Lisanssız GES Projesinde Tüketim Tesisi Değişirse Ne Olur? 2026 Güncel Hukuki Rehber

Lisanssız GES projesinde tüketim tesisi kapanır, taşınır, devredilir veya değiştirilirse GES ne olur? Üretim-tüketim bağı, yeni abonelik, mahsuplaşma, çağrı mektubu ve bağlantı anlaşmasına etkileri hakkında 2026 güncel rehber.

Lisanssız güneş enerjisi santrallerinde en kritik hukuki konulardan biri üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisinin durumudur. Lisanssız elektrik üretim modelinin temelinde, gerçek veya tüzel kişinin elektrik tüketimini yenilenebilir enerji üretimiyle karşılaması bulunmaktadır. EPDK da lisanssız üretim düzenlemelerinin temel yaklaşımını “tüketim kadar üretim” anlayışı üzerinden açıklamaktadır. (EPDK) Bu nedenle GES projesine esas fabrikanın kapanması, tüketim aboneliğinin sona ermesi, işyerinin taşınması, tüketim tesisinin başka şirkete devredilmesi veya yatırımcının başka bir tüketim tesisini GES ile ilişkilendirmek istemesi yalnızca elektrik aboneliğine ilişkin basit bir değişiklik olarak değerlendirilmemelidir. Tüketim tesisindeki değişiklik; çağrı mektubunu, bağlantı anlaşmasını, üretim-tüketim bağını, mahsuplaşmayı ve ihtiyaç fazlası elektriğin değerlendirilmesini etkileyebilir. Bununla birlikte her tüketim tesisi değişikliği GES bağlantı hakkının otomatik olarak kaybedileceği anlamına da gelmez. Değişikliğin niteliği, GES’in hangi mevzuat hükmü kapsamında kurulduğu, üretim tesisinin hangi aşamada bulunduğu ve yeni tüketim tesisinin özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Lisanssız GES’te Tüketim Tesisi Neden Önemlidir?

Lisanssız GES sisteminin temel mantığı, elektrik tüketicisinin kendi tüketimini karşılamak amacıyla üretim tesisi kurabilmesidir. Bu nedenle üretim tesisi tamamen bağımsız bir ticari elektrik üretim santrali gibi değerlendirilmez.

EPDK’nın açıklamasına göre lisanssız üretim düzenlemelerinin temel amaçlarından biri gerçek elektrik tüketicilerinin tüketimlerini karşılamak amacıyla elektrik üretim tesisi kurabilmesidir. EPDK ayrıca farklı ölçüm noktalarındaki üretim ve tüketim tesislerinin belirli koşullarda ilişkilendirilebilmesine imkân bulunduğunu açıklamaktadır. (EPDK)

Dolayısıyla tüketim tesisi lisanssız GES yatırımının hukuki yapısının önemli parçalarından biridir.

Üretim-Tüketim Bağı Nedir?

Üretim-tüketim bağı, lisanssız üretim tesisi ile mevzuat kapsamında ilişkilendirilen elektrik tüketim tesisi arasındaki hukuki ve teknik bağlantıyı ifade eder.

Bu bağın mutlaka üretim ve tüketim tesisinin aynı taşınmazda bulunması şeklinde anlaşılması doğru değildir. Mevzuatın izin verdiği durumlarda üretim tesisi ile tüketim tesisi farklı ölçüm noktalarında ve farklı dağıtım bölgelerinde bulunabilir.

EPDK da düzenlemelerin, yer sorunu veya kapasite kısıtı nedeniyle kendi bulunduğu yerde üretim tesisi kuramayan gerçek tüketicilerin farklı bölgelerde üretim tesisi kurabilmesine imkân sağladığını belirtmektedir. (EPDK)

GES’e Bağlı Tüketim Tesisi Değiştirilebilir mi?

Belirli koşullar altında tüketim tesisi değişikliği mümkün olabilir. Ancak “mevcut tüketim tesisini istediğim herhangi bir abonelikle değiştirebilirim” şeklinde genel bir hak bulunduğu düşünülmemelidir.

Yeni tüketim tesisinin mevzuattaki şartları sağlayıp sağlamadığı, üretim tesisiyle ilişkilendirilebilir olup olmadığı ve değişikliğin mevcut çağrı mektubu veya bağlantı anlaşmasını nasıl etkilediği ayrıca değerlendirilmelidir.

Fabrika Kapanırsa GES Ne Olur?

Bu soru özellikle sanayi GES yatırımlarında önemlidir. GES’in ilişkilendirildiği fabrika faaliyetini tamamen sona erdiriyor ve elektrik tüketim aboneliği de kapatılıyorsa üretim-tüketim bağının durumu incelenmelidir.

Fabrikanın kapanması tek başına her durumda GES’in aynı gün bağlantı hakkını kaybettiği anlamına gelmez. Ancak tüketim tesisinin ortadan kalkmasının hiçbir hukuki sonucu olmayacağını düşünmek de doğru değildir.

Yeni bir tüketim tesisiyle ilişkilendirme imkânının bulunup bulunmadığı gecikmeden araştırılmalıdır.

Tüketim Aboneliği Kapanırsa Ne Olur?

Tüketim aboneliğinin kapanması üretim-tüketim bağını etkileyebilecek temel olaylardan biridir.

Nitekim kanun koyucunun geçmişte tüketim-üretim bağının kopmasına ilişkin özel düzenleme yapmış olması bu bağın hukuki önemini açık biçimde göstermektedir. 7186 sayılı Kanun kapsamında geçmişte getirilen geçici düzenlemede, tüketim-üretim bağı kopan bazı projeler için çağrı mektubuna esas abonelikle en az aynı özelliklere sahip eski veya yeni tüketim tesisi aboneliği ihdas edilerek şebeke işletmecisine bildirim yapılması öngörülmüştür. (EPDK)

Bu düzenleme tarihsel ve geçici nitelikte olduğundan bugün bütün projelere doğrudan uygulanacak genel bir kural gibi değerlendirilmemelidir. Ancak üretim-tüketim bağının lisanssız üretimde ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.

Tüketim Tesisi Başka Bir Adrese Taşınırsa GES Devam Edebilir mi?

İşletmenin başka bir adrese taşınması durumunda yeni tüketim tesisinin özellikleri incelenmelidir. Yeni tesisin abonelik yapısı, bağlantı anlaşması, sözleşme gücü ve lisanssız üretim tesisiyle ilişkilendirilebilmesine ilişkin diğer koşullar kontrol edilmelidir.

Özellikle fabrikanın üretim kapasitesi aynı olsa bile yeni elektrik aboneliğinin eski abonelikle aynı hukuki ve teknik özelliklere sahip olduğu varsayılmamalıdır.

Yeni Fabrika Başka Şehirdeyse Ne Olur?

Üretim ve tüketim tesisinin aynı yerde bulunması her durumda zorunlu değildir. EPDK’nın lisanssız üretim düzenlemesine ilişkin açıklamasında, sanayicinin belirli şartlar altında başka bir dağıtım bölgesinde lisanssız üretim tesisi kurabilmesine imkân tanındığı açıkça belirtilmektedir. (EPDK)

Bu nedenle tüketim tesisinin başka bir dağıtım bölgesine taşınması tek başına ilişkilendirmenin imkânsız olduğu anlamına gelmez. Ancak somut projenin tabi olduğu mevzuat ayrıca kontrol edilmelidir.

Tüketim Tesisinin Abone Numarası Değişirse Ne Olur?

Abone veya tesisat numarasının değişmesi her zaman tüketim tesisinin hukuken tamamen değiştiği anlamına gelmeyebilir.

Örneğin idari veya teknik sebeple numara değişmiş ancak aynı tüketim tesisi ve aynı kullanıcı devam ediyor olabilir. Böyle bir durumda değişiklik ilgili şebeke işletmecisine belgeleriyle bildirilmelidir.

Ancak yeni numara gerçekte başka bir tüketim tesisini temsil ediyorsa durum farklı değerlendirilmelidir.

Tüketim Tesisi Başka Şirkete Devredilirse Ne Olur?

Burada GES’in ve tüketim tesisinin kime ait olduğu önem kazanır. Tüketim tesisinin başka tüzel kişiye geçmesi, üretim-tüketim ilişkisinin hukuki koşullarını etkileyebilir.

Özellikle fabrika satışı, işletme devri, şirket bölünmesi veya varlık satışı işlemlerinde GES’in durumu ayrıca incelenmelidir.

Şirketler çoğu zaman ticari satın alma sözleşmesine odaklanırken lisanssız GES bağlantı hakkının işlemden nasıl etkileneceğini gözden kaçırabilmektedir.

Şirket Hisselerinin Satılması Tüketim Tesisi Devri Sayılır mı?

Her durumda hayır. Şirket hisselerinin el değiştirmesi ile tüketim tesisinin başka bir tüzel kişiye devredilmesi hukuken farklı işlemlerdir.

Şirket aynı tüzel kişilik olarak varlığını sürdürüyorsa yalnızca ortaklık yapısının değişmesi söz konusu olabilir.

Ancak lisanssız üretim mevzuatındaki özel sınırlamalar ayrıca kontrol edilmelidir.

Şirket Birleşirse GES Ne Olur?

Birleşme işleminde külli halefiyet, tüketim aboneliği, bağlantı anlaşması ve üretim tesisine ilişkin hakların yeni hukuki yapı içerisindeki durumu birlikte incelenmelidir.

Birleşmenin tamamlanmasından sonra dağıtım şirketine yapılması gereken bildirimler de ayrıca değerlendirilmelidir.

Şirket Bölünürse Tüketim Tesisi ve GES Nasıl Paylaştırılır?

Bölünme işlemleri daha karmaşık olabilir. GES’in bir şirkette, tüketim tesisinin ise başka şirkette kalması üretim-tüketim bağını doğrudan etkileyebilir.

Bu nedenle şirket bölünmesi planlanırken enerji mevzuatı açısından inceleme işlemin tamamlanmasından önce yapılmalıdır.

Fabrika Kiracıya Verilirse GES Ne Olur?

Taşınmazın kiralanması ile elektrik tüketim aboneliğinin devri birbirinden ayrılmalıdır.

Fabrika sahibi GES sahibi olmaya devam ederken elektrik tüketim aboneliğinin kiracıya geçirilmesi hâlinde üretim ve tüketim tesislerinin farklı kişilerde bulunmasının mevcut GES statüsüne etkisi incelenmelidir.

Bu nedenle kira sözleşmesi hazırlanırken enerji üretim tesisinin durumu ayrıca düzenlenmelidir.

Kiracı Değişirse Tüketim Tesisi Değişmiş Sayılır mı?

Elektrik aboneliği yeni kiracı adına geçirilmişse tüketici kimliği değişebilir. Bunun lisanssız üretim tesisi üzerindeki sonucu GES’in hukuki yapısına göre değerlendirilmelidir.

Özellikle çatı GES yatırımlarında bu risk önemlidir.

Tüketim Tesisi Yıkılırsa GES Ne Olur?

Tüketim tesisinin fiziksel olarak ortadan kalkması ve aboneliğinin sona ermesi üretim-tüketim bağının devam edip etmediği sorununu gündeme getirir.

Yeni tesis inşa edilecekse yeni aboneliğin ne zaman oluşturulacağı ve GES ile nasıl ilişkilendirileceği önceden planlanmalıdır.

Fabrika Yeniden İnşa Edilirse Yeni Abonelik Kullanılabilir mi?

Yeni tesisin elektrik aboneliği ve teknik özellikleri eski tesisle aynı olmayabilir. Bu nedenle “aynı şirket, aynı arazi” gerekçesiyle eski ilişkinin otomatik devam edeceği varsayılmamalıdır.

Yeni abonelik oluşturulduğunda ilgili şebeke işletmecisiyle gerekli işlemler yapılmalıdır.

Tüketim Tesisinin Sözleşme Gücü Düşerse GES Etkilenir mi?

Evet, etkilenebilir. Lisanssız üretim tesisinin kurulabilecek gücü ile tüketim tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü arasında mevzuattan kaynaklanan ilişki bulunmaktadır.

EPDK da lisanssız üretim tesisinin gücünün tüketim tesisinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücüyle ilişkilendirildiğini açıklamaktadır. (EPDK)

Bu nedenle tüketim tesisinin sözleşme gücünde önemli bir düşüş yapılmadan önce GES üzerindeki etkisi kontrol edilmelidir.

Tüketim Tesisinin Sözleşme Gücü Artarsa GES Gücü de Otomatik Artar mı?

Hayır. Tüketim tesisinin sözleşme gücünün artması mevcut GES’in kurulu gücünün otomatik olarak artırıldığı anlamına gelmez.

GES güç artışı ayrıca kapasite, bağlantı ve lisanssız üretim mevzuatı kapsamında değerlendirilmelidir.

Tüketim Azalırsa GES’in Fazla Üretimine Ne Olur?

Bu konu ekonomik açıdan son derece önemlidir. Tüketimin azalması hâlinde üretilen enerjinin daha büyük bölümü ihtiyaç fazlası hâle gelebilir.

EPDK, lisanssız üretim modelinde satışa konu edilebilecek elektrik miktarını tüketimle ilişkilendiren düzenlemelerin amacının gerçek tüketim ihtiyacını esas almak olduğunu açıklamaktadır. (EPDK)

Bu nedenle büyük bir GES’e karşılık tüketimin önemli ölçüde düşmesi yatırımın gelir modelini etkileyebilir.

Fabrika Üretimi Durdurursa GES Elektriğini Satmaya Devam Edebilir mi?

Bu soruya yalnızca “evet” veya “hayır” şeklinde cevap vermek yanıltıcı olabilir. Tesisin tabi olduğu lisanssız üretim düzenlemesi, mahsuplaşma sistemi ve ilgili dönem tüketimleri birlikte incelenmelidir.

GES’in lisanssız üretim statüsü sınırsız ticari elektrik üretim hakkı olarak değerlendirilmemelidir.

Birden Fazla Tüketim Tesisi GES ile İlişkilendirilebilir mi?

Mevzuatın izin verdiği koşullarda birden fazla tüketim tesisinin ilişkilendirilmesi ve tüketim birleştirme mekanizmaları gündeme gelebilir.

EPDK’nın güncel lisanssız üretim sayfasında “Lisanssız Elektrik Üretim Tesisleri ve İlişkili Olduğu Tüketim Tesislerinin Mahsuplaşma İşlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar” ayrıca yayımlanmaktadır. (EPDK)

Bu nedenle tek tüketim tesisinin kaybedilmesi durumunda başka tesislerin ilişkilendirilmesi ihtimali proje özelinde araştırılabilir.

Yeni Tüketim Tesisi Sonradan Eklenebilir mi?

Mevzuattaki koşulların sağlanması hâlinde tüketim tesisi ilişkilendirmelerinde değişiklikler mümkün olabilir. Ancak yeni tüketim tesisinin sisteme yalnızca bir dilekçeyle eklenebileceği varsayılmamalıdır.

Tüketim tesisinin hak sahibi, bağlantı ve sözleşme gücü, ölçüm noktası ve diğer mevzuat koşulları kontrol edilmelidir.

Tüketim Birleştirme Nedir?

Tüketim birleştirme, mevzuatın izin verdiği şartlarda birden fazla tüketim tesisinin lisanssız üretim kapsamında birlikte değerlendirilmesine imkân sağlayan yapıdır.

Ancak tüketim birleştirme, ilgisiz aboneliklerin yalnızca GES’in fazla üretimini satabilmek amacıyla sınırsız şekilde bir araya getirilebilmesi anlamına gelmez.

Yeni Tüketim Tesisi Eski Tesisle Aynı Özellikte Olmak Zorunda mı?

Bu konuda projenin hangi mevzuat hükmüne tabi olduğu önemlidir. Özellikle geçmiş geçici düzenlemelerde “çağrı mektubuna esas abonelik ile en az aynı özellikleri haiz” eski veya yeni tüketim tesisi aboneliği kavramının kullanıldığı görülmektedir. (EPDK)

Ancak bu tarihsel hükmün bugün bütün tüketim tesisi değişiklikleri için otomatik şart olduğu sonucuna varılmamalıdır.

Tüketim Tesisi Değişikliğinde Dağıtım Şirketine Başvurmak Gerekir mi?

Değişikliğin niteliğine göre ilgili şebeke işletmecisine bildirim veya başvuru yapılması gerekebilir.

Özellikle GES ile ilişkilendirilen tüketim tesisinin değiştirilmesi söz konusuysa işlemin yalnızca elektrik satış şirketi nezdindeki abonelik değişikliği olarak görülmemesi gerekir.

Başvuru Yapmadan Tüketim Tesisi Değiştirilirse Ne Olur?

Bu durum mahsuplaşma ve GES’in mevzuata uygunluğu bakımından sorun yaratabilir.

Özellikle eski aboneliğin kapatılması ile yeni tüketim tesisinin sisteme tanımlanması arasında boşluk oluşması hâlinde üretim-tüketim bağının durumu tartışmalı hâle gelebilir.

Bu nedenle mümkünse değişiklik eski abonelik kapatılmadan önce hukuki ve teknik açıdan planlanmalıdır.

Çağrı Mektubu Aşamasında Tüketim Tesisi Değişirse Ne Olur?

Bu aşama özellikle hassastır. Çünkü bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu belirli başvuru bilgileri ve tüketim tesisi esas alınarak düzenlenmiş olabilir.

Tüketim tesisinin çağrı mektubundan sonra ancak bağlantı anlaşması imzalanmadan önce değişmesi hâlinde yeni tesisin çağrı mektubundaki başvuru şartlarını karşılayıp karşılamadığı kontrol edilmelidir.

Gerekirse çağrı mektubunun güncellenmesi veya ilgili şebeke işletmecisinin yeniden değerlendirmesi gündeme gelebilir.

Bağlantı Anlaşması İmzalandıktan Sonra Tüketim Tesisi Değişirse Ne Olur?

Bu durumda çağrı mektubunun yanı sıra bağlantı anlaşması da incelenmelidir. EPDK’nın güncel lisanssız üretim sayfasında lisanssız üreticilere ilişkin dağıtım sistemi bağlantı ve kullanım anlaşmaları ayrıca yayımlanmaktadır. (EPDK)

Değişiklik bağlantı anlaşmasındaki bilgileri etkiliyorsa gerekli güncelleme işlemleri yapılmalıdır.

GES İşletmeye Alındıktan Sonra Tüketim Tesisi Değiştirilebilir mi?

İşletmedeki bir GES bakımından da tüketim tesisi değişiklikleri gündeme gelebilir. Ancak mahsuplaşma, ihtiyaç fazlası üretim ve bağlantı sözleşmelerine etkisi birlikte değerlendirilmelidir.

Santralin kabulünün yapılmış olması, tüketim tesisinin bundan sonra hiçbir önem taşımadığı anlamına gelmez.

Mahsuplaşma Nasıl Etkilenir?

Yeni tüketim tesisinin sisteme hangi tarihte ilişkilendirildiği önemlidir. Tüketim kayıtları ve üretim miktarı mahsuplaşmanın temel verileri arasındadır.

Bu nedenle değişikliğin hangi fatura döneminde geçerli olacağı da kontrol edilmelidir.

Tüketim Tesisi Değişikliği Geçmişe Etkili Yapılabilir mi?

Geçmiş dönem tüketiminin sonradan farklı bir tüketim tesisine aktarılabileceği varsayılmamalıdır.

Başvuru ve değişiklik tarihleri bu nedenle önemlidir.

Aynı Şirketin Başka Fabrikası Tüketim Tesisi Olarak Kullanılabilir mi?

Mevzuattaki koşullar sağlanıyorsa bu ihtimal değerlendirilebilir. Ancak aynı şirketin mülkiyetinde olması tek başına yeterli değildir.

Yeni fabrikanın elektrik bağlantı ve tüketim özelliklerinin GES ile ilişkilendirmeye uygun olması gerekir.

Yeni Tüketim Tesisinin Tüketimi Daha Düşükse Ne Olur?

Yeni tesisin yıllık tüketiminin eski tesisten önemli ölçüde düşük olması GES’in ekonomik modelini etkileyebilir.

Örneğin yıllık 15 milyon kWh tüketen fabrikanın yerine 3 milyon kWh tüketen bir tesis ilişkilendiriliyorsa ihtiyaç fazlası üretimin değerlendirilmesine ilişkin sınırlamalar önem kazanabilir.

Yeni Tüketim Tesisinin Tüketimi Daha Yüksekse Ne Olur?

Bu durum mahsuplaşma açısından ekonomik avantaj sağlayabilir ancak mevcut GES kapasitesinin otomatik olarak artırılmasını sağlamaz.

Üretim tesisi gücü ayrı bağlantı ve kapasite kurallarına tabidir.

Tüketim Tesisi Değişikliği Çağrı Mektubunu İptal Ettirir mi?

Her değişiklik otomatik iptal sonucu doğurmaz. Ancak yeni tüketim tesisinin mevzuattaki şartları sağlamaması veya üretim-tüketim ilişkisinin hukuken devam ettirilememesi bağlantı hakkını riske sokabilir.

Bu nedenle değişiklik yapılmadan önce somut çağrı mektubu incelenmelidir.

Tüketim Tesisi Değişikliği Bağlantı Hakkını Kaybettirebilir mi?

Yanlış yönetilirse risk ortaya çıkabilir. Özellikle tüketim tesisinin önce kapatılması ve yeni abonelik oluşturulmadan uzun süre beklenmesi, üretim-tüketim bağının kopmasına ilişkin sorun yaratabilir.

Geçmişte kanun koyucunun bu konuda özel geçici düzenleme yapmak zorunda kalmış olması da riskin önemini göstermektedir. (EPDK)

Dağıtım Şirketi Yeni Tüketim Tesisini Kabul Etmezse Ne Yapılabilir?

Öncelikle ret gerekçesi yazılı olarak alınmalıdır. Yeni tüketim tesisinin hangi mevzuat şartını sağlamadığı belirlenmelidir.

Ret gerekçesinin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa yeniden değerlendirme, EPDK nezdindeki başvuru yolları ve işlemin hukuki niteliğine göre yargısal seçenekler değerlendirilebilir.

EPDK’ya Başvurulabilir mi?

Uyuşmazlığın niteliğine göre EPDK nezdinde başvuru değerlendirilebilir. EPDK’nın güncel lisanssız üretim sayfasında Yönetmelik, başvuru belgeleri, bağlantı ve kullanım anlaşmaları ile mahsuplaşma usul ve esasları birlikte yayımlanmaktadır. (EPDK)

Ancak EPDK’ya yapılan başvurunun diğer hukuki süreleri otomatik olarak durduracağı varsayılmamalıdır.

Dağıtım Şirketi GES’i Sistemden Çıkarabilir mi?

Bunun için mevzuata dayalı bir hukuki sebep bulunması gerekir. Üretim-tüketim bağının mevzuata aykırı hâle geldiği iddiasıyla işlem tesis edilirse işlemin gerekçesi ve hukuki dayanağı incelenmelidir.

Yatırımcıya yalnızca sözlü olarak “tüketim tesisi değişti, GES artık geçersiz” denilmesi yeterli kabul edilmemelidir.

Tüketim Tesisi Değişmeden Önce Hukuki Görüş Alınmalı mı?

Özellikle yüksek kapasiteli GES projelerinde faydalıdır. Çünkü ticari olarak basit görünen fabrika satışı, kira, şirket bölünmesi veya abonelik kapatma işlemi GES bağlantı hakkı üzerinde beklenmeyen sonuçlar doğurabilir.

İşlem yapıldıktan sonra bağlantı hakkını kurtarmaya çalışmak, işlemi baştan doğru yapılandırmaktan çok daha riskli olabilir.

GES Satın Alırken Tüketim Tesisi İncelenmeli mi?

Kesinlikle evet. Çağrı mektuplu veya işletmedeki bir GES satın alınırken yalnızca santralin panel gücü ve üretim rakamlarına bakılması ciddi bir due diligence hatasıdır.

GES’in hangi tüketim tesisleriyle ilişkilendirildiği, bu tesislerin gerçekten faal olup olmadığı, kime ait olduğu, tüketim miktarları ve bağlantı sözleşmelerinin durumu incelenmelidir.

Örnek Olay: Fabrika Taşındı

Bir şirket 5 MW lisanssız GES’i yıllık yüksek tüketimi bulunan fabrikasıyla ilişkilendirmiştir. Şirket fabrikasını kapatıp başka bir bölgede yeni üretim tesisine taşınmaktadır. Eski elektrik aboneliğini hemen kapatmak yerine yeni tesisin GES ile ilişkilendirilmesinin mevzuat açısından mümkün olup olmadığı, yeni tesisin sözleşme gücü ve gerekli şebeke işletmecisi işlemleri önceden değerlendirilmelidir.

Örnek Olay: Fabrika Satıldı, GES Şirkette Kaldı

Şirket fabrikasını başka bir yatırımcıya satmış ancak arazi GES’ini kendi bünyesinde tutmuştur. Fabrikanın elektrik aboneliği de alıcıya geçmiştir. Bu durumda GES’in eski tüketim tesisiyle ilişkisinin devam edeceği varsayılmamalıdır. Yeni tüketim tesisi ilişkilendirme imkânı ve mahsuplaşmanın devamı ayrıca incelenmelidir.

Örnek Olay: Şirket Bölündü

Bir şirketin bölünmesi sonucunda fabrika A şirketine, GES ise B şirketine geçmiştir. Ticaret hukuku bakımından bölünme tamamlanmış olsa bile lisanssız üretim mevzuatı bakımından üretim ve tüketim tesisleri arasındaki yeni yapının uygunluğu ayrıca kontrol edilmelidir.

Örnek Olay: Tüketim Büyük Ölçüde Düştü

10 MW GES yıllık 20 milyon kWh tüketen bir fabrikayla ilişkilendirilmiştir. Fabrika üretiminin büyük kısmını başka tesise taşımış ve yıllık tüketim 4 milyon kWh seviyesine gerilemiştir. GES teknik olarak üretime devam etse dahi tüketim düşüşünün ihtiyaç fazlası üretim ve satış gelirleri üzerindeki etkisi ayrıca hesaplanmalıdır.

Tüketim Tesisi Değişmeden Önce Kontrol Edilmesi Gereken 10 Konu

Değişiklik yapılmadan önce GES’in hangi mevzuat hükmü kapsamında kurulduğu, çağrı mektubu, bağlantı anlaşması, mevcut tüketim tesisinin sözleşme gücü, yeni tesisin sözleşme gücü, yıllık tüketim miktarları, üretim ve tüketim tesislerinin hak sahipliği, mahsuplaşma yapısı, yeni tesisin dağıtım bölgesi ve değişiklik için ilgili şebeke işletmecisine yapılması gereken bildirim veya başvurular birlikte incelenmelidir.

Bu inceleme özellikle fabrika satışı, birleşme, bölünme, kira ve şirket satın alma işlemlerinden önce yapılmalıdır.

2026 Yılında Tüketim Tesisi Değişikliklerinde Nelere Dikkat Edilmeli?

2026 yılında işlem yapılırken yürürlükteki mevzuatın güncel hâlinin kontrol edilmesi önemlidir. EPDK, 4 Haziran 2026 tarihinde Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde ve Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşmasına ilişkin düzenlemede değişiklik öngören taslakları kamuoyu görüşüne açmıştır. (EPDK)

Ancak burada özellikle taslak ile yürürlükteki mevzuat birbirinden ayrılmalıdır. Taslak hükümler somut GES projesine yürürlükteymiş gibi uygulanmamalıdır. İşlem tarihinde yürürlükte bulunan Yönetmelik, ilgili Kurul kararları, bağlantı anlaşması ve mahsuplaşma esasları birlikte kontrol edilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Lisanssız GES’te tüketim tesisi değiştirilebilir mi?
Belirli koşullarda mümkün olabilir. Ancak yeni tesisin mevzuattaki ilişkilendirme şartlarını sağlaması ve gerekli bildirim veya başvuruların yapılması gerekir.

Fabrika kapanırsa GES de kapanır mı?
Her durumda otomatik olarak aynı sonuç ortaya çıkmaz. Ancak üretim-tüketim bağının devam edip etmediği ve başka tüketim tesisinin ilişkilendirilip ilişkilendirilemeyeceği gecikmeden değerlendirilmelidir.

Tüketim aboneliği kapatılırsa GES bağlantı hakkı kaybedilir mi?
Somut projenin hukuki statüsüne göre değerlendirilmelidir. Aboneliğin kontrolsüz biçimde kapatılması üretim-tüketim bağını riske sokabilir.

Aynı şirketin başka fabrikası GES’e bağlanabilir mi?
Mevzuat koşullarının sağlanması hâlinde mümkün olabilir. Aynı şirkete ait olması tek başına yeterli değildir.

Yeni fabrika başka dağıtım bölgesinde olabilir mi?
Mevzuat belirli koşullarda üretim ve tüketim tesislerinin farklı ölçüm noktalarında ve dağıtım bölgelerinde bulunmasına imkân vermektedir. (EPDK)

Tüketim tesisi başka şirkete devredilirse GES ne olur?
Üretim ve tüketim tesislerinin hak sahipliği değişeceğinden GES’in hukuki statüsü ayrıca incelenmelidir.

Tüketim azalırsa GES’in fazla elektriği satılabilir mi?
İhtiyaç fazlası üretimin değerlendirilmesi tüketim miktarı ve tesisin tabi olduğu mevzuata göre belirlenir. Tüketimin ciddi biçimde düşmesi satış gelirlerini etkileyebilir.

Tüketim tesisi değişikliğini dağıtım şirketine bildirmek gerekir mi?
Değişikliğin niteliğine göre ilgili şebeke işletmecisine bildirim veya başvuru gerekebilir. Değişiklik yapılmadan önce prosedürün belirlenmesi daha güvenlidir.

Çağrı mektubu alınmış ancak GES kurulmamışsa tüketim tesisi değişebilir mi?
Bu aşamada değişiklik çağrı mektubunun dayandığı başvuru şartlarını etkileyebileceğinden özellikle dikkatli değerlendirilmelidir.

Dağıtım şirketi tüketim tesisi değişikliğini reddederse ne yapılabilir?
Ret gerekçesi yazılı olarak alınmalı; mevzuata aykırılık bulunduğu düşünülüyorsa ilgili idari ve hukuki başvuru yolları değerlendirilmelidir.

Sonuç: Tüketim Tesisi Değişmeden Önce GES’in Hukuki Statüsü Kontrol Edilmelidir

Lisanssız GES yatırımlarında tüketim tesisi yalnızca elektrik faturalarının mahsuplaştırıldığı bir abonelik değildir. Üretim tesisinin lisanssız üretim modelindeki hukuki konumunun önemli unsurlarından biridir. Bu nedenle fabrikanın kapanması, taşınması, satılması, kiraya verilmesi, tüketim aboneliğinin başka kişiye geçirilmesi veya şirket birleşme ve bölünmeleri GES açısından ayrıca değerlendirilmelidir.

Özellikle mevcut tüketim aboneliğinin önce kapatılıp daha sonra yeni tüketim tesisi aranmaya başlanması riskli bir yöntem olabilir. Daha güvenli yaklaşım, değişiklik gerçekleşmeden önce mevcut GES’in hangi düzenleme kapsamında kurulduğunun belirlenmesi, yeni tüketim tesisinin mevzuat koşullarını sağlayıp sağlamadığının kontrol edilmesi ve gerekli şebeke işletmecisi işlemlerinin planlanmasıdır.

Tüketim tesisindeki değişiklik çağrı mektubu aşamasında gerçekleşiyorsa çağrı mektubunun dayandığı başvuru şartlarının değişip değişmediği; bağlantı anlaşması imzalandıktan sonra gerçekleşiyorsa anlaşmanın güncellenmesinin gerekip gerekmediği; GES işletmeye alınmışsa mahsuplaşma ve ihtiyaç fazlası enerji bakımından ortaya çıkacak sonuçlar ayrı ayrı incelenmelidir. EPDK’nın güncel lisanssız üretim sayfasında Yönetmelik, bağlantı ve kullanım anlaşmaları ile üretim tesisleri ve ilişkili tüketim tesislerinin mahsuplaşmasına ilişkin usul ve esaslar birlikte yayımlanmaktadır. (EPDK)

Özellikle GES sahibi şirketin satılması, fabrikanın devredilmesi, şirket bölünmesi veya birleşmesi gibi yüksek değerli ticari işlemlerde enerji hukuku incelemesinin şirket devri tamamlandıktan sonra değil işlem öncesindeki due diligence aşamasında yapılması önemlidir. Aksi hâlde ekonomik olarak değerli görünen bir GES yatırımının üretim-tüketim yapısının işlem sonrasında mevzuatla uyumsuz hâle gelmesi riski ortaya çıkabilir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık – Lisanssız GES ve Tüketim Tesisi Değişiklikleri

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık; lisanssız GES projelerinde tüketim tesisi değişikliği, üretim-tüketim bağının korunması, tüketim birleştirme, fabrika taşınması ve devri, çağrı mektubu değişiklikleri, bağlantı anlaşmaları, mahsuplaşma uyuşmazlıkları, şirket birleşme ve bölünmelerinde GES projelerinin hukuki yapılandırılması, dağıtım şirketi işlemleri ve EPDK süreçlerinde hukuki destek sunmaktadır.

Telefon: 0312 434 22 22 / 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower No:148, 06520 Balgat, Çankaya, Ankara, Türkiye