GES Üretim Bedeli Ödenmezse Dağıtım Şirketine Karşı Ne Yapılabilir? 2026 Güncel Hukuki Rehber

Lisanssız GES üretim ve ihtiyaç fazlası enerji bedeli ödenmezse ne yapılabilir? Mahsuplaşma hatası, eksik ödeme, sayaç kayıtları, görevli tedarik şirketi, EPDK başvurusu, faiz, icra takibi ve dava yolları hakkında 2026 güncel rehber.

Lisanssız güneş enerjisi santrallerinde yatırımcı açısından en önemli konulardan biri, şebekeye verilen ve mevzuat kapsamında bedelli olarak değerlendirilmesi gereken ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin karşılığının doğru hesaplanması ve zamanında ödenmesidir. GES üretim yapmasına, sayaçlarda şebekeye verilen enerji görünmesine ve mahsuplaşma işlemlerinin gerçekleştirilmesine rağmen üretim bedelinin hiç ödenmemesi, eksik ödenmesi veya aylarca bekletilmesi hâlinde yatırımcı hukuki yollara başvurabilir. Ancak burada ilk yapılması gereken işlem doğrudan “dağıtım şirketine dava açmak” değildir. Çünkü lisanssız üretim sisteminde ölçüm, veri aktarımı, mahsuplaşma, faturalama ve ödeme süreçlerinde farklı piyasa aktörlerinin görevleri bulunabilir. Bu nedenle öncelikle ödemenin neden yapılmadığı ve sorumluluğun hangi şirkete ait olduğu belirlenmelidir. EPDK’nın güncel lisanssız üretim sayfasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği, dağıtım sistemi bağlantı ve kullanım anlaşmaları ile üretim ve ilişkili tüketim tesislerinin mahsuplaşmasına ilişkin Usul ve Esaslar birlikte yayımlanmaktadır. (EPDK)

GES Üretim Bedeli Nedir?

Lisanssız üretim tesislerinde üreticinin kendi tüketimini karşılamasının ardından mevzuat kapsamında ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi ortaya çıkabilir. Bu enerjinin satın alınması ve bedelinin hesaplanması tesisin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre gerçekleştirilir. Bu nedenle “GES üretim bedeli” denildiğinde öncelikle talep edilen bedelin hangi enerji miktarına ilişkin olduğu belirlenmelidir.

Santralin inverterlerinde görünen toplam üretim ile yatırımcıya ödenmesi gereken enerji bedeli aynı kavram değildir. Santralin kendi tüketimi, üretim-tüketim mahsuplaşması, şebekeye verilen enerji, mevzuat kapsamında satışa konu olabilecek ihtiyaç fazlası miktar ve varsa bedelsiz katkı hükümleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

GES’in Ürettiği Her Elektrik İçin Ödeme Yapılması Zorunlu mu?

Hayır. GES’in toplam üretiminin tamamının mutlaka bedelli olarak satın alınacağı varsayımı doğru değildir. Lisanssız üretimin tabi olduğu mevzuat ve özellikle üretim-tüketim ilişkisi dikkate alınmalıdır.

EPDK’nın lisanssız üretime ilişkin resmi açıklamasında satışa konu edilebilecek üretimin tüketimle ilişkilendirildiği ve belirli koşullarda sınırı aşan üretimin YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak değerlendirilebildiği açıklanmaktadır. (EPDK)

Dolayısıyla ödeme uyuşmazlığında ilk soru “GES ne kadar üretti?” değil, “mevzuata göre bu üretimin ne kadarı bedelli olarak satışa konu olmalıdır?” olmalıdır.

Üretim Bedelini Kim Ödemekle Yükümlüdür?

Bu nokta uygulamada sıklıkla karıştırılmaktadır. Yatırımcılar çoğu zaman bütün işlemleri “dağıtım şirketi” üzerinden tanımlasa da lisanssız üretim sisteminde dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketinin fonksiyonları birbirinden farklıdır.

Bu nedenle ödeme yapılmadığında dava veya icra takibine başlamadan önce alacağın hukuki borçlusunun belirlenmesi gerekir. Ölçüm veya veri aktarımındaki bir hata dağıtım şirketinin görev alanıyla ilgili olabilirken ihtiyaç fazlası enerji bedelinin ödenmesine ilişkin uyuşmazlık başka bir piyasa katılımcısının sorumluluğunda bulunabilir.

Yanlış şirkete karşı dava açılması, görev, husumet veya esasa ilişkin ciddi sorunlar yaratabilir.

Dağıtım Şirketi ile Görevli Tedarik Şirketi Arasındaki Fark Neden Önemlidir?

Dağıtım şirketinin temel fonksiyonları arasında elektrik dağıtım sisteminin işletilmesi, bağlantı ve sistem kullanım süreçleri ile ölçüm ve ilgili verilerin yönetimine ilişkin görevler bulunmaktadır. Görevli tedarik şirketi ise elektrik tedariki ve lisanssız üretim mevzuatının kendisine yüklediği satın alma ve ödeme süreçlerinde farklı bir konuma sahiptir.

Bu nedenle yatırımcının “dağıtım şirketi paramı ödemedi” şeklindeki ilk tespitinin hukuki inceleme sonucunda değişmesi mümkündür.

Ödeme Yapılmamasının Sebebi Nasıl Belirlenir?

Öncelikle ilgili ayın üretim ve tüketim kayıtları incelenmelidir. GES’in üretim sayacı, şebekeye verilen enerji miktarı, tüketim tesislerinin sayaç kayıtları, mahsuplaşma tablosu, OSOS verileri, ihtiyaç fazlası enerji miktarı, uygulanan birim fiyat ve varsa ödeme bildirimleri karşılaştırılmalıdır.

Böylece sorun ölçümde mi, mahsuplaşmada mı, faturalamada mı yoksa doğrudan ödemede mi ortaya çıkmış anlaşılabilir.

Mahsuplaşma Yapılmış Ancak Para Ödenmemişse Ne Yapılır?

Bu durumda yatırımcının konumu daha güçlü olabilir. Eğer mahsuplaşma sonucunda bedelli olarak satın alınması gereken ihtiyaç fazlası enerji miktarı belirlenmiş ve taraflar arasında enerji miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmuyorsa ödeme yükümlülüğünün neden yerine getirilmediği yazılı olarak sorulmalıdır.

Ödeme talebinde ilgili dönem, enerji miktarı, birim fiyat, toplam alacak ve ödeme yapılması gereken tarih açıkça belirtilmelidir.

Mahsuplaşma Hiç Yapılmamışsa Ne Olur?

Üretim gerçekleşmiş olmasına rağmen ilgili dönem mahsuplaşması yapılmamışsa öncelikle mahsuplaşmanın neden gerçekleştirilemediği araştırılmalıdır. Sayaç verisinin sisteme düşmemesi, tüketim tesisinin yanlış ilişkilendirilmesi veya farklı dağıtım bölgeleri arasındaki veri aktarımı problemi söz konusu olabilir.

EPDK’nın güncel lisanssız üretim mevzuatı sayfasında üretim tesisleri ile ilişkili tüketim tesislerinin mahsuplaşmasına ilişkin özel Usul ve Esaslar ayrıca yayımlanmaktadır. (EPDK)

Eksik Üretim Bedeli Ödenirse İtiraz Edilebilir mi?

Evet. Örneğin yatırımcı hesaplamasına göre 1.500.000 kWh bedelli ihtiyaç fazlası enerji bulunmasına rağmen ödeme 1.100.000 kWh üzerinden yapılmışsa 400.000 kWh farkın neden kaynaklandığı belirlenmelidir.

Tüketim miktarının yanlış alınması, sayaç verisinin eksik aktarılması, bir tüketim tesisinin mahsuplaşmaya dahil edilmemesi veya satışa konu enerji miktarının yanlış hesaplanması söz konusu olabilir.

Yanlış Birim Fiyat Uygulanırsa Ne Yapılabilir?

Enerji miktarı doğru olmasına rağmen yanlış birim fiyat uygulanmışsa bu defa uyuşmazlık miktardan değil fiyatlandırmadan kaynaklanmaktadır. Tesisin işletmeye giriş tarihi, hangi lisanssız üretim düzenlemesine tabi olduğu, yenilenebilir enerji kaynağı ve uygulanacak satın alma mekanizması kontrol edilmelidir.

Geçmiş yıllarda farklı mevzuat hükümlerine tabi olarak kurulan GES’lerin tamamının aynı satın alma fiyatına tabi olduğu varsayılmamalıdır.

Sayaç Hatası Nedeniyle Bedel Ödenmezse Ne Yapılabilir?

Sayaç arızası veya ölçüm hatası üretim bedelinin yanlış hesaplanmasının temel sebeplerinden biri olabilir. Bu durumda sayaç kontrol ve değişim tutanakları, OSOS kayıtları, SCADA kayıtları, inverter üretim verileri ve önceki dönem ölçümleri birlikte değerlendirilmelidir.

SCADA veya inverter verileri tek başına resmi ödeme hesabını belirlemese de resmi sayaç kayıtlarındaki olası hatanın ispatında destekleyici teknik delil oluşturabilir.

OSOS Verileri Eksikse Ne Yapılmalıdır?

Uzaktan sayaç okuma sistemindeki veri eksikliği özellikle yüksek üretimli tesislerde ciddi parasal sonuçlar yaratabilir. Hangi gün veya saatlere ilişkin verinin bulunmadığı tespit edilmeli ve ilgili ölçüm sisteminin diğer kayıtlarıyla karşılaştırma yapılmalıdır.

Yatırımcının yalnızca aylık toplam ödeme tablosuna bakması yerine mümkünse ham ölçüm kayıtlarını da kontrol etmesi önemlidir.

GES Üretim Bedeli Aylarca Ödenmezse İlk Hukuki Adım Ne Olmalıdır?

İlk aşamada yazılı ve belgeli ödeme talebi yapılması gerekir. Başvurunun hangi şirkete yöneltileceği ise alacağın hukuki muhatabına göre belirlenmelidir.

Talepte üretim tesisi bilgileri, ilgili dönemler, üretim miktarı, mahsuplaşma sonucu, ödenmesi gereken tutar, yapılan ödemeler ve bakiye alacak açık şekilde gösterilmelidir.

E-Posta Göndermek Yeterli midir?

E-posta delil olarak kullanılabilir ancak yüksek tutarlı enerji alacaklarında yalnızca sıradan e-posta yazışmalarına güvenilmesi doğru değildir. Başvurunun ve temerrüt tarihinin ispatlanabilmesi bakımından kayıt altına alınabilir yöntemler tercih edilmelidir.

Özellikle milyonlarca liralık GES üretim bedellerinde ihtarnamenin hukuki içeriği de önem taşır.

Noter İhtarnamesi Gönderilebilir mi?

Evet. Şartlarına göre noter ihtarnamesiyle alacağın miktarı, dayanağı ve ilgili dönemler belirtilerek ödeme talep edilebilir.

İhtarname özellikle borçlunun temerrüdü, faiz başlangıcı ve daha sonraki dava veya icra sürecinde yapılan talebin ispatlanması bakımından önem taşıyabilir.

KEP Üzerinden İhtar Gönderilebilir mi?

Tarafların KEP adreslerinin bulunması hâlinde hukuki niteliğine uygun elektronik bildirim yöntemleri değerlendirilebilir. Burada önemli olan ödeme talebinin içeriğinin ve karşı tarafa ulaştığı tarihin ispatlanabilir olmasıdır.

Üretim Bedeline Faiz Talep Edilebilir mi?

Şartları oluşmuşsa temerrüt faizi talep edilmesi gündeme gelebilir. Ancak hangi tarihten itibaren ve hangi faiz türünün uygulanacağı otomatik olarak belirlenmemelidir.

Tarafların tacir olup olmadığı, borcun ticari iş niteliği, ödeme tarihinin mevzuat veya sözleşmede belirlenip belirlenmediği ve temerrüt koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Ticari Temerrüt Faizi İstenebilir mi?

Uyuşmazlığın ticari iş niteliğinde olması ve tarafların hukuki statüsü çerçevesinde ticari temerrüt faizi gündeme gelebilir. Ancak her GES üretim alacağında aynı faiz oranının uygulanacağı söylenemez.

Bu nedenle alacak hesabında yalnızca ana para değil, faiz başlangıç tarihi ve uygulanacak faiz türü de ayrıca belirlenmelidir.

Geçmiş Dönem Üretim Bedelleri Talep Edilebilir mi?

Hatalı mahsuplaşma veya eksik ödeme nedeniyle geçmiş dönemden alacak bulunduğu tespit edilirse geçmiş dönem farklarının talep edilmesi mümkün olabilir.

Ancak zamanaşımı, varsa fatura veya ödeme bildirimine itiraz süreleri ve sözleşmesel hükümler ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle ödeme sorunu yıllarca bekletilmemelidir.

Üretim Bedeli İçin İcra Takibi Başlatılabilir mi?

Alacağın para alacağı niteliğinde ve muaccel olması hâlinde ilamsız icra takibi seçeneklerden biri olabilir. Ancak enerji alacağının miktarının ve borçlusunun doğru belirlenmesi gerekir.

Özellikle mahsuplaşma henüz kesinleşmemiş, üretim miktarı tartışmalı veya hangi şirketin ödeme yükümlüsü olduğu belirsizse doğrudan icra takibi stratejik olarak uygun olmayabilir.

Şirket İcra Takibine İtiraz Ederse Ne Olur?

Borçlu süresinde itiraz ederse ilamsız icra takibi durabilir. Bundan sonraki hukuki yol, eldeki belgelerin niteliğine ve uyuşmazlığa göre belirlenir.

İtirazın iptali veya diğer hukuki yollar gündeme gelebilir. Bu aşamada üretim ve tüketim kayıtları ile mahsuplaşma tablolarının eksiksiz olması önemlidir.

Üretim Bedeli İçin Alacak Davası Açılabilir mi?

Şartları bulunuyorsa evet. Bedelli olarak satın alınması gereken enerji miktarı belirlenmiş ancak ödeme yapılmamışsa alacak davası gündeme gelebilir.

Davada ana para yanında koşulları oluşmuşsa faiz ve diğer fer’i alacaklar da talep edilebilir.

Hangi Mahkemede Dava Açılır?

Bu sorunun cevabı tarafların ve uyuşmazlığın hukuki niteliğine bağlıdır. Özel hukuk tüzel kişileri arasındaki üretim bedeli uyuşmazlığı ile EPDK tarafından tesis edilen bir idari işlemin iptali aynı yargı yoluna tabi değildir.

Bu nedenle dava açılmadan önce adli yargı-idari yargı ayrımı, görev, yetki ve doğru davalı mutlaka belirlenmelidir.

Ticaret Mahkemesinde Dava Açılabilir mi?

Uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olması hâlinde asliye ticaret mahkemesi görevli olabilir. Ancak tarafların sıfatı ve talebin hukuki sebebi ayrıca değerlendirilmelidir.

Özellikle üretim bedelinin ödenmesine yönelik özel hukuk alacaklarında ticari dava hükümleri gündeme gelebilir.

Dava Açmadan Önce Arabuluculuk Gerekir mi?

Ticari nitelikte bir para alacağı veya tazminat talebi söz konusuysa dava şartı arabuluculuk hükümleri gündeme gelebilir.

Bu nedenle doğrudan ticaret mahkemesinde dava açılmadan önce uyuşmazlığın zorunlu arabuluculuk kapsamında olup olmadığı kontrol edilmelidir.

EPDK’ya Şikâyet Edilebilir mi?

Uyuşmazlığın enerji piyasası mevzuatının uygulanmasına ilişkin yönü bulunuyorsa EPDK nezdinde başvuru yapılması değerlendirilebilir. EPDK’nın resmi lisanssız üretim sayfasında yürürlükteki Yönetmelik, bağlantı ve kullanım anlaşmaları ile mahsuplaşma Usul ve Esasları birlikte yayımlanmaktadır. (EPDK)

Ancak EPDK başvurusunun alacak davası, icra takibi veya diğer hukuki süreleri otomatik olarak durdurduğu varsayılmamalıdır.

EPDK Başvurusu Yapmadan Dava Açılabilir mi?

Bu sorunun cevabı uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre değişir. Her üretim bedeli uyuşmazlığında EPDK başvurusunun zorunlu ön koşul olduğu şeklinde genel bir kural kurulamaz.

Dava konusu bir EPDK işlemi ise idari başvuru ve dava süreleri ayrıca incelenmelidir. Doğrudan özel hukuk alacağı söz konusuysa farklı bir yol izlenebilir.

Dağıtım Şirketinin Hatalı Verisi Nedeniyle Ödeme Yapılmadıysa Ne Olur?

Örneğin üretim sayacı doğru ölçüm yapmasına rağmen dağıtım şirketinin aktardığı veride üretim miktarı eksik görünüyorsa ödeme sorununun kaynağı veri aktarımı olabilir.

Bu durumda yalnızca ödeme yapacak şirkete karşı alacak talebi yöneltmek yeterli olmayabilir. Ölçüm ve veri aktarımındaki hatanın düzeltilmesi de talep edilmelidir.

Dağıtım Şirketi “Görevli Tedarik Şirketine Başvurun” Derse Ne Yapılmalı?

Öncelikle bu cevabın hukuken doğru olup olmadığı incelenmelidir. Ödeme yükümlülüğü gerçekten görevli tedarik şirketine aitse talep doğru şirkete yöneltilmelidir.

Ancak sorun dağıtım şirketinin hatalı ölçüm veya veri aktarımından kaynaklanıyorsa dağıtım şirketinin sorumluluğu tamamen ortadan kalkmayabilir.

Görevli Tedarik Şirketi “Dağıtım Şirketinden Veri Gelmedi” Derse Ne Yapılmalı?

Bu durumda iki şirket arasındaki veri zinciri incelenmelidir. Yatırımcının şirketler arasındaki yazışma veya sistem probleminden kaynaklanan gecikmenin ekonomik yükünü süresiz olarak taşımak zorunda olduğu kabul edilmemelidir.

Hangi şirketin hangi tarihte hangi veriyi göndermesi gerektiği ve gecikmenin nerede oluştuğu belirlenmelidir.

Yanlış Tüketim Verisi Nedeniyle Ödeme Azaltılmışsa Ne Yapılır?

Üretim doğru olsa bile tüketim tesislerinin verileri yanlışsa mahsuplaşma sonucu değişebilir. Özellikle GES’e birden fazla tüketim tesisi ilişkilendirilmişse bunlardan birinin hesaplamaya alınmaması ciddi fark yaratabilir.

Bu nedenle ödeme uyuşmazlığında üretim verileri kadar tüketim kayıtları da incelenmelidir.

Tüketim Tesisi Sistemden Yanlışlıkla Çıkarılmışsa Ne Olur?

Tesis mevzuata uygun şekilde GES ile ilişkilendirilmiş olmasına rağmen sistemsel veya idari hata nedeniyle mahsuplaşmaya dahil edilmemişse düzeltme ve geçmiş dönem hesaplarının yeniden yapılması talep edilebilir.

Yeni hesap sonucunda yatırımcı lehine fark oluşursa bu bedelin ödenmesi gündeme gelebilir.

Bedelsiz Katkı Gerekçesiyle Ödeme Yapılmaması Her Zaman Hukuka Uygun mudur?

Hayır. Öncelikle gerçekten bedelsiz katkı kapsamına giren enerji bulunup bulunmadığı doğru hesaplanmalıdır.

EPDK’nın resmi açıklamasına göre satışa konu edilebilecek üretimin tüketimle ilişkilendirildiği belirli lisanssız üretim modellerinde sınırı aşan enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak değerlendirilebilir. (EPDK)

Ancak yanlış tüketim verisi veya yanlış mevzuat hükmü uygulanarak üretimin bedelsiz sayılması hâlinde yatırımcı itiraz edebilir.

Bedelsiz Sayılan Üretim İçin Sistem Kullanım Bedeli Alınabilir mi?

EPDK’nın ilgili düzenlemeye ilişkin resmi açıklamasında YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınacak enerji için sistem kullanım bedeli tahakkuk ettirilmeyeceği belirtilmektedir. (EPDK)

Dolayısıyla yatırımcıdan hem üretimin bedelsiz bırakılması hem de aynı enerji bakımından mevzuata aykırı şekilde sistem kullanım bedeli alınması iddiası varsa hesap ayrıca kontrol edilmelidir.

Üretim Bedelinden Mahsup Yapılabilir mi?

Şirket yatırımcıdan başka bir alacağı bulunduğunu ileri sürerek üretim bedelinden kesinti yapmış olabilir. Böyle bir durumda mahsup şartlarının bulunup bulunmadığı ve kesintinin hangi hukuki dayanağa dayandığı incelenmelidir.

Kesintinin ödeme tablosunda açık biçimde gösterilmemesi ayrıca uyuşmazlık yaratabilir.

Dağıtım Sistem Kullanım Bedeli Yanlış Hesaplanmışsa Ne Yapılır?

Üretim bedeli doğru hesaplanmasına rağmen dağıtım veya sistem kullanım kalemlerinin yanlış uygulanması net ödemeyi azaltabilir.

Bu nedenle uyuşmazlık yalnızca “kaç kWh üretildi?” üzerinden incelenmemeli; yatırımcıya gönderilen hesaplamadaki bütün kesintiler kontrol edilmelidir.

GES Üretim Bedeli Alacağı Temlik Edilebilir mi?

Alacağın niteliği ve sözleşmesel sınırlamalar çerçevesinde alacağın finans kuruluşuna veya üçüncü kişiye temliki gündeme gelebilir. Özellikle proje finansmanlarında enerji satış gelirlerinin bankalara temlikiyle karşılaşılmaktadır.

Bu durumda ödeme uyuşmazlığı çıktığında alacağı kimin talep edebileceği temlik sözleşmesine göre ayrıca belirlenmelidir.

Banka Kredisi Devam Ederken Üretim Bedeli Ödenmezse Ne Olur?

GES gelirinin kredi geri ödemesine tahsis edildiği proje finansmanlarında birkaç aylık ödeme gecikmesi yatırımcının kredi sözleşmesini de etkileyebilir.

Bu nedenle üretim bedeli uyuşmazlığı yalnızca enerji hukuku sorunu olarak görülmemeli; finansman sözleşmelerindeki temerrüt, finansal oran ve hesap kontrol hükümleri de incelenmelidir.

Ödeme Gecikmesi Nedeniyle Zarar Talep Edilebilir mi?

Sadece ana para ve faiz dışında zarar talep edilip edilemeyeceği somut olayın koşullarına göre değerlendirilmelidir. Yatırımcının zararını, hukuka aykırılığı ve nedensellik bağını ortaya koyması gerekir.

Örneğin ödeme gecikmesi nedeniyle finansman maliyetinin arttığı ileri sürülüyorsa bunun somut belgelerle ispatlanması gerekir.

İhtiyati Haciz İstenebilir mi?

Para alacağının niteliği ve İcra ve İflas Kanunundaki şartların oluşması hâlinde ihtiyati haciz değerlendirmesi yapılabilir. Ancak her üretim bedeli uyuşmazlığında otomatik olarak ihtiyati haciz kararı alınabileceği söylenemez.

Alacağın muacceliyeti ve yeterli şekilde ortaya konulması özellikle önemlidir.

Bilirkişi İncelemesi Gerekir mi?

Yüksek tutarlı GES uyuşmazlıklarında çoğu zaman gerekir. Çünkü hukuki değerlendirmeden önce doğru enerji miktarının teknik olarak belirlenmesi gerekebilir.

Sayaç kayıtları, OSOS verileri, SCADA kayıtları, tüketim değerleri, mahsuplaşma tabloları, birim fiyatlar ve yapılan ödemeler birlikte incelenebilir.

Mahkeme SCADA Kayıtlarını İnceleyebilir mi?

Uyuşmazlık açısından ilgiliyse SCADA kayıtları teknik delil olarak değerlendirilebilir. Ancak bunların resmi sayaç kayıtlarıyla karşılaştırılması gerekir.

Özellikle resmi kayıtlarda veri boşluğu bulunduğu iddiasında SCADA kayıtları önemli destekleyici veri sağlayabilir.

Dağıtım Şirketinden Kayıtların Saklanması Talep Edilebilir mi?

Uyuşmazlık ortaya çıktığında ilgili ölçüm ve işlem kayıtlarının korunması önemlidir. Özellikle elektronik verilerin belirli saklama süreleri bulunabileceğinden yatırımcının yıllarca beklemesi ispat sorununa yol açabilir.

Gerekli durumlarda delil tespiti gibi hukuki mekanizmalar da değerlendirilebilir.

Delil Tespiti Yapılabilir mi?

İleride açılacak davada kullanılacak teknik verilerin kaybolma veya değişme riski varsa Hukuk Muhakemeleri Kanunundaki şartlar çerçevesinde delil tespiti gündeme gelebilir.

Özellikle sayaç değiştirilecekse veya ölçüm sisteminde teknik müdahale yapılacaksa bu seçenek önem kazanabilir.

Üretim Bedeli Uyuşmazlığında Hangi Belgeler Toplanmalıdır?

Uyuşmazlık ortaya çıktığında çağrı mektubu, bağlantı anlaşması, sistem kullanım anlaşması, kabul tutanağı, üretim ve tüketim sayaç kayıtları, OSOS verileri, mahsuplaşma tabloları, faturalar, ihtiyaç fazlası enerji ödeme tabloları, banka kayıtları, görevli tedarik şirketi ve dağıtım şirketi yazışmaları, ihtarnameler ve EPDK başvuruları birlikte dosyalanmalıdır.

Bu belgeler uyuşmazlığın hangi aşamada doğduğunu belirlemeyi kolaylaştırır.

GES Üretim Alacağında En Sık Yapılan Hata Nedir?

En sık yapılan hatalardan biri, yatırımcının aylar boyunca ödeme bekleyerek herhangi bir yazılı itiraz veya talepte bulunmamasıdır. İkinci önemli hata ise teknik hesap yapılmadan yalnızca banka hesabına yatırılan tutar üzerinden dava açılmasıdır.

Öncelikle enerji miktarı, uygulanacak fiyat, yapılan kesintiler ve faiz ayrı ayrı hesaplanmalıdır.

Örnek Olay: Üretim Bedeli Üç Aydır Ödenmiyor

Bir sanayi şirketinin 8 MW lisanssız GES’i üç ay boyunca üretim yapmış ve mahsuplaşma tablolarında bedelli ihtiyaç fazlası enerji görünmesine rağmen ödeme yapılmamıştır. Bu durumda öncelikle mahsuplaşma tabloları ile resmi sayaç kayıtları karşılaştırılmalı, alacağın ödeme yükümlüsü belirlenmeli ve dönemler itibarıyla ana para hesabı çıkarılmalıdır. Ardından yazılı ödeme talebi ve şartlarına göre temerrüt işlemleri gerçekleştirilmelidir.

Örnek Olay: 1 Milyon kWh Eksik Hesaplandı

GES’in ilgili dönemde satışa konu olması gerektiği ileri sürülen enerji miktarı 4 milyon kWh iken ödeme 3 milyon kWh üzerinden yapılmıştır. Yatırımcı doğrudan 1 milyon kWh fark bedeli için dava açmadan önce farkın nedenini belirlemelidir. Eksiklik sayaçtan, tüketim hesabından, satış sınırından veya mahsuplaşmadan kaynaklanabilir.

Örnek Olay: Görevli Tedarik Şirketi Dağıtım Şirketini Sorumlu Gösteriyor

Görevli tedarik şirketi “dağıtım şirketinden üretim verisi gelmediği için ödeme yapamıyoruz” cevabı vermiştir. Bu durumda yatırımcı iki şirket arasındaki veri akışının hangi aşamada kesildiğini araştırmalı ve gerekli başvuruları her iki sürecin hukuki sorumluluğunu dikkate alarak yapmalıdır.

Örnek Olay: Üretimin Bir Bölümü Bedelsiz Sayıldı

Yatırımcı 10 milyon kWh üretimin tamamı için ödeme beklerken yalnızca 7 milyon kWh üzerinden ödeme almıştır. Kalan miktarın mevzuattaki satış sınırı nedeniyle bedelsiz katkı olduğu belirtilmiştir. Böyle bir durumda öncelikle üreticinin tabi olduğu mevzuat, önceki ve cari yıl tüketimi ve gerçek tüketim miktarı kontrol edilmelidir. EPDK’nın resmi açıklaması, belirli koşullarda satış sınırını aşan üretimin YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak değerlendirilebildiğini ortaya koymaktadır. (EPDK)

GES Üretim Bedeli Ödenmediğinde İzlenebilecek Hukuki Yol

Pratikte süreç; üretim ve tüketim kayıtlarının çıkarılması, mahsuplaşma hesabının kontrol edilmesi, bedelli enerji miktarının belirlenmesi, doğru borçlunun tespiti, yazılı ödeme talebi ve temerrüt işlemleri, gerekiyorsa EPDK nezdindeki başvurular, uyuşmazlığın niteliğine göre zorunlu arabuluculuk, icra takibi veya alacak davası şeklinde ilerleyebilir.

Ancak her dosyada bütün bu yolların sırayla uygulanması zorunlu değildir. Uyuşmazlığın niteliğine göre en hızlı ve etkili hukuki yol belirlenmelidir.

2026 Yılında GES Üretim Bedeli Uyuşmazlıklarında Nelere Dikkat Edilmeli?

2026 yılında bir GES üretim bedeli uyuşmazlığı incelenirken öncelikle tesisin hangi tarihte başvuru yaptığı, hangi mevzuat hükümlerine tabi olduğu ve üretimin hangi satın alma rejimi kapsamında değerlendirildiği belirlenmelidir. Farklı dönemlerde devreye giren lisanssız üretim tesislerinin hukuki durumları aynı olmayabilir.

EPDK’nın güncel resmi sayfasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği yanında lisanssız üreticiler için dağıtım sistemi bağlantı ve kullanım anlaşmaları ile mahsuplaşma Usul ve Esasları halen birlikte yayımlanmaktadır. Bu belgelerin somut tesis bakımından birlikte incelenmesi gerekir. (EPDK)

Sıkça Sorulan Sorular

GES üretim bedeli ödenmezse dava açılabilir mi?
Şartları bulunuyorsa evet. Ancak öncelikle bedelli enerji miktarı, alacağın muacceliyeti ve doğru davalı belirlenmelidir.

Üretim bedelini dağıtım şirketi mi öder?
Her durumda bu şekilde kabul edilmemelidir. Dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketinin lisanssız üretim sürecindeki görevleri farklıdır. Alacağın gerçek borçlusu somut işlem üzerinden belirlenmelidir.

Eksik ödenen GES üretim bedeli geri alınabilir mi?
Mahsuplaşma veya fiyatlandırma hatası nedeniyle eksik ödeme yapıldığı ortaya konulabiliyorsa fark alacağı talep edilebilir.

Üretim bedeli için faiz istenebilir mi?
Temerrüt şartlarının oluşması hâlinde faiz talebi gündeme gelebilir. Uygulanacak faiz ve başlangıç tarihi somut hukuki ilişkiye göre belirlenir.

GES üretim alacağı için icra takibi yapılabilir mi?
Muaccel ve para alacağı niteliğindeki talepler bakımından ilamsız icra takibi değerlendirilebilir. Borçlu itiraz ederse uyuşmazlığın yargıya taşınması gerekebilir.

Dava açmadan önce arabuluculuk gerekir mi?
Uyuşmazlık ticari nitelikte bir para alacağı veya tazminat talebi ise dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir.

EPDK’ya şikâyet edilebilir mi?
Enerji piyasası mevzuatının uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıklarda EPDK nezdindeki başvuru yolları değerlendirilebilir. EPDK güncel lisanssız üretim mevzuatını ve mahsuplaşma esaslarını resmi sayfasında yayımlamaktadır. (EPDK)

Dağıtım şirketinin sayaç verisi yanlışsa ne yapılabilir?
Sayaç, OSOS ve diğer teknik kayıtlar karşılaştırılarak verinin düzeltilmesi ve buna bağlı mahsuplaşmanın yeniden yapılması talep edilebilir.

Geçmiş yıllara ait eksik üretim bedelleri istenebilir mi?
Hukuki şartları bulunuyorsa geçmiş dönem farkları talep edilebilir. Ancak zamanaşımı ve diğer süreler ayrıca incelenmelidir.

Dağıtım şirketi ile görevli tedarik şirketi birbirini sorumlu gösterirse ne yapılmalıdır?
Ölçümden ödemeye kadar veri ve işlem zinciri incelenerek hatanın hangi aşamada ve hangi şirketin sorumluluk alanında meydana geldiği belirlenmelidir.

Sonuç: Ödeme Yapılmadığında Önce Alacağın Gerçek Borçlusu Belirlenmelidir

GES üretim bedelinin ödenmemesi hâlinde yatırımcının en önemli hatası, doğrudan “dağıtım şirketine karşı dava” yaklaşımıyla hareket etmek olabilir. Lisanssız üretimde ölçüm, veri aktarımı, mahsuplaşma ve ödeme farklı görev alanlarına ayrılabildiğinden öncelikle alacağın hangi aşamada doğduğu ve ödeme gecikmesinden hangi şirketin sorumlu olduğu belirlenmelidir.

İkinci aşamada GES’in toplam üretimi ile bedelli olarak satışa konu olabilecek enerji birbirinden ayrılmalıdır. İnverterde görülen toplam üretimin tamamının üretim bedeli alacağı oluşturduğu kabul edilmemelidir. Tüketim miktarı, mahsuplaşma ve tesisin tabi olduğu satış rejimi kontrol edilmelidir. EPDK’nın resmi açıklamasında belirli lisanssız üretim tesisleri bakımından satışa konu edilebilecek üretimin tüketim miktarıyla ilişkilendirildiği ve sınırı aşan üretimin YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak değerlendirilebildiği belirtilmektedir. (EPDK)

Üçüncü aşamada resmi sayaç kayıtları, OSOS verileri, tüketim kayıtları, mahsuplaşma tabloları ve yapılan ödemeler karşılaştırılmalıdır. Bu inceleme sonucunda örneğin 5 milyon TL ana para alacağı bulunduğu tespit ediliyorsa ödeme talebinin yalnızca “üretim bedelimiz ödenmedi” şeklinde değil, hangi dönem için hangi enerji miktarından ne kadar alacak doğduğunu gösterecek şekilde hazırlanması gerekir.

Ödeme yapılmaması devam ederse uyuşmazlığın niteliğine göre noter veya KEP üzerinden ihtar, EPDK başvurusu, zorunlu arabuluculuk, icra takibi, alacak davası, faiz talebi ve gerekli koşullarda geçici hukuki koruma yolları değerlendirilebilir. Özellikle yüksek tutarlı GES alacaklarında dava açılmadan önce teknik ve hukuki hesaplamanın birlikte yapılması, yanlış şirkete karşı takip veya dava açılması riskini önemli ölçüde azaltır.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık – GES Üretim Bedeli ve Enerji Alacağı Uyuşmazlıkları

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık; lisanssız GES üretim bedellerinin tahsili, ihtiyaç fazlası enerji ödemeleri, eksik mahsuplaşma, sayaç ve OSOS uyuşmazlıkları, dağıtım şirketleri ve görevli tedarik şirketleriyle yaşanan uyuşmazlıklar, geçmiş dönem enerji alacaklarının hesaplanması, EPDK başvuruları, arabuluculuk, icra takipleri ve enerji hukuku davalarında hukuki destek sunmaktadır.

Telefon: 0312 434 22 22 / 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower No:148, 06520 Balgat, Çankaya, Ankara, Türkiye