Boşanma Davasında Şirketin Değeri Düşük Gösterilirse Ne Yapılabilir? 2026 Güncel Rehber

Boşanma ve mal paylaşımı davalarında eşlerden birinin şirket sahibi veya şirket ortağı olması hâlinde en önemli uyuşmazlıklardan biri şirket paylarının gerçek ekonomik değerinin belirlenmesidir. Özellikle yüksek malvarlıklı boşanmalarda şirket ortağı olan eş, şirketin değerinin çok düşük olduğunu, şirketin borç içinde bulunduğunu, şirket hisselerinin yalnızca sermaye tutarı kadar ettiğini veya şirketin kâr etmediğini ileri sürebilir. Buna karşılık diğer eş şirketin yüksek cirosu, taşınmazları, araçları, müşteri portföyü, markası, geçmiş yıllardaki kârlılığı veya şirket üzerinden sürdürülen yüksek yaşam standardı nedeniyle gerçekte çok daha değerli olduğunu iddia edebilir.

Bu noktada önemli olan, taraflardan birinin söylediği rakam değildir. Şirket payının mal rejiminin tasfiyesinde hangi hukuki niteliğe sahip olduğu, değerlemede hangi tarihin esas alınacağı ve şirketin gerçek ekonomik değerinin objektif mali verilerle nasıl belirleneceği araştırılmalıdır.

Örneğin şirket ortağı eş:

“Şirketin sermayesi sadece 1.000.000 TL, benim hisselerim de en fazla bu kadar eder.”

diyebilir.

Oysa şirketin kayıtlı sermayesi ile şirketin gerçek ekonomik değeri tamamen farklı kavramlardır. Şirketin 1.000.000 TL sermayesi bulunmasına rağmen milyonlarca liralık taşınmazı, güçlü müşteri portföyü, yüksek kârlılığı ve önemli ticari değeri bulunabilir.

Bu nedenle boşanmada şirket değerlemesinde en önemli kural şudur:

Şirketin sermaye tutarı, şirket payının gerçek ekonomik değeri değildir.

Boşanmada Şirket Değeri Neden Önemlidir?

Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde şirket paylarının edinilmiş mal niteliğinde olduğu veya şirket paylarına ilişkin değer artış payı, denkleştirme ya da başka bir mal rejimi alacağı bulunduğu durumlarda şirketin gerçek değerinin belirlenmesi hesaplanacak alacağı doğrudan etkileyebilir.

Basit bir örnek verelim.

Eşlerden birinin şirket payının gerçek ekonomik değerinin 40.000.000 TL olduğu varsayılsın.

Ancak şirket ortağı eş bu payların yalnızca 5.000.000 TL değerinde olduğunu ileri sürsün.

Mal rejiminin tasfiyesinde yanlış biçimde 5.000.000 TL esas alınması hâlinde ortaya çıkacak sonuç ile 40.000.000 TL gerçek ekonomik değerin esas alınması hâlindeki sonuç arasında çok ciddi fark bulunabilir.

Bu nedenle şirketli boşanmalarda değerleme, dosyanın en kritik aşamalarından biri olabilir.

Şirketin Sermayesi ile Gerçek Değeri Aynı Şey midir?

Hayır.

Örneğin limited şirketin ticaret sicilinde kayıtlı sermayesi 2.000.000 TL olabilir.

Ancak şirket;

değerli taşınmazlara,

makinelere,

araçlara,

yüksek nakit varlığına,

güçlü müşteri portföyüne,

markaya,

ticari itibara,

yüksek kârlılığa,

önemli sözleşmelere

sahip olabilir.

Bu şirketin gerçek ekonomik değeri kayıtlı sermayesinden çok daha yüksek olabilir.

Tersine sermayesi yüksek olan bir şirket ağır borç altında bulunabilir ve ekonomik değeri sermaye rakamının altında kalabilir.

Dolayısıyla yalnızca ticaret sicilindeki sermaye tutarına bakılarak şirket değerlemesi yapılması doğru değildir.

Şirketin Cirosu Şirket Değeri midir?

Hayır.

Ciro da şirket değeri değildir.

Örneğin şirket yıllık 200.000.000 TL satış yapıyor olabilir.

Ancak 190.000.000 TL maliyet ve gideri bulunabilir.

Bu nedenle:

sermaye ≠ ciro ≠ kâr ≠ şirket değeri ≠ şirket ortağının pay değeri

ayrımının mutlaka yapılması gerekir.

Bununla birlikte yüksek ve sürdürülebilir ciro şirket değerlemesinde dikkate alınabilecek finansal göstergelerden biri olabilir.

Şirket Ortağı Eş Şirketin Değerini Nasıl Düşük Göstermeye Çalışabilir?

Her şirket değer düşüşü kötü niyetli değildir. Şirket gerçekten ekonomik sıkıntıya girmiş, müşteri kaybetmiş veya borçlanmış olabilir.

Ancak bazı uyuşmazlıklarda boşanma sürecine yakın tarihlerde şirketin mali görünümünde olağan dışı değişiklikler bulunduğu ileri sürülebilir.

Örneğin;

ilişkili kişilere olağan dışı ödemeler yapılması,

şirket varlıklarının düşük bedelle devredilmesi,

şirketin alacaklarının başka şirketlere yönlendirilmesi,

şirket adına olağan dışı borç oluşturulması,

şirketten yüksek miktarda para çekilmesi,

şirket taşınmazlarının yakınlara devredilmesi,

ticari faaliyetin başka bir şirkete kaydırılması,

kârlı sözleşmelerin ilişkili şirkete geçirilmesi,

şirketin önemli varlıklarının elden çıkarılması

gibi işlemler bulunduğu iddia edilebilir.

Ancak bu işlemlerin varlığı tek başına “mal kaçırma” sonucuna götürmez. Her işlemin ticari ve hukuki sebebi ayrıca araştırılmalıdır.

Şirket Boşanmadan Önce Zarar Göstermeye Başlarsa Ne Olur?

Şirketin zarar etmesi mümkündür ve zarar her zaman yapay değildir.

Ekonomik kriz, kur artışı, finansman maliyetleri, müşteri kaybı, hammadde fiyatları, sektör daralması veya kötü yönetim nedeniyle şirket gerçekten zarar etmiş olabilir.

Buna karşılık yıllardır yüksek kâr açıklayan şirketin boşanma sürecinin hemen öncesinde olağan dışı biçimde zarar göstermeye başlaması hâlinde mali kayıtların ayrıntılı incelenmesi gerekebilir.

Burada özellikle:

önceki yılların finansal performansı,

satışlar,

maliyetler,

ilişkili taraf işlemleri,

olağan dışı giderler,

şirketten yapılan para çıkışları

karşılaştırılmalıdır.

Tek bir yıllık bilanço şirketin gerçek ekonomik durumunu her zaman göstermeyebilir.

Şirketin Son Birkaç Yıllık Mali Tabloları İncelenebilir mi?

Şirket değerlemesinde yalnızca tek bir bilanço tarihine ait rakamların incelenmesi bazı dosyalarda yetersiz kalabilir.

Örneğin şirketin son beş yıldaki;

cirosu,

brüt kârı,

faaliyet kârı,

net kârı,

öz kaynakları,

borçluluğu,

nakit akışı,

varlıkları

karşılaştırılabilir.

Buradaki amaç geçmiş yılların tamamını doğrudan bugünkü şirket değeri olarak toplamak değildir. Amaç şirketin ekonomik performansındaki olağan ve olağan dışı değişiklikleri görebilmektir.

Şirketin Ticari Defterleri İncelenebilir mi?

Şirket değerlemesinde ticari defterler ve dayanak mali kayıtlar önemli olabilir.

Yalnızca şirket ortağı eşin mahkemeye sunduğu birkaç belgeye bakılması gerçek ekonomik tabloyu göstermeyebilir.

Uyuşmazlığın kapsamına göre yevmiye ve kebir kayıtları, finansal tablolar, pay defteri, genel kurul kararları, yönetim kararları ve ilgili muhasebe belgeleri değerlendirmeye alınabilir.

Şirket kayıtlarının birbirleriyle tutarlı olup olmadığı önemlidir.

Şirket Banka Hesapları Neden Önemlidir?

Finansal tablolar şirketin ekonomik durumunun önemli bir bölümünü gösterse de banka hareketleri gerçek para akışının incelenmesini sağlayabilir.

Örneğin şirket değerleme tarihinden hemen önce yüksek miktarda parayı ilişkili şirkete aktarmış olabilir.

Bu transfer;

gerçek bir ticari borç ödemesi,

mal veya hizmet bedeli,

borç verme,

avans

veya başka bir işlem olabilir.

Ancak açıklanamayan veya şirketin olağan ticari faaliyetleriyle uyumsuz para çıkışları varsa bunların gerçek nedeni araştırılabilir.

Şirketin Taşınmazları Düşük Değerle Gösterilmişse Ne Olur?

Şirket bilançosundaki taşınmazların kayıtlı değerleri ile güncel ekonomik değerleri farklı olabilir.

Özellikle yıllar önce edinilmiş taşınmazlarda muhasebe kayıtlarındaki değer, güncel piyasa değerini doğrudan göstermeyebilir.

Örneğin şirket bilançosunda 3.000.000 TL değerle görünen bir fabrika arsasının güncel ekonomik değeri çok daha yüksek olabilir.

Bu nedenle şirket değerlemesinde yalnızca taşınmazın muhasebe kayıt değeriyle yetinilmesi her durumda doğru sonuç vermeyebilir.

Gerekli hâllerde taşınmazın gerçek değeri ayrıca araştırılabilir.

Şirketin Araç, Makine ve Ekipmanları Nasıl Değerlendirilir?

Şirketin bilançosunda kayıtlı;

otomobiller,

ticari araçlar,

iş makineleri,

üretim makineleri,

teknolojik ekipmanlar

da şirketin ekonomik varlıkları arasında bulunabilir.

Ancak bunların alış bedeli ile değerleme tarihindeki ekonomik değeri aynı olmayabilir.

Makinenin yaşı, teknolojik durumu, amortismanı ve ikinci el piyasa değeri gibi unsurlar önem taşıyabilir.

Şirketin Marka Değeri Hesaba Katılabilir mi?

Şirket değerinin yalnızca fiziksel mallardan oluştuğunu düşünmek ciddi hata olabilir.

Bazı şirketlerde ekonomik değerin önemli kısmı;

marka,

ticaret unvanı,

müşteri ağı,

dağıtım ağı,

know-how,

lisanslar,

fikrî mülkiyet hakları,

ticari itibar,

dijital platformlar,

yazılımlar

gibi maddi olmayan değerlerden kaynaklanabilir.

Özellikle teknoloji, e-ticaret, sağlık, danışmanlık, yazılım, üretim ve markalaşmış perakende şirketlerinde maddi olmayan varlıklar değerleme bakımından önem kazanabilir.

Şirketin Müşteri Portföyü Değerli midir?

Bazı işletmelerde müşteri portföyü şirketin ekonomik performansını doğrudan etkiler.

Örneğin uzun yıllardır faaliyet gösteren ve sürekli müşterileri bulunan bir şirket ile yeni kurulmuş ve henüz müşteri ağı oluşturmamış şirketin yalnızca bilanço varlıklarına bakılarak aynı şekilde değerlenmesi doğru olmayabilir.

Ancak müşteri portföyüne gelişigüzel bir rakam biçilemez.

Şirketin gelir yaratma kapasitesi ve sürdürülebilirliği profesyonel değerleme yöntemleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Şirketin Gelecekteki Kazanç Potansiyeli Dikkate Alınabilir mi?

Şirket değerleme yöntemine göre gelecekte gelir üretme kapasitesi önem taşıyabilir.

Özellikle faaliyetini sürdüren işletmeler yalnızca sahip oldukları mevcut malların toplamından ibaret değildir.

Kârlı ve sürdürülebilir şekilde faaliyet gösteren bir şirketin ekonomik değeri, yalnızca kasasındaki para ile makinelerinin toplamından daha yüksek olabilir.

Ancak gelecekteki kazanç beklentilerinin spekülatif olmaması gerekir.

Geçmiş performans, mevcut sözleşmeler, sektör koşulları ve şirketin faaliyet yapısı birlikte değerlendirilmelidir.

Şirketin Borçları Değerden Düşülür mü?

Gerçek şirket borçlarının değerlemede dikkate alınması gerekir.

Ancak kritik kelime gerçek borçtur.

Şirketin banka kredileri, tedarikçi borçları, vergi yükümlülükleri ve diğer gerçek ticari borçları bulunabilir.

Buna karşılık boşanma sürecine yakın tarihlerde şirket ortağının akrabalarına veya ilişkili şirketlere yüksek tutarlı borç kayıtları oluşturulduğu ileri sürülüyorsa bunların dayanaklarının araştırılması gerekebilir.

Sadece muhasebe kaydında “borç” yazması her uyuşmazlıkta tartışmayı sona erdirmez.

Şirket Ortağının Kendi Şirketine Verdiği Borç Değeri Etkiler mi?

Eş şirkete kişisel malvarlığından gerçekten borç vermiş olabilir.

Bu durumda şirketin ortağa borcu bulunabilir.

Ancak borcun gerçekten verilmiş olup olmadığı, para transferinin bulunup bulunmadığı ve kaydın hangi tarihte oluşturulduğu incelenmelidir.

Özellikle boşanma öncesinde geçmiş tarihli veya olağan dışı ortak alacakları ileri sürülüyorsa kayıtların dayanakları önem kazanır.

Şirket Varlıkları Başka Şirkete Aktarılırsa Ne Olur?

Şirket ortağı eş birden fazla şirketi kontrol ediyor olabilir.

Örneğin boşanmadan önce A şirketinin müşteri sözleşmeleri, araçları, personeli veya ticari faaliyetleri B şirketine aktarılmış olabilir.

Böyle bir işlem mutlaka hukuka aykırı değildir. Birleşme, yeniden yapılanma veya gerçek ticari ihtiyaç bulunabilir.

Ancak A şirketinin ekonomik değerini azaltırken eşin kontrolündeki B şirketinin değerini artıran işlemler bulunduğu iddia ediliyorsa işlemlerin ekonomik gerekçesi araştırılabilir.

Şirket Payları Yakın Akrabaya Devredilirse Ne Olur?

Şirket payının boşanmadan kısa süre önce kardeşe, anneye, babaya, arkadaşa veya başka bir kişiye devredilmesi şirketin gerçek değerinin araştırılmasını engellemez.

Burada;

devir tarihi,

satış bedeli,

gerçek ödeme,

payların gerçek ekonomik değeri,

devralan kişiyle ilişki,

şirket kontrolünün fiilen kimde kaldığı

gibi unsurlar önem taşıyabilir.

Örneğin 30.000.000 TL değerinde olduğu iddia edilen şirket payının 500.000 TL bedelle yakın akrabaya devredilmesi hâlinde satış bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği ve işlemin gerçek niteliği araştırılabilir.

Düşük Bedelli Pay Devri Mal Kaçırma Sayılır mı?

Her düşük bedelli olduğu düşünülen pay devri otomatik olarak mal kaçırma değildir.

Ancak diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla gerçekleştirildiği ileri sürülen işlemler bakımından TMK m.229 kapsamındaki eklenecek değer hükümleri önem kazanabilir.

Özellikle mal rejiminin sona ermesinden önceki dönemde gerçekleştirilen karşılıksız kazandırmalar ve diğer eşin katılma alacağını azaltma amacıyla yapılan devirler somut olay özelinde incelenebilir.

Şirketin Değeri Bilerek Düşürülürse TMK 229 Uygulanabilir mi?

Somut olayın özelliklerine göre eklenecek değer hükümleri gündeme gelebilir.

Ancak şirketin ekonomik değerindeki her düşüş TMK m.229 kapsamında değerlendirilmez.

Örneğin şirketin piyasa koşulları nedeniyle müşteri kaybetmesi ile eşin mal rejiminden doğan alacağı azaltmak amacıyla şirket varlıklarını karşılıksız şekilde üçüncü kişilere aktardığı iddiası aynı değildir.

İşlemin amacı, zamanı, karşılığı ve gerçek ekonomik sonucu birlikte değerlendirilmelidir.

Şirket Payı Evlilikten Önce Alınmışsa Değerleme Yapılmaz mı?

Bu da sık yapılan hatalardan biridir.

Şirket payının evlilikten önce edinilmiş olması, payın kural olarak kişisel mal niteliğinde değerlendirilmesine yol açabilir.

Ancak bu, şirketle ilgili bütün mal rejimi incelemesinin sona erdiği anlamına gelmez.

Evlilik süresinde edinilmiş mallardan şirketin değerinin artmasına katkı yapılmış olabilir.

Ayrıca şirket payından mal rejimi süresinde elde edilen gelirlerin hukuki niteliği ayrı değerlendirilir.

Dolayısıyla:

“Şirketi evlenmeden önce kurdum, şirket dosyada hiç incelenemez.”

şeklinde genel bir yaklaşım doğru değildir.

Şirket Evlilik İçinde Kurulmuşsa Payların Değeri Nasıl Belirlenir?

Şirket paylarının evlilik içinde edinilmesi, edinilmiş mallara katılma rejimi bakımından önemli bir göstergedir.

Ancak payların hangi kaynakla edinildiği de araştırılmalıdır.

Örneğin şirket sermayesinin tamamı eşe miras kalan kişisel paradan karşılanmış olabilir.

Tersine şirket eşin evlilik içindeki çalışma gelirleriyle kurulmuş olabilir.

Bu nedenle önce şirket payının mal rejimindeki hukuki niteliği, ardından gerekiyorsa gerçek ekonomik değeri belirlenmelidir.

Şirketin Defter Değeri Gerçek Değer midir?

Her zaman değil.

Defter değeri şirket değerlemesinde kullanılabilecek finansal verilerden biridir ancak şirketin ekonomik değerini tek başına göstermeyebilir.

Özellikle yüksek kârlılığa, önemli marka değerine veya yıllar önce edinilmiş değerli taşınmazlara sahip şirketlerde defter değeri ile ekonomik değer arasında önemli fark bulunabilir.

Tersine şirketin bilançosunda yüksek varlıklar görünürken ağır borç yükü veya faaliyet sorunları da bulunabilir.

Şirket Değerlemesinde Hangi Yöntemler Kullanılabilir?

Şirketin faaliyet alanı ve yapısına göre farklı değerleme yöntemleri gündeme gelebilir.

Net aktif değer yaklaşımı, gelir veya nakit akışı temelli yöntemler ve piyasa karşılaştırmalarına dayalı yöntemler bunlar arasında değerlendirilebilir.

Ancak her şirket için tek bir yöntem zorunlu değildir.

Gayrimenkul ağırlıklı bir şirket ile teknoloji şirketinin aynı yöntemle değerlenmesi gerçekçi olmayabilir.

Bazı dosyalarda birden fazla yöntemin sonuçları karşılaştırılabilir.

Net Aktif Değer Yöntemi Nedir?

Basitleştirilmiş anlatımla şirketin ekonomik varlıklarından gerçek yükümlülüklerinin çıkarılması esasına dayanır.

Ancak burada bilanço rakamlarının körü körüne alınması yeterli değildir.

Örneğin bilanço değeri 5.000.000 TL görünen taşınmazın gerçek değeri 30.000.000 TL olabilir.

Bu durumda varlığın güncel değerinin dikkate alınması şirketin gerçek ekonomik değerini ciddi şekilde değiştirebilir.

Gelir Yaklaşımı Neden Önemlidir?

Kârlı şekilde faaliyet gösteren işletmelerde şirketin gelecekte yaratabileceği ekonomik fayda değerleme bakımından önemli olabilir.

Özellikle fiziksel varlığı az fakat düzenli ve yüksek kâr yaratan şirketlerde yalnızca net aktif değer yaklaşımı şirketin gerçek ekonomik gücünü düşük gösterebilir.

Bu nedenle şirketin geçmiş dönem kârlılığı, sürdürülebilir gelirleri ve faaliyet yapısı değerlendirilmelidir.

Şirket Değerlemesinde Bilirkişi Raporuna İtiraz Edilebilir mi?

Evet.

Mahkemeye sunulan bilirkişi raporu tartışılmaz ve değiştirilemez bir belge değildir.

Raporun;

hangi değerleme yöntemini kullandığı,

hangi tarihi esas aldığı,

hangi finansal tabloları değerlendirdiği,

şirket taşınmazlarının güncel değerlerini dikkate alıp almadığı,

şirket borçlarını nasıl değerlendirdiği,

ilişkili taraf işlemlerini inceleyip incelemediği,

maddi olmayan varlıkları nasıl ele aldığı,

aynı ekonomik değeri iki kez hesaplayıp hesaplamadığı

incelenmelidir.

Eksik veya hatalı olduğu düşünülen rapora somut gerekçelerle itiraz edilebilir.

Bilirkişi Yalnızca Şirketin Sunduğu Belgeleri İnceler ve Eksik Hesap Yaparsa Ne Olur?

Bu durumda eksik belgelerin getirtilmesi ve incelemenin genişletilmesi talep edilebilir.

Örneğin şirketin yalnızca son yıl bilançosu incelenmiş ancak önceki yılların mali tabloları, banka kayıtları veya taşınmazları değerlendirilmemiş olabilir.

Somut eksikliklerin gösterilmesi önemlidir.

Sadece:

“Bilirkişi şirketi düşük hesapladı.”

demek yerine hangi varlığın, hangi borcun, hangi gelir kaleminin veya hangi değerleme unsurunun hatalı değerlendirildiği açıklanmalıdır.

Yeni Bilirkişi veya Bilirkişi Heyeti İstenebilir mi?

Somut olayda mevcut raporun ciddi eksiklikler veya çelişkiler taşıdığı ileri sürülüyorsa ek rapor veya yeni bilirkişi incelemesi talep edilebilir.

Özellikle yüksek değerli şirketlerde mali müşavirlik, şirket değerleme, gayrimenkul değerleme veya şirketin faaliyet alanına ilişkin farklı uzmanlıkların birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.

Nihai değerlendirme ve delillerin takdiri mahkemeye aittir.

Şirketin Gerçek Değerini Kanıtlarken Sadece Bilirkişiye Güvenilmeli mi?

Hayır.

Tarafın değer düşüklüğü iddiasını mümkün olduğunca somutlaştırması önemlidir.

Örneğin:

“Şirketin değeri daha yüksek.”

demek yerine;

şirketin değerli taşınmazının raporda dikkate alınmadığı,

ilişkili şirkete yapılan yüksek transferin incelenmediği,

kârlı sözleşmelerin göz ardı edildiği,

şirketin pay sahibi olduğu başka şirketin hesaba katılmadığı,

önceki yıllardaki yüksek kârlılığın değerlendirilmediği

gibi somut itirazlar ileri sürülebilir.

Şirketin Başka Şirketlerdeki Hisseleri Değerlemeye Dahil Edilir mi?

Şirket başka şirketlerde pay sahibi olabilir.

Bu iştirakler şirketin ekonomik varlıkları arasında bulunabilir.

Örneğin boşanma dosyasında değerlendirilen A şirketi, çok değerli B şirketinin yüzde 40’ına sahip olabilir.

Sadece A şirketinin kendi banka ve taşınmazlarına bakılıp B şirketindeki paylarının göz ardı edilmesi şirket değerini ciddi şekilde düşük gösterebilir.

Bu nedenle iştirak ve bağlı ortaklık yapısının incelenmesi önemlidir.

Grup Şirketlerinde Değerleme Nasıl Yapılır?

Holding veya grup şirketlerinde değerleme daha karmaşıktır.

A şirketi B şirketine borç vermiş, B şirketi C şirketinin taşınmazını kullanıyor ve C şirketi A şirketine hizmet faturası kesiyor olabilir.

Bu nedenle şirketler arası alacak ve borçların konsolide ekonomik tablo açısından değerlendirilmesi gerekebilir.

Aynı varlığın veya alacağın iki farklı şirkette mükerrer biçimde değerlenmemesine dikkat edilmelidir.

Şirket Ortağı Eş Şirket Değerini Düşürmek İçin Yüksek Maaş veya Prim Öderse Ne Olur?

Şirketin yönetici veya ilişkili kişilere yaptığı yüksek ödemeler ticari olarak meşru olabilir.

Ancak boşanma sürecine yakın dönemde olağan geçmiş uygulamayla uyumsuz ve şirketin ekonomik değerini önemli ölçüde azaltan sıra dışı ödemeler bulunduğu iddia ediliyorsa bunların gerçek sebebi incelenebilir.

Özellikle ödemelerin eşin yakınlarına veya kontrolündeki diğer şirketlere yapılması hâlinde ilişkili taraf bağlantısı önem kazanabilir.

Şirket Değerini Düşürmek İçin Sahte Borç Oluşturulduğu İddia Edilirse Ne Yapılabilir?

“Sahte borç” iddiası ciddi bir iddiadır ve somutlaştırılmalıdır.

Şirket bilançosunda yüksek borç görünmesi tek başına borcun gerçek dışı olduğunu göstermez.

Borçların;

hangi sözleşmeye dayandığı,

banka yoluyla para transferi bulunup bulunmadığı,

hangi tarihte doğduğu,

kime karşı olduğu,

ticari ilişkinin gerçekten bulunup bulunmadığı

incelenebilir.

Özellikle ilişkili kişilere yönelik olağan dışı borç kayıtlarında dayanak belgeler önem kazanır.

Şirket Değerlemesi ile Kâr Payı Aynı Şey midir?

Hayır.

Bu ayrım son derece önemlidir.

Şirket payının değeri ile şirketten ortağa dağıtılmış kâr payları farklı ekonomik değerlerdir.

Ancak mükerrer hesaplama yapılmaması gerekir.

Şirket bünyesinde bırakılan geçmiş yıl kârları şirket değerini artırmış olabilir.

Aynı tutarın hem şirket payının değerinin içinde hem de ayrıca ortağa ödenmiş kâr payı gibi hesaplanması yanlış olabilir.

Bu nedenle şirket değerlemesi ile kâr payı analizi birlikte yürütülmelidir.

Boşanma Davasının Açıldığı Tarih Şirket Değerlemesini Etkiler mi?

Evet. Mal rejiminin sona erme zamanı ile tasfiyede uygulanacak değerleme kuralları birbirinden ayrılmalıdır.

TMK m.225 uyarınca boşanma hâlinde mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer.

Ancak bu durum her malvarlığı değerinin otomatik olarak dava tarihindeki nominal rakamıyla hesaplanacağı anlamına gelmez.

Şirket paylarının hukuki niteliği ve tasfiye sırasında esas alınacak değer ayrıca belirlenmelidir.

Bu nedenle şirketli mal rejimi dosyalarında edinim tarihi, mal rejiminin sona erme tarihi ve değerleme tarihi birbirine karıştırılmamalıdır.

Şirket Değerleme Sürecinde İhtiyati Tedbir Talep Edilebilir mi?

Şirket paylarının veya diğer malvarlığı değerlerinin elden çıkarılması nedeniyle ileride doğabilecek alacağın tahsilinin tehlikeye gireceği ileri sürülüyorsa somut olayın şartlarına göre geçici hukuki koruma talepleri değerlendirilebilir.

Ancak şirket ayrı tüzel kişidir.

Eş şirketin ortağı diye şirketin bütün hesaplarının otomatik olarak bloke edilmesi gerektiği söylenemez.

Talep edilen tedbirin korunmak istenen hakla bağlantılı ve ölçülü olması gerekir.

Şirket Payının Devri Nasıl Engellenebilir?

Şirket payının boşanma veya mal rejimi uyuşmazlığı sırasında üçüncü kişilere devredilme ihtimali bulunuyorsa geçici hukuki koruma bakımından somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.

Burada şirket türü, payın niteliği, mevcut deliller ve talep edilen tedbirin hukuki sonucu önemlidir.

Tedbir taleplerinde “eş şirket sahibi, bütün şirket işlemleri durdurulsun” şeklinde ölçüsüz bir yaklaşım yerine korunmak istenen malvarlığı değeri açık biçimde gösterilmelidir.

Şirket Değerlemesinde Bağımsız Denetim Raporları Önemli midir?

Varsa bağımsız denetim raporları önemli mali veri sağlayabilir.

Bağımsız denetimin temel fonksiyonlarından biri şirket finansal tabloları ve diğer finansal bilgilerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının incelenmesidir.

Ancak bağımsız denetim raporunun bulunması aile mahkemesindeki şirket değerleme ihtiyacını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Bağımsız denetim ile boşanmada şirket payının ekonomik değerinin belirlenmesi farklı amaçlara hizmet edebilir.

Vergi Değeri Şirketin Gerçek Değeri midir?

Vergisel veya muhasebesel kayıtların bulunması önemlidir ancak mal rejimi tasfiyesinde şirketin gerçek ekonomik değerinin belirlenmesi ayrı bir hukuki ve mali inceleme gerektirebilir.

Bir taşınmazın muhasebe kayıt değeri, şirketin sermayesi veya belirli bir vergi matrahı doğrudan şirketin gerçek ekonomik değeri anlamına gelmez.

Şirketin Satış Bedeli Gerçek Değerini Gösterir mi?

Her zaman değil.

Şirket gerçekten bağımsız üçüncü kişiye piyasa şartlarında satılmışsa satış bedeli değerleme açısından son derece önemli bir gösterge olabilir.

Ancak boşanma sürecine yakın tarihte eşin yakınına veya ilişkili şirkete yapılan düşük bedelli devirlerde satış bedelinin gerçek piyasa değerini gösterip göstermediği ayrıca araştırılmalıdır.

Özellikle satış bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği önemlidir.

Şirketin Değeri Düşük Gösterildiğinde İzlenecek Temel Yol Nedir?

Şirketli boşanmalarda doğru yaklaşım yalnızca “şirket daha değerlidir” iddiasında bulunmak değildir.

Öncelikle şirket payının mal rejimindeki niteliği belirlenmeli, ardından şirketin finansal ve ekonomik yapısı ortaya çıkarılmalıdır.

Sonrasında şirketin varlıkları, gerçek borçları, kârlılığı, banka hareketleri, taşınmazları, iştirakleri, maddi olmayan değerleri ve ilişkili taraf işlemleri birlikte incelenmelidir.

Mevcut bilirkişi raporu bu unsurları değerlendirmemişse eksiklikler kalem kalem gösterilerek itiraz edilmelidir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da Şirket Değerleme Uyuşmazlıkları

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere ticari faaliyetlerin yoğun olduğu şehirlerde şirket ortağı eşlerin bulunduğu boşanma ve mal rejimi uyuşmazlıklarında şirket değerlemesi ciddi ekonomik sonuçlar doğurabilir.

Özellikle aile şirketleri, inşaat şirketleri, sağlık şirketleri, ihracat işletmeleri, teknoloji şirketleri, gayrimenkul şirketleri, sanayi kuruluşları ve holding yapılarında yalnızca şirket bilançosunun son satırına bakılarak gerçek değer belirlenemez.

Örneğin şirketin muhasebe kayıtlarında düşük görünen taşınmazları, başka şirketlerde iştirakleri, yüksek marka değeri veya sürdürülebilir kârlılığı bulunabilir.

Bu nedenle yüksek malvarlıklı boşanmalarda aile hukuku incelemesinin şirketler hukuku ve finansal değerleme analiziyle birlikte yürütülmesi önemlidir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK Açısından Şirketin Gerçek Değeri Nasıl Araştırılır?

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK açısından şirket ortağı eşin bulunduğu mal rejimi uyuşmazlıklarında şirketin gerçek değerinin belirlenmesi yalnızca şirket sermayesine veya son yıl bilançosuna bakılarak yapılmamalıdır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından bu tür dosyalarda uygulanabilecek inceleme zinciri; evlilik tarihi → mal rejimi → şirket paylarının edinim tarihi → payların kişisel veya edinilmiş mal niteliği → şirketin ortaklık yapısı → pay oranı → sermaye → son yıllardaki finansal tablolar → ciro → kârlılık → nakit akışı → şirket banka hesapları → şirket taşınmazları → araç ve makineler → iştirakler ve bağlı ortaklıklar → marka ve diğer maddi olmayan varlıklar → gerçek şirket borçları → ortaklar cari hesapları → ilişkili taraf işlemleri → boşanma öncesi varlık devirleri → şirketler arası para transferleri → pay devirleri → düşük bedelli satış iddiaları → kâr dağıtımları → şirket payının değerleme yöntemi → bilirkişi raporu → değerleme tarihinin doğruluğu → mükerrer hesaplama kontrolü → TMK m.229 eklenecek değerler → TMK m.230 denkleştirme → artık değer → katılma alacağı → geçici hukuki koruma → tahsilat şeklinde ele alınabilir.

Amaç şirketin değerini yapay biçimde yükseltmek veya şirketin bütün malvarlığını diğer eşin malı kabul etmek değildir. Amaç, şirket payının objektif ekonomik değerinin gerçeğe uygun şekilde belirlenmesini ve mal rejimi tasfiyesinin yapay olarak düşük bir şirket değeri üzerinden gerçekleştirilmesini önlemektir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Şirketin sermayesi şirketin gerçek değeri midir?
Hayır. Kayıtlı sermaye ile şirketin ekonomik değeri farklıdır. Şirketin varlıkları, borçları, kârlılığı, taşınmazları, iştirakleri ve gelir yaratma kapasitesi gibi birçok unsur değerlemeyi etkileyebilir.

2. Eş şirketin değerini düşük gösterirse ne yapılabilir?
Şirketin finansal tabloları, ticari kayıtları, banka hareketleri, taşınmazları, iştirakleri, borçları ve diğer ekonomik unsurlarının incelenmesi; gerekiyorsa bilirkişi raporuna somut gerekçelerle itiraz edilmesi talep edilebilir.

3. Bilirkişi şirketi düşük değerlediyse rapora itiraz edilebilir mi?
Evet. Hangi varlığın, borcun veya ekonomik unsurun yanlış değerlendirildiği somut biçimde gösterilerek rapora itiraz edilebilir; dosyanın durumuna göre ek veya yeni bilirkişi incelemesi gündeme gelebilir.

4. Şirketin bilançosundaki taşınmaz değeri esas alınmak zorunda mıdır?
Muhasebe kayıt değeri güncel ekonomik değerle aynı olmayabilir. Özellikle yıllar önce edinilmiş taşınmazlarda güncel değer ayrıca önem taşıyabilir.

5. Şirketin yüksek cirosu şirketin çok değerli olduğunu kanıtlar mı?
Tek başına hayır. Ciro şirket değeri değildir. Kârlılık, giderler, borçlar, varlıklar ve gelir yaratma kapasitesi birlikte değerlendirilmelidir.

6. Boşanmadan önce şirket hisselerinin kardeşe devredilmesi şirketi mal paylaşımından çıkarır mı?
Otomatik olarak hayır. Devrin tarihi, gerçek satış bedeli, ödemenin yapılıp yapılmadığı ve işlemin amacı mal rejimi hükümleri bakımından araştırılabilir.

7. Şirket borçları şirket değerinden düşülür mü?
Gerçek ve şirkete ait yükümlülükler değerleme bakımından önemlidir. Ancak tartışmalı veya ilişkili kişilere yönelik olağan dışı borçların gerçekliği ayrıca incelenebilir.

8. Evlilikten önce kurulan şirketin değeri hiç incelenmez mi?
Böyle genel bir kural yoktur. Payın kişisel mal niteliği ile evlilik dönemindeki gelirleri ve edinilmiş mallardan yapılan katkılar farklı hukuki sorunlardır.

9. Şirketin marka değeri hesaplanabilir mi?
Şirketin niteliğine göre marka ve diğer maddi olmayan varlıklar ekonomik değer bakımından önemli olabilir. Uygulanacak değerleme yöntemi şirketin faaliyet yapısına göre belirlenmelidir.

10. Şirketin değerini tespit etmek için mali bilirkişi yeterli midir?
Her dosyada değil. Şirketin yapısına göre şirket değerleme, muhasebe, gayrimenkul veya sektörel uzmanlık gerektiren farklı incelemeler gündeme gelebilir.

Uzman Hukuki Destek

Şirket ortağı eşin bulunduğu boşanmalarda şirketin gerçek değerinin tespit edilmesi, mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağının doğru hesaplanması açısından kritik önem taşıyabilir. Özellikle şirket değerinin düşük gösterildiği, şirket varlıklarının boşanma öncesinde devredildiği, ilişkili şirketlere para aktarıldığı veya bilirkişi raporunun şirketin gerçek ekonomik yapısını yansıtmadığı düşünülen uyuşmazlıklarda ayrıntılı mali ve hukuki inceleme gerekebilir.

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Mersin, Bursa ve Türkiye genelinde hizmet veren FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, şirket ortağı eşlerin bulunduğu boşanma, mal rejiminin tasfiyesi, şirket değerlemesi, şirket paylarının tespiti, banka hareketlerinin araştırılması ve katılma alacağı uyuşmazlıklarında profesyonel hukuki destek sunmaktadır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ile şirket değerinin düşük gösterildiği iddiaların, şirket pay devirlerinin, ilişkili şirket hareketlerinin, bilirkişi raporlarının ve mal rejiminden kaynaklanan alacakların hukuki açıdan değerlendirilmesi süreçleri ele alınabilir.

Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara
Hemen Ara: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.