
GES Paneli ve İnverter Arızalarında Üreticinin Hukuki Sorumluluğu – 2026 Güncel Rehber
11 Ağustos 2026
GES Projesinde Beklenen Üretim Gerçekleşmezse Tazminat Talep Edilebilir mi? 2026 Güncel Rehber
11 Ağustos 2026GES EPC firması projeyi zamanında teslim etmezse yatırımcı ne yapabilir? Gecikme cezası, üretim kaybı, cezai şart, tazminat, temerrüt ve EPC sözleşmesinin feshi hakkında 2026 güncel hukuki rehber.
Güneş enerjisi santrali yatırımlarında EPC sözleşmesinin en kritik hükümlerinden biri projenin tamamlanma ve devreye alınma tarihidir.
GES yatırımcısı çoğu zaman;
kredi geri ödeme planını,
elektrik üretim gelirlerini,
öz tüketim tasarrufunu,
mahsuplaşmayı,
işletme bütçesini,
yatırım geri dönüş süresini
santralin belirlenen tarihte üretime geçeceği varsayımı üzerine kurar.
Ancak EPC firması projeyi zamanında tamamlayamazsa yalnızca inşaat takvimi gecikmez.
Her gecikme günü yatırımcı açısından üretilemeyen elektrik, kaybedilen gelir, artan finansman gideri ve bazı projelerde başka sözleşmesel veya idari riskler anlamına gelebilir.
Bu nedenle yatırımcıların en sık sorduğu soru şudur:
GES EPC firması projeyi zamanında bitirmezse tazminat alınabilir mi?
Şartları oluştuğunda evet.
Ancak yatırımcının hangi hakları kullanabileceği öncelikle EPC sözleşmesindeki;
tamamlanma tarihi,
gecikme cezaları,
LD (Liquidated Damages),
mücbir sebep,
süre uzatımı,
iş programı,
geçici kabul,
kesin kabul,
fesih
ve sorumluluk sınırı
hükümlerine göre belirlenmelidir.
EPC Sözleşmesi Nedir?
EPC, Engineering, Procurement and Construction kavramlarının kısaltmasıdır.
GES yatırımlarında EPC yüklenicisi genel olarak projenin;
mühendislik,
ekipman tedariği,
inşaat,
montaj,
elektrik işleri,
test,
devreye alma
aşamalarını üstlenir.
Sözleşmenin kapsamına göre bağlantı, kabul ve diğer işlemler de yüklenicinin sorumluluğunda olabilir.
Türkiye’deki GES EPC sözleşmelerinin hukuki niteliği somut sözleşmeye göre değerlendirilmekle birlikte, meydana getirilecek bir sonuç/eser borcu bakımından Türk Borçlar Kanunu’ndaki eser sözleşmesi hükümleri önem taşır.
EPC Firması GES’i Hangi Tarihte Bitirmek Zorundadır?
Öncelikle sözleşmedeki tamamlanma tarihi incelenmelidir.
EPC sözleşmelerinde;
Completion Date,
Scheduled Completion Date,
Mechanical Completion,
Provisional Acceptance,
Commercial Operation Date (COD)
gibi farklı tarihler bulunabilir.
Bunların aynı anlama geldiği düşünülmemelidir.
Örneğin panellerin tamamının monte edilmiş olması projenin ticari işletmeye hazır olduğu anlamına gelmeyebilir.
Santral fiziksel olarak tamamlanmış fakat elektrik üretip şebekeye veremiyor olabilir.
Bu nedenle EPC sözleşmesinde “projenin tamamlanması” kavramının ne anlama geldiği açıkça yazılmalıdır.
GES’in Fiziksel Olarak Tamamlanması Teslim Sayılır mı?
Her durumda hayır.
Santralde;
paneller kurulmuş,
inverterler monte edilmiş,
trafo yerleştirilmiş
olabilir.
Ancak;
testler tamamlanmamış,
koruma sistemi devreye alınmamış,
SCADA çalışmıyor,
eksik işler bulunuyor,
kabul süreci tamamlanmamış
olabilir.
Bu durumda sözleşmede teslim veya tamamlanma için hangi kriterlerin arandığı belirleyicidir.
EPC Firması Teslim Tarihini Geçirirse Temerrüde Düşer mi?
Türk Borçlar Kanunu bakımından borçlunun temerrüdü hükümleri gündeme gelebilir.
Teslim tarihi taraflarca açık şekilde belirlenmişse belirlenen tarihin geçmesinin sonuçları ayrıca değerlendirilir.
Buna karşılık teslim tarihi kesin değilse veya çeşitli koşullara bağlanmışsa ihtar ve temerrüt süreci ayrıca önem kazanabilir.
Bu nedenle EPC firması gecikmeye başladığında yatırımcının yalnızca sözlü şekilde;
“Projeyi artık bitirin.”
demesi yerine hukuki durumu yazılı olarak kayıt altına alması gerekir.
EPC Firmasına İhtar Gönderilmeli mi?
Çoğu uyuşmazlıkta yazılı ihtar son derece önemlidir.
İhtarda;
sözleşmedeki teslim tarihi,
mevcut gecikme,
tamamlanmayan işler,
sözleşmenin ihlal edilen hükümleri,
varsa cezai şart,
talep edilen tamamlama süresi,
yatırımcının tazminat ve fesih hakları
açık şekilde belirtilmelidir.
Tacirler arasındaki ilişkilerde bildirim yönteminin de hukuken doğru seçilmesi gerekir.
EPC Firması Daha Teslim Tarihi Gelmeden Projeyi Bitiremeyecek Gibi Görünüyorsa Ne Yapılabilir?
Yatırımcının mutlaka teslim tarihinin geçmesini beklemesi gerekmez.
Örneğin;
projenin yalnızca %30’u tamamlanmış,
teslime 20 gün kalmış,
kritik ekipman henüz sipariş edilmemiş,
sahada yeterli ekip bulunmuyor
olabilir.
Türk Borçlar Kanunu’nun eser sözleşmesine ilişkin hükümleri kapsamında, yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceğinin açıkça anlaşılması halinde iş sahibinin teslim gününü beklemeden kullanabileceği hukuki imkanlar gündeme gelebilir.
Bu nedenle gecikme riski ciddi hale geldiğinde yatırımcının erken hukuki müdahale yapması önemlidir.
İş Programı EPC Firmasının Sorumluluğunu Belirler mi?
Evet.
İyi hazırlanmış EPC sözleşmesinde yalnızca son teslim tarihi bulunmaz.
Ara kilometre taşları da belirlenir.
Örneğin;
projelendirme tamamlanması,
panel teslimi,
inverter teslimi,
konstrüksiyon tamamlanması,
mekanik montaj,
elektrik montajı,
trafo kurulumu,
test,
enerjilendirme,
geçici kabul
için ayrı tarihler bulunabilir.
Böylece yatırımcı gecikmeyi proje sonunda değil, ortaya çıktığı anda tespit edebilir.
Milestone Gecikmesi Nedeniyle Yaptırım Uygulanabilir mi?
Sözleşmeye bağlıdır.
Bazı EPC sözleşmelerinde yalnızca nihai teslim gecikmesi için yaptırım öngörülür.
Bazılarında ise kritik kilometre taşlarının gecikmesi de cezai şart veya başka yaptırımlara bağlanır.
Özellikle büyük ölçekli GES yatırımlarında milestone sistemi yatırımcı açısından önemli bir korumadır.
Gecikme Cezası Nedir?
EPC sözleşmelerinde yüklenicinin projeyi zamanında tamamlamaması halinde belirli tutarda ödeme yapmasını öngören hükümler bulunabilir.
Örneğin;
her gecikme günü için sözleşme bedelinin %0,05’i
veya
haftalık belirli bir tutar
öngörülebilir.
Uluslararası EPC sözleşmelerinde bunlar sıklıkla Delay Liquidated Damages – Delay LDs olarak düzenlenmektedir.
Gecikme Cezası İçin Gerçek Zararın İspatlanması Gerekir mi?
Sözleşmede geçerli şekilde kararlaştırılmış cezai şart veya götürü tazminat mekanizmasının niteliğine göre değerlendirme yapılmalıdır.
Bunun önemli avantajlarından biri, yatırımcının gecikme nedeniyle ortaya çıkan her zarar kalemini tek tek ispatlamak zorunda kalmadan sözleşmedeki mekanizmaya dayanabilmesidir.
Ancak sözleşme hükmünün hukuki niteliği ve uygulanma koşulları ayrıca incelenmelidir.
EPC Sözleşmesinde Gecikme Cezası Yoksa Tazminat İstenemez mi?
Hayır.
Sözleşmede özel gecikme cezası bulunmaması yüklenicinin gecikmeden hiçbir şekilde sorumlu olmayacağı anlamına gelmez.
Borçlunun temerrüdüne ve sözleşmeye aykırılığa ilişkin genel hükümler kapsamında yatırımcının gecikme nedeniyle uğradığı zararların tazmini gündeme gelebilir.
Ancak bu durumda zararın ve nedensellik bağının ispatı daha önemli hale gelir.
EPC Gecikmesi Nedeniyle Üretim Kaybı Talep Edilebilir mi?
Şartların oluşması halinde evet.
Örneğin GES’in 1 Haziran’da üretime başlaması gerekirken EPC firmasının kusuru nedeniyle santral 1 Ağustos’ta devreye alınmış olabilir.
Bu durumda iki aylık dönemde santral üretim yapamamıştır.
Yatırımcı;
üretilemeyen elektrik,
kaybedilen satış geliri,
öz tüketim tasarrufu kaybı
bakımından zarar iddiasında bulunabilir.
Ancak üretim kaybının teknik ve finansal olarak hesaplanması gerekir.
Üretilemeyen Elektrik Nasıl Hesaplanır?
Sadece santralin MW gücü ile gecikme süresinin çarpılması yeterli değildir.
Hesaplamada;
güneş ışınımı,
mevsim,
santralin tasarlanan performansı,
panel ve inverter özellikleri,
beklenen Performance Ratio,
meteorolojik veriler
dikkate alınmalıdır.
Örneğin temmuz ayındaki 30 günlük gecikme ile aralık ayındaki 30 günlük gecikmenin üretim kaybı aynı olmayabilir.
Öz Tüketim GES’inde Gecikme Zararı Nasıl Hesaplanır?
GES bir fabrikanın veya ticari işletmenin öz tüketimini karşılamak amacıyla kurulmuş olabilir.
Santral zamanında devreye girmediğinde işletme elektrik ihtiyacını şebekeden satın almaya devam eder.
Bu durumda zarar hesabında;
GES zamanında çalışsaydı şebekeden alınmayacak elektrik miktarı
ve
bu elektriğin yatırımcıya maliyeti
önemli hale gelir.
İhtiyaç Fazlası Satış Geliri Kaybı İstenebilir mi?
Şartların oluşması halinde talep konusu olabilir.
Santral zamanında üretime başlasaydı ihtiyaç fazlası elektriğin ilgili mekanizma kapsamında satılabilecek olması halinde kaybedilen ekonomik fayda hesaplanabilir.
Ancak talebin varsayımsal değil, somut verilerle desteklenmesi gerekir.
EPC Gecikmesi Nedeniyle Finansman Zararı Talep Edilebilir mi?
Gündeme gelebilir.
GES yatırımları çoğu zaman kredi finansmanıyla gerçekleştirilir.
Proje geciktiğinde;
kredi faizleri işlemeye devam eder,
ana para ödeme tarihi yaklaşır,
santral henüz gelir üretmez.
Bunun sonucunda yatırımcı ek finansman yüküyle karşılaşabilir.
EPC firmasının gecikmesi ile bu maliyet arasında hukuken yeterli nedensellik bulunması halinde finansman zararının tazmini tartışılabilir.
Kur Farkı Zararı Talep Edilebilir mi?
Somut olayın şartlarına göre değerlendirilebilir.
Örneğin yüklenicinin gecikmesi nedeniyle belirli ithal ekipmanların çok daha yüksek kurdan satın alınması gerekmiş olabilir.
Ancak kurdaki her artış otomatik olarak EPC firmasına yüklenemez.
Gecikme ile zarar arasında doğrudan ve ispatlanabilir bağlantı kurulmalıdır.
Kredi Faizi ve Ek Finansman Giderleri İstenebilir mi?
Şartları oluştuğunda talep konusu yapılabilir.
Ancak yatırımcının;
kredi sözleşmeleri,
ödeme planları,
banka kayıtları,
ek finansman belgeleri
ile zararı ortaya koyması gerekir.
EPC Firması “Malzeme Geç Geldi” Diyerek Sorumluluktan Kurtulabilir mi?
Her durumda hayır.
Tedarik zincirinin yönetimi çoğu EPC modelinde yüklenicinin sorumluluğundadır.
Panel veya inverter tedarikçisinin gecikmesi yüklenicinin kendi ticari riski kapsamında olabilir.
Ancak sözleşmede belirli tedarik sorunlarının süre uzatımı veya mücbir sebep oluşturacağı açıkça düzenlenmiş olabilir.
Bu nedenle sözleşme hükümleri incelenmelidir.
Alt Yüklenicinin Gecikmesi EPC Firmasını Sorumluluktan Kurtarır mı?
Kural olarak EPC firmasının işi alt yükleniciye vermesi yatırımcıya karşı kendi sözleşmesel sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
EPC yüklenicisinin;
elektrik işleri,
mekanik montaj,
konstrüksiyon,
kablo,
trafo
işlerini başka firmalara yaptırması mümkündür.
Ancak yatırımcının sözleşmesel muhatabı çoğu durumda EPC firmasıdır.
Hava Koşulları Mücbir Sebep Sayılır mı?
Her kötü hava koşulu mücbir sebep değildir.
Mevsimsel olarak beklenebilecek;
yağmur,
kar,
rüzgâr,
yüksek sıcaklık
gibi koşulların proje takviminde dikkate alınması gerekebilir.
Buna karşılık olağanüstü ve öngörülemeyen meteorolojik olaylar farklı değerlendirilebilir.
Mücbir Sebep EPC Firmasına Otomatik Süre Uzatımı Verir mi?
Hayır.
Öncelikle sözleşmedeki mücbir sebep maddesi incelenmelidir.
Genellikle yüklenicinin;
olayı belirli süre içerisinde bildirmesi,
gecikmeye etkisini açıklaması,
zararı azaltmak için gerekli önlemleri alması
gerekebilir.
Mücbir sebebin varlığı, yükleniciye istediği kadar sınırsız süre uzatımı hakkı vermez.
EPC Firması Süre Uzatımı İsteyebilir mi?
Evet, sözleşmede öngörülen durumlarda süre uzatımı talep edebilir.
Örneğin;
işveren kaynaklı proje değişikliği,
sahanın zamanında teslim edilmemesi,
işverenin onay gecikmesi,
belirli mücbir sebepler,
resmî makam kaynaklı ve yükleniciye yüklenemeyen gecikmeler
süre uzatımına neden olabilir.
Ancak her süre uzatımı talebi otomatik olarak kabul edilmemelidir.
İşveren Kaynaklı Gecikme Varsa EPC Firması Sorumlu Olur mu?
Gecikmenin yatırımcıdan kaynaklanan kısmı yükleniciye yüklenemeyebilir.
Örneğin yatırımcı;
araziyi zamanında teslim etmemiş,
ödemeleri geciktirmiş,
proje değişikliğini geç onaylamış
olabilir.
Bu durumda yüklenicinin süre uzatımı veya ek maliyet talebi gündeme gelebilir.
Bu nedenle gecikme analizinde tarafların karşılıklı kusurları ayrıştırılmalıdır.
Concurrent Delay Nedir?
Büyük EPC projelerinde önemli bir kavramdır.
Aynı dönemde hem yatırımcı hem EPC firması kaynaklı gecikmeler bulunabilir.
Örneğin yatırımcı saha teslimini geciktirmişken EPC firması da inverter siparişini zamanında vermemiş olabilir.
Bu durumda hangi gecikmenin kritik yolu etkilediğinin teknik olarak belirlenmesi gerekir.
Kritik Yol Analizi Neden Önemlidir?
Her geciken iş projenin teslim tarihini geciktirmez.
Örneğin çevre düzenlemesinin beş gün gecikmesi santralin enerjilendirilmesini etkilemeyebilir.
Buna karşılık trafonun teslim edilmemesi bütün projeyi durdurabilir.
Bu nedenle büyük GES uyuşmazlıklarında Critical Path Method – CPM analizi önem taşır.
EPC Firmasının Gecikmesi Nasıl İspatlanır?
Özellikle;
EPC sözleşmesi,
iş programı,
revize programlar,
saha günlükleri,
hakedişler,
e-postalar,
WhatsApp yazışmaları,
toplantı tutanakları,
fotoğraf ve drone kayıtları,
tedarik belgeleri,
teslim tutanakları,
kabul belgeleri
delil olarak kullanılabilir.
Projenin her aşamasının yazılı kayıt altına alınması önemlidir.
Drone Görüntüleri Delil Olabilir mi?
Saha ilerlemesinin belirli tarihlerde hangi seviyede olduğunu gösterebilir.
Özellikle aylık veya haftalık düzenli drone çekimleri büyük ölçekli GES projelerinde ilerleme uyuşmazlıkları bakımından faydalı olabilir.
Ancak delilin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekir.
Hakedişler Gecikmenin İspatında Kullanılabilir mi?
Evet.
Hakediş raporları projenin belirli tarihte hangi yüzde seviyesinde olduğunu gösterebilir.
Örneğin EPC firması;
“Proje %90 tamamlanmıştı.”
iddiasında bulunurken onaylı hakediş raporları %55 ilerleme gösteriyor olabilir.
EPC Firmasına Ek Süre Vermek Zorunlu mudur?
Her durumda değil.
Sözleşmedeki teslim tarihi ve temerrüt hükümlerine göre değerlendirme yapılmalıdır.
Ancak bazı hukuki hakların kullanılabilmesi bakımından uygun ek süre verilmesi gerekebilir.
Bu nedenle yatırımcı fesih veya sözleşmeden dönme kararı almadan önce temerrüt prosedürünü doğru işletmelidir.
EPC Sözleşmesi Gecikme Nedeniyle Feshedilebilir mi?
Şartların oluşması halinde mümkün olabilir.
Özellikle;
gecikmenin ciddi hale gelmesi,
yüklenicinin projeyi tamamlayamayacağının anlaşılması,
verilen ek sürede işin tamamlanmaması,
sözleşmede belirlenen fesih olaylarının gerçekleşmesi
halinde fesih veya sözleşmeden dönme seçenekleri gündeme gelebilir.
Ancak yüksek bedelli EPC sözleşmelerinin yanlış feshedilmesi yatırımcı açısından da ciddi tazminat riski yaratabilir.
Proje Bitmeden Sözleşmeden Dönülebilir mi?
Türk Borçlar Kanunu’nun eser sözleşmesine ilişkin düzenlemeleri belirli şartlarda teslim gününü beklemeden sözleşmeden dönme imkânı tanımaktadır.
Özellikle yüklenicinin işe zamanında başlamaması, işi sözleşmeye aykırı şekilde geciktirmesi veya işin kararlaştırılan zamanda tamamlanamayacağının açıkça anlaşılması önemlidir.
Ancak somut EPC sözleşmesinin özel hükümleri mutlaka ayrıca değerlendirilmelidir.
EPC Firması Çıkarılıp Başka Firma ile Projeye Devam Edilebilir mi?
Şartları oluştuğunda değerlendirilebilir.
Ancak bunun yapılmasından önce;
mevcut iş seviyesinin tespiti,
sahadaki ekipmanların mülkiyeti,
ödenen hakedişler,
eksik işler,
ayıplı işler,
garanti belgeleri,
proje dosyaları,
şifreler ve yazılımlar,
SCADA erişimleri
tespit edilmelidir.
Aksi halde ikinci EPC firmasıyla yeni uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir.
Üçüncü Kişiye Tamamlattırma Masrafı EPC Firmasından İstenebilir mi?
Şartların oluşması halinde gündeme gelebilir.
Örneğin ilk EPC firması 50 milyon TL bedelle tamamlaması gereken işi yarım bırakmış ve başka firma kalan işleri tamamlamak için çok daha yüksek bedel istemiş olabilir.
Aradaki makul ek maliyet zarar hesabına konu olabilir.
Ancak ilk yüklenicinin temerrüdü ve sözleşmenin sona erdirilme sürecinin hukuken doğru yürütülmesi önemlidir.
EPC Firmasının Teminat Mektubu Nakde Çevrilebilir mi?
Sözleşme ve teminat mektubunun metnine bağlıdır.
GES EPC sözleşmelerinde;
avans teminatı,
performans teminatı,
kesin teminat
bulunabilir.
Yüklenicinin sözleşmeye aykırı davranması halinde teminatın nakde çevrilmesi gündeme gelebilir.
Ancak teminat mektubunun şartlı veya ilk talepte ödemeli olup olmadığı ayrıca önem taşır.
Performance Bond Nedir?
Performance bond, EPC firmasının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi riskine karşı yatırımcı lehine sağlanan performans teminatıdır.
Büyük GES projelerinde yatırımcı açısından en önemli güvence araçlarından biridir.
Avans Ödenmişse ve EPC Firma İşi Bırakırsa Ne Yapılabilir?
Ödenen avansın hangi kısmının yapılan işe karşılık geldiği belirlenmelidir.
Yüklenicinin hak etmediği avans tutarının iadesi talep edilebilir.
Avans teminat mektubu varsa nakde çevrilmesi de değerlendirilebilir.
EPC Firması Konkordato İlan Ederse Ne Olur?
Bu durum proje bakımından ciddi risk oluşturabilir.
Yatırımcı;
sahadaki ekipmanların mülkiyetini,
ödenmiş ancak teslim edilmemiş ekipmanları,
teminat mektuplarını,
hakedişleri,
alacaklarını
hızla incelemelidir.
Özellikle panel ve inverter bedelleri ödenmiş fakat ekipmanlar EPC firmasının deposunda bulunuyorsa mülkiyet ve teslim riskleri kritik hale gelebilir.
EPC Firması İflas Ederse Proje Nasıl Tamamlanır?
Öncelikle mevcut iş ve ekipmanların hukuki statüsü belirlenmelidir.
Ardından kalan işlerin başka yükleniciye verilmesi değerlendirilebilir.
Ancak iflas öncesinde proje belgelerinin, lisansların, yazılımların ve garanti haklarının yatırımcıya aktarılmış olması süreci önemli ölçüde kolaylaştırır.
Gecikme Cezası İçin Üst Sınır Konulabilir mi?
Evet.
EPC sözleşmelerinde Delay LD için çoğu zaman toplam üst sınır belirlenir.
Örneğin gecikme cezasının toplam sözleşme bedelinin belirli bir yüzdesini aşamayacağı düzenlenebilir.
Bu sınır yatırımcı açısından dikkatle değerlendirilmelidir.
Çünkü uzun süreli gecikmede gerçek zarar sözleşmedeki LD tavanının çok üzerinde olabilir.
Gecikme Cezası Üst Sınırı Dolarsa Ne Olur?
Sözleşmeye bağlıdır.
Bazı EPC sözleşmelerinde LD cap’e ulaşılması ayrıca fesih hakkı doğurabilir.
Bazılarında ise yüklenicinin gecikme sorumluluğu bu tutarla sınırlandırılmış olabilir.
Bu nedenle;
“LD üst sınırına ulaşıldı, artık yükleniciden hiçbir şey istenemez.”
şeklinde otomatik sonuç çıkarılmamalıdır.
Sözleşmenin tamamı ve uygulanacak hukuk birlikte değerlendirilmelidir.
Gecikme Cezası ile Gerçek Zarar Birlikte İstenebilir mi?
Sözleşmenin düzenleniş biçimine göre değişir.
Cezai şartın veya götürü tazminatın gerçek zararın yerine mi geçtiği, yoksa belirli şartlarda aşan zararın ayrıca talep edilip edilemeyeceği incelenmelidir.
Özellikle büyük GES EPC sözleşmelerinde bu konu açık şekilde düzenlenmelidir.
EPC Firması Gecikme Cezasını Ödeyip İşi İstediği Kadar Geciktirebilir mi?
Hayır.
Gecikme cezasının bulunması yükleniciye projeyi süresiz geciktirme hakkı vermez.
Ciddi ve devam eden gecikme halinde sözleşmenin diğer yaptırımları, temerrüt ve fesih hakları gündeme gelebilir.
GES EPC Sözleşmesinde Olması Gereken 15 Gecikme Maddesi
- İşe başlama tarihi.
- Ayrıntılı iş programı.
- Kritik kilometre taşları.
- Mechanical Completion tarihi.
- Enerjilendirme tarihi.
- Geçici kabul tarihi.
- Ticari işletme tarihi.
- Gecikme LD’si.
- Gecikme cezası üst sınırı.
- Süre uzatımı sebepleri.
- Mücbir sebep prosedürü.
- Bildirim süreleri.
- Performans teminatı.
- Uzun süreli gecikmede fesih hakkı.
- Üretim ve gelir kaybının nasıl ele alınacağı.
EPC Gecikmesinde Yatırımcının İlk 10 Adımı
1. EPC sözleşmesini inceleyin.
Teslim, milestone, LD ve fesih maddeleri belirlenmelidir.
2. Güncel iş seviyesini tespit edin.
Saha ilerlemesi bağımsız olarak kayıt altına alınmalıdır.
3. Kritik yolu analiz edin.
Hangi işlerin gerçek teslim tarihini geciktirdiği belirlenmelidir.
4. Gecikmenin nedenini tespit edin.
Yüklenici, işveren ve mücbir sebep kaynaklı gecikmeler ayrıştırılmalıdır.
5. Yazılı bildirim gönderin.
Gecikme resmen kayıt altına alınmalıdır.
6. Süre uzatımı taleplerini kontrol edin.
Her talep otomatik kabul edilmemelidir.
7. Üretim kaybını hesaplamaya başlayın.
Meteorolojik ve finansal veriler saklanmalıdır.
8. Teminatları inceleyin.
Performans ve avans teminatlarının süresi kontrol edilmelidir.
9. Alternatif yüklenici planı hazırlayın.
Projenin tamamlanamaması ihtimaline karşı maliyet belirlenmelidir.
10. Fesih öncesinde hukuki analiz yapın.
Hatalı fesih yatırımcıyı karşı tazminat riskiyle karşılaştırabilir.
EPC Gecikmelerinde En Sık Yapılan 15 Hata
- Sadece son teslim tarihine bakmak.
- İş programını takip etmemek.
- Gecikmeleri yazılı kayıt altına almamak.
- EPC firmasının her süre uzatımı talebini kabul etmek.
- Mücbir sebep iddialarını teknik olarak incelememek.
- Üretim kaybı verilerini saklamamak.
- Teminat mektubunun süresinin dolmasına izin vermek.
- EPC firmasına gereksiz şekilde yeni süreler vermek.
- Hakedişleri ilerlemeden daha hızlı ödemek.
- Sahadaki ekipmanların mülkiyetini kontrol etmemek.
- Garanti belgelerini teslim almamak.
- Gecikme LD’sinin yetersiz belirlenmesi.
- Sorumluluk sınırı maddesini incelememek.
- Fesih prosedürünü yanlış uygulamak.
- Proje tamamlandıktan sonra zarar hesabına başlamaya çalışmak.
Sıkça Sorulan Sorular
1. EPC firması GES’i zamanında bitirmezse tazminat alınabilir mi?
Şartların oluşması halinde gecikme tazminatı, sözleşmesel cezai şart veya diğer zarar kalemleri talep edilebilir.
2. EPC sözleşmesinde gecikme cezası yoksa ne olur?
Bu durum yatırımcının bütün tazminat haklarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Genel temerrüt ve sözleşmeye aykırılık hükümleri değerlendirilebilir.
3. Üretim kaybı EPC firmasından istenebilir mi?
Gecikmenin EPC firmasına yüklenebilir olması ve üretim kaybının ispatlanması halinde talep gündeme gelebilir.
4. EPC firması projeyi bitiremeyecekse teslim tarihini beklemek zorunlu mu?
Her durumda değil. İşin kararlaştırılan zamanda tamamlanamayacağının açıkça anlaşılması halinde TBK kapsamındaki erken hukuki yollar değerlendirilebilir.
5. EPC firması mücbir sebep ileri sürerse ne olur?
Olayın gerçekten sözleşmedeki mücbir sebep tanımına girip girmediği ve gecikmeye etkisi incelenmelidir.
6. EPC firmasının alt yüklenicisi gecikirse sorumluluk kalkar mı?
Kural olarak alt yüklenici kullanılması EPC firmasının yatırımcıya karşı sözleşmesel yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
7. EPC sözleşmesi gecikme nedeniyle feshedilebilir mi?
Sözleşme ve kanundaki koşullar oluşmuşsa mümkün olabilir. Ancak fesih prosedürünün doğru uygulanması kritik öneme sahiptir.
8. EPC firması yerine başka yüklenici getirilebilir mi?
Şartların oluşması halinde kalan işlerin üçüncü kişiye tamamlattırılması değerlendirilebilir. Öncesinde mevcut iş seviyesinin ve ekipmanların tespit edilmesi gerekir.
9. Teminat mektubu nakde çevrilebilir mi?
Sözleşme ihlali ve teminat mektubunun koşullarına bağlı olarak mümkün olabilir.
10. GES gecikme zararı nasıl hesaplanır?
Üretim kaybı, elektrik fiyatı, öz tüketim tasarrufu, finansman giderleri ve somut olayda doğan diğer ekonomik kayıplar teknik ve mali verilerle hesaplanmalıdır.
GES EPC Gecikmesinde En Büyük Hata Projenin Bitmesini Beklemektir
Bir EPC firmasının projeyi zamanında bitiremeyeceği bazen teslim tarihinden aylar önce anlaşılabilir.
Örneğin;
kritik ekipmanlar sipariş edilmemiş,
iş programı sürekli geriye düşmüş,
sahadaki çalışan sayısı azalmış,
alt yükleniciler işi bırakmış,
hakedişlerin kullanılmasına rağmen ilerleme sağlanmamış
olabilir.
Yatırımcının bu aşamada hiçbir işlem yapmayıp teslim tarihini beklemesi, daha büyük üretim ve finansman kaybına yol açabilir.
Özellikle büyük ölçekli GES projelerinde sözleşmesel bildirimlerin zamanında yapılması, gecikmenin belgelenmesi, teminatların korunması ve alternatif tamamlama senaryosunun hazırlanması gerekir.
Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelindeki yüksek bedelli GES yatırımlarında EPC gecikmesinin yalnızca teknik bir proje yönetimi problemi olarak değil, erken aşamada yönetilmesi gereken hukuki bir risk olarak değerlendirilmesi önemlidir.
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından GES EPC uyuşmazlıklarında yapılan hukuki değerlendirmelerde de EPC sözleşmesi, iş programı, hakedişler, gecikme bildirimleri, üretim kaybı, teminat mektupları, mücbir sebep ve fesih hükümleri birlikte değerlendirilmektedir.
EPC Firmanız GES Projesini Bitiremiyorsa Teslim Tarihini Beklemeden Dosyayı İnceletin
GES projenizde;
EPC firması iş programının ciddi şekilde gerisindeyse,
projenin zamanında tamamlanamayacağı artık açık hale gelmişse,
EPC firması sürekli ek süre talep ediyorsa,
mücbir sebep gerekçesiyle sorumluluktan kaçınıyorsa,
gecikme nedeniyle ciddi üretim kaybı oluşuyorsa,
yüklenicinin mali durumu bozulmuşsa,
EPC firmasının değiştirilmesi düşünülüyorsa
fesih veya başka yaptırım uygulanmadan önce sözleşmenin hukuki olarak incelenmesi önemlidir.
FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık, GES EPC sözleşmeleri, yüklenici gecikmeleri, üretim kaybı tazminatları, Delay LD uyuşmazlıkları, teminat mektupları, EPC sözleşmesinin feshi, eksik ve ayıplı işler ile yüksek bedelli enerji yatırımı uyuşmazlıklarında hukuki destek sunmaktadır.
GES projenizde EPC firmasının gecikmesi nedeniyle üretim, gelir veya finansman kaybı oluşuyorsa uygulanabilecek sözleşmesel ve hukuki yolların değerlendirilmesi için Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve hukuk ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.
Telefon: 0312 434 22 22
Mobil: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara




