GES projesinde arıza, şebeke kesintisi, dağıtım şirketi, EPC firması, inverter veya trafo sorunu nedeniyle elektrik üretilemezse tazminat istenebilir mi? Üretim ve gelir kaybı tazminatını 2026 güncel hukukuyla inceleyin.

Güneş enerjisi santrallerinde birkaç saatlik veya birkaç günlük üretim kaybı dahi özellikle yüksek kapasiteli tesislerde ciddi ekonomik zarara yol açabilir.

GES teknik olarak üretime hazır olmasına rağmen;

şebeke kesintisi,

dağıtım sistemi arızası,

trafo arızası,

enerji nakil hattı problemi,

inverter arızası,

EPC firmasının hatalı kurulumu,

bakım şirketinin müdahalede gecikmesi,

bağlantı veya kabul sürecindeki gecikmeler

nedeniyle üretim yapılamayabilir.

Bu durumda yatırımcının ilk sorusu genellikle şudur:

Üretemediğim elektriğin parasını kimden talep edebilirim?

GES projesinde üretim kaybı bulunması tek başına otomatik olarak tazminat hakkı doğurmaz.

Ancak üretim kaybının başka bir kişinin veya şirketin hukuka veya sözleşmeye aykırı davranışından kaynaklandığı, zarar ile ihlal arasında uygun illiyet bağı bulunduğu ve zarar ispatlanabildiği ölçüde tazminat talebi gündeme gelebilir.

Dolayısıyla GES üretim kaybı uyuşmazlıklarında en önemli soru;

“Ne kadar elektrik üretilemedi?”

sorusundan önce;

“Üretim neden yapılamadı ve bundan hukuken kim sorumlu?”

sorusudur.

GES Üretim Kaybı Nedir?

Üretim kaybı, güneş enerjisi santralinin normal teknik koşullar altında üretebileceği elektrik enerjisinin belirli bir sebeple üretilememesidir.

Örneğin 10 MW’lık bir GES güneşlenme koşullarının uygun olduğu bir dönemde şebekeye enerji verememiş olabilir.

Santral fiziksel olarak mevcut olmasına rağmen;

trafo devre dışı kalmış,

inverterler çalışmamış,

şebeke bağlantısı kesilmiş,

enerji nakil hattında arıza oluşmuş

olabilir.

Bu durumda santralin teorik veya beklenen üretimi ile gerçekleşen üretimi arasında fark meydana gelir.

Bu fark üretim kaybı olarak değerlendirilebilir.

Üretim Kaybı ile Gelir Kaybı Aynı Şey midir?

Hayır.

Bu ayrım tazminat davalarında önemlidir.

Üretim kaybı, üretilemeyen elektrik enerjisi miktarını ifade eder.

Gelir kaybı ise üretilemeyen elektrik nedeniyle yatırımcının elde edemediği ekonomik gelirdir.

Örneğin santralin 100.000 kWh daha fazla üretmesi beklenirken arıza nedeniyle bu üretim gerçekleşmemiş olabilir.

100.000 kWh üretim kaybıdır.

Bu elektriğin ekonomik karşılığı ise gelir kaybının hesaplanmasında kullanılabilecek unsurlardan biridir.

Her Üretim Kaybında Tazminat İstenebilir mi?

Hayır.

GES’in beklenenden düşük üretim yapmasının birçok sebebi olabilir.

Örneğin;

beklenenden düşük güneşlenme,

doğal hava koşulları,

panel degradasyonu,

normal teknik kayıplar,

yatırımcının bakım eksikliği

nedeniyle üretim düşmüş olabilir.

Bu durumların tamamında üçüncü kişiden tazminat talep edilemez.

Tazminat için öncelikle üretim kaybının hukuken sorumlu tutulabilecek bir kişinin davranışıyla bağlantısının kurulması gerekir.

GES Üretim Kaybından Kim Sorumlu Olabilir?

Somut olayın özelliklerine göre farklı kişi ve kuruluşların sorumluluğu gündeme gelebilir.

Bunlar arasında;

EPC yüklenicisi,

O&M bakım şirketi,

ekipman tedarikçisi,

inverter üreticisi,

trafo üreticisi,

alt yüklenici,

dağıtım şirketi,

şebeke işletmecisi

bulunabilir.

Bazı uyuşmazlıklarda birden fazla kişinin aynı zararın meydana gelmesinde etkisi bulunabilir.

Dağıtım Şirketi Nedeniyle GES Üretim Yapamazsa Tazminat İstenebilir mi?

Somut olayın niteliğine göre gündeme gelebilir.

GES teknik olarak üretime hazır olduğu halde dağıtım sistemi kaynaklı bir problem nedeniyle enerji veremiyorsa öncelikle kesintinin nedeni araştırılmalıdır.

Örneğin;

dağıtım şirketinin sorumluluğundaki ekipmanın arızalanması,

bakımın gerektiği şekilde yapılmaması,

bağlantı sistemindeki hukuka aykırı müdahale,

uzun süre giderilmeyen şebeke problemi

iddia edilebilir.

Ancak dağıtım sisteminde meydana gelen her kesinti otomatik olarak dağıtım şirketinin tazminat sorumluluğunu doğurmaz.

Elektrik piyasası mevzuatı, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları, mücbir sebep hükümleri ve somut arızanın nedeni birlikte değerlendirilmelidir.

TEİAŞ Kaynaklı Üretim Kaybında Tazminat İstenebilir mi?

İletim sistemine bağlı veya iletim sistemi işlemlerinden etkilenen projelerde TEİAŞ kaynaklı olduğu ileri sürülen üretim kayıpları bakımından da benzer şekilde ayrıntılı değerlendirme gerekir.

Özellikle;

iletim sistemi arızası,

kısıntı,

sistem güvenliği amacıyla verilen talimatlar,

planlı bakım,

plansız kesinti

birbirinden ayrılmalıdır.

Her üretim kısıtlaması hukuka aykırı değildir.

Sistem güvenliğinin sağlanması amacıyla mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilen bir müdahale ile kusurlu işletmeden kaynaklanan kesinti aynı hukuki sonucu doğurmayabilir.

Şebeke Kesintisi Nedeniyle Üretim Kaybı Tazmin Edilir mi?

Her şebeke kesintisi için otomatik tazminat ödenmez.

Öncelikle kesintinin;

planlı mı,

plansız mı,

mücbir sebep kaynaklı mı,

teknik arıza kaynaklı mı,

işletmecinin kusurundan mı

kaynaklandığı belirlenmelidir.

Ardından ilgili bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları incelenmelidir.

Planlı Kesinti Nedeniyle Tazminat İstenebilir mi?

Planlı bakım ve şebeke çalışmaları elektrik sisteminin normal işletilmesinin bir parçası olabilir.

Bu nedenle mevzuata ve sözleşmeye uygun gerçekleştirilen her planlı kesinti tazminat sorumluluğu doğurmaz.

Ancak;

bildirim yükümlülüğünün ihlal edilmesi,

kesintinin gereksiz şekilde uzaması,

öngörülen sürenin ciddi biçimde aşılması,

işletme kusurunun bulunması

halinde farklı bir hukuki değerlendirme yapılabilir.

Plansız Kesintilerde Tazminat Talep Edilebilir mi?

Plansız kesintinin nedeni araştırılmalıdır.

Örneğin dağıtım sistemindeki ekipmanın gerekli bakımının yapılmaması nedeniyle arıza meydana gelmişse kusur tartışması gündeme gelebilir.

Buna karşılık yıldırım, sel veya başka olağanüstü bir olay nedeniyle sistem zarar görmüşse mücbir sebep değerlendirmesi yapılabilir.

Dağıtım Şirketinin Müdahalesi Nedeniyle GES Devre Dışı Kalırsa Ne Olur?

Dağıtım şirketinin mevzuat veya sistem güvenliği gerekçesiyle bazı durumlarda sisteme müdahale etmesi gerekebilir.

Bu nedenle yalnızca müdahale yapılmış olması hukuka aykırılık anlamına gelmez.

Ancak müdahalenin;

hukuki dayanağı,

teknik gerekçesi,

süresi,

orantılılığı

incelenmelidir.

Gereksiz veya hukuka aykırı şekilde santralin uzun süre devre dışı bırakıldığı iddia ediliyorsa yatırımcının zarar talebi gündeme gelebilir.

EPC Firması Nedeniyle Üretim Kaybı Olursa Tazminat İstenebilir mi?

Evet, şartların oluşması halinde EPC yüklenicisine karşı tazminat talebi gündeme gelebilir.

Örneğin EPC firması;

yanlış panel montajı,

hatalı kablolama,

uygunsuz inverter tasarımı,

yanlış trafo seçimi,

kusurlu konstrüksiyon,

koruma sisteminin yanlış kurulması

nedeniyle santralin üretimini düşürmüş olabilir.

Bu durumda EPC sözleşmesindeki teknik performans yükümlülükleri incelenmelidir.

EPC Sözleşmesinde Üretim Garantisi Varsa Ne Olur?

Bu hüküm yatırımcı açısından son derece önemlidir.

EPC sözleşmelerinde;

minimum performans,

Performance Ratio (PR),

tesis kullanılabilirlik oranı,

tamamlama tarihi,

performans testi

gibi kriterler düzenlenebilir.

Yüklenici garanti edilen performansı sağlayamazsa sözleşmede belirlenen yaptırımlar gündeme gelebilir.

Bunlar arasında;

cezai şart,

gecikme tazminatı,

performans tazminatı,

ayıbın giderilmesi,

sözleşmenin feshi

bulunabilir.

Performance Ratio Düşükse Tazminat İstenebilir mi?

Sözleşmede belirli bir PR garanti edilmişse ve santral bu değeri yükleniciden kaynaklanan nedenle sağlayamıyorsa tazminat talebi gündeme gelebilir.

Ancak PR hesabında;

ışınım,

sıcaklık,

panel özellikleri,

inverter verimliliği,

gölgeleme,

şebeke kesintileri

gibi faktörler dikkate alınmalıdır.

Düşük PR her zaman EPC kusuru anlamına gelmez.

İnverter Arızası Nedeniyle Üretim Kaybında Kim Sorumludur?

Öncelikle arızanın nedeni belirlenmelidir.

Arıza;

üretim hatasından,

yanlış montajdan,

hatalı projelendirmeden,

bakım eksikliğinden,

kullanıcı hatasından

kaynaklanabilir.

Buna göre inverter üreticisi, tedarikçi, EPC firması veya O&M şirketinin sorumluluğu gündeme gelebilir.

Trafo Arızası Nedeniyle Üretim Kaybı Tazmin Edilebilir mi?

Benzer şekilde trafo arızasının nedeni belirlenmelidir.

Örneğin trafonun kapasitesi yanlış seçilmiş veya kurulum hatalı yapılmışsa EPC yüklenicisinin sorumluluğu tartışılabilir.

Üretim hatası varsa üretici veya satıcının sorumluluğu gündeme gelebilir.

Bakım yapılmadığı için arıza oluşmuşsa O&M şirketinin sorumluluğu değerlendirilebilir.

Enerji Nakil Hattı Arızasında Kim Sorumludur?

Enerji nakil hattının mülkiyeti ve işletme sorumluluğu öncelikle belirlenmelidir.

Hat yatırımcıya ait olabilir veya belirli süreçlerden sonra şebeke işletmecisine devredilmiş olabilir.

Bu ayrım sorumluluğun belirlenmesi bakımından kritiktir.

Ayrıca arızanın;

malzeme hatası,

montaj hatası,

bakım eksikliği,

dış müdahale,

doğal afet

kaynaklı olup olmadığı araştırılmalıdır.

O&M Şirketi Arızaya Geç Müdahale Ederse Tazminat İstenebilir mi?

Şartların oluşması halinde evet.

O&M sözleşmelerinde çoğu zaman;

arıza müdahale süresi,

periyodik bakım,

uzaktan izleme,

yedek parça temini,

availability garantisi

gibi yükümlülükler bulunur.

Örneğin sözleşmeye göre dört saat içerisinde müdahale edilmesi gereken bir arızaya üç gün sonra müdahale edilmişse, bu gecikmeden kaynaklanan ilave üretim kaybı için sorumluluk gündeme gelebilir.

Panel Arızası Nedeniyle Üretim Kaybında Tazminat İstenebilir mi?

Panel üreticisinin ürün garantisi ve performans garantisi incelenmelidir.

Üreticiler çoğu zaman;

ürün garantisi,

belirli yıllar için performans garantisi

sağlamaktadır.

Ancak panelin garanti kapsamında değiştirilmesi ile üretim kaybının ayrıca tazmin edilmesi farklı konulardır.

Garanti belgesi ve satış sözleşmesinde dolaylı zarar veya üretim kaybına ilişkin sınırlamalar bulunabilir.

Ekipman Değiştirildiğinde Üretim Kaybı Tazminatı Ortadan Kalkar mı?

Hayır, otomatik olarak ortadan kalkmaz.

Örneğin kusurlu inverter ücretsiz değiştirilmiş olabilir.

Ancak santral inverter değişene kadar 20 gün üretim yapamamışsa ayrı bir gelir kaybı ortaya çıkmış olabilir.

Bunun talep edilip edilemeyeceği sözleşme hükümleri ve genel sorumluluk şartlarına göre değerlendirilir.

GES Üretim Kaybı Nasıl İspatlanır?

Bu davaların en önemli konusu budur.

Yatırımcı yalnızca;

“Santralim çalışmadı, çok para kaybettim.”

demekle yetinemez.

Üretim kaybının teknik verilerle ortaya konulması gerekir.

Özellikle;

SCADA kayıtları,

inverter kayıtları,

sayaç verileri,

ışınım ölçümleri,

meteorolojik veriler,

geçmiş üretim kayıtları,

arıza kayıtları,

bakım raporları,

kesinti kayıtları,

EPİAŞ verileri,

faturalar ve mahsuplaşma kayıtları

önemli deliller olabilir.

SCADA Kayıtları Delil Olabilir mi?

Evet.

SCADA sistemi santralin hangi saatlerde çalıştığını, üretimin ne zaman düştüğünü ve belirli arıza kodlarını gösterebilir.

Bu nedenle uyuşmazlık başladığında SCADA kayıtlarının korunması son derece önemlidir.

Verilerin üzerine yazılması veya kaybolması tazminat hesabını zorlaştırabilir.

İnverter Logları Delil Olabilir mi?

Evet.

İnverter kayıtları;

arıza zamanı,

arıza kodu,

devreden çıkma süresi,

yeniden devreye giriş zamanı

gibi teknik veriler sağlayabilir.

Bu kayıtlar özellikle EPC veya ekipman üreticisine karşı açılan davalarda önem taşıyabilir.

Dağıtım Şirketinin Kesinti Kayıtları İstenebilir mi?

Uyuşmazlığın niteliğine göre kesinti ve işletme kayıtları önemli deliller arasında olabilir.

GES’in üretim yapamadığı dönemde şebekede;

arıza,

planlı bakım,

manevra,

kesinti

bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir.

Dava aşamasında gerekli kayıtların ilgili kuruluşlardan celbi talep edilebilir.

Üretim Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Hesaplamada yalnızca santralin kurulu gücünün kesinti süresiyle çarpılması doğru sonuç vermeyebilir.

Örneğin 10 MW santralin 10 saat çalışmaması doğrudan 100 MWh zarar olduğu anlamına gelmez.

Çünkü güneş enerjisi üretimi;

güneşlenme,

ışınım,

sıcaklık,

panel yönü,

mevsim,

sistem verimliliği

gibi faktörlere bağlıdır.

Bu nedenle üretim kaybı mühendislik verileriyle hesaplanmalıdır.

Geçmiş Yılların Üretimi Kullanılabilir mi?

Evet.

Santral uzun süredir faaliyetteyse aynı ayın veya benzer meteorolojik koşulların geçmiş üretim değerleri karşılaştırmada kullanılabilir.

Ancak tek başına geçmiş yıl verisine dayanmak yerine meteorolojik farklılıkların da hesaba katılması gerekir.

Komşu GES’lerin Üretimi Emsal Alınabilir mi?

Bazı durumlarda yardımcı veri olarak kullanılabilir.

Aynı bölgede;

benzer panel açısı,

benzer kurulu güç,

aynı hava koşulları

altında çalışan santrallerin üretim değerleri karşılaştırma sağlayabilir.

Ancak her santralin teknik özellikleri farklı olduğundan doğrudan birebir hesaplama yapılması doğru olmayabilir.

Üretilemeyen Elektriğin Bedeli Nasıl Hesaplanır?

Üretim kaybı belirlendikten sonra ekonomik zarar ayrıca hesaplanır.

Burada projenin modeline göre;

mahsuplaşma,

ihtiyaç fazlası elektrik satışı,

elektrik fiyatları,

sözleşmesel satış modeli,

ilgili dönem tarifeleri

gibi unsurlar dikkate alınabilir.

Bu nedenle her GES için aynı kWh fiyatıyla zarar hesabı yapılamaz.

Öz Tüketim GES’inde Üretim Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Çatı veya arazi GES’i işletmenin kendi tüketimini karşılamak amacıyla kurulmuş olabilir.

Bu durumda zarar yalnızca satılamayan elektrik üzerinden hesaplanmayabilir.

GES üretmediği için işletme şebekeden daha fazla elektrik satın almak zorunda kalmış olabilir.

Dolayısıyla;

kaçırılan üretim + artan elektrik satın alma maliyeti

ekonomik zarar değerlendirmesinde önem kazanabilir.

İhtiyaç Fazlası Elektrik Satış Geliri Kaybedilmişse Tazminat İstenebilir mi?

Şartların oluşması halinde üretilemediği için satılamayan elektrikten kaynaklanan gelir kaybı talep konusu yapılabilir.

Ancak yatırımcının gerçekten bu elektriği üretip satabileceğinin makul ve teknik olarak ortaya konulması gerekir.

Varsayımsal ve belirsiz gelirler tazminat hesabında sorun yaratabilir.

Yoksun Kalınan Kâr Talep Edilebilir mi?

Somut olayda şartların oluşması halinde yoksun kalınan kâr tazminat talebinin önemli kalemlerinden biri olabilir.

Ancak;

“Santral çalışsaydı çok para kazanacaktım.”

şeklindeki soyut iddia yeterli değildir.

Üretim kapasitesi, geçmiş performans, meteorolojik koşullar, elektrik fiyatı ve giderler dikkate alınarak gerçekçi hesaplama yapılmalıdır.

Brüt Gelirin Tamamı Zarar Sayılır mı?

Her zaman değil.

Zarar hesabında üretim gerçekleşseydi katlanılması gereken değişken giderlerin bulunup bulunmadığı da değerlendirilmelidir.

Bu nedenle brüt satış gelirinin tamamının doğrudan zarar kabul edilmesi her dosyada doğru olmayabilir.

Üretim Kaybı Tazminatında Bilirkişi İncelemesi Yapılır mı?

Bu tür davalarda teknik bilirkişi incelemesi çoğu zaman kritik öneme sahiptir.

Dosyanın niteliğine göre;

elektrik mühendisi,

enerji sistemleri uzmanı,

mali müşavir veya finans uzmanı

tarafından inceleme gerekebilir.

Önce teknik üretim kaybı, ardından bunun ekonomik karşılığı belirlenmelidir.

GES Üretim Kaybında Delil Tespiti Yapılabilir mi?

Özellikle arızanın fiziksel nedeninin kısa süre sonra ortadan kalkacağı durumlarda delil tespiti son derece önemli olabilir.

Örneğin;

yanmış inverter,

arızalı trafo,

hatalı kablolama,

hasarlı panel,

koruma sistemi problemi

tamir edildikten sonra arızanın ilk hali ortadan kalkabilir.

Bu nedenle uyuşmazlık çıkması halinde tamir öncesinde teknik delillerin korunması değerlendirilmelidir.

Arıza Tamir Edilmeden Önce Ne Yapılmalıdır?

Santralin üretime mümkün olduğunca hızlı dönmesi önemlidir.

Ancak tazminat davası ihtimali varsa;

fotoğraf,

video,

SCADA verisi,

arıza kodları,

servis tutanağı,

teknik uzman raporu,

değiştirilen parçalar

korunmalıdır.

Aksi halde arızanın nedenini daha sonra ispatlamak zorlaşabilir.

Noter Tespiti Gerekir mi?

Her olayda zorunlu değildir.

Ancak belirli teknik durumların ve elektronik kayıtların ispatında noter tespiti veya mahkeme aracılığıyla delil tespiti stratejik olarak değerlendirilebilir.

Özellikle yüksek tutarlı üretim kayıplarında delilin güvenilir şekilde korunması önemlidir.

Mücbir Sebep Varsa Tazminat İstenebilir mi?

Mücbir sebep tazminat sorumluluğunu etkileyebilir.

Ancak her beklenmedik olay mücbir sebep değildir.

Örneğin;

olağanüstü doğal afet,

öngörülemeyen ciddi sistem olayı

mücbir sebep tartışmasını gündeme getirebilir.

Buna karşılık normal bakım yapılmadığı için trafonun arızalanması kolaylıkla mücbir sebep olarak nitelendirilemez.

EPC Firması Sözleşmeye “Üretim Kaybından Sorumlu Değiliz” Yazabilir mi?

Sözleşmelerde sorumluluk sınırlamaları bulunabilir.

Örneğin;

dolaylı zararların hariç tutulması,

toplam sorumluluk tavanı,

üretim kaybının kapsam dışı bırakılması,

liquidated damages düzenlemeleri

bulunabilir.

Ancak bu hükümlerin geçerliliği ve somut olaya uygulanabilirliği Türk Borçlar Kanunu’nun emredici hükümleri ve kusurun niteliği dahil olmak üzere ayrıca değerlendirilmelidir.

Sorumluluk Tavanı Varsa Daha Fazla Tazminat İstenebilir mi?

Sözleşmede örneğin toplam sorumluluğun sözleşme bedelinin %10’u ile sınırlandırıldığı görülebilir.

Bu tür hükümlerin somut olay bakımından geçerliliği;

kusurun derecesi,

sözleşmenin niteliği,

emredici hukuk kuralları

çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Bu nedenle sözleşmedeki sorumluluk tavanı görülür görülmez talebin kesin olarak o tutarla sınırlı olduğu varsayılmamalıdır.

Cezai Şart ile Üretim Kaybı Tazminatı Birlikte İstenebilir mi?

Sözleşme hükümlerine göre değerlendirilmelidir.

EPC veya O&M sözleşmesinde gecikme veya performans eksikliği için cezai şart bulunabilir.

Zararın cezai şartı aşması halinde aşan zararın talep edilip edilemeyeceği ve bunun koşulları ayrıca incelenmelidir.

Sigorta Üretim Kaybını Karşılar mı?

GES poliçesinin kapsamına bağlıdır.

Bazı sigorta programlarında fiziksel hasarın yanında;

iş durması,

kâr kaybı,

gelir kaybı

teminatları bulunabilir.

Ancak standart mal sigortasının otomatik olarak bütün üretim kaybını karşılayacağı düşünülmemelidir.

Poliçe, özel şartlar, muafiyet ve bekleme süreleri incelenmelidir.

Sigorta Şirketi Ödeme Yaparsa Sorumlu Kişiye Dava Açılamaz mı?

Sigorta ödemesi yapıldığında halefiyet ve zarar görenin karşılanmamış zararları bakımından ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.

Aynı zararın iki defa tahsil edilmesi mümkün değildir.

Ancak sigorta tarafından karşılanmayan zarar kalemleri bulunabilir.

GES Üretim Kaybında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Uyuşmazlığın tarafları ve hukuki niteliğine göre dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir.

Özellikle ticari nitelikteki para alacağı ve tazminat uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilmelidir.

GES Üretim Kaybı Davasında Zamanaşımı Ne Kadardır?

Tek bir süre söylemek doğru değildir.

Talebin;

sözleşmeye aykırılık,

haksız fiil,

ayıplı mal,

ticari sözleşme,

başka bir hukuki ilişki

temelinde ileri sürülmesine göre uygulanacak zamanaşımı değişebilir.

Ayrıca sözleşmede ihbar ve hak düşürücü nitelikte olabilecek özel süreler bulunabilir.

Bu nedenle üretim kaybı ortaya çıktığında dosyanın bekletilmemesi önemlidir.

GES Üretim Kaybında İlk 24 Saatte Ne Yapılmalıdır?

Yüksek tutarlı bir üretim kaybında ilk saatlerde yapılacak işlemler daha sonra açılabilecek davayı doğrudan etkileyebilir.

Yatırımcı mümkün olduğunca;

1. Arızanın başlangıç saatini kaydetmeli.
2. SCADA verilerini yedeklemeli.
3. İnverter loglarını saklamalı.
4. Sayaç kayıtlarını korumalı.
5. EPC/O&M şirketine yazılı bildirim yapmalı.
6. Dağıtım şirketine arıza bildirimi yapmalı.
7. Fotoğraf ve video kaydı almalı.
8. Servis tutanağı düzenletmeli.
9. Meteorolojik verileri korumalı.
10. Gerekirse bağımsız teknik uzman incelemesi yaptırmalıdır.

GES Üretim Kaybı Davasında En Sık Yapılan 12 Hata

1. Arıza giderildikten sonra delil toplamaya başlamak.
2. SCADA kayıtlarını yedeklememek.
3. Yalnızca tahmini üretim hesabına dayanmak.
4. Meteorolojik koşulları hesaba katmamak.
5. EPC sözleşmesini incelemeden talepte bulunmak.
6. O&M müdahale sürelerini kontrol etmemek.
7. Dağıtım şirketinden kesinti kayıtlarını istememek.
8. Fiziksel arıza nedenini tespit ettirmemek.
9. Brüt gelirin tamamını doğrudan zarar kabul etmek.
10. Sigorta poliçesini incelememek.
11. Sözleşmedeki ihbar sürelerini kaçırmak.
12. Zamanaşımı ve dava şartı arabuluculuğu gözden kaçırmak.

GES Üretim Kaybında Tazminat İçin 7 Aşamalı Hukuki Strateji

1. Üretim Kaybının Başlangıç ve Bitiş Zamanını Belirleyin

Kesintinin kaç saat veya gün sürdüğü netleştirilmelidir.

2. Teknik Nedeni Tespit Edin

Arızanın şebekeden mi, EPC’den mi, inverterden mi, trafodan mı kaynaklandığı belirlenmelidir.

3. Sorumlu Tarafı Belirleyin

Teknik sebep ortaya çıktıktan sonra hukuki sorumluluk analiz edilmelidir.

4. Sözleşmeleri İnceleyin

EPC, O&M, bağlantı, sistem kullanım, ekipman tedarik ve sigorta sözleşmeleri birlikte değerlendirilmelidir.

5. Üretilemeyen Enerjiyi Hesaplayın

Meteorolojik ve teknik veriler kullanılarak kayıp kWh/MWh belirlenmelidir.

6. Ekonomik Zararı Hesaplayın

Elektrik satış geliri, öz tüketim avantajı, mahsuplaşma ve diğer ekonomik unsurlar değerlendirilmelidir.

7. Talep ve Dava Yolunu Belirleyin

İhtar, arabuluculuk, dava, tahkim veya diğer uyuşmazlık çözüm yollarından hangisinin uygulanacağı belirlenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. GES üretim kaybı için tazminat alınabilir mi?

Üretim kaybının başka bir tarafın sözleşmeye veya hukuka aykırı davranışından kaynaklandığı ve zarar ispatlanabildiği durumlarda tazminat talebi gündeme gelebilir.

2. Dağıtım şirketi yüzünden GES çalışmazsa tazminat istenebilir mi?

Somut olayın şartlarına göre mümkün olabilir. Kesintinin nedeni, elektrik piyasası mevzuatı ve bağlantı/sistem kullanım anlaşmaları birlikte incelenmelidir.

3. EPC firması düşük üretimden sorumlu mudur?

Düşük üretim EPC firmasının tasarım, ekipman seçimi veya kurulum kusurundan kaynaklanıyorsa ve sözleşmesel şartlar oluşmuşsa sorumluluk gündeme gelebilir.

4. İnverter arızası nedeniyle kaybedilen gelir istenebilir mi?

Arızanın nedeni ve sözleşme/garanti hükümlerine göre inverter üreticisi, tedarikçi veya EPC firmasına karşı talep gündeme gelebilir.

5. Trafo arızası nedeniyle üretim kaybını kim öder?

Trafonun mülkiyeti, bakım sorumluluğu ve arızanın nedeni belirlenmelidir. Sorumlu taraf buna göre tespit edilir.

6. Üretim kaybı nasıl hesaplanır?

SCADA, sayaç, ışınım, meteoroloji, geçmiş üretim ve santralin teknik performans verileri birlikte kullanılarak hesaplama yapılabilir.

7. Yoksun kalınan kâr talep edilebilir mi?

Şartların oluşması ve makul biçimde ispatlanması halinde yoksun kalınan kâr talep konusu yapılabilir.

8. Sigorta şirketinden üretim kaybı talep edilebilir mi?

Poliçede iş durması, gelir veya kâr kaybı teminatı bulunması halinde mümkün olabilir. Poliçe özel şartları ayrıca incelenmelidir.

9. Üretim kaybı için bilirkişi raporu gerekir mi?

Uyuşmazlıkların önemli bölümünde teknik üretim kaybı ve mali zarar için bilirkişi incelemesi kritik rol oynar.

10. GES üretim kaybı davasında en önemli delil nedir?

Tek bir delil yerine SCADA, inverter logları, sayaç, meteorolojik veriler, arıza kayıtları, bakım raporları ve sözleşmelerin birlikte değerlendirilmesi daha güçlü bir ispat oluşturur.

GES Üretim Kaybı Davalarında En Kritik Konu Kusurdan Önce Nedenselliği Doğru Kurmaktır

Bir GES’in bir ay içerisinde beklenenden %20 daha az elektrik üretmesi, tek başına EPC firmasının veya dağıtım şirketinin %20 üretim kaybından sorumlu olduğu anlamına gelmez.

Öncelikle;

santralin ne kadar üretmesi gerektiği,

gerçekte ne kadar ürettiği,

aradaki farkın neden oluştuğu,

bu nedenin kimin sorumluluk alanında bulunduğu

teknik olarak ortaya konulmalıdır.

Ardından üretilemeyen elektriğin ekonomik karşılığı hesaplanmalıdır.

Bu nedenle yüksek tutarlı GES üretim kaybı uyuşmazlıkları yalnızca hukukçu veya yalnızca elektrik mühendisi tarafından değerlendirilmemelidir.

Hukuki + teknik + finansal analiz birlikte yapılmalıdır.

Özellikle Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelindeki büyük ölçekli GES yatırımlarında birkaç günlük üretim kaybı dahi önemli ekonomik zarar yaratabileceğinden delillerin ilk andan itibaren korunması önem taşır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından GES uyuşmazlıklarının hukuki değerlendirmesinde de EPC ve O&M sözleşmeleri, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları, SCADA kayıtları, teknik arıza raporları, sigorta poliçeleri ve üretim kaybının ekonomik sonuçları birlikte değerlendirilmektedir.

GES’iniz Günlerdir Üretim Yapamıyorsa Delilleri Kaybetmeden Hareket Edin

GES projenizde;

dağıtım şirketi kaynaklı uzun süreli kesinti yaşanmışsa,

trafo veya ENH arızası nedeniyle üretim durmuşsa,

EPC firmasının hatası nedeniyle santral beklenen performansı sağlayamıyorsa,

O&M şirketi arızaya geç müdahale etmişse,

inverter veya panel arızaları nedeniyle ciddi üretim kaybı oluşmuşsa,

sigorta şirketi gelir kaybını karşılamıyorsa

öncelikle üretim kaybının teknik sebebi ve sorumlu taraf belirlenmelidir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık, GES üretim kaybı tazminatları, EPC ve O&M uyuşmazlıkları, dağıtım şirketleriyle bağlantı ve sistem kullanım uyuşmazlıkları, ekipman arızaları, enerji sigortaları ve enerji yatırımlarından kaynaklanan yüksek bedelli ticari uyuşmazlıklarda hukuki destek sunmaktadır.

GES projenizde ciddi bir üretim veya gelir kaybı oluştuysa tazminat imkanlarının ve delil stratejisinin değerlendirilmesi için Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve hukuk ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.

Telefon: 0312 434 22 22
Mobil: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara