar olarak yüklenemez.

Zimmetli eşya kaybolduğu için işçi kıdem tazminatını kaybeder mi?
Ancak haklı fesih koşulları somut delillerle ispatlanırsa kıdem ve ihbar tazminatı riske girebilir.

Haksız maaş kesintisi nasıl geri alınır?
Kesilen ücret, zorunlu arabuluculuk ve gerektiğinde iş mahkemesi yoluyla talep edilebilir.

Müvekkil Odaklı Hukuki Destek

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak zimmetli eşya, haksız ücret kesintisi, işten çıkarma ve işçilik alacakları konusunda Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da hukuki destek sağlıyoruz.

Tel: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.