Lisanssız GES’te ihtiyaç fazlası elektrik nasıl satılır? Mahsuplaşma, satış sınırı, elektrik satış bedeli, görevli tedarik şirketi, YEKDEM ve bedelsiz katkı uygulamasını 2026 güncel mevzuatıyla öğrenin.

Türkiye’de fabrikalar, sanayi tesisleri, oteller, alışveriş merkezleri, depolar, tarımsal işletmeler ve ticari işletmeler elektrik maliyetlerini azaltmak amacıyla giderek daha fazla lisanssız güneş enerjisi santrali (GES) yatırımı yapmaktadır.

Lisanssız elektrik üretiminin temel mantığı, tüketicinin kendi elektrik ihtiyacını yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılamasıdır.

Ancak GES’in ürettiği elektrik her zaman tesisin aynı anda tükettiği elektrik miktarına eşit olmaz.

Özellikle güneşlenmenin yüksek olduğu saatlerde üretim tüketimden fazla olabilir.

Bu durumda yatırımcıların en sık sorduğu soru şudur:

Lisanssız GES’in ürettiği ihtiyaç fazlası elektrik satılabilir mi?

Evet. Mevzuattaki şartların sağlanması halinde lisanssız elektrik üretim tesislerinde ortaya çıkan ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin ilgili mekanizma kapsamında değerlendirilmesi mümkündür.

Ancak burada önemli bir ayrım vardır.

Lisanssız üretim modeli, sınırsız elektrik üretip serbest piyasada elektrik ticareti yapılmasına imkan veren klasik bir üretim lisansı modeli değildir.

Bu nedenle;

“GES kurdum, istediğim kadar elektrik üretip istediğim şirkete satabilirim.”

şeklindeki yaklaşım doğru değildir.

Üretim miktarı, tüketim miktarı, mahsuplaşma, tesisin hangi mevzuat kapsamında kurulduğu ve satışa konu olabilecek enerji miktarı birlikte değerlendirilmelidir.

İhtiyaç Fazlası Elektrik Nedir?

Basit şekilde anlatmak gerekirse ihtiyaç fazlası elektrik, lisanssız üretim tesisinde üretilen ancak ilgili mahsuplaşma mekanizması sonucunda tüketimle karşılanmayan elektrik enerjisidir.

Örneğin bir fabrikanın çatısında GES bulunduğunu düşünelim.

Fabrika belirli bir dönemde:

100.000 kWh elektrik tüketmiş,

GES ise:

130.000 kWh elektrik üretmiş

olabilir.

Mevzuattaki mahsuplaşma ve diğer koşullar dikkate alındığında tüketimle karşılanmayan kısım ihtiyaç fazlası üretim olarak gündeme gelebilir.

Ancak gerçek hesaplama yalnızca bu basit matematik üzerinden yapılmaz.

Tesisin tabi olduğu mevzuat, mahsuplaşma dönemi ve satış sınırları ayrıca dikkate alınmalıdır.

Lisanssız GES’te Fazla Elektrik Satılabilir mi?

Evet.

Lisanssız elektrik üretim tesislerinde mevzuatta öngörülen koşullar çerçevesinde ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin sisteme verilmesi ve ilgili mekanizma üzerinden satın alınması mümkündür.

Fakat lisanssız üretici bu elektriği klasik anlamda serbest bir elektrik tüccarı gibi piyasada istediği alıcıya satmaz.

Satış mekanizması Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği, 5346 sayılı YEK Kanunu, ilgili Cumhurbaşkanı kararları ve EPDK düzenlemeleri çerçevesinde yürütülmektedir.

İhtiyaç Fazlası Elektriği Kim Satın Alır?

Lisanssız üretim tesislerinde sisteme verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin satın alınması işlemlerinde ilgili görevli tedarik şirketi önemli rol oynar.

Görevli tedarik şirketi, mevzuatta belirlenen esaslar kapsamında ihtiyaç fazlası üretimin satın alınması ve ödemelerin gerçekleştirilmesi süreçlerinde yer almaktadır.

Bu nedenle yatırımcının ayrıca piyasada müşteri araması gerekmez.

Fazla Elektriği Dağıtım Şirketi mi Satın Alır?

Bu konu uygulamada sıklıkla karıştırılır.

Dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketi aynı hukuki fonksiyonu yerine getirmez.

Dağıtım şirketi esas olarak elektrik dağıtım sisteminin işletilmesi ve bağlantı süreçlerinde rol oynarken ihtiyaç fazlası enerjinin satın alınması bakımından mevzuatta görevli tedarik şirketi esas alınmaktadır.

Bu ayrım özellikle ödeme uyuşmazlıklarında önemlidir.

Yanlış şirkete başvuru yapılması sürecin uzamasına neden olabilir.

İhtiyaç Fazlası Elektrik Nasıl Hesaplanır?

Lisanssız üretim sisteminde mahsuplaşma temel kavramlardan biridir.

Üretim tesisi tarafından şebekeye verilen elektrik ile tüketim tesisinin şebekeden çektiği elektrik, uygulanacak mahsuplaşma esasları kapsamında değerlendirilir.

Mahsuplaşma sonucunda üretimin tüketimi aşan kısmı ihtiyaç fazlası enerji olarak ortaya çıkabilir.

Ancak hangi tesislerde hangi mahsuplaşma sisteminin uygulanacağı tesisin hukuki statüsüne ve ilgili mevzuata göre belirlenmelidir.

Aylık Mahsuplaşma Nedir?

Aylık mahsuplaşma, belirli bir ay içerisinde şebekeye verilen enerji ile şebekeden çekilen enerjinin mevzuatta belirlenen yöntem kapsamında karşılaştırılmasıdır.

Örneğin gündüz saatlerinde GES yüksek üretim yaparken fabrikanın tüketimi düşük olabilir.

Gece ise GES üretim yapmaz fakat fabrika elektrik tüketmeye devam eder.

Mahsuplaşma mekanizması sayesinde yalnızca anlık üretim-tüketim farkına bakılması yerine ilgili dönem içerisindeki üretim ve tüketim değerleri mevzuata uygun şekilde değerlendirilir.

Bu durum özellikle sanayi tipi GES yatırımlarının ekonomik fizibilitesi açısından son derece önemlidir.

Her Lisanssız GES Aylık Mahsuplaşmadan Yararlanabilir mi?

Hayır.

Bütün lisanssız üretim tesislerinin aynı hukuki rejime tabi olduğu düşünülmemelidir.

Tesisin;

başvuru tarihi,

çağrı mektubu tarihi,

işletmeye giriş tarihi,

hangi Yönetmelik hükmü kapsamında kurulduğu,

üretim kaynağı,

tüketim tesisi,

bağlantı şekli

gibi unsurlar uygulanacak mahsuplaşma ve satış sistemini etkileyebilir.

Özellikle eski ve yeni GES projelerinin ekonomik modelini karşılaştırırken bu ayrım önemlidir.

Lisanssız GES’te İstediğim Kadar Elektrik Satabilir miyim?

Hayır.

Lisanssız üretim sisteminin en kritik kurallarından biri budur.

Lisanssız üretim modeli esas olarak öz tüketim amacı üzerine kuruludur.

Bu nedenle yatırımcının çok düşük tüketimli bir tesis göstererek çok yüksek kapasiteli bir GES kurması ve üretimin neredeyse tamamını satışa konu etmesi mevzuatın amacıyla bağdaşmayabilir.

EPDK da lisanssız üretimde temel yaklaşımın “tüketim kadar üretim” olduğunu açık biçimde vurgulamıştır.

Satılabilecek Elektrik Miktarında Sınır Var mı?

Evet.

Özellikle belirli lisanssız üretim tesisleri bakımından ihtiyaç fazlası enerjinin satışa konu edilebilecek miktarı tüketim miktarıyla sınırlandırılmıştır.

EPDK’nın bu konudaki açıklamasındaki örnek oldukça açıklayıcıdır:

Bir önceki yıl toplam 1 milyon kWh tüketimi bulunan bir kişi bakımından cari yılda aylık mahsuplaşma sonrasında satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası üretim miktarı kural olarak 1 milyon kWh ile ilişkilendirilmektedir.

Cari yıl tüketiminin önceki yıl tüketiminden daha yüksek olması halinde ise cari yıl tüketimi önem kazanabilir.

Dolayısıyla lisanssız GES yatırımının gelir modeli oluşturulurken sınırsız satış varsayımı yapılmamalıdır.

Tüketimden Fazla Üretilen Elektriğin Tamamına Para Ödenir mi?

Hayır.

Bu nokta özellikle GES fizibilite raporlarında gözden kaçırılmamalıdır.

Mevzuatta satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası üretim miktarını aşan üretim bakımından yatırımcıya ödeme yapılmaması gündeme gelebilir.

EPDK’nın düzenlemeye ilişkin açıklamasında, satış sınırını aşan üretimin YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak yansıtılacağı belirtilmiştir.

Bu nedenle çok büyük bir GES kurmak her zaman daha yüksek elektrik satış geliri anlamına gelmez.

YEKDEM’e Bedelsiz Katkı Ne Demektir?

Bedelsiz katkı, ilgili mevzuat kapsamında satışa konu edilebilecek miktarın üzerinde kalan ihtiyaç fazlası üretimin sisteme verilmesine rağmen üreticiye bu enerji için ödeme yapılmaması anlamına gelir.

Örneğin yatırımcının ilgili yıl bakımından satışa konu edebileceği azami enerji miktarının aşıldığını düşünelim.

Sınırı aşan üretim şebekeye verilmiş olsa bile bu enerji için yatırımcıya satış bedeli ödenmeyebilir ve enerji YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilebilir.

Bu nedenle lisanssız GES yatırımlarında kurulu güç optimizasyonu çok önemlidir.

Neden “Ne Kadar Büyük GES, O Kadar Fazla Gelir” Mantığı Yanlıştır?

Çünkü lisanssız üretimin temel amacı elektrik ticareti değil, tüketicinin kendi ihtiyacını karşılamasıdır.

Aşırı büyük kapasite kurulması halinde;

yatırım maliyeti artabilir,

satış sınırı aşılabilir,

üretimin bir bölümü bedelsiz hale gelebilir,

yatırımın geri dönüş süresi uzayabilir.

Bu nedenle GES kapasitesi belirlenirken yalnızca kullanılabilir çatı veya arazi büyüklüğüne bakılmamalıdır.

Tüketim profili mutlaka analiz edilmelidir.

Önceki Yıl Tüketimi Neden Önemlidir?

Satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası enerjinin hesaplanmasında önceki takvim yılındaki tüketim miktarı önem taşıyabilir.

EPDK’nın düzenlemeye ilişkin açıklamasında bir önceki yıl tüketim miktarı temel referanslardan biri olarak ortaya konulmuştur.

Bu nedenle yeni GES yatırımı planlayan işletmelerin geçmiş tüketim verilerini ayrıntılı şekilde incelemesi gerekir.

Cari Yıl Tüketimi Artarsa Ne Olur?

EPDK açıklamasına göre cari yıldaki tüketim miktarının önceki yıl tüketim miktarını aşması halinde cari yıl tüketimi kadar satış yapılabilmesi söz konusu olabilir.

Bu özellikle üretim kapasitesini artıran fabrikalar açısından önemlidir.

Örneğin fabrika yeni üretim hattı açmış ve elektrik tüketimini ciddi biçimde artırmış olabilir.

Bu değişiklik GES’in ihtiyaç fazlası enerji hesabını da etkileyebilir.

Yeni Kurulan İşletmelerde Önceki Yıl Tüketimi Yoksa Ne Olur?

Yeni kurulan tüketim tesisleri açısından özel hesaplama kurallarının uygulanması gerekebilir.

Bu nedenle;

yeni fabrika,

yeni otel,

yeni depo,

yeni ticari tesis

için GES kurulurken yalnızca gelecekte beklenen tüketim üzerinden gelir tahmini yapılması doğru olmayabilir.

Tesisin hangi mevzuat hükmü kapsamında olduğu ve tüketim hesabının nasıl yapılacağı proje öncesinde incelenmelidir.

Üretim ve Tüketim Aynı Ölçüm Noktasındaysa Ne Olur?

Üretim ve tüketimin aynı ölçüm noktasında bulunduğu tesislerde gerçek tüketimin belirlenmesi bakımından özel ölçüm kuralları önem kazanabilir.

EPDK’nın açıklamasında bu tesisler açısından üretimi ölçen tek yönlü sayaç verileri dikkate alınarak gerçek tüketimin belirlenebileceği belirtilmiştir.

Bu düzenleme, öz tüketimi yüksek tesislerin hesaplamada mağdur olmamasını amaçlamaktadır.

Çatı GES’te Fazla Elektrik Satılabilir mi?

Evet.

Fabrika, depo, otel, AVM veya ticari işletmenin çatısında bulunan lisanssız GES’in ürettiği ve mahsuplaşma sonucunda ihtiyaç fazlası olarak ortaya çıkan enerji, ilgili mevzuat şartları kapsamında satış mekanizmasına konu olabilir.

Ancak satış geliri hesaplanırken;

tüketim miktarı,

üretim miktarı,

uygulanacak fiyat,

satış sınırı,

mahsuplaşma rejimi

birlikte değerlendirilmelidir.

Arazi GES’te İhtiyaç Fazlası Elektrik Satılabilir mi?

Tesisin lisanssız üretim mevzuatı kapsamında kurulmuş olması ve ilgili şartları sağlaması halinde ihtiyaç fazlası enerjinin değerlendirilmesi mümkündür.

Ancak üretim tesisinin tüketim tesisinden farklı yerde bulunması bağlantı ve mahsuplaşma bakımından ek hukuki ve teknik değerlendirmeler gerektirebilir.

Üretim ve Tüketim Tesisi Farklı Dağıtım Bölgelerinde Olabilir mi?

Mevzuat kapsamında farklı dağıtım veya görevli tedarik şirketi bölgelerinde bulunan üretim ve tüketim tesislerinin mahsuplaşmasına ilişkin özel usul ve esaslar bulunmaktadır.

Dolayısıyla üretim ve tüketim tesisinin farklı bölgelerde bulunması her durumda mahsuplaşmanın imkânsız olduğu anlamına gelmez.

Ancak veri paylaşımı, sayaç kayıtları ve mahsuplaşma işlemleri bakımından ilgili düzenlemeler ayrıca uygulanmalıdır.

GES’te Elektrik Satış Fiyatı Nasıl Belirlenir?

Bu soruya bütün lisanssız GES’ler için tek bir rakam verilmesi doğru değildir.

Satış fiyatının belirlenmesinde;

tesisin hangi tarihte devreye girdiği,

hangi mevzuat kapsamında olduğu,

yenilenebilir enerji kaynağı,

ilgili Cumhurbaşkanı kararı,

uygulanacak tarife veya fiyat mekanizması

önem taşır.

Dolayısıyla internette görülen;

“GES elektriği şu fiyattan satılıyor.”

şeklindeki tek rakamlı açıklamalar yanıltıcı olabilir.

Her tesisin hukuki statüsü ayrı incelenmelidir.

Elektrik Satış Fiyatı Her Ay Değişir mi?

Uygulanacak fiyat mekanizmasına göre değişiklik gösterebilir.

Bazı tesisler belirli destekleme veya tarife mekanizmalarına tabi olabilirken bazı tesislerde farklı hesaplama yöntemleri uygulanabilir.

Bu nedenle yatırımın 10 yıllık finansal modelini oluştururken tek bir sabit satış fiyatının bütün dönem boyunca geçerli olacağı varsayılmamalıdır.

İhtiyaç Fazlası Elektrik İçin Fatura Kesilir mi?

Üreticinin hukuki ve vergisel statüsüne göre faturalandırma süreçleri gündeme gelebilir.

Tüzel kişi işletmelerde elektrik satışından kaynaklanan ödeme ve faturalandırma süreçleri mali mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.

Gerçek kişiler ve belirli çatı GES modellerinde ise vergi mevzuatındaki özel düzenlemeler ayrıca önem taşıyabilir.

Bu nedenle enerji mevzuatı ile vergi mevzuatı birlikte değerlendirilmelidir.

Görevli Tedarik Şirketi Ödeme Yapmazsa Ne Olur?

İhtiyaç fazlası elektrik mevzuata uygun biçimde sisteme verilmiş ve ödeme hakkı doğmuş olmasına rağmen ödeme yapılmıyorsa öncelikle hesaplama ve mahsuplaşma kayıtları incelenmelidir.

Uyuşmazlık;

sayaç verilerinden,

mahsuplaşma hesabından,

satış sınırından,

faturalandırmadan,

ödeme bedelinden

kaynaklanabilir.

Sorun giderilemiyorsa uyuşmazlığın niteliğine göre hukuki başvuru yolları değerlendirilmelidir.

Eksik Ödeme Yapılırsa Ne Yapılabilir?

Öncelikle görevli tedarik şirketinden hesaplama dökümünün incelenmesi gerekir.

Şu veriler karşılaştırılmalıdır:

Üretilen enerji

Şebekeye verilen enerji

Şebekeden çekilen enerji

Mahsuplaştırılan miktar

Satışa konu edilen miktar

Bedelsiz katkı miktarı

Uygulanan birim fiyat

Bu kalemlerden birindeki hata önemli miktarda gelir kaybına yol açabilir.

Sayaç Hatası Varsa Satış Bedeli Nasıl Etkilenir?

Sayaç verileri mahsuplaşmanın temel unsurlarından biridir.

Ölçüm sisteminde hata bulunduğu iddia ediliyorsa;

sayaç kayıtları,

uzaktan okuma verileri,

dağıtım şirketi kayıtları,

teknik inceleme sonuçları

birlikte değerlendirilmelidir.

Yüksek kapasiteli tesislerde küçük bir ölçüm hatası dahi yıllık bazda önemli parasal sonuç yaratabilir.

Mahsuplaşma Yanlış Yapılırsa İtiraz Edilebilir mi?

Evet.

Üretici mahsuplaşma hesabının mevzuata aykırı veya teknik olarak hatalı olduğunu düşünüyorsa hesaplamaya ilişkin kayıtları inceleyerek itiraz edebilir.

İtirazın mümkün olduğunca;

sayaç verileri,

üretim kayıtları,

tüketim faturaları,

mahsuplaşma tabloları

ile desteklenmesi gerekir.

Satış Sınırı Yanlış Hesaplanırsa Ne Yapılabilir?

Bu özellikle yüksek tüketimli sanayi tesislerinde ciddi ekonomik sonuç yaratabilir.

Örneğin gerçek tüketimin 10 milyon kWh olmasına rağmen sistemde daha düşük tüketim esas alınmışsa satışa konu edilebilecek enerji miktarı da hatalı hesaplanabilir.

Bu durumda tüketim kayıtları ve mevzuattaki hesaplama yöntemi karşılaştırılmalıdır.

Bedelsiz Katkı Hesabına İtiraz Edilebilir mi?

Hesabın yanlış olduğu düşünülüyorsa itiraz mümkündür.

Ancak;

“Elektriğim bedelsiz alındı, bu nedenle işlem hukuka aykırıdır.”

demek tek başına yeterli değildir.

Öncelikle bedelsiz katkının hangi mevzuat hükmüne dayanılarak ve hangi hesaplama yöntemiyle belirlendiği incelenmelidir.

Fazla Elektriği Özel Bir Şirkete Satabilir miyim?

Lisanssız üretim modeli serbest elektrik ticareti modeli değildir.

İhtiyaç fazlası enerjinin değerlendirilmesi ilgili mevzuatta öngörülen mekanizma üzerinden gerçekleşir.

Bu nedenle yatırımcının lisanssız GES’teki fazla elektriğini istediği özel şirkete ikili anlaşmayla satabileceği varsayılmamalıdır.

Elektriği serbest piyasada ticari amaçla satmak farklı lisans ve piyasa yükümlülüklerini gündeme getirebilir.

Lisanssız GES Elektriği EPİAŞ’ta Satılabilir mi?

Lisanssız üreticinin doğrudan lisanslı üretici veya tedarik şirketi gibi piyasa faaliyeti yürüttüğü düşünülmemelidir.

Lisanssız üretimden kaynaklanan ihtiyaç fazlası enerjinin değerlendirilmesi özel mevzuat mekanizmasına tabidir.

Elektrik piyasasında doğrudan ticaret yapmak ise farklı piyasa katılım ve lisans koşullarını gerektirebilir.

Lisanssız Üretim ile Lisanslı Üretim Arasındaki Satış Farkı Nedir?

Lisanslı elektrik üretiminde üretici esas olarak elektrik üretmek ve piyasada satmak amacıyla faaliyet gösterir.

Lisanssız üretimde ise temel yaklaşım öz tüketimdir.

Bu nedenle iki yatırım modelinin;

gelir modeli,

lisans yükümlülükleri,

kapasite yapısı,

elektrik satış yöntemi,

piyasa katılımı

birbirinden farklıdır.

GES Yatırımı Sadece Elektrik Satmak İçin Yapılabilir mi?

Lisanssız üretim modelinde temel ekonomik amaç mümkün olduğunca yüksek öz tüketim sağlamaktır.

Yatırımın yalnızca elektrik satışı üzerine kurulması güncel mevzuatın öz tüketim yaklaşımı nedeniyle ciddi fizibilite riski yaratabilir.

Bu nedenle lisanssız GES fizibilitesinde ilk soru;

“Ne kadar elektrik satarız?”

değil,

“Ne kadar elektriği kendimiz tüketebiliriz?”

olmalıdır.

Öz Tüketim Neden Daha Değerlidir?

Öz tüketilen elektrik, işletmenin şebekeden satın almak zorunda kalacağı elektrik miktarını azaltabilir.

Böylece yatırımcı;

enerji bedeli,

ilgili tarife unsurları,

elektrik maliyetlerindeki artış riski

bakımından ekonomik avantaj elde edebilir.

İhtiyaç fazlası satış ise çoğu projede ikincil gelir unsuru olarak değerlendirilmelidir.

GES Kurulu Gücü Nasıl Belirlenmeli?

Kurulu güç belirlenirken yalnızca maksimum çatı alanı veya arazi kapasitesi dikkate alınmamalıdır.

En az şu veriler analiz edilmelidir:

1. Son birkaç yıllık elektrik tüketimi.
2. Aylık tüketim profili.
3. Gün içi tüketim profili.
4. Hafta sonu tüketimi.
5. Mevsimsel tüketim.
6. Gelecek yıllardaki kapasite artışı.
7. GES’in tahmini yıllık üretimi.
8. Satışa konu olabilecek miktar.
9. Bedelsiz katkı riski.
10. Yatırımın geri dönüş süresi.

GES Fizibilitesinde En Büyük Hukuki Hata Nedir?

En büyük hatalardan biri bütün fazla üretimin satılabileceği varsayımıyla finansal model hazırlamaktır.

Örneğin yatırımcı 20 MW GES kuruyor ancak tüketim profili 10 MW ölçeğindeki üretimi destekliyorsa fazla kapasitenin önemli bölümü beklenen satış gelirini yaratmayabilir.

Bu nedenle finansal fizibilite ile hukuki fizibilite birlikte hazırlanmalıdır.

İhtiyaç Fazlası Elektrik Satışında En Sık Yapılan 10 Hata

1. Bütün fazla üretimin satılabileceğini düşünmek.
2. Tüketim sınırını hesaba katmamak.
3. Bedelsiz katkı kuralını gözden kaçırmak.
4. Eski mevzuata göre fizibilite hazırlamak.
5. Mahsuplaşma sistemini yanlış yorumlamak.
6. Dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketini karıştırmak.
7. Sayaç verilerini kontrol etmemek.
8. Satış fiyatını yıllarca sabit varsaymak.
9. Öz tüketim oranını dikkate almamak.
10. GES kapasitesini yalnızca arazi büyüklüğüne göre belirlemek.

GES Satış Geliri Beklenenden Düşükse Ne Yapılmalı?

Öncelikle teknik arıza olduğu varsayılmamalıdır.

Düşük gelir;

üretim düşüklüğünden,

tüketim artışından veya azalmasından,

mahsuplaşma hesabından,

satış sınırından,

bedelsiz katkıdan,

yanlış fiyat uygulamasından,

sayaç hatasından

kaynaklanabilir.

Bu nedenle teknik üretim raporları ile hukuki mahsuplaşma hesabı birlikte incelenmelidir.

İhtiyaç Fazlası Elektrik Satışında Hukuki Due Diligence Neden Önemlidir?

Özellikle yatırımcı mevcut bir GES projesini veya GES sahibi şirketi satın alıyorsa geçmiş elektrik satış gelirlerinin hukuki dayanağını kontrol etmelidir.

İncelemede;

geçmiş üretim,

geçmiş tüketim,

mahsuplaşma,

satış bedelleri,

bedelsiz katkılar,

görevli tedarik şirketi ödemeleri,

mevzuat değişiklikleri

incelenmelidir.

Satıcının;

“Bu santral yılda 20 milyon TL elektrik satıyor.”

şeklindeki açıklaması tek başına yatırım kararı için yeterli olmamalıdır.

GES Satın Alırken Geçmiş Elektrik Satışları Kontrol Edilmeli mi?

Kesinlikle.

Özellikle yüksek bedelli GES satın almalarında son birkaç yıllık;

elektrik faturaları,

üretim verileri,

tüketim kayıtları,

mahsuplaşma tabloları,

ödeme kayıtları

incelenmelidir.

Böylece gelecekteki gelir projeksiyonunun gerçekçi olup olmadığı daha sağlıklı değerlendirilebilir.

2026’da Lisanssız Elektrik Üretiminde Yatırımcılar Neye Dikkat Etmeli?

Elektrik piyasası mevzuatı sık değişebilen bir alandır.

EPDK’nın güncel lisanssız üretim mevzuat setinde;

Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği,

başvuru belgeleri,

dağıtım sistemi bağlantı ve kullanım anlaşmaları,

mahsuplaşmaya ilişkin usul ve esaslar

birlikte yayımlanmaktadır.

Bu nedenle özellikle birkaç yıl önce hazırlanmış GES fizibilite raporlarının 2026 yılında aynı şekilde geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

Lisanssız GES’te İhtiyaç Fazlası Elektrik Satış Stratejisi Nasıl Kurulmalı?

Başarılı bir GES yatırımında üç konu birlikte değerlendirilmelidir:

1. Öz Tüketim

Üretilen elektriğin mümkün olduğunca işletme tarafından kullanılması.

2. Mahsuplaşma

Üretim ve tüketim verilerinin mevzuata uygun şekilde mahsuplaştırılması.

3. İhtiyaç Fazlası Satış

Mahsuplaşma sonrasında kalan ve mevzuat kapsamında satışa konu edilebilecek enerjinin doğru bedel üzerinden değerlendirilmesi.

Bunlardan yalnızca üçüncüsüne odaklanmak yatırımın ekonomik modelini bozabilir.

Özellikle Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde fabrika ve sanayi tesisleri için geliştirilen GES projelerinde tüketim profili yatırım öncesinde ayrıntılı şekilde incelenmelidir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından enerji yatırımlarına ilişkin hukuki değerlendirmelerde de lisanssız GES’in yalnızca bağlantı ve çağrı mektubu süreçleri değil; mahsuplaşma, ihtiyaç fazlası enerji satışı, bedelsiz katkı, EPC sözleşmeleri ve yatırımın gelir modelinin hukuki sürdürülebilirliği birlikte ele alınmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Lisanssız GES’te fazla elektrik satılabilir mi?

Evet. Mevzuatta öngörülen koşullar kapsamında mahsuplaşma sonucunda ortaya çıkan ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi satış mekanizmasına konu olabilir.

2. İhtiyaç fazlası elektriği kim satın alır?

İlgili mevzuat kapsamında ihtiyaç fazlası enerjinin satın alınmasında görevli tedarik şirketleri rol almaktadır.

3. Fazla elektriği dağıtım şirketi mi satın alır?

Dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketinin fonksiyonları farklıdır. İhtiyaç fazlası enerjinin satın alınması bakımından görevli tedarik şirketi önem taşır.

4. GES’te üretilen bütün fazla elektrik satılabilir mi?

Hayır. İlgili lisanssız üretim tesislerinde satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası enerji miktarı bakımından tüketimle bağlantılı sınırlamalar bulunmaktadır.

5. Satış sınırının üzerindeki elektrik ne olur?

İlgili düzenleme kapsamında sınırı aşan üretim için ödeme yapılmayarak bu miktarın YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak değerlendirilmesi söz konusu olabilir.

6. İhtiyaç fazlası elektrik satış fiyatı ne kadardır?

Bütün tesislere uygulanabilecek tek bir fiyat bulunmamaktadır. Tesisin devreye giriş tarihi, tabi olduğu mevzuat ve ilgili fiyat mekanizması kontrol edilmelidir.

7. Mahsuplaşma nedir?

Üretim tesisinin şebekeye verdiği elektrik ile tüketim tesisinin şebekeden çektiği elektriğin mevzuatta öngörülen yöntemle karşılaştırılmasıdır.

8. Farklı şehirdeki tüketim tesisiyle GES mahsuplaştırılabilir mi?

Belirli koşullarda farklı dağıtım veya görevli tedarik şirketi bölgelerindeki üretim ve tüketim tesislerinin mahsuplaşmasına ilişkin özel düzenlemeler bulunmaktadır. Somut tesis yapısı ayrıca değerlendirilmelidir.

9. Görevli tedarik şirketi eksik ödeme yaparsa ne yapılabilir?

Üretim, tüketim, sayaç, mahsuplaşma, satış sınırı ve uygulanan fiyat kayıtları incelenmeli; hata varsa ilgili şirkete itiraz ve uyuşmazlığın niteliğine göre diğer hukuki yollar değerlendirilmelidir.

10. Sadece elektrik satmak amacıyla lisanssız GES kurulabilir mi?

Lisanssız üretim sisteminin temel yaklaşımı öz tüketimdir. Bu nedenle yatırım modelinin yalnızca fazla elektrik satışına dayanması hukuki ve ekonomik risk yaratabilir.

Lisanssız GES Yatırımında Satış Gelirini Hesaplamadan Önce Hukuki Modeli Kontrol Edin

Lisanssız GES yatırımında ihtiyaç fazlası elektrik satışı önemli bir gelir kalemi olabilir.

Ancak yatırımcıların en büyük hatası;

“Ürettiğim ve kullanmadığım elektriğin tamamını satarım.”

varsayımıyla yatırım kararı vermektir.

Gerçekte yatırımın ekonomik sonucu;

üretim miktarı, tüketim miktarı, mahsuplaşma, satış sınırı, uygulanacak fiyat ve bedelsiz katkı

kurallarına bağlıdır.

Özellikle milyonlarca liralık fabrika ve sanayi GES yatırımlarında, finansal fizibilite hazırlanırken güncel lisanssız elektrik üretim mevzuatının ayrıca incelenmesi gerekir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık, lisanssız GES yatırımları, ihtiyaç fazlası elektrik satışı, mahsuplaşma uyuşmazlıkları, bedelsiz katkı hesapları, görevli tedarik şirketleriyle yaşanan uyuşmazlıklar, EPDK süreçleri, bağlantı anlaşmaları ve enerji yatırımlarına ilişkin hukuki süreçlerde destek sunmaktadır.

GES projenizde ihtiyaç fazlası elektrik satışının nasıl hesaplanacağı, satış sınırının aşılıp aşılmadığı, mahsuplaşmanın hatalı yapıldığı veya elektrik satış bedelinin eksik ödendiği konusunda uyuşmazlık bulunuyorsa Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve hukuk ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.

Telefon: 0312 434 22 22
Mobil: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara