Elektrik Dağıtım Şirketinin Bağlantı Anlaşmasına Aykırı Davranması Halinde Ne Yapılabilir? 2026 Güncel Hukuki Rehber

Elektrik dağıtım şirketinin bağlantı anlaşmasına aykırı davranması halinde yatırımcı hangi hukuki yollara başvurabilir? GES bağlantısının geciktirilmesi, ek maliyet, bağlantı noktası değişikliği, EPDK başvurusu, ihtiyati tedbir ve tazminat süreçleri.

GES, lisanssız elektrik üretim tesisi, enerji depolama tesisi veya başka bir elektrik üretim yatırımında dağıtım şirketiyle yapılan bağlantı anlaşması projenin en kritik hukuki belgelerinden biridir. Yatırımcı bağlantı şartlarına güvenerek milyonlarca liralık panel, inverter, trafo, enerji nakil hattı ve diğer altyapı yatırımlarını gerçekleştirebilir. Bu nedenle dağıtım şirketinin bağlantı anlaşmasında belirlenen yükümlülükleri yerine getirmemesi, bağlantıyı geciktirmesi, sonradan farklı teknik şartlar ileri sürmesi veya yatırımcıdan anlaşmada bulunmayan ek yatırımlar talep etmesi ciddi ekonomik zararlara yol açabilir. EPDK’nın güncel mevzuat sayfasında Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği yanında üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler için dağıtım sistemine bağlantı anlaşması da yayımlanmaktadır. (EPDK)

Dağıtım şirketinin bağlantı anlaşmasına aykırı davranması hâlinde yatırımcı açısından tek seçenek şirketle yazışmaya devam etmek değildir. Somut uyuşmazlığa göre dağıtım şirketine yazılı başvuru, EPDK nezdinde başvuru ve şikâyet, sözleşmesel hakların ileri sürülmesi, ihtiyati tedbir, aynen ifa ve tazminat talepleri ile görevli ve yetkili yargı merciine başvuru gündeme gelebilir. Ancak hangi hukuki yolun kullanılacağı uyuşmazlığın bağlantı anlaşmasının uygulanmasından mı, düzenleyici bir işlemden mi, teknik bağlantı kararından mı yoksa zarara yol açan sözleşmeye aykırılıktan mı kaynaklandığına göre belirlenmelidir.

Bağlantı Anlaşması Nedir?

Bağlantı anlaşması, kullanıcının elektrik sistemine bağlanmasına ilişkin teknik ve hukuki şartları belirleyen temel belgelerden biridir. Üretim tesisleri bakımından bağlantı noktası, bağlantı gerilim seviyesi, tesislerin niteliği ve tarafların yükümlülükleri yatırım açısından kritik öneme sahiptir.

EPDK’nın güncel mevzuat sisteminde tüketiciler ve üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler için dağıtım sistemine bağlantı anlaşmasına ilişkin ayrı dokümanlar bulunmaktadır. (EPDK)

Dağıtım Şirketi İmzalanmış Bağlantı Anlaşmasına Uymak Zorunda mı?

Kural olarak tarafların imzaladıkları geçerli anlaşmadan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerekir. Ancak elektrik piyasasındaki bağlantı anlaşmaları yalnızca tarafların serbestçe oluşturduğu klasik ticari sözleşmeler olarak görülmemelidir.

Bağlantı ilişkisi aynı zamanda 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği, ilgili Kurul kararları ve diğer elektrik piyasası düzenlemelerine tabidir.

Dolayısıyla dağıtım şirketinin davranışının hukuka uygunluğu incelenirken hem bağlantı anlaşmasına hem de düzenleyici mevzuata bakılmalıdır.

Dağıtım Şirketinin Hangi Davranışları Sözleşmeye Aykırılık Oluşturabilir?

Somut anlaşmaya göre bağlantının kararlaştırılan şartlarda gerçekleştirilmemesi, bağlantı için üstlenilen tesislerin yapılmaması, bağlantının sebepsiz geciktirilmesi, anlaşmada bulunmayan yükümlülüklerin yatırımcıya yüklenmesi, bağlantı noktasının hukuki dayanak olmaksızın değiştirilmesi veya yatırımcının bağlantı hakkını kullanmasının engellenmesi uyuşmazlık yaratabilir.

Ancak dağıtım şirketinin her sonradan talebi otomatik olarak sözleşmeye aykırılık değildir. Mevzuat değişikliği, sistem güvenliği veya anlaşmadaki teknik hükümler nedeniyle bazı değişiklikler hukuken gerekli olabilir.

Bu nedenle öncelikle talebin teknik ve mevzuatsal dayanağının yazılı olarak açıklanması istenmelidir.

Dağıtım Şirketi Bağlantıyı Geciktirirse Ne Yapılabilir?

İlk olarak bağlantı anlaşmasındaki süreler ile ilgili mevzuattaki süreler karşılaştırılmalıdır.

EPDK, bağlantı taleplerinin tesisin konumu ve yapılması gereken şebeke yatırımının türüne göre belirli sürelerde karşılanmasına ilişkin kuralları açıklamaktadır. Örneğin tüketim tesislerine ilişkin bağlantılarda gerekli altyapının niteliğine göre farklı bağlantı süreleri uygulanmaktadır. (EPDK)

Üretim tesisinde ise yatırımcının kendi bağlantı anlaşması, bağlantı görüşü ve projeye uygulanabilir özel mevzuat ayrıca incelenmelidir.

GES Tamamlandığı Hâlde Dağıtım Şirketi Bağlantıyı Yapmıyorsa Ne Olur?

Bu durum yatırımcı açısından ciddi zarar yaratabilir. Santral teknik olarak tamamlanmış olsa bile şebekeye bağlantı gerçekleştirilemediği için elektrik üretimi ticari gelire dönüştürülemeyebilir.

Öncelikle bağlantının neden gerçekleştirilmediği yazılı şekilde sorulmalı ve dağıtım şirketinin hangi teknik veya hukuki gerekçeye dayandığı belirlenmelidir.

Gerekçenin bağlantı anlaşmasına ve mevzuata aykırı olduğu düşünülüyorsa EPDK başvurusu ve gerekli yargısal yollar değerlendirilmelidir.

Dağıtım Şirketi Sonradan Bağlantı Noktasını Değiştirebilir mi?

Bağlantı noktası yatırım maliyetini doğrudan etkileyebilir. Yeni bağlantı noktasının kilometrelerce uzakta belirlenmesi yatırımcının yeni enerji nakil hattı, trafo veya başka tesisler yapmasına neden olabilir.

Bu nedenle dağıtım şirketinin bağlantı noktasını değiştirme kararının teknik ve hukuki dayanağı incelenmelidir.

İmzalanmış bağlantı anlaşmasındaki şartlardan farklı bir bağlantı noktası dayatılıyorsa bunun hangi mevzuat hükmüne veya anlaşma maddesine dayandığının açıklanması talep edilmelidir.

“Şebeke Artık Uygun Değil” Gerekçesi Yeterli midir?

Tek başına soyut bir açıklama yeterli görülmemelidir. Kapasite, kısa devre gücü, trafo yükü, gerilim seviyesi veya sistem güvenliği gibi teknik gerekçeler ileri sürülüyorsa bunların hangi teknik verilere dayandığının araştırılması önemlidir.

Özellikle yatırımcı bağlantı hakkına güvenerek yatırımını tamamladıktan sonra kapasite gerekçesiyle bağlantının engellenmesi ciddi hukuki uyuşmazlık yaratabilir.

Dağıtım Şirketi Ek Trafo Talep Edebilir mi?

Teknik gereklilik ve mevzuat şartlarına göre bazı ilave tesislerin yapılması gerekebilir. Ancak yatırımcıdan talep edilen her yatırımın otomatik olarak yatırımcı tarafından karşılanması gerektiği sonucuna varılamaz.

Bağlantı anlaşmasında hangi tesislerin kimin sorumluluğunda olduğu, yatırımın dağıtım varlığı niteliğinde bulunup bulunmadığı ve ilgili maliyetlerin hangi mevzuata göre karşılanacağı belirlenmelidir.

EPDK’nın açıklamalarında kullanıcı tarafından üstlenilen bazı dağıtım şebekesi yatırımları bakımından mevzuata uygun geri ödeme mekanizmasının bulunduğu belirtilmektedir. (EPDK)

Dağıtım Şirketi Sonradan Ek Maliyet Çıkarabilir mi?

Her ek maliyet talebi kabul edilmemelidir. Yatırımcı öncelikle şu soruyu sormalıdır: Bu bedelin bağlantı anlaşmasındaki ve elektrik piyasası mevzuatındaki hukuki dayanağı nedir?

Talep edilen bedelin hesaplama yöntemi, hangi yatırım kaleminden kaynaklandığı ve yatırımcıya neden yükletildiği yazılı şekilde istenmelidir.

Hukuki dayanağı bulunmayan bedeller bakımından itiraz ve geri alma talepleri gündeme gelebilir.

Yatırımcı Dağıtım Tesisini Kendisi Yaparsa Bedelini Geri Alabilir mi?

Her durumda değil; ancak ilgili mevzuat kapsamında kullanıcı tarafından üstlenilen bazı dağıtım şebekesi yatırımlarında geri ödeme mekanizması bulunmaktadır. EPDK, bağlantı için gerekli dağıtım şebekesi yatırımının mevzuatta belirtilen şartlarda kullanıcı tarafından üstlenilmesi hâlinde geri ödemenin ilgili düzenlemelere göre yapılacağını belirtmektedir. (EPDK)

Bu nedenle yatırımcı milyonlarca liralık trafo, hat veya dağıtım tesisi yapmadan önce yatırımın hukuki statüsünü ve geri ödeme hakkını yazılı şekilde netleştirmelidir.

Bağlantı Anlaşmasına Aykırılık Öncelikle Nasıl Belgelendirilmelidir?

Yatırımcı uyuşmazlığın başlangıcından itibaren bütün işlemleri yazılı yürütmelidir.

Bağlantı anlaşması, çağrı mektubu, bağlantı görüşü, onaylı projeler, dağıtım şirketi yazıları, e-postalar, toplantı tutanakları, teknik raporlar, kabul belgeleri, yatırım faturaları ve üretime geçilememesi nedeniyle oluşan zararları gösteren belgeler tek dosyada toplanmalıdır.

Telefon görüşmeleriyle ilerleyen uyuşmazlıklar ileride ispat sorunu yaratabilir.

Dağıtım Şirketine Resmî İhtar Gönderilmeli mi?

Uyuşmazlığın niteliğine göre yararlı olabilir. Özellikle bağlantının gerçekleştirilmesi veya belirli sözleşmesel yükümlülüğün yerine getirilmesi talep ediliyorsa ihlalin açık şekilde ortaya konulması önemlidir.

İhtarda bağlantı anlaşmasının ilgili maddeleri, dağıtım şirketinin hangi davranışının ihlal oluşturduğu, talep edilen işlem ve varsa oluşan zarar açık şekilde belirtilmelidir.

Dağıtım Şirketine Önce Başvurmak Gerekir mi?

EPDK’nın tüketici şikâyet sisteminde başvurunun öncelikle ilgili dağıtım veya görevli tedarik şirketine yapılması öngörülmektedir. EPDK’nın güncel açıklamasına göre tüketici hizmetleri merkezi başvuruyu 15 iş günü içinde sonuçlandırmalı; cevap verilmemesi veya cevabın elektrik piyasası mevzuatına aykırı olduğunun düşünülmesi hâlinde bilgi ve belgelerle Kuruma başvuru yapılabilmektedir. (EPDK)

Üretim yatırımlarındaki uyuşmazlıklarda ise başvurunun niteliği ayrıca belirlenmeli ve uygulanabilir özel prosedür kontrol edilmelidir.

EPDK’ya Başvuru Yapılabilir mi?

Evet, uyuşmazlığın niteliğine göre EPDK nezdinde başvuru önemli hukuki araçlardan biridir.

EPDK kendi açıklamalarında, ilgili şirketin şikâyet üzerine işlem yapmaması veya yapılan işlemin elektrik piyasası mevzuatına aykırı olduğunun düşünülmesi hâlinde dayanak bilgi ve belgelerle Kuruma başvurulabileceğini belirtmektedir. (EPDK)

Ancak EPDK başvurusunun içeriği yalnızca “dağıtım şirketi anlaşmaya uymuyor” şeklinde genel bırakılmamalıdır.

EPDK Başvurusunda Hangi Belgeler Kullanılmalıdır?

Bağlantı anlaşması başta olmak üzere çağrı mektubu, teknik bağlantı görüşü, proje onayları, kabul belgeleri, dağıtım şirketiyle yapılan yazışmalar, başvurular, cevaplar ve uyuşmazlığın teknik boyutunu ortaya koyan belgeler sunulmalıdır.

Mümkünse uyuşmazlığın kronolojisi tarih sırasıyla hazırlanmalıdır.

Örneğin “12 Mart’ta proje onaylandı, 5 Mayıs’ta tesis tamamlandı, 15 Mayıs’ta bağlantı talep edildi, 10 Haziran’da dağıtım şirketi anlaşmada bulunmayan yeni trafo istedi” şeklindeki kronoloji dosyanın anlaşılmasını kolaylaştırır.

EPDK Dağıtım Şirketinin İşlemini İnceleyebilir mi?

EPDK, elektrik piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesi kapsamında ilgili mevzuat çerçevesinde inceleme yapabilir. Kurumun şikâyet sisteminde de gerekli gördüğü hâllerde inceleme yapabileceği veya yaptırabileceği belirtilmektedir. (EPDK)

Bu nedenle özellikle bağlantı şartlarının mevzuata aykırı şekilde uygulanması iddialarında EPDK süreci önemlidir.

Bağlantı Talebinin Reddine EPDK Nezdinde İtiraz Edilebilir mi?

EPDK’nın yayımladığı bilgilere göre bağlantı talebi reddedilen talep sahibi, kararın kendisine ulaşmasından itibaren belirli şartlarda Kuruma başvurarak bağlantının teknik ve ekonomik olarak mümkün olup olmadığının tespitini isteyebilir. EPDK’nın mevcut açıklamasında bu süre 60 gün olarak belirtilmektedir. (EPDK)

Bu nedenle bağlantı reddi yazısı alındığında dosyanın aylarca bekletilmesi ciddi hak kaybı yaratabilir.

Bağlantının Sağlanacağı Tarihe İtiraz Edilebilir mi?

EPDK, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği kapsamındaki bağlantı tarihlerine ilişkin belirli durumlarda Kuruma başvuru yapılabileceğini açıkça belirtmektedir. (EPDK)

Özellikle yatırımın tamamlanmasına rağmen bağlantı tarihinin makul olmayan şekilde ileriye verilmesi durumunda bu yol değerlendirilmelidir.

Dağıtım Şirketine Karşı Dava Açılabilir mi?

Uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre yargı yoluna başvurulması mümkündür. Ancak görevli mahkeme belirlenirken uyuşmazlığın tarafları, bağlantı anlaşmasının niteliği, talebin sözleşmesel mi yoksa düzenleyici/idari işlem kaynaklı mı olduğu ve yatırımcının hukuki statüsü dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle her bağlantı uyuşmazlığında doğrudan aynı mahkemede aynı dava türünün açılacağı düşünülmemelidir.

Aynen İfa Talep Edilebilir mi?

Sözleşmeden doğan yükümlülüğün yerine getirilmesi hukuken ve fiilen mümkünse aynen ifa talebi gündeme gelebilir.

Örneğin dağıtım şirketinin bağlantı anlaşmasından doğan belirli bir yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda yalnızca para tazminatı değil, yükümlülüğün yerine getirilmesine yönelik hukuki talepler de değerlendirilmelidir.

Ancak elektrik sisteminin güvenliği ve düzenleyici mevzuat nedeniyle teknik olarak mümkün olmayan bir bağlantının yalnızca sözleşme gerekçe gösterilerek gerçekleştirilmesi her durumda talep edilemeyebilir.

İhtiyati Tedbir Talep Edilebilir mi?

Somut olayda Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki şartlar mevcutsa ihtiyati tedbir gündeme gelebilir.

Özellikle dağıtım şirketinin bir işlemi nedeniyle yatırımcının mevcut bağlantı hakkını kaybetmesi, tesisin devre dışı kalması veya telafisi güç bir zararın ortaya çıkması ihtimali bulunuyorsa hızlı hukuki koruma ihtiyacı doğabilir.

Ancak ihtiyati tedbir talebinin hangi yargı kolunda ve hangi hukuki taleple birlikte ileri sürüleceği uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmelidir.

Dağıtım Şirketinden Tazminat İstenebilir mi?

Şartları oluştuğunda tazminat talebi gündeme gelebilir. Bunun için dağıtım şirketinin hukuka veya sözleşmeye aykırı davranışı, zarar ve bu davranışla zarar arasındaki illiyet bağının ortaya konulması gerekir.

Özellikle bağlantının haksız biçimde geciktirilmesi nedeniyle santral üretime geçememişse yatırımcı önemli gelir kaybına uğrayabilir.

Üretim Kaybı Tazminat Olarak İstenebilir mi?

Somut şartlara göre değerlendirilebilir. Örneğin 10 MW’lık GES tamamen tamamlanmış, kabul işlemleri yapılmış ve yatırımcı kendi yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına rağmen dağıtım şirketinin sözleşmeye aykırı gecikmesi nedeniyle tesis üç ay enerji verememiş olabilir.

Bu durumda kaybedilen üretimin hesaplanması gündeme gelebilir.

Ancak “üç ay çalışamadım, şu kadar para istiyorum” demek yeterli değildir. Zararın teknik ve mali verilerle ispatlanması gerekir.

Üretim Kaybı Nasıl Hesaplanabilir?

Santralin kurulu gücü, geçmiş veya emsal üretim değerleri, ışınım verileri, P50/P90 üretim tahminleri, SCADA kayıtları, benzer dönem üretimleri ve uygulanabilir enerji satış fiyatları kullanılabilir.

Tesis hiç üretime başlamamışsa fizibilite ve bağımsız teknik danışman raporları önem kazanabilir.

Zarar hesabının spekülatif değil mümkün olduğunca somut verilere dayanması gerekir.

Finansman Maliyetleri Talep Edilebilir mi?

Bağlantı gecikmesi nedeniyle yatırımcı kredi geri ödemelerine başlamış ancak santral gelir üretmemiş olabilir. Bu durumda ek finansman maliyetlerinin zarar kapsamında ileri sürülüp sürülemeyeceği somut olayda değerlendirilmelidir.

Kredi sözleşmeleri, faiz ödemeleri ve finansal model önemli deliller olabilir.

EPC Yüklenicisine Ödenen Bekleme Bedelleri Talep Edilebilir mi?

Dağıtım şirketinin hukuka aykırı gecikmesi nedeniyle EPC yüklenicisi sahada beklemiş ve yatırımcı ek maliyet ödemişse bu zarar kalemi de illiyet bağı bakımından incelenebilir.

Ancak yatırımcının zararı azaltma yükümlülüğü de dikkate alınmalıdır.

Bağlantı Gecikmesi Nedeniyle YEKDEM veya Başka Bir Gelir Avantajı Kaybedilirse Ne Olur?

Bu tür zararlar yüksek değerli olabilir. Ancak yatırımcının ilgili avantajdan kesin olarak yararlanacağı, kaybın dağıtım şirketinin davranışından kaynaklandığı ve zarar miktarının hesaplanabilir olduğu ortaya konulmalıdır.

Varsayımsal kazanç beklentisi ile hukuken ispatlanabilir yoksun kalınan kâr birbirinden ayrılmalıdır.

Dağıtım Şirketinin Kusuru Nasıl İspatlanır?

Yazılı kayıtlar kritik önemdedir. Dağıtım şirketinin verdiği bağlantı görüşü ile sonradan ileri sürdüğü şartlar karşılaştırılmalıdır.

Teknik rapor gerekirse bağımsız elektrik mühendisi veya uzman bilirkişi değerlendirmesi alınabilir.

Özellikle “kapasite yok”, “trafo yetersiz” veya “sistem güvenliği uygun değil” şeklindeki gerekçelerin teknik verilerle desteklenip desteklenmediği araştırılmalıdır.

Dağıtım Şirketi Kapasiteyi Başka Projeye Verirse Ne Olur?

Yatırımcının kazanılmış bağlantı hakkının bulunup bulunmadığı, kapasite tahsisinin hukuki niteliği, çağrı mektubu ve bağlantı anlaşmasının kapsamı incelenmelidir.

Önceden bağlantı hakkı elde etmiş yatırımcının kapasitesinin sonradan başka projeye tahsis edildiği iddiası ciddi bir enerji hukuku uyuşmazlığı oluşturabilir.

Dağıtım Şirketi Çağrı Mektubuna Aykırı İşlem Yapabilir mi?

Çağrı mektubu ile bağlantı anlaşmasının hukuki ilişkisi birlikte değerlendirilmelidir. Yatırımcı çağrı mektubundaki şartlara güvenerek projeyi geliştirmişse dağıtım şirketinin sonradan tamamen farklı şartlar ileri sürmesinin hukuki dayanağı sorgulanabilir.

Ancak arada mevzuat veya teknik sistem koşullarında hukuken dikkate alınması gereken değişiklik bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir.

Proje Onaylandıktan Sonra Yeni Teknik Şart İstenebilir mi?

Her durumda yasak değildir. Sistem güvenliğinin gerektirdiği bazı teknik değişiklikler ortaya çıkabilir.

Ancak yeni şartın hangi teknik standarda veya mevzuat hükmüne dayandığı ve maliyetin neden yatırımcıya yükletildiği açıklanmalıdır.

Özellikle milyonlarca liralık ek yatırım gerektiren talepler yazılı hukuki ve teknik inceleme yapılmadan kabul edilmemelidir.

Dağıtım Şirketinin Sözlü Talebi Yerine Getirilmeli mi?

Önemli teknik veya mali taleplerin yazılı hâle getirilmesi istenmelidir.

“Trafoyu büyütün”, “hattı değiştirin”, “şu ekipmanı ekleyin” şeklindeki sözlü talimatlara dayanılarak yüksek maliyetli yatırım yapılması ileride ispat problemi yaratabilir.

Yatırımcı talebin dayanağını ve mali sorumluluğu yazılı olarak netleştirmelidir.

Bağlantı Anlaşması Değiştirilebilir mi?

Tarafların ve mevzuatın izin verdiği ölçüde değişiklikler gündeme gelebilir. Ancak dağıtım şirketinin her değişikliği tek taraflı olarak yatırımcıya dayatabileceği kabul edilmemelidir.

Değişikliğin bağlantı anlaşması, Kurul kararları ve elektrik piyasası mevzuatı bakımından dayanağı incelenmelidir.

2026 Yılında Bağlantı Mevzuatındaki Değişiklikler Takip Edilmeli mi?

Evet. EPDK 2026 yılında Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği ile lisanssız elektrik üreticileri için dağıtım sistemine bağlantı anlaşmasına ilişkin düzenlemelerde değişiklik taslaklarını kamuoyu görüşüne açtı. Bu durum bağlantı ve sistem kullanım mevzuatının aktif biçimde güncellenmeye devam ettiğini göstermektedir. Bir uyuşmazlık değerlendirilirken yalnızca anlaşmanın imzalandığı tarihteki metin değil, uygulanabilir güncel düzenlemeler ve geçiş hükümleri de kontrol edilmelidir. (EPDK)

Dağıtım Şirketiyle Uyuşmazlıkta Yapılması Gereken 15 Kritik İşlem

Yatırımcı bağlantı anlaşmasının güncel ve imzalı nüshasını temin etmeli; çağrı mektubunu kontrol etmeli; onaylı projeleri toplamalı; dağıtım şirketinin ihlal ettiği maddeyi belirlemeli; bütün yazışmaları kronolojik olarak düzenlemeli; şirketin gerekçesini yazılı istemeli; teknik gerekçeleri bağımsız uzmana inceletmeli; mevzuat dayanağını araştırmalı; gerekli yazılı başvuruyu yapmalı; EPDK başvuru sürelerini kontrol etmeli; üretim kaybını belgelemeli; SCADA ve teknik kayıtları korumalı; finansman ve EPC kaynaklı ek maliyetleri belgelemeli; ihtiyati tedbir ihtiyacını değerlendirmeli ve dava açılacaksa görevli yargı merciini talebin niteliğine göre doğru belirlemelidir.

Örnek Olay: GES Tamamlandı Ancak Dağıtım Şirketi Bağlantıyı Yapmıyor

Yatırımcı 8 MW’lık GES’i bağlantı anlaşmasına uygun şekilde tamamlamıştır. Proje onayları alınmış, yatırımcı kendi yükümlülüğündeki tesisleri yapmış ancak dağıtım şirketi bağlantıyı gerçekleştirmemektedir.

Bu durumda öncelikle gecikmenin teknik veya hukuki gerekçesi yazılı olarak istenmelidir. Gerekçe anlaşma ve mevzuatla karşılaştırılmalı; haklı dayanak bulunmuyorsa EPDK ve gerekli yargısal yollar değerlendirilmelidir.

Aynı zamanda santralin üretime hazır olduğu tarih kesin şekilde belgelenmelidir. Çünkü ileride üretim kaybı talep edilirse “dağıtım şirketi bağlantıyı yapsaydı tesis gerçekten o tarihte üretime başlayabilir miydi?” sorusu kritik olacaktır.

Örnek Olay: Dağıtım Şirketi Sonradan 10 Milyon TL’lik Trafo Yatırımı İstiyor

Bağlantı anlaşması imzalandıktan ve yatırım büyük ölçüde tamamlandıktan sonra dağıtım şirketi yatırımcıdan yeni trafo ve hat yatırımı talep etmektedir.

Yatırımcı doğrudan maliyeti üstlenmeden önce bu tesisin bağlantı anlaşmasında kimin yükümlülüğünde olduğunu, talebin hangi teknik değişiklikten kaynaklandığını, yatırımın dağıtım şebekesi yatırımı niteliğinde olup olmadığını ve geri ödeme mekanizması bulunup bulunmadığını araştırmalıdır.

Örnek Olay: Bağlantı Noktası 5 Kilometre Uzağa Taşınıyor

Yatırımcı ilk bağlantı noktasına göre ENH projesini ve arazi haklarını tamamlamıştır. Dağıtım şirketi daha sonra bağlantı noktasını 5 kilometre uzağa değiştirmek istemektedir.

Bu değişiklik yalnızca teknik bir işlem değildir. Yeni ENH, yeni irtifaklar, kamulaştırma veya arazi anlaşmaları ve milyonlarca liralık ek yatırım gerektirebilir.

Bu nedenle değişikliğin teknik zorunluluğu ve hukuki dayanağı ayrıntılı şekilde incelenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Dağıtım şirketi bağlantı anlaşmasına uymak zorunda mı?
Evet. Bağlantı ilişkisi imzalanan anlaşma yanında elektrik piyasası mevzuatına tabidir. Tarafların yükümlülükleri her ikisi birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Dağıtım şirketi GES bağlantısını geciktirirse EPDK’ya başvurulabilir mi?
Uyuşmazlığın niteliğine göre EPDK başvurusu mümkündür. EPDK, şirketin işlem yapmaması veya işlemin mevzuata aykırı olduğunun düşünülmesi hâlinde bilgi ve belgelerle Kuruma başvurulabileceğini belirtmektedir. (EPDK)

Bağlantı talebi reddedilirse ne kadar sürede EPDK’ya başvurulmalıdır?
EPDK’nın güncel açıklamasında, bağlantı talebi reddedilen talep sahibinin kararın kendisine ulaşmasından itibaren 60 gün içinde Kuruma başvurarak bağlantının teknik ve ekonomik olarak mümkün olup olmadığının tespitini isteyebileceği belirtilmektedir. (EPDK)

Dağıtım şirketi bağlantı noktasını değiştirebilir mi?
Her olayda aynı cevap verilemez. Değişikliğin teknik ve mevzuatsal dayanağı ile bağlantı anlaşmasının hükümleri incelenmelidir.

Dağıtım şirketi sonradan ek trafo maliyeti isteyebilir mi?
Talebin hukuki ve teknik dayanağı araştırılmalıdır. Her ek yatırım maliyetinin otomatik olarak kullanıcıya yükletilmesi mümkün değildir.

Kullanıcının yaptığı dağıtım şebekesi yatırımının bedeli geri alınabilir mi?
İlgili mevzuat şartları oluştuğunda bazı kullanıcı yatırımları bakımından geri ödeme mekanizması bulunmaktadır. (EPDK)

Bağlantının gecikmesi nedeniyle üretim kaybı talep edilebilir mi?
Hukuki sorumluluk şartları oluşmuşsa değerlendirilebilir. Tesisin üretime hazır olduğu tarih, gecikme süresi, üretim potansiyeli ve gelir kaybı güçlü delillerle ispatlanmalıdır.

Dağıtım şirketine karşı ihtiyati tedbir istenebilir mi?
Somut olayda kanuni şartlar bulunuyorsa değerlendirilebilir. Talebin ve uyuşmazlığın hukuki niteliği doğru belirlenmelidir.

EPDK başvurusu yapmadan dava açılabilir mi?
Bu sorunun cevabı uyuşmazlığın niteliğine ve uygulanacak özel düzenlemelere göre değişebilir. İdari/düzenleyici uyuşmazlık ile doğrudan sözleşmesel tazminat uyuşmazlığı birbirinden ayrılmalıdır.

Dağıtım şirketinin sözlü teknik talimatına göre yatırım yapılmalı mı?
Yüksek maliyetli teknik değişikliklerde talebin yazılı hâle getirilmesi ve hukuki-teknik dayanağının belirlenmesi çok daha güvenlidir.

Sonuç: Bağlantı Anlaşmasına Aykırılıkta Teknik ve Hukuki Dosya Birlikte Hazırlanmalıdır

Elektrik dağıtım şirketinin bağlantı anlaşmasına aykırı davranması hâlinde yatırımcının yalnızca dağıtım şirketiyle uzun süre yazışması yeterli olmayabilir. Özellikle GES tamamlanmış ancak bağlantı sağlanmıyorsa her geçen gün yeni bir üretim ve finansman kaybı ortaya çıkabilir.

İlk aşamada bağlantı anlaşması, çağrı mektubu, bağlantı görüşü, onaylı proje ve dağıtım şirketinin sonradan ileri sürdüğü talepler yan yana karşılaştırılmalıdır. Dağıtım şirketinin hangi sözleşme maddesine veya mevzuat hükmüne aykırı davrandığı açık biçimde belirlenmelidir.

İkinci olarak teknik dosya hazırlanmalıdır. Dağıtım şirketi kapasite, trafo yetersizliği, sistem güvenliği veya yeni yatırım gerekliliğini gerekçe gösteriyorsa bu iddialar teknik açıdan bağımsız olarak incelenmelidir.

Üçüncü aşamada yatırımcının zararı daha uyuşmazlık devam ederken belgelenmelidir. Tesisin hangi tarihte üretime hazır olduğu, bağlantı gerçekleşseydi ne kadar elektrik üretebileceği, finansman giderleri ve bağlantı gecikmesinden kaynaklanan diğer maliyetler kayıt altına alınmalıdır.

Gerekli hâllerde dağıtım şirketine yazılı başvuru sonrasında EPDK nezdinde uyuşmazlığın incelenmesi talep edilebilir. EPDK’nın güncel açıklamalarında dağıtım şirketinin işlem yapmaması veya işlemin elektrik piyasası mevzuatına aykırı olduğunun düşünülmesi hâlinde Kuruma başvuru imkânı bulunduğu açıkça belirtilmektedir. (EPDK)

Bağlantının gecikmesi veya engellenmesi yatırımcı açısından telafisi güç zarar yaratıyorsa ihtiyati hukuki koruma seçenekleri de gecikmeden değerlendirilmelidir. Aynı şekilde dağıtım şirketinin hukuka veya bağlantı anlaşmasına aykırı davranışı nedeniyle somut zarar meydana gelmişse aynen ifa ve tazminat talepleri uyuşmazlığın niteliğine göre gündeme gelebilir.

Enerji yatırımlarında kritik nokta şudur: Bağlantı anlaşması imzalandıktan sonra yatırımcının hakları yalnızca teknik bir bağlantı talebinden ibaret değildir. Ancak bu hakların kapsamı sözleşme, EPDK düzenlemeleri ve somut projenin teknik koşulları birlikte incelenerek belirlenmelidir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık – Elektrik Bağlantı Uyuşmazlıkları

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık; GES ve diğer enerji yatırımlarında dağıtım şirketleriyle bağlantı anlaşmalarından kaynaklanan uyuşmazlıklar, bağlantının geciktirilmesi, bağlantı noktası değişiklikleri, ek trafo ve şebeke yatırım talepleri, EPDK başvuruları, üretim kaybı ve tazminat talepleri, ihtiyati tedbir süreçleri ve enerji projelerine ilişkin hukuki due diligence çalışmalarında hukuki destek sunmaktadır.

Telefon: 0312 434 22 22 / 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower No:148, 06520 Balgat, Çankaya, Ankara, Türkiye