
Yıllık İzin Kullanımı ile İlgili İşverenin Yükümlülükleri?
10 Nisan 2025
İzinlerin Hak Düşürücü Süreleri ve Zamanaşımı?
10 Nisan 20251. Yıllık İzin Hakkı ve Ücretlendirilmesi Nedir?
Yıllık izin, işçinin belirli bir çalışma süresini doldurmasıyla kazandığı, çalışmadan dinlenmesini sağlayan ve bu sürede maaşından kesinti yapılmayan bir sosyal haktır. İş Kanunu’nun 53 ve devamı maddeleri gereğince, işveren işçiye yıllık ücretli iznini kullandırmak ve bu izni kullandığı sürede ücretini ödemekle yükümlüdür. Bu hak, yalnızca çalışma barışı ve iş verimliliği için değil, aynı zamanda işçinin psikolojik ve fiziksel sağlığını korumak adına düzenlenmiştir. İşverenin bu süreye ilişkin ücret ödememesi, açıkça hukuka aykırıdır ve işçiye çeşitli hukuki yollarla hak arama imkânı tanır.
2. Yıllık İzin Ücreti Ne Zaman Ödenmelidir?
İş Kanunu’nun 57. maddesine göre, işveren, işçiye yıllık izne çıkmadan önce, bu sürede hak edeceği ücretin tamamını peşin olarak ya da avans şeklinde ödemekle yükümlüdür. Yani işçi, izne çıktığı süre boyunca ücret kesintisi yaşamamalı, maaşını eksiksiz almalıdır. Bu ödeme, çalışılmayan günler için yapılan bir ödemedir ve işverenin “çalışmadı, ödeme yapmadım” gibi bir savunması kabul edilmez. Yıllık izin süresine denk gelen ücretin izne çıkmadan önce ödenmemesi, hem çalışma hakkına hem de işçi sağlığına aykırı bir durumdur.
3. İşten Ayrılan İşçide Yıllık İzin Ücreti Alacağı
İşten ayrılan işçi, çalıştığı süre boyunca kullanmadığı yıllık izinler için izin ücreti alacağı talep edebilir. İş sözleşmesinin sona erdiği tarihte, işçinin hak ettiği ancak kullanmadığı yıllık izin gün sayısı hesaplanır ve bu süreye denk gelen ücret, son brüt maaş üzerinden ödenmek zorundadır. Bu ödemeyi yapmayan işveren, hem kıdem tazminatı gibi alacakların eksik ödenmesine neden olur hem de yasal faizle birlikte işçilik alacağı davasına muhatap olabilir. Yıllık izin ücretinin ödenmemesi, işçinin en doğal ve temel haklarından birinin ihlali anlamına gelir.
4. İşverenin Ödeme Yapmama Gerekçeleri Geçerli Sayılır mı?
İşverenler, zaman zaman işçiye yıllık izin ücreti ödememek adına çeşitli gerekçeler ileri sürebilirler. “İşçi kendi rızasıyla izne çıkmadı”, “zaten maaş ödendi” ya da “izin belgesi yok” gibi savunmalar, çoğu durumda yargı mercileri tarafından geçerli kabul edilmez. Özellikle işverenin, yıllık iznin kullanıldığına ilişkin belge sunamaması durumunda, izin kullandırılmamış kabul edilir ve bu süreye ilişkin ücretin ödenmesi gerekir. Yıllık izin hakkı, işçinin rızası ile bile feragat edemeyeceği bir haktır ve ödenmemesi durumunda işveren aleyhine dava açılmasının önü açıktır.
5. Yazılı İzin Kayıtları ve İspat Yükü Kime Aittir?
Yıllık iznin kullanıldığını ve ücretinin ödendiğini ispat yükü, işverene aittir. İşçinin imzasını taşıyan yıllık izin formları, maaş bordrosunda gösterilen izin ücretleri ve varsa yazışmalar, işveren açısından delil niteliği taşır. Bu belgelerin bulunmaması halinde, işçinin beyanı esas alınır ve izin hakkının kullandırılmadığı varsayılır. Yargıtay içtihatlarına göre, izin kullandırıldığını iddia eden taraf bu durumu kesin delillerle ortaya koymak zorundadır. Aksi halde işçi, kullanılmayan izin süresi kadar ücret talebinde bulunabilir.
6. Yıllık İzin Ücreti Alacağı İçin Dava Açma Hakkı
Yıllık izin ücreti ödenmeyen işçi, iş mahkemesinde alacak davası açarak hakkını arayabilir. Bu dava, tek başına yıllık izin ücreti için açılabileceği gibi, kıdem tazminatı, fazla mesai ve ihbar tazminatı gibi diğer işçilik alacaklarıyla birlikte de açılabilir. Davada, işverenin izin kayıtlarını sunması ve ödeme yaptığını ispatlaması beklenir. Mahkeme, ödenmemiş izin ücreti tutarının işçiye brüt olarak ödenmesine ve yasal faiziyle birlikte tahsiline hükmeder. Bu nedenle, dava açmadan önce işçinin belgeleri saklaması ve varsa tanık desteği alması önemlidir.
7. İhtarname Göndererek Hak Talebi
İşçi, dava açmadan önce işverene ihtarname göndererek ödenmeyen yıllık izin ücretini talep edebilir. Bu, hem yasal süreci başlatma anlamında bir hazırlık olur hem de işverenin olası iyi niyetli çözüm arayışına kapı aralar. İhtarnamede, hangi yıllara ait izin ücretinin ödenmediği, kaç günlük iznin kaldığı ve ne kadar alacak talep edildiği açıkça belirtilmelidir. Noter kanalıyla veya avukat aracılığıyla gönderilen bu ihtar, ileride açılacak davada da önemli bir delil teşkil eder.
8. SGK ve İş Müfettişleri Nezdinde Şikâyet Hakkı
Yıllık izin ücreti ödenmeyen işçiler, yalnızca mahkemeye başvurmakla kalmaz, aynı zamanda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı iş müfettişlerine şikâyette bulunabilir. Bu tür ihlaller, denetim sırasında tespit edilirse işverene idari para cezası uygulanabilir. Ayrıca işveren, eksik bildirilen ücretler nedeniyle SGK prim cezasına da muhatap olur. İşçi, ALO 170 hattı üzerinden de başvurusunu gerçekleştirebilir. İdari yollarla sonuç alınamazsa, yargı süreci başlatılabilir.
9. Yıllık İzin Ücreti Alacağında Zaman Aşımı Süresi
Yıllık izin ücretine ilişkin alacaklarda zaman aşımı süresi 5 yıldır. Bu süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Yani işçi, işten ayrıldıktan sonra 5 yıl içinde dava açmazsa, bu alacağını yasal yoldan tahsil edemez. Ancak iş sözleşmesi devam ederken bu süre işlemez. İşverenin zaman aşımı itirazı yargılamada dikkate alınır, bu nedenle işçilerin hak kaybı yaşamaması için haklarını süresi içinde aramaları büyük önem taşır.
10. Toplu İş Sözleşmeleri ve İş Yeri Uygulamaları
Bazı işyerlerinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmeleri (TİS) ya da şirket içi uygulamalar, yıllık izin sürelerini ve ücret ödeme yöntemlerini daha detaylı şekilde düzenleyebilir. Bu sözleşmelerde öngörülen süre ve ödemeler, iş Kanunu’ndaki asgari sınırın altında olamaz; ancak üzerinde olabilir. İşverenin, toplu iş sözleşmesine rağmen ödeme yapmaması durumunda işçi, bu belgeyi dava dosyasına delil olarak sunarak daha güçlü bir şekilde talepte bulunabilir. Bu nedenle işçilerin yalnızca yasayı değil, işyerindeki düzenlemeleri de dikkatle incelemesi gerekir.
11. Yargıtay Kararlarında Yıllık İzin Ücreti Alacakları
Yargıtay, yıllık izin ücreti ödenmeyen durumlarda genellikle işçi lehine karar vermektedir. Özellikle izin kullandırıldığına dair belge bulunmayan dosyalarda, mahkemeler işverenin beyanlarını yeterli bulmaz ve ödeme yükümlülüğü doğar. Ayrıca Yargıtay, yıllık izin ücretinin ödenmemesini işçi aleyhine haksız uygulama olarak değerlendirerek, kıdem tazminatı gibi diğer alacaklara da etkisi olacağını belirtmektedir. Bu kararlar, işçi lehine emsal teşkil etmekte ve davalarda büyük önem arz etmektedir.
12. İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı
İşverenin yıllık izin ücretini ödememesi, iş Kanunu’nun 24/II-e bendi gereği işçiye haklı nedenle fesih hakkı verir. Yani işçi, bu gerekçeyle iş sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdirebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Bu tür fesihlerde, işçinin haklı nedeni açıkça ortaya konmalı, mümkünse öncesinde yazılı ihtar yapılmalıdır. İşçinin haklı nedenle fesih yapması, dava sürecinde avantaj sağlar ve alacak kalemlerinin tahsil edilmesini kolaylaştırır.
13. Resmi Kurumlar ve Başvuru Linkleri
Yıllık izin ücreti ödenmeyen işçiler, aşağıda belirtilen resmi kurumlar aracılığıyla şikâyet, başvuru ve dava işlemlerini gerçekleştirebilirler:
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: https://www.csgb.gov.tr
- ALO 170 – Çalışma Hayatı Danışma Hattı: https://www.alo170.gov.tr
- SGK – Sosyal Güvenlik Kurumu: https://www.sgk.gov.tr
- Adalet Bakanlığı Mevzuat Portalı: https://mevzuat.adalet.gov.tr
Daha detaylı bilgi almak ve hukuki destek almak için FFK Partner Hukuk olarak sizlere profesyonel destek sağlıyoruz!




