
Avans Teminat Mektubunun Haksız Tahsili Halinde Ne Yapılabilir? 2026 Güncel Rehber
14 Ekim 2026
Ticari Sözleşmede Depozito İade Edilmezse Hangi Dava Açılır? 2026 Güncel Rehber
14 Ekim 2026Performans teminat mektubunun haksız şekilde nakde çevrilmesi nasıl engellenir? Bankaya ödeme yasağı, ihtiyati tedbir, ilk talepte ödeme kayıtlı teminat mektupları, haksız nakde çevirme, karşı teminat, deliller ve tazminat yollarını 2026 güncel ticaret hukuku kapsamında açıklıyoruz.
Ticari sözleşmelerde iş sahibinin, yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesini güvence altına almak amacıyla performans teminatı talep etmesi son derece yaygındır. İnşaat, enerji, altyapı, tedarik, makine kurulumu, EPC, hizmet ve büyük ölçekli proje sözleşmelerinde banka teminat mektupları önemli bir güvence aracı olarak kullanılmaktadır.
Ancak uygulamada yüklenici işi büyük ölçüde veya tamamen yerine getirmiş olmasına rağmen iş sahibi performans teminatını nakde çevirmek isteyebilir. Taraflar arasında işin ayıplı olup olmadığı, gecikmenin kimin kusurundan kaynaklandığı, geçici kabulün yapılıp yapılmadığı, ek süre verilip verilmediği veya sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediği konusunda uyuşmazlık çıkabilir.
Bu noktada yüklenicinin karşılaştığı en önemli soru şudur: Performans teminatı bankadan ödenmeden önce nakde çevrilmesi durdurulabilir mi?
Cevap teminatın türüne, teminat mektubunun metnine, lehtar ile muhatap arasındaki temel sözleşmeye ve nakde çevirme talebinin koşullarına göre değişmektedir. Özellikle ödeme talebinin açıkça hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu veya teminat mektubundaki ödeme koşullarının gerçekleşmediği durumlarda ihtiyati tedbir gündeme gelebilir.
Performans Teminatı Nedir?
Performans teminatı, borçlunun sözleşmedeki edimini gereği gibi yerine getirmemesi ihtimaline karşı alacaklıya sağlanan güvencedir. Büyük ticari projelerde bu güvence çoğunlukla banka teminat mektubu şeklinde verilir.
Örneğin bir yüklenici 100 milyon TL tutarında bir proje üstlenmiş ve sözleşme bedelinin yüzde 10’u oranında performans teminatı vermiş olabilir. İş sahibi, yüklenicinin sözleşmeye aykırı davrandığını ileri sürerek 10 milyon TL tutarındaki teminat mektubunu bankaya ibraz edebilir.
Buradaki hukuki sorun, iş sahibinin gerçekten haklı olup olmadığından önce bankanın teminat mektubuna göre ödeme yapmakla yükümlü olup olmadığının belirlenmesidir.
Performans Teminat Mektubu İlk Talepte Nakde Çevrilebilir mi?
Teminat mektubunun metni belirleyicidir. Uygulamada özellikle büyük ticari sözleşmelerde “ilk talepte”, “kayıtsız ve şartsız”, “protesto çekmeye gerek olmaksızın” veya benzeri ifadeler içeren teminat mektupları kullanılmaktadır.
Bu tür teminatlarda banka ile muhatap arasındaki teminat ilişkisi, temel sözleşmedeki uyuşmazlıktan önemli ölçüde bağımsız değerlendirilir. Bu nedenle yüklenicinin yalnızca “Ben sözleşmeyi ihlal etmedim” demesi bankanın ödemesini kendiliğinden engellemez.
Tam da bu nedenle performans teminatının nakde çevrilmesine karşı hukuki müdahalenin ödeme gerçekleşmeden önce planlanması önemlidir.
İş Sahibinin Haksız Olduğunu Söylemek Ödemeyi Durdurur mu?
Tek başına durdurmaz.
Örneğin yüklenici, “İşi zamanında tamamladım, karşı taraf haksız” diyebilir. Fakat banka temel sözleşmedeki teknik uyuşmazlığın mahkemesi değildir. Teminat mektubunun niteliğine göre bankanın yükümlülüğü temel sözleşmeden bağımsız olabilir.
Bu nedenle bankaya basit bir ihtar gönderilerek “ödeme yapmayın” denilmesi her olayda yeterli değildir.
Nakde çevirmenin engellenmesi isteniyorsa uyuşmazlığın niteliğine göre mahkemeden ihtiyati tedbir alınması gerekebilir.
Performans Teminatının Nakde Çevrilmesine Karşı İhtiyati Tedbir İstenebilir mi?
Şartları varsa evet.
İhtiyati tedbir, performans teminatı uyuşmazlıklarında en önemli geçici hukuki koruma araçlarından biridir. Ancak mahkemenin tedbir vermesi otomatik değildir.
Talepte bulunan tarafın yalnızca teminatın nakde çevrileceğini söylemesi yeterli olmayabilir. Teminatın nakde çevrilmesinin neden hukuka aykırı olduğu ve ödeme gerçekleşirse hakkın elde edilmesinin neden önemli ölçüde zorlaşacağı veya ciddi zarar doğacağı somutlaştırılmalıdır.
Özellikle teminat mektubunun yüksek tutarlı olduğu ticari projelerde ödeme gerçekleşmeden önce hareket edilmesi kritik olabilir.
Mahkeme Bankanın Ödeme Yapmasını Durdurabilir mi?
Uygun hukuki koşulların bulunması hâlinde teminat mektubunun ödenmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talep edilebilir.
Burada tedbir talebinin doğru kurulması önemlidir. Teminat mektubunun hangi bankaya ait olduğu, mektup numarası, tutarı, muhatabı, geçerlilik süresi ve nakde çevirme girişimi açıkça ortaya konulmalıdır.
“Karşı tarafın bütün teminat işlemleri durdurulsun” şeklindeki belirsiz bir talep yerine uyuşmazlık konusu teminatın açıkça tanımlanması çok daha önemlidir.
Teminat Henüz Bankaya İbraz Edilmediyse Tedbir İstenebilir mi?
Somut olayda yakın ve ciddi bir nakde çevirme tehlikesi ortaya çıkmışsa ihtiyati tedbir değerlendirmesi yapılabilir. Bununla birlikte yalnızca teorik bir ihtimal üzerinden tedbir verilmesi beklenmemelidir.
Örneğin iş sahibi yazılı olarak sözleşmeyi feshettiğini ve performans teminatını nakde çevireceğini bildirmişse tehlike somutlaşmış olabilir. Benzer şekilde bankaya ödeme talebi gönderildiğinin öğrenilmesi aciliyeti artırabilir.
Bu nedenle tedbir başvurusunda nakde çevirme riskinin gerçek ve güncel olduğunu gösteren belgeler önemlidir.
Bankaya Ödeme Talebi Gönderildikten Sonra Tedbir Alınabilir mi?
Ödeme henüz gerçekleşmemişse hızlı şekilde ihtiyati tedbir talep edilmesi gündeme gelebilir.
Burada saatler veya günler önemli hâle gelebilir. İlk talepte ödeme kayıtlı bir teminat mektubunda banka gerekli koşullar gerçekleştiğinde kısa sürede ödeme yapabilir.
Bu nedenle yüklenicinin karşı tarafın ödeme talebini öğrendikten sonra uzun süre beklemesi ciddi hak kaybına neden olabilir.
Banka Parayı Ödedikten Sonra Tedbir Almak Mümkün mü?
Ödeme gerçekleştikten sonra uyuşmazlığın hukuki niteliği değişir. Artık bankanın ödeme yapmasını engellemek fiilen mümkün değildir.
Bu durumda haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen bedelin geri alınmasına yönelik esas talepler ve somut olayın özelliklerine göre diğer geçici hukuki korumalar değerlendirilebilir.
Dolayısıyla nakde çevrilmeyi önlemek ile ödenmiş teminat bedelini geri istemek aynı hukuki süreç değildir.
Hangi Durumlarda Haksız Nakde Çevirme İddiası Güçlenebilir?
Her sözleşme uyuşmazlığı teminatın nakde çevrilmesini haksız hâle getirmez. Ancak örneğin işin eksiksiz tamamlandığına ilişkin açık kabul belgelerinin bulunmasına rağmen teminatın tamamen farklı bir amaçla nakde çevrilmek istenmesi önemli olabilir.
Benzer şekilde teminat mektubunun yalnızca belirli bir yükümlülüğü güvence altına aldığı hâlde ilgisiz başka bir alacağın tahsili amacıyla kullanılması, teminat süresinin veya kapsamının dışına çıkılması ya da teminat mektubunda açıkça öngörülen talep şartlarının yerine getirilmemesi de ayrıca incelenmelidir.
Mahkeme önünde asıl önemli nokta, temel sözleşmedeki her tartışmayı çözmekten ziyade tedbir için gerekli yaklaşık ispat seviyesinde hukuki durumun ortaya konulabilmesidir.
İş Tamamlandıysa Performans Teminatı Nakde Çevrilebilir mi?
İşin tamamlanmış olması yüklenici bakımından güçlü bir olgu olabilir ancak tek başına bütün ihtimalleri ortadan kaldırmaz.
Sözleşmede performans teminatının yalnızca fiziki tamamlanmayı değil, ayıp giderme, kabul işlemleri veya belirli başka yükümlülükleri de güvence altına aldığı kararlaştırılmış olabilir.
Bu nedenle “iş bitti” denilerek doğrudan sonuç çıkarılmamalı; sözleşmedeki teminat maddesi ile teminat mektubunun metni birlikte değerlendirilmelidir.
Geçici Kabul Yapılmışsa Teminat Nakde Çevrilebilir mi?
Geçici kabul tutanağı yüklenici açısından son derece önemli bir delil olabilir. Özellikle iş sahibinin işi kabul ettiğini gösteren çekincesiz bir belge mevcutsa sonradan ileri sürülen ağır sözleşme ihlali iddiasının değerlendirilmesinde bu belge önem kazanabilir.
Ancak geçici kabulün teminatı otomatik olarak sona erdirip erdirmediği sözleşmeye göre belirlenmelidir. Bazı projelerde performans teminatının bir bölümü geçici kabulde çözülürken kalan kısmı kesin kabule kadar devam edebilir.
Kesin Kabul Yapılmışsa Teminatın Nakde Çevrilmesi Mümkün mü?
Kesin kabulün yapılmış olması da yüklenici açısından güçlü bir delil oluşturabilir. Bununla birlikte teminatın hangi tarihe ve hangi yükümlülüklere kadar geçerli olduğu yine sözleşme ve teminat mektubundan belirlenmelidir.
Kesin kabulden sonra hiçbir güvence altına alınmış yükümlülük kalmamış olmasına rağmen performans teminatının nakde çevrilmeye çalışılması, tedbir ve esas dava bakımından daha güçlü bir hukuki tartışma yaratabilir.
Gecikme Yükleniciden Kaynaklanmıyorsa Teminat Nakde Çevrilebilir mi?
Projelerde gecikmenin kaynağı çoğu zaman uyuşmazlığın merkezindedir. İşverenin saha teslimini geciktirmesi, proje değişiklikleri yapması, onayları zamanında vermemesi veya başka yüklenicilerden kaynaklanan sorunlar yüklenicinin çalışma takvimini etkileyebilir.
Buna rağmen işveren bütün gecikmeyi yükleniciye yükleyerek performans teminatını nakde çevirmek isteyebilir.
Bu durumda yazışmalar, iş programları, süre uzatımı talepleri, toplantı tutanakları, saha teslim belgeleri ve değişiklik emirleri büyük önem taşır.
Ek Süre Verilmişse Teminat Nakde Çevrilebilir mi?
İş sahibinin yükleniciye açıkça ek süre vermesi, daha sonra aynı dönem bakımından temerrüt iddiasında bulunulmasını etkileyebilir.
Ancak verilen ek sürenin kapsamı ve koşulları incelenmelidir. Ek süre verilmiş olması bütün sözleşme ihlallerinin affedildiği anlamına gelmez.
Özellikle yazılı süre uzatımı belgeleri tedbir dosyasında güçlü deliller arasında yer alabilir.
İşverenin Kendi Kusuruyla Oluşan Gecikme Nedeniyle Teminatı Nakde Çevirmesi Mümkün mü?
İşverenin kendi davranışıyla sebep olduğu gecikmeyi yükleniciye yükleyerek teminatı nakde çevirmeye çalışması dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması açısından tartışılabilir.
Ancak bu iddia somut delillerle desteklenmelidir. İşverenin hangi tarihte hangi yükümlülüğünü yerine getirmediği ve bunun proje takvimini nasıl etkilediği açıklanmalıdır.
Sözleşme Haksız Feshedilmişse Performans Teminatı Ne Olur?
Taraflardan biri sözleşmeyi feshederek aynı anda performans teminatını nakde çevirmek isteyebilir.
Bu durumda fesih hakkının gerçekten doğup doğmadığı, fesih prosedürüne uyulup uyulmadığı ve teminatın hangi yükümlülüğü güvence altına aldığı birlikte değerlendirilmelidir.
Haksız fesih iddiası ciddi ve belgelerle desteklenebiliyorsa ihtiyati tedbir talebinin temel unsurlarından biri olabilir.
Teminat Mektubunda “İlk Talepte Ödeme” Yazıyorsa Tedbir Alınamaz mı?
Hayır. Böyle bir kayıt tedbiri hukuken imkânsız hâle getirmez.
Ancak ilk talepte ödeme kaydı, bankanın bağımsız ödeme yükümlülüğünü güçlendirdiğinden tedbir için ileri sürülen gerekçelerin niteliği daha önemli hâle gelir.
Temel sözleşmedeki sıradan bir alacak tartışmasının bankanın ödeme yükümlülüğünü kolaylıkla durduracağı varsayılmamalıdır.
Özellikle açık hakkın kötüye kullanılması niteliğindeki durumların somutlaştırılması önemlidir.
Banka Temel Sözleşmedeki Uyuşmazlığı İncelemek Zorunda mı?
Genellikle bankanın görevi yüklenici ile iş sahibi arasındaki teknik uyuşmazlığı çözmek değildir.
Banka, teminat mektubundaki ödeme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirir.
Bu nedenle bankaya yüzlerce sayfalık teknik rapor gönderilmesi tek başına ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayabilir.
Yüklenicinin hukuki koruma ihtiyacı varsa mahkeme tedbiri çok daha kritik hâle gelebilir.
Bankaya İhtar Göndermek Faydalı mıdır?
Somut olaya göre faydalı olabilir. Bankaya uyuşmazlığın ve ileri sürülen hukuka aykırılığın bildirilmesi sonraki süreç açısından önem taşıyabilir.
Ancak ihtarname mahkeme kararı değildir. Bankanın bağımsız ödeme yükümlülüğü mevcutsa tek taraflı ihtar her zaman ödemeyi engellemez.
Bu nedenle sadece ihtar gönderip beklemek riskli olabilir.
Teminat Mektubunun Metni Neden Çok Önemlidir?
Çünkü performans teminatı denildiğinde bütün banka teminat mektupları aynı hukuki içeriğe sahip değildir.
Mektupta ödeme için yalnızca yazılı talep yeterli görülebilir veya belirli belgelerin sunulması şart koşulabilir. Teminat belirli bir sözleşmeye, yükümlülüğe veya süreye bağlanmış olabilir.
Bu nedenle uyuşmazlıkta ilk incelenecek belgelerden biri teminat mektubunun tam metnidir.
Teminatın Kapsamı Dışındaki Bir Borç İçin Nakde Çevirme Yapılabilir mi?
Teminatın hangi borcu güvence altına aldığı belirlenmelidir.
Örneğin performans teminatı yüklenicinin belirli proje kapsamındaki ifa yükümlülüklerini güvence altına alırken işveren tamamen başka bir sözleşmeden doğan alacağını bu teminattan tahsil etmeye çalışıyor olabilir.
Bu durumda teminatın amacı ve kapsamı önemli bir itiraz noktası hâline gelebilir.
Teminat Süresi Dolmuşsa Banka Ödeme Yapar mı?
Teminat mektubunun süreli veya süresiz olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Süreli bir teminat mektubunda talebin mektupta öngörülen süre içerisinde ve gerekli şekilde bankaya ulaşıp ulaşmadığı kritik önem taşır.
Süre dolduktan sonra yapılan talebin hukuki sonucu teminat metnine göre değerlendirilmelidir.
Kısmi İhlal İçin Teminatın Tamamı Nakde Çevrilebilir mi?
Bu soru özellikle yüksek tutarlı projelerde önemlidir.
Teminat mektubunun niteliği ve temel sözleşmedeki düzenlemeler incelenmeden genel bir sonuç çıkarılamaz. Ancak çok sınırlı bir uyuşmazlığa dayanılarak teminatın tamamının tahsil edilmek istenmesi ölçülülük, dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması iddiaları bakımından değerlendirmeye konu olabilir.
Teminatın talep edilebilir tutarının sözleşmede nasıl düzenlendiği ayrıca incelenmelidir.
İşverenin Zararının Bulunmaması Önemli midir?
Önemli olabilir ancak tek başına her zaman yeterli değildir.
Özellikle bağımsız banka teminatlarında bankanın ödeme yükümlülüğü, temel ilişkide zararın kesin biçimde ispat edilmesine bağlı olmayabilir.
Bununla birlikte işverenin hiçbir zararı olmadığı açıkça ortaya konulabiliyorsa ve teminatın tahsili açık biçimde başka amaçla kullanılıyorsa hakkın kötüye kullanılması iddiasını destekleyebilir.
İhtiyati Tedbir İçin Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?
Tedbir talebinin başarı şansı büyük ölçüde dosyanın somut belgelerle hazırlanmasına bağlıdır. Mahkemeye yalnızca “işveren haksızdır” denilmesi yerine temel sözleşme, teminat mektubu, hakedişler, geçici veya kesin kabul tutanakları, ihtarlar, fesih bildirimi, süre uzatımı yazışmaları, teknik raporlar, toplantı tutanakları ve bankaya yapılan nakde çevirme talebi birlikte sunulabilir.
Dosya, mahkemenin uyuşmazlığın aciliyetini kısa sürede anlayabileceği şekilde hazırlanmalıdır.
İhtiyati Tedbir İçin Yaklaşık İspat Yeterli midir?
İhtiyati tedbir aşamasında esas davadaki gibi uyuşmazlığın bütün yönleriyle kesin olarak ispatlanması aranmaz. Geçici hukuki korumanın niteliği gereği yaklaşık ispat ölçüsü önem taşır.
Ancak bu, soyut iddiaların yeterli olduğu anlamına gelmez.
Yüklenicinin hakkının varlığına ve teminatın haksız biçimde nakde çevrilme tehlikesine ilişkin güçlü ve somut belgeler sunması gerekir.
Mahkeme Karşı Teminat İsteyebilir mi?
Evet. İhtiyati tedbir talep eden taraftan karşı teminat gösterilmesi istenebilir.
Bunun amacı, tedbir nedeniyle karşı tarafın veya üçüncü kişilerin uğrayabileceği muhtemel zararların güvence altına alınmasıdır.
Bu nedenle yüksek tutarlı performans teminatlarında tedbir stratejisi hazırlanırken olası karşı teminat yükümlülüğü de ekonomik açıdan hesaba katılmalıdır.
Tahkim Şartı Varsa Türk Mahkemesinden Tedbir İstenebilir mi?
Sözleşmede tahkim şartının bulunması, geçici hukuki koruma konusunun ayrıca değerlendirilmesini gerektirir. Tahkim yeri, uygulanacak tahkim kuralları, hakem heyetinin kurulup kurulmadığı ve Türk hukukunun uygulanabilir hükümleri önem taşır.
Özellikle uluslararası EPC, enerji, inşaat ve tedarik sözleşmelerinde bu konu baştan incelenmelidir.
Tarafların uyuşmazlığın esasını tahkime götürecek olması, her durumda acil geçici koruma ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Yabancı Bankanın Düzenlediği Performans Teminatında Ne Olur?
Uluslararası projelerde teminat yabancı banka tarafından düzenlenmiş veya yerel bir banka üzerinden karşı garanti yapısı kurulmuş olabilir.
Bu durumda hangi bankaya karşı hangi ülkede tedbir alınabileceği, teminata uygulanacak hukuk, yetki ve tahkim hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Uluslararası performans teminatlarında işlem yapısı görülmeden yalnızca temel sözleşmeye bakılarak hareket edilmesi risklidir.
Karşı Garanti Varsa Hangi Teminat Durdurulmalıdır?
Uluslararası işlemlerde yüklenicinin bankası karşı garanti düzenlerken iş sahibinin ülkesindeki başka banka asıl teminatı düzenleyebilir.
Bu durumda birden fazla hukuki ilişki bulunmaktadır.
Hangi ödemenin veya talebin durdurulmasının gerektiği, hangi mahkemenin yetkili olduğu ve alınacak tedbirin yabancı ülkedeki ödeme sürecini etkileyip etkilemeyeceği ayrı ayrı analiz edilmelidir.
Teminatın Nakde Çevrilmesi Şirketin Faaliyetini Durduracaksa Bu Önemli midir?
Evet, tedbir değerlendirmesinde zararın niteliği bakımından önemli olabilir.
Örneğin yüksek tutarlı teminatın ödenmesi şirketin kredi limitlerini tüketebilir, banka tarafından şirkete rücu edilmesine neden olabilir ve şirketin devam eden diğer projelerini finansal açıdan etkileyebilir.
Ancak yalnızca “ödeme bizi zor durumda bırakır” denilmesi teminatın nakde çevrilmesini durdurmak için tek başına yeterli değildir. Hukuka aykırılık iddiasının da güçlü şekilde ortaya konulması gerekir.
Banka Teminatı Öderse Yükleniciye Rücu Edebilir mi?
Banka ile teminat mektubunu veren müşteri arasındaki kontrgaranti veya kredi ilişkisine göre banka yaptığı ödemenin yükleniciden tahsilini talep edebilir.
Bu nedenle performans teminatının nakde çevrilmesi yalnızca işverenin parayı alması sonucunu doğurmayabilir. Aynı zamanda yüklenicinin banka limitleri, nakit akışı ve finansmanı üzerinde doğrudan sonuç yaratabilir.
Haksız Nakde Çevrilen Teminat Bedeli Geri Alınabilir mi?
Şartları varsa haksız tahsil edildiği ileri sürülen bedelin geri alınmasına yönelik dava ve diğer talepler gündeme gelebilir.
Ancak ödeme gerçekleştikten sonra hukuki mücadele çoğu zaman daha uzun ve ekonomik açıdan daha ağır hâle gelir.
Bu nedenle nakde çevirme tehdidi somutlaştığında erken hukuki değerlendirme önemlidir.
Haksız Nakde Çevirme Nedeniyle Tazminat İstenebilir mi?
Teminatın haksız şekilde nakde çevrilmesi nedeniyle doğrudan zararların yanı sıra başka zararların ortaya çıktığı ileri sürülebilir. Ancak tazminat için hukuka aykırılık, zarar, illiyet ve diğer sorumluluk koşulları somut olay bakımından değerlendirilmelidir.
Örneğin banka limitinin kapanması veya finansman maliyetinin yükselmesi tek başına otomatik olarak karşı taraftan tahsil edilebilecek bir zarar kalemi değildir. Zararın somut şekilde ortaya konulması gerekir.
Performans Teminatının Nakde Çevrilmesi Nasıl Engellenebilir?
Performans teminatının nakde çevrilmesinin engellenmesinde en kritik unsur zamanında hareket etmek ve teminatın hukuki yapısını doğru tespit etmektir.
Öncelikle teminat mektubunun tam metni incelenmeli, ardından temel sözleşmedeki performans teminatı hükümleri değerlendirilmelidir. Karşı tarafın hangi sözleşme ihlaline dayanarak ödeme talep ettiği belirlenmeli ve bu iddianın belgeler karşısında açıkça haksız olup olmadığı araştırılmalıdır.
Nakde çevirme tehdidi somut ve yakınsa ihtiyati tedbir imkânı gecikmeden değerlendirilmelidir. Özellikle banka henüz ödeme yapmamışsa süreç çok daha acil hâle gelir.
İşin tamamlandığını gösteren kabul belgeleri, hakedişler, süre uzatımları, karşı tarafın kendi kusurunu gösteren yazışmalar ve teminatın kapsamı dışına çıkıldığını ortaya koyan sözleşme hükümleri tedbir dosyasının temelini oluşturabilir.
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, performans teminatı uyuşmazlıklarında yalnızca temel sözleşmeye değil, banka teminat mektubunun bağımsız hukuki niteliğine ve mektubun tam ödeme koşullarına ayrıca odaklanılması gerektiğini vurgulamaktadır. Özellikle ödeme talebinin bankaya ulaştığı durumlarda hukuki müdahalenin geciktirilmesi, teminatın nakde çevrilmesinden sonra çok daha kapsamlı bir iade ve tazminat uyuşmazlığına dönüşebilir.
Performans Teminatlarında En Kritik Savunma Stratejisi
Başarılı bir tedbir dosyasında çok sayıda belge sunmaktan ziyade uyuşmazlığın anlaşılır biçimde ortaya konulması önemlidir. Mahkemenin teminat mektubunun neyi güvence altına aldığını, karşı tarafın neden ödeme istediğini, bu talebin hangi somut belgeyle çeliştiğini ve ödeme yapılırsa hangi ciddi sonucun doğacağını kısa sürede görebilmesi gerekir.
Örneğin yüklenicinin işin yüzde 100 tamamlandığını ileri sürmesi tek başına yeterli olmayabilir. Buna karşılık iş sahibinin imzaladığı kesin kabul tutanağı, borcun bulunmadığını gösteren hesap mutabakatı ve daha sonra hiçbir yeni ihlal ortaya çıkmadan gönderilen nakde çevirme talebi birlikte değerlendirildiğinde çok daha güçlü bir hukuki tablo ortaya çıkabilir.
Bu nedenle performans teminatı uyuşmazlıklarında sözleşme, teminat mektubu, gerçekleşen olaylar ve nakde çevirme talebi arasındaki çelişki açık şekilde gösterilmelidir.
FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK ile Performans Teminatı Uyuşmazlıkları
Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde inşaat, enerji, altyapı, tedarik, teknoloji ve büyük ölçekli ticari projelerde performans teminatlarının nakde çevrilmesi önemli uyuşmazlıklara yol açabilmektedir.
FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, performans teminat mektuplarının haksız nakde çevrilmesi, ihtiyati tedbir talepleri, sözleşmenin haksız feshi, banka teminat mektupları, EPC ve yüklenici sözleşmeleri, teminat bedelinin iadesi ve ticari tazminat uyuşmazlıklarında hukuki destek sunmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Performans teminat mektubunun nakde çevrilmesi durdurulabilir mi?
Somut olayda ihtiyati tedbir koşulları oluşmuşsa bankanın ödeme yapmasını engellemeye yönelik geçici hukuki koruma talep edilebilir. Ancak tedbir otomatik değildir ve hukuka aykırılık iddiasının somutlaştırılması gerekir.
2. “İlk talepte ödeme” yazan teminat mektubu için tedbir alınabilir mi?
Bu kayıt tedbiri mutlak biçimde imkânsız kılmaz. Bununla birlikte bağımsız ve ilk talepte ödeme niteliğindeki teminatlarda sıradan sözleşme uyuşmazlıklarının ödemeyi engellemesi beklenmemeli; özellikle açık hakkın kötüye kullanılması gibi güçlü nedenler ortaya konulmalıdır.
3. Bankaya ihtar göndermek teminatın ödenmesini durdurur mu?
Her durumda hayır. İhtar bankayı uyuşmazlıktan haberdar edebilir ancak mahkeme tarafından verilen ihtiyati tedbir kararıyla aynı sonucu doğurmaz.
4. Teminat bankaya ibraz edildikten sonra tedbir istenebilir mi?
Banka henüz ödeme yapmamışsa acil şekilde tedbir değerlendirmesi yapılabilir. Bu aşamada gecikmemek özellikle önemlidir.
5. Banka teminat bedelini ödedikten sonra ne yapılabilir?
Artık ödemenin durdurulması değil, şartları varsa haksız tahsil edilen bedelin geri alınması ve oluşan zararların talep edilmesi gündeme gelir.
6. İş tamamen bittiyse performans teminatı nakde çevrilebilir mi?
İşin tamamlanması önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Teminatın hangi yükümlülükleri ve hangi dönemi kapsadığı sözleşme ile teminat mektubundan belirlenmelidir.
7. Kesin kabul tutanağı tedbir alınmasını kolaylaştırır mı?
Kesin kabul önemli bir delil olabilir. Özellikle karşı tarafın işi çekincesiz kabul ettiğini gösteriyorsa sonradan ileri sürülen ihlal iddiasının değerlendirilmesinde güçlü rol oynayabilir.
8. İhtiyati tedbir için karşı teminat yatırmak gerekir mi?
Mahkeme tedbir nedeniyle doğabilecek zararların güvence altına alınması amacıyla karşı teminat isteyebilir. Somut dosyadaki koşullara göre değerlendirme yapılır.
9. Tahkim şartı varsa performans teminatı için tedbir alınabilir mi?
Tahkim şartının varlığı geçici hukuki koruma ihtiyacını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Ancak tahkim yeri, uygulanacak kurallar ve hakem heyetinin kurulup kurulmadığı dikkate alınmalıdır.
10. Teminatın nakde çevrileceğini öğrendiğimde ilk hangi belgeleri hazırlamalıyım?
Teminat mektubunun aslı veya tam örneği, temel sözleşme, fesih veya nakde çevirme bildirimi, kabul tutanakları, hakedişler, süre uzatımları ve taraflar arasındaki önemli yazışmalar öncelikle incelenmelidir.
Uzman Hukuki Destek
Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin, Bursa ve Türkiye genelinde hizmet veren FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, performans teminatlarının haksız nakde çevrilmesinin önlenmesi ve ticari sözleşmelerden kaynaklanan teminat uyuşmazlıklarında profesyonel hukuki destek sunmaktadır.
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, özellikle banka teminat mektuplarının nakde çevrilmesine karşı ihtiyati tedbir, ilk talepte ödeme kayıtlı teminatlar, yüklenici ve işveren uyuşmazlıkları, EPC sözleşmeleri, haksız fesih, teminat bedelinin iadesi ve tazminat süreçlerinde hukuki destek sunmaktadır.
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Kule Plaza, Balgat, Çankaya / Ankara
Hemen Ara: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr




