Lisanssız Elektrik Üretim Tesislerinde Mahsuplaşma Nasıl Yapılır? Hukuki Uyuşmazlıklar ve Çözüm Yolları 2026

Lisanssız GES ve diğer elektrik üretim tesislerinde aylık mahsuplaşma nasıl hesaplanır? Üretim ve tüketim değerleri, ihtiyaç fazlası enerji, eksik ödeme, sayaç hataları ve dağıtım şirketi uyuşmazlıkları hakkında 2026 güncel hukuki rehber.

Lisanssız elektrik üretim tesislerinde yatırımın ekonomik sonucunu belirleyen en önemli aşamalardan biri mahsuplaşmadır. Özellikle lisanssız GES yatırımlarında üretim tesisinin ne kadar elektrik ürettiği kadar, bu üretimin hangi tüketim tesisleriyle ilişkilendirildiği, tüketim miktarının nasıl hesaplandığı, şebekeden çekilen ve şebekeye verilen enerjinin hangi sayaç verileri üzerinden belirlendiği ve ihtiyaç fazlası üretim için hangi bedelin uygulanacağı önem taşır. EPDK’nın güncel lisanssız üretim mevzuatı sayfasında Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin yanı sıra “Lisanssız Elektrik Üretim Tesisleri ve İlişkili Olduğu Tüketim Tesislerinin Mahsuplaşma İşlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar” da ayrıca yayımlanmaktadır. (EPDK) Mahsuplaşmanın hatalı yapılması, özellikle yüksek tüketimli sanayi tesisleri ve MW ölçeğindeki GES yatırımlarında ciddi parasal kayıplara yol açabilir. Üretim veya tüketim verilerinin yanlış alınması, tüketim tesislerinden birinin hesaba katılmaması, yanlış dönem üzerinden hesaplama yapılması, sayaç verilerindeki hata veya ihtiyaç fazlası enerji bedelinin yanlış belirlenmesi hâlinde yatırımcının hesaplamaya itiraz etmesi ve şartları bulunuyorsa geçmiş dönem alacaklarını talep etmesi gündeme gelebilir.

Lisanssız Elektrik Üretiminde Mahsuplaşma Nedir?

Mahsuplaşma, lisanssız üretim tesisinin ürettiği elektrik ile bu üretim tesisiyle mevzuata uygun şekilde ilişkilendirilen tüketim tesislerinin elektrik tüketiminin belirli dönem bakımından karşılaştırılmasıdır. Basitleştirilmiş ifadeyle sistem, ilgili dönemde ne kadar elektrik üretildiğini ve ne kadar elektrik tüketildiğini belirler; mevzuatın ilgili tesise uyguladığı kurallar çerçevesinde üretim ve tüketim değerleri karşılaştırılır.

Bu nedenle mahsuplaşma yalnızca elektrik faturasında yapılan matematiksel bir çıkarma işlemi değildir. Hangi tesislerin hesaba dahil edileceği, hangi sayaç verilerinin kullanılacağı, hangi dönemin dikkate alınacağı ve ihtiyaç fazlasının hangi hukuki rejime tabi olduğu mevzuata göre belirlenir.

Aylık Mahsuplaşma Nedir?

Lisanssız üretim sisteminde önemli modellerden biri aylık mahsuplaşmadır. EPDK’nın resmi mevzuat ve kararlarında aylık mahsuplaşmaya tabi lisanssız üreticiler açıkça yer almaktadır. (EPDK)

Aylık mahsuplaşmada ilgili ay içerisindeki üretim ve tüketim verileri mevzuatta öngörülen yöntem çerçevesinde karşılaştırılır. Böylece örneğin gündüz yüksek miktarda elektrik üreten ancak gece şebekeden elektrik tüketen bir tesis bakımından değerlendirme yalnızca belirli bir saatteki anlık üretim-tüketim farkına indirgenmez.

Mahsuplaşmayı Kim Yapar?

Mahsuplaşma işlemlerinde ilgili şebeke işletmecileri ve görevli tedarik şirketleri mevzuatta kendilerine verilen görevleri yerine getirir. Üretim ve tüketim sayaçlarından alınan veriler hesaplamanın temelini oluşturur.

Üretim tesisi ile tüketim tesislerinin farklı bölgelerde bulunması hâlinde ise veri paylaşımı ve hesaplama yapısı daha karmaşık hâle gelebilir.

Mahsuplaşmada Hangi Sayaç Verileri Kullanılır?

Üretim tesisinin şebekeye verdiği elektrik ile tüketim tesisinin şebekeden çektiği elektrik doğru ölçüm verileri üzerinden belirlenmelidir. Sayaç okuma hatası, veri iletişim problemi, yanlış çarpan uygulanması veya ölçüm noktasının yanlış tanımlanması mahsuplaşma sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Özellikle büyük GES projelerinde küçük görünen ölçüm farklılıklarının aylık ve yıllık toplamı önemli parasal sonuçlar doğurabilir.

Aynı Ölçüm Noktasında Üretim ve Tüketim Nasıl Hesaplanır?

Üretim ve tüketimin aynı ölçüm noktasında gerçekleştiği tesislerde santralin ürettiği elektriğin bir kısmı doğrudan tesis içinde tüketilebilir. Bu durumda yalnızca şebekeye verilen enerjiye bakılması gerçek tüketimi göstermeyebilir.

EPDK’nın lisanssız üretime ilişkin açıklamasında da üretim ile tüketimin aynı ölçüm noktasında bulunduğu tesislerde üretimi ölçen tek yönlü sayaç verileri kullanılarak gerçek tüketim miktarının hesaplanacağı belirtilmiştir. (EPDK)

Basit Bir Mahsuplaşma Örneği

Bir fabrikanın lisanssız GES’i bulunduğunu düşünelim. İlgili ayda GES toplam 1.000.000 kWh elektrik üretmiş, mevzuata göre ilişkilendirilen tüketim tesislerinin ilgili hesaplama kapsamındaki tüketimi ise 800.000 kWh olarak belirlenmiş olsun.

Basitleştirilmiş mantıkla üretimin tüketimi karşılayan bölümü mahsuplaşmaya konu edilir; tüketimin üzerinde kalan miktarın ise ihtiyaç fazlası enerji bakımından hangi hükümlere tabi olduğu belirlenir.

Ancak gerçek hesaplamada yalnızca “1.000.000 – 800.000 = 200.000 kWh satılır” şeklinde hareket edilmemelidir. Tesisin tabi olduğu mevzuat, işletmeye giriş tarihi, üretim ve tüketim yapısı, uygulanacak destek veya fiyat rejimi ve satışa konu edilebilecek enerjiye ilişkin sınırlamalar ayrıca dikkate alınmalıdır.

Üretim Tüketimden Azsa Ne Olur?

İlgili mahsuplaşma döneminde tüketim üretimden yüksekse üretim tüketimin bir kısmını karşılamış olur. Kalan tüketim bakımından şebekeden elektrik tedariki devam eder.

Örneğin mevzuat kapsamında dikkate alınan tüketim 1.000.000 kWh, üretim ise 700.000 kWh ise üretim tüketimin tamamını karşılamamaktadır. Aradaki fark elektrik tedarik ilişkisi kapsamında önem kazanır.

Üretim Tüketimden Fazlaysa Ne Olur?

Bu durumda ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi gündeme gelir. Ancak fazla üretimin tamamının her durumda ve sınırsız şekilde bedelli olarak satılabileceği düşünülmemelidir.

EPDK, lisanssız üretim modelinin temel yaklaşımının gerçek tüketicilerin kendi ihtiyaçlarını karşılaması olduğunu ve satışa konu edilebilecek üretim miktarına ilişkin sınırlandırmalar bulunduğunu açıkça belirtmektedir. (EPDK)

İhtiyaç Fazlası Elektrik Nedir?

İhtiyaç fazlası elektrik, lisanssız üretim tesisinin mevzuata göre hesaplanan üretim-tüketim ilişkisi sonucunda tüketim ihtiyacının üzerinde kalan üretim miktarıdır.

Bu enerjinin nasıl değerlendirileceği, hangi fiyat üzerinden satın alınacağı ve hangi miktarın bedelli satışa konu edilebileceği tesisin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre belirlenir.

Fazla Üretilen Elektriğin Tamamı Satılabilir mi?

Her durumda hayır. Özellikle lisanssız üretimde “GES’i mümkün olduğunca büyük kurup bütün elektriği şebekeye satarım” yaklaşımı mevzuatın temel amacıyla uyumlu değildir.

EPDK’nın konuya ilişkin açıklamasında, önceki yıl 1 milyon kWh elektrik tüketen bir kişinin cari yılda aylık mahsuplaşma sonrasında kural olarak en fazla bu tüketim miktarıyla bağlantılı miktarı satışa konu edebileceğine ilişkin örnek verilmiştir. Cari yıl tüketiminin önceki yıl tüketimini aşması hâlinde ise cari yıldaki tüketimin dikkate alınmasına ilişkin düzenleme açıklanmıştır. (EPDK)

Satış Sınırını Aşan Elektriğe Ne Olur?

EPDK’nın ilgili düzenlemeye ilişkin açıklamasında, satışa konu edilebilecek miktarın üzerindeki üretimin YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak yansıtılacağı belirtilmiştir. (EPDK)

Bu nedenle GES yatırımının fizibilitesi yapılırken yalnızca yıllık üretim tahminine bakılması önemli bir hata olabilir. Tüketim miktarı ve satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası enerji birlikte hesaplanmalıdır.

Bir Önceki Yılın Tüketimi Neden Önemlidir?

Satışa konu edilebilecek üretimin belirlenmesinde önceki yıl tüketimi bazı lisanssız üretim tesisleri açısından önemli bir referans oluşturabilir. EPDK’nın resmi açıklamasında bu mekanizma açık şekilde örneklendirilmiştir. (EPDK)

Ancak her lisanssız üretim tesisinin aynı hükme tabi olduğu varsayılmamalıdır. Tesisin hangi düzenleme kapsamında kurulduğu ve varsa geçiş hükümleri ayrıca incelenmelidir.

Yeni Kurulan Fabrikanın Önceki Yıl Tüketimi Yoksa Ne Olur?

Yeni tüketim tesisleri bakımından uygulanacak hesaplama yöntemi tesisin hukuki statüsü ve yürürlükteki düzenlemeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Bu tür projelerde yatırım fizibilitesi yapılırken “önceki yıl tüketimimiz yok ama bütün GES üretimini bedelli satabiliriz” varsayımıyla hareket edilmesi risklidir.

Tüketim Sonradan Düşerse Ne Olur?

Bu durum büyük GES yatırımlarında önemli ekonomik risklerden biridir. Örneğin GES kurulurken fabrikanın yıllık tüketimi 20 milyon kWh iken üretimin azalması veya fabrikanın kısmen kapanması nedeniyle tüketimin 7 milyon kWh seviyesine düşmesi, ihtiyaç fazlası üretimin ekonomik değerlendirilmesini etkileyebilir.

Dolayısıyla GES’in ekonomik performansı yalnızca güneşlenme ve panel verimliliğine bağlı değildir; tüketim tesisinin faaliyet düzeyi de gelir modelini etkileyebilir.

Tüketim Sonradan Artarsa Ne Olur?

EPDK’nın açıklamasına göre cari yıl tüketiminin önceki yıl tüketimini aşması durumunda cari yıldaki tüketim miktarı kadar satış yapılabilmesine ilişkin mekanizma bulunmaktadır. (EPDK)

Ancak tüketimin artması GES’in kurulu gücünü otomatik olarak artırmaz. Kapasite ve güç değişiklikleri ayrıca enerji mevzuatına tabidir.

Birden Fazla Tüketim Tesisi Mahsuplaşmaya Dahil Edilebilir mi?

Mevzuatın öngördüğü şartların sağlanması hâlinde üretim tesisiyle birden fazla tüketim tesisinin ilişkilendirilmesi mümkün olabilir.

EPDK’nın güncel lisanssız üretim mevzuatı sayfasında üretim tesisleri ile ilişkili tüketim tesislerinin mahsuplaşmasına ilişkin ayrı Usul ve Esasların yayımlanmış olması da bu hesaplamaların özel düzenlemeye tabi olduğunu göstermektedir. (EPDK)

Tüketim Tesislerinden Biri Hesaba Katılmazsa Ne Olur?

Bu durum önemli bir mahsuplaşma uyuşmazlığı yaratabilir. Mevzuata uygun şekilde üretim tesisiyle ilişkilendirilmiş bir tüketim tesisinin ilgili hesaplamaya dahil edilmemesi üretim-tüketim farkının yanlış belirlenmesine yol açabilir.

Örneğin üç fabrikayla ilişkilendirilmiş GES’te yalnızca iki fabrikanın tüketimi dikkate alınırsa ihtiyaç fazlası üretim olduğundan yüksek hesaplanabilir.

Farklı Dağıtım Bölgelerinde Mahsuplaşma Yapılabilir mi?

Mevzuat kapsamında üretim ve tüketim tesislerinin farklı bölgelerde bulunabildiği modeller mevcuttur. EPDK’nın güncel lisanssız üretim sayfası mahsuplaşmaya ilişkin özel Usul ve Esasları ayrıca yayımlamaktadır. (EPDK)

Bu tür projelerde üretim ve tüketim verilerinin farklı piyasa aktörleri arasında doğru aktarılması özellikle önemlidir.

Farklı Bölgelerde Veri Hatası Olursa Kim Sorumludur?

Öncelikle hatanın hangi aşamada ortaya çıktığı tespit edilmelidir. Sayaç verisinin yanlış okunması, verinin yanlış aktarılması, tüketim tesisinin sisteme yanlış tanımlanması veya hesaplamanın hatalı yapılması farklı sorumluluk ilişkileri doğurabilir.

Bu nedenle yalnızca nihai faturaya bakmak yerine ölçümden faturaya kadar veri zinciri incelenmelidir.

Sayaç Arızası Mahsuplaşmayı Etkiler mi?

Evet. Üretim veya tüketim sayacındaki arıza doğru enerji miktarının belirlenmesini engelleyebilir.

Böyle bir durumda sayaç değişim tutanakları, arıza kayıtları, uzaktan okuma verileri, önceki ve sonraki dönem tüketimleri ile teknik inceleme sonuçları önem kazanabilir.

Sayaç Yanlış Okunmuşsa Ne Yapılmalıdır?

Yatırımcı ilgili kuruluşa yazılı itiraz yapmalı ve hangi dönemde hangi sayaç değerinin yanlış olduğunu somutlaştırmalıdır.

Yalnızca “mahsuplaşma yanlış” denilmesi yerine doğru olduğu iddia edilen endeksler ve teknik kayıtlarla karşılaştırma yapılması daha etkili olacaktır.

Sayaç Çarpanı Yanlış Uygulanırsa Ne Olur?

Ölçüm sistemlerinde kullanılan çarpanın yanlış uygulanması gerçek enerji miktarının katlar seviyesinde farklı hesaplanmasına neden olabilir.

Bu hata aylar boyunca fark edilmezse yüksek kapasiteli üretim tesislerinde önemli miktarda alacak veya borç ortaya çıkabilir.

Mahsuplaşma Faturasında Hata Nasıl Anlaşılır?

Her ay en azından üretim sayacı, tüketim sayaçları, şebekeye verilen enerji, şebekeden çekilen enerji, mahsuplaştırılan miktar, ihtiyaç fazlası enerji ve uygulanan bedel karşılaştırılmalıdır.

Özellikle önceki aylara göre açıklanamayan büyük değişiklikler teknik inceleme gerektirebilir.

Dağıtım Şirketinin Verisi ile Yatırımcının SCADA Verisi Farklıysa Hangisi Esas Alınır?

SCADA verisi yatırımcı açısından güçlü bir teknik kontrol aracıdır ancak faturalama ve piyasa işlemlerinde mevzuata uygun ölçüm sistemlerinden alınan resmi sayaç verileri önem taşır.

Bununla birlikte resmi sayaç verisinin hatalı olduğu iddia ediliyorsa SCADA kayıtları, inverter kayıtları ve diğer teknik veriler hatanın ortaya konulmasında destekleyici delil olabilir.

İnverter Üretim Verisi ile Sayaç Verisi Neden Farklı Olabilir?

İnverter üretimi ile şebekeye verilen enerji aynı kavram değildir. İç tüketim, sistem kayıpları ve ölçüm noktalarının farklılığı nedeniyle değerler arasında fark bulunabilir.

Dolayısıyla inverter ekranında görünen toplam üretimin tamamının ihtiyaç fazlası enerji bedeline esas olması gerektiği sonucuna doğrudan varılamaz.

Yanlış Mahsuplaşmaya İtiraz Edilebilir mi?

Evet. Mahsuplaşmanın mevzuata aykırı veya yanlış verilere dayanarak yapıldığı düşünülüyorsa ilgili kuruluşa yazılı ve belgeli itiraz yapılabilir.

İtirazda dönem, üretim miktarı, tüketim miktarı, hatalı olduğu ileri sürülen hesaplama ve talep edilen düzeltme açıkça belirtilmelidir.

İtiraz İçin Hangi Belgeler Toplanmalıdır?

Uyuşmazlığın niteliğine göre sayaç endeksleri, OSOS kayıtları, faturalar, üretim verileri, tüketim faturaları, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları, kabul tutanakları, mahsuplaşma tabloları, ihtiyaç fazlası enerji ödeme belgeleri ve kurum yazışmaları birlikte incelenmelidir.

Yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda teknik uzman raporu alınması da faydalı olabilir.

Geçmiş Ayların Mahsuplaşması Düzeltilebilir mi?

Hatanın niteliğine göre geçmiş dönem hesaplarının düzeltilmesi ve ortaya çıkan parasal farkların talep edilmesi gündeme gelebilir.

Ancak zaman aşımı, hak düşürücü süreler, fatura itirazları ve ilgili sözleşmelerdeki hükümler ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle yıllarca beklemek yerine hata tespit edildiğinde hızlı hareket edilmesi daha güvenlidir.

Eksik Ödenen İhtiyaç Fazlası Enerji Bedeli Talep Edilebilir mi?

Hesaplama hatası nedeniyle yatırımcıya ödenmesi gereken bedelin eksik ödendiği ortaya konulabiliyorsa aradaki farkın talep edilmesi gündeme gelebilir.

Uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre faiz talebi de ayrıca değerlendirilmelidir.

Fazla Ödeme Yapılmışsa Geri İstenebilir mi?

Evet, mevzuata göre hak edilmediği ileri sürülen fazla ödemenin geri alınması talep edilebilir. Ancak hesaplamanın gerçekten yanlış olup olmadığı ve yatırımcının kazanılmış hak iddiasının bulunup bulunmadığı somut olayda incelenmelidir.

Özellikle geriye dönük yüksek tutarlı tahakkuklarda hesaplama ayrıntılı biçimde denetlenmelidir.

Mahsuplaşma Sonradan Geriye Dönük Değiştirilebilir mi?

Sayaç verisinin düzeltilmesi veya daha önceki hesaplamada hata tespit edilmesi gibi durumlarda geçmiş dönemlere ilişkin düzeltmeler gündeme gelebilir.

Ancak geriye dönük işlemin hukuki dayanağı, kapsamı ve hesap yöntemi yatırımcı tarafından kontrol edilmelidir.

Tüketim Tesisi Yanlış Eşleştirilmişse Ne Olur?

GES’in yanlış tüketim tesisiyle ilişkilendirilmesi veya mevzuata uygun şekilde ilişkilendirilen tesisin sistemde görünmemesi bütün mahsuplaşmayı değiştirebilir.

Bu nedenle GES işletmeye alındıktan sonraki ilk mahsuplaşma dönemlerinde üretim ve tüketim tesisi eşleştirmelerinin kontrol edilmesi özellikle önemlidir.

Tüketim Tesisi Değişirse Mahsuplaşma Nasıl Etkilenir?

Yeni tüketim tesisinin hangi tarihten itibaren üretim tesisiyle ilişkilendirildiği önemlidir. Eski tüketim tesisinin kapanması ile yenisinin sisteme eklenmesi arasında boşluk oluşması hâlinde ilgili dönemin mahsuplaşması uyuşmazlık yaratabilir.

Bu nedenle tüketim tesisi değişiklikleri yalnızca abonelik işlemi olarak görülmemelidir.

Şirket Birleşmesi veya Bölünmesi Mahsuplaşmayı Etkiler mi?

Evet. Üretim ve tüketim tesislerinin farklı tüzel kişilerde kalması veya aboneliklerin yeni şirketlere aktarılması hâlinde üretim-tüketim ilişkisinin devam edip etmediği ayrıca değerlendirilmelidir.

Şirketler hukuku işlemi tamamlanmadan önce lisanssız üretim ve mahsuplaşma yapısının incelenmesi gerekir.

GES Sahibi Şirket Fabrikayı Satarsa Ne Olur?

Fabrikanın satılmasıyla tüketim tesisinin başka kişiye geçmesi, mevcut GES’in mahsuplaşma yapısını etkileyebilir. Yeni tüketim tesisi ilişkilendirilmesi gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir.

Bu konu özellikle GES şirketi veya sanayi şirketi satın almalarında enerji hukuku due diligence çalışmasının önemli başlıklarından biridir.

Mahsuplaşmada KDV ve Vergisel Boyut Var mı?

İhtiyaç fazlası elektriğin satışı ve buna ilişkin faturalaşmanın vergisel sonuçları bulunabilir. Vergi uygulaması, üreticinin hukuki statüsüne ve işlemin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Enerji mevzuatına göre doğru hesaplama yapılmış olması vergisel yükümlülüklerin ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Görevli Tedarik Şirketi Ödemeyi Yapmazsa Ne Olur?

Öncelikle ödemenin neden yapılmadığı belirlenmelidir. Eksik belge, fatura uyuşmazlığı, sayaç verisi problemi veya mahsuplaşma hesabındaki farklılık söz konusu olabilir.

Yatırımcı ödeme talebinin hukuki dayanağını, enerji miktarını ve uygulanması gereken bedeli ortaya koyarak yazılı talepte bulunmalıdır.

Ödeme Gecikirse Faiz İstenebilir mi?

Borç muaccel hâle geldiği hâlde ödeme yapılmıyorsa uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre temerrüt ve faiz hükümleri gündeme gelebilir.

Ancak uygulanacak faiz türü ve başlangıç tarihi tarafların hukuki statüsüne ve ilgili sözleşmelere göre belirlenmelidir.

Dağıtım Şirketi ile Görevli Tedarik Şirketi Birbirine Yönlendirirse Ne Yapılmalıdır?

Bu uygulamada karşılaşılabilen önemli sorunlardan biridir. Yatırımcı öncelikle hatanın hangi işlem aşamasında ortaya çıktığını belirlemelidir.

Ölçüm ve veri aktarımı sorunu ile ödeme ve faturalama sorunu aynı değildir. Bu nedenle başvuru doğru muhataba yöneltilmelidir.

EPDK’ya Başvurulabilir mi?

Uyuşmazlığın niteliğine göre EPDK nezdinde başvuru ve şikâyet yolları değerlendirilebilir. EPDK hâlen Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğini, bağlantı ve kullanım anlaşmalarını ve mahsuplaşmaya ilişkin Usul ve Esasları aynı resmi mevzuat sayfasında yayımlamaktadır. (EPDK)

Ancak EPDK’ya başvurunun diğer dava veya talep sürelerini her durumda otomatik olarak durdurduğu varsayılmamalıdır.

Mahsuplaşma Uyuşmazlığında Dava Açılabilir mi?

Uyuşmazlığın tarafları ve işlemin hukuki niteliğine göre yargı yolu belirlenmelidir. Her enerji uyuşmazlığının otomatik olarak idari yargıda çözüleceği düşünülmemelidir.

Dağıtım şirketi, görevli tedarik şirketi, EPDK işlemi veya sözleşmeden doğan parasal uyuşmazlıkların hukuki nitelikleri farklı olabilir. Bu nedenle dava açılmadan önce doğru görevli ve yetkili yargı merciinin belirlenmesi gerekir.

EPDK İşlemine Karşı İdari Dava Açılabilir mi?

EPDK tarafından tesis edilmiş kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem söz konusuysa idari yargı yolu gündeme gelebilir.

Ancak özel hukuk tüzel kişisiyle parasal mahsuplaşma uyuşmazlığı ile EPDK düzenleyici veya bireysel işlemi birbirinden ayrılmalıdır.

Bilirkişi İncelemesi Gerekir mi?

Yüksek tutarlı mahsuplaşma uyuşmazlıklarında çoğu zaman teknik ve mali hesaplama yapılması gerekebilir. Üretim ve tüketim sayaçları, ölçüm sistemleri, mahsuplaşma dönemleri, uygulanması gereken fiyat ve ödeme tabloları birlikte incelenebilir.

Bu nedenle dava dosyasının yalnızca faturalarla değil, ham ölçüm verileriyle desteklenmesi önemlidir.

Örnek Olay: Fabrikanın Tüketimi Eksik Hesaplandı

5 MW GES’e bağlı iki tüketim tesisi bulunmaktadır. Birinci fabrikanın aylık tüketimi 600.000 kWh, ikinci fabrikanın tüketimi 300.000 kWh’dir. Ancak sistemde ikinci tesis ilişkilendirilmediği için yalnızca 600.000 kWh tüketim dikkate alınmıştır. GES aynı ay 950.000 kWh üretmiştir. Bu durumda mahsuplaşma hesabının yanlış tüketim miktarı üzerinden yapılması yatırımcının ekonomik sonucunu değiştirebilir. Öncelikle ikinci tesisin ilgili dönemde mevzuata uygun şekilde GES ile ilişkilendirilmiş olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Örnek Olay: Sayaç Çarpanı Yanlış Kullanıldı

Bir sanayi tesisinin tüketim sayacındaki teknik çarpan yanlış uygulanmış ve tüketim aylar boyunca gerçek miktarın altında kaydedilmiştir. Bunun sonucunda GES üretiminin önemli bölümü ihtiyaç fazlası gibi değerlendirilmiştir. Böyle bir uyuşmazlıkta sayaç ve OSOS kayıtları, sayaç değişim veya kontrol tutanakları ve geçmiş dönem hesapları birlikte incelenmelidir.

Örnek Olay: GES Üretimi Var Ancak Ödeme Yapılmadı

GES ilgili ay yüksek miktarda ihtiyaç fazlası elektrik üretmiş ancak görevli tedarik şirketi ödeme yapmamıştır. Şirket gerekçe olarak tüketim tesisine ilişkin veri uyuşmazlığını göstermektedir. Böyle bir durumda önce üretim ve tüketim verileri kesinleştirilmeli, ardından hak edilen enerji miktarı ve uygulanacak bedel belirlenerek ödeme talep edilmelidir.

Örnek Olay: Fazla Üretimin Bir Bölümü Bedelsiz Sayıldı

Fabrikanın önceki yıl tüketimiyle kıyaslandığında GES’in satışa konu edilebilecek üretim sınırı aşılmış ve sınırın üzerindeki üretim için ödeme yapılmamıştır. Böyle bir olayda doğrudan “şirket elektriğimize el koydu” yaklaşımı yerine tesisin tabi olduğu mevzuat ve satış sınırı hesabı kontrol edilmelidir. EPDK’nın resmi açıklamasında belirlenen sınırın üzerindeki üretimin YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak yansıtılabileceği açıkça belirtilmektedir. (EPDK)

2026’da Mahsuplaşma Uyuşmazlıklarında Nelere Dikkat Edilmeli?

2026 itibarıyla somut dosyada güncel mevzuatın işlem tarihi esas alınarak kontrol edilmesi önemlidir. EPDK’nın resmi lisanssız üretim sayfasında yürürlükteki Yönetmelik ile mahsuplaşmaya ilişkin Usul ve Esaslar güncel mevzuat başlıkları arasında yayımlanmaya devam etmektedir. (EPDK)

Ayrıca EPDK 4 Haziran 2026 tarihinde Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde ve bağlantı mevzuatında değişiklik öngören taslakları kamuoyu görüşüne açmıştır. Bunların taslak düzenlemeler olduğu unutulmamalı ve yürürlüğe girip girmediği kontrol edilmeden somut uyuşmazlığa uygulanmamalıdır. (EPDK)

Sıkça Sorulan Sorular

Lisanssız GES’te mahsuplaşma nasıl yapılır?
Mevzuata göre üretim tesisinin üretim değerleri ile ilişkilendirilmiş tüketim tesislerinin tüketim değerleri belirlenir ve ilgili mahsuplaşma döneminde karşılaştırılır. Hesaplama tesisin tabi olduğu mevzuata göre yapılmalıdır.

Mahsuplaşma aylık mı yapılır?
Aylık mahsuplaşmaya tabi lisanssız üretim tesisleri bulunmaktadır ve EPDK’nın resmi kararlarında aylık mahsuplaşma açıkça düzenleme konusu yapılmıştır. (EPDK)

Üretim tüketimden fazlaysa ne olur?
İhtiyaç fazlası enerji ortaya çıkabilir. Bunun hangi miktarının satışa konu edilebileceği ve hangi bedelle değerlendirileceği tesisin tabi olduğu mevzuata göre belirlenir.

GES’in ürettiği bütün fazla elektrik satılabilir mi?
Her durumda hayır. EPDK, satışa konu edilebilecek üretim miktarını tüketimle ilişkilendiren sınırlamaları açıkça açıklamıştır. (EPDK)

Tüketim tesislerinden biri mahsuplaşmaya dahil edilmemişse itiraz edilebilir mi?
Tesis mevzuata uygun şekilde GES ile ilişkilendirilmiş olduğu hâlde hesaplamaya dahil edilmemişse düzeltme talep edilmesi gündeme gelebilir.

Sayaç hatası nedeniyle yanlış mahsuplaşma yapılırsa ne olur?
Sayaç ve ölçüm kayıtları incelenerek doğru enerji miktarının belirlenmesi ve geçmiş hesapların düzeltilmesi talep edilebilir.

Geçmiş dönem mahsuplaşma farkları istenebilir mi?
Hatanın niteliğine göre geçmiş dönem fark alacakları gündeme gelebilir. Zamanaşımı ve diğer süreler ayrıca değerlendirilmelidir.

Görevli tedarik şirketi ihtiyaç fazlası enerji bedelini ödemezse ne yapılabilir?
Öncelikle ödeme yapılmama gerekçesi belirlenmeli, doğru üretim-tüketim miktarı ve hak edilen bedel hesaplanarak yazılı talepte bulunulmalıdır.

Mahsuplaşma uyuşmazlığı için EPDK’ya başvurulabilir mi?
Uyuşmazlığın niteliğine göre EPDK nezdindeki başvuru yolları değerlendirilebilir. Ancak yargısal ve sözleşmesel süreler ayrıca takip edilmelidir.

Mahsuplaşma uyuşmazlıklarında hangi mahkemede dava açılır?
Tarafların niteliği, dava konusu işlem ve talebin hukuki sebebi belirleyicidir. Her lisanssız üretim uyuşmazlığı aynı yargı koluna tabi değildir.

Sonuç: Mahsuplaşma Hatası GES Yatırımında Ciddi Gelir Kaybına Yol Açabilir

Lisanssız elektrik üretim tesislerinde mahsuplaşma, santralin teknik üretiminden elde edilen ekonomik değerin belirlenmesindeki temel süreçlerden biridir. Üretim miktarının doğru ölçülmesi kadar, tüketim tesislerinin doğru ilişkilendirilmesi, tüketim değerlerinin eksiksiz alınması, mahsuplaşma döneminin doğru belirlenmesi ve ihtiyaç fazlası enerjiye uygulanacak mevzuatın doğru seçilmesi gerekir. EPDK’nın güncel mevzuat sayfasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ile üretim tesisleri ve ilişkili tüketim tesislerinin mahsuplaşmasına ilişkin Usul ve Esasların birlikte yayımlanması da konunun ayrı bir teknik ve hukuki hesaplama rejimine tabi olduğunu göstermektedir. (EPDK)

Özellikle MW ölçeğindeki GES yatırımlarında yatırımcıların yalnızca kendilerine gönderilen aylık ödeme veya mahsuplaşma tablosuna güvenmeleri yerine üretim sayacı, tüketim sayaçları, OSOS kayıtları, şebekeye verilen ve şebekeden çekilen enerji miktarları ile ödeme hesaplarını düzenli olarak karşılaştırmaları önemlidir. Birkaç aylık küçük bir hesaplama farkı dahi yıllık bazda ciddi bir alacak tutarına dönüşebilir.

Mahsuplaşma uyuşmazlığında ilk yapılması gereken işlem, hatanın hangi aşamada meydana geldiğini tespit etmektir. Ölçüm hatası, veri aktarım hatası, tüketim tesisinin yanlış eşleştirilmesi, yanlış dönem kullanılması ve fiyatlandırma hatası birbirinden farklı hukuki sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle teknik kayıtlar ile hukuki belgelerin birlikte incelenmesi gerekir.

Ayrıca fazla üretimin tamamının mutlaka bedelli olarak satılabileceği varsayımıyla yatırım fizibilitesi yapılmamalıdır. EPDK’nın resmi açıklamasında lisanssız üretimin temel amacının gerçek tüketimi karşılamak olduğu ve satışa konu edilebilecek üretim miktarının tüketimle sınırlandırılabildiği açıkça ortaya konulmuştur. Belirlenen sınırı aşan üretimin YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak yansıtılmasına ilişkin mekanizma da yatırımın ekonomik modelinde dikkate alınmalıdır. (EPDK)

Bu nedenle özellikle fabrika tüketiminin düşmesi, üretim tesisinin genişletilmesi, yeni tüketim tesislerinin eklenmesi, mevcut tüketim tesisinin kapanması, şirket birleşmesi veya bölünmesi gibi işlemlerden önce mahsuplaşma modelinin yeniden hesaplanması önem taşır. Teknik olarak çalışan bir GES’in hukuki ve ekonomik açıdan aynı performansı sürdüreceği garanti değildir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık – Lisanssız GES Mahsuplaşma Uyuşmazlıkları

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık; lisanssız elektrik üretim tesislerinde mahsuplaşma uyuşmazlıkları, hatalı üretim ve tüketim hesapları, eksik ihtiyaç fazlası enerji ödemeleri, sayaç ve OSOS uyuşmazlıkları, tüketim tesisi ilişkilendirmeleri, geçmiş dönem mahsuplaşma farkları, dağıtım şirketleri ve görevli tedarik şirketleriyle yaşanan uyuşmazlıklar, EPDK başvuruları ve enerji hukuku davalarında hukuki destek sunmaktadır.

Telefon: 0312 434 22 22 / 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower No:148, 06520 Balgat, Çankaya, Ankara, Türkiye