Ticari Sözleşmede Avans Ödenmesine Rağmen Mal Teslim Edilmezse Ne Yapılmalı? 2026 Güncel Rehber

Ticari sözleşmede avans veya peşinat ödendiği hâlde mal teslim edilmezse ne yapılabilir? Avansın iadesi, aynen ifa, sözleşmeden dönme, temerrüt, faiz, tazminat, ihtiyati haciz ve icra takibi seçeneklerini 2026 güncel ticaret hukuku kapsamında açıklıyoruz.

Ticari ilişkilerde satıcıya veya tedarikçiye mal tesliminden önce avans ödenmesi son derece yaygındır. Özellikle üretim, makine, hammadde, ithalat, ihracat, toptan satış ve özel sipariş sözleşmelerinde bedelin belirli bir bölümü sözleşmenin kurulmasının ardından ödenmekte, kalan tutarın ise teslim sırasında veya teslimden sonra ödenmesi kararlaştırılmaktadır.

Uyuşmazlık çoğu zaman alıcının avansı ödemesine rağmen satıcının malı kararlaştırılan tarihte teslim etmemesiyle başlamaktadır.

Örneğin şirket 5.000.000 TL değerindeki makine siparişi için 2.000.000 TL avans ödemiş olabilir. Sözleşmeye göre makinenin 60 gün içinde teslim edilmesi gerekirken aylar geçmesine rağmen teslim gerçekleşmemiş olabilir. Satıcı sürekli yeni tarihler veriyor, parayı da iade etmiyor olabilir.

Böyle bir durumda alıcının yalnızca beklemek zorunda olduğu söylenemez. Sözleşmenin içeriğine ve somut olayın özelliklerine göre malın teslim edilmesi, ödenen avansın geri verilmesi, faiz ve zararların talep edilmesi veya uygun koşullarda sözleşmeden dönülmesi gündeme gelebilir.

Avans Ödenmesi Sözleşmenin Kurulduğunu Gösterir mi?

Avans ödemesi sözleşmenin varlığının ispatında önemli bir delil olabilir ancak tek başına her uyuşmazlığı çözmez.

Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunuyorsa öncelikle bu sözleşmenin hükümleri incelenmelidir. Yazılı sözleşme bulunmayan ticari ilişkilerde ise sipariş formları, teklifler, faturalar, banka transferleri, e-postalar, ticari defterler ve taraflar arasındaki yazışmalar önem kazanabilir.

Özellikle banka transferinin açıklama bölümünde “makine siparişi avansı”, “ürün bedeli avans ödemesi” veya sözleşme numarası gibi ifadelerin bulunması ödemenin hukuki sebebinin belirlenmesini kolaylaştırabilir.

Avans ile Kapora Aynı Şey midir?

Her ödeme hukuken aynı nitelikte değildir. Tarafların “avans”, “kapora”, “ön ödeme”, “depozito” veya “sipariş bedeli” ifadelerini kullanmaları tek başına ödemenin hukuki niteliğini kesin olarak belirlemeyebilir.

Ödemenin hangi amaçla yapıldığı, sözleşmede nasıl düzenlendiği ve tarafların iradesi birlikte değerlendirilmelidir.

Bu nedenle “kapora yandı” veya “avans hiçbir koşulda iade edilmez” şeklindeki otomatik yaklaşımlar ticari uyuşmazlıklarda yanıltıcı olabilir.

Malın Teslim Tarihi Geçmişse Satıcı Temerrüde Düşer mi?

Borçlunun temerrüdünün oluşup oluşmadığı, borcun muacceliyetine ve somut olayda ihtarın gerekli olup olmadığına göre değerlendirilir.

Sözleşmede teslim için açık ve belirli bir tarih kararlaştırılmış olması önemli olabilir. Bazı durumlarda teslim süresinin dolmasıyla temerrüt sonuçları gündeme gelebilirken bazı uyuşmazlıklarda ihtar gönderilmesi gerekebilir.

Bu nedenle “teslim tarihi geçti, sözleşme otomatik olarak sona erdi” sonucuna her olayda ulaşılmamalıdır.

Satıcıya Önce İhtar Göndermek Gerekir mi?

Birçok ticari uyuşmazlıkta yazılı ihtar gönderilmesi son derece yararlıdır. İhtarın içeriğinde sözleşme, ödenen avans, teslim edilmesi gereken mal, teslim tarihi ve talep açık şekilde belirtilmelidir.

Ancak ihtarın hukuki etkisi yalnızca “malımı gönderin” şeklinde kısa bir bildirim yapılmasından ibaret değildir. Talep edilen hukuki sonucun ne olduğu doğru belirlenmelidir.

Alıcı malın hâlâ teslim edilmesini istiyorsa bununla, sözleşmeden çıkıp ödediği parayı geri almak istiyorsa bununla uyumlu bir hukuki yol izlemelidir.

Alıcı Malın Teslim Edilmesini İsteyebilir mi?

Şartları bulunuyorsa evet. Alıcının her durumda sözleşmeden vazgeçmesi gerekmez.

Örneğin sipariş edilen makine işletmenin üretim hattı için özel olarak hazırlanmışsa ve başka bir tedarikçiden kısa sürede alınması mümkün değilse alıcı aynen ifayı tercih edebilir.

Bu durumda sözleşmenin yerine getirilmesi ve malın teslim edilmesi talep edilebilir. Gecikme nedeniyle ayrıca zarar doğmuşsa bunun talep edilip edilemeyeceği de somut sözleşmeye göre değerlendirilir.

Avansın İadesi İstenebilir mi?

Sözleşmenin sona erdirilmesini veya sözleşmeden dönülmesini sağlayan hukuki koşullar oluşmuşsa ödenen avansın geri verilmesi gündeme gelebilir.

Ancak yalnızca teslimde kısa süreli bir gecikme yaşanması her olayda alıcının doğrudan sözleşmeyi sona erdirerek bütün avansı geri isteyebileceği anlamına gelmez.

Öncelikle sözleşmenin teslim hükümleri, ek süre düzenlemeleri, mücbir sebep hükümleri, fesih veya dönme şartları ve tarafların sonraki davranışları incelenmelidir.

Ek Süre Vermek Gerekir mi?

Borçlu temerrüdünde bazı durumlarda borçluya uygun bir ek süre verilmesi gerekebilir. Bununla birlikte kanunda veya sözleşmede ek süre verilmesini gereksiz hâle getiren durumların bulunması mümkündür.

Örneğin teslimin belirli tarihte yapılmasının alıcı açısından özel önem taşıdığı ve sonraki teslimin artık ekonomik anlam taşımadığı bazı ticari ilişkilerde değerlendirme farklı olabilir.

Bu nedenle ek süre gerekip gerekmediği sözleşmenin niteliğine göre belirlenmelidir.

Satıcı Sürekli Yeni Teslim Tarihi Veriyorsa Ne Yapılmalı?

Ticari uyuşmazlıklarda sık yapılan hatalardan biri aylarca sözlü vaatlerle beklemektir.

Satıcı her hafta “önümüzdeki cuma teslim edeceğiz” diyebilir. Ancak bu süreçte alıcının hukuki pozisyonu belirsiz kalabilir ve satıcının mali durumu kötüleşebilir.

Bu nedenle gecikmenin belirli bir noktadan sonra yazılı olarak kayıt altına alınması ve alıcının talebinin netleştirilmesi önemlidir.

Satıcı Avansı Başka Amaçla Kullanmışsa Ne Olur?

Satıcının aldığı avansı ticari faaliyetinde kullanmış olması tek başına mutlaka hukuka aykırılık oluşturmaz. Avans ödemesinin ayrı bir hesapta tutulacağına ilişkin sözleşmesel bir yükümlülük bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Asıl mesele satıcının sözleşmeden doğan teslim borcunu yerine getirip getirmediğidir.

Bununla birlikte satıcının başlangıçtan itibaren malı teslim etme niyeti veya imkânı bulunmadığı hâlde alıcıdan para aldığına ilişkin somut deliller varsa olayın yalnızca sözleşmesel uyuşmazlık olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Mal Teslim Edilmemesi Dolandırıcılık Suçu Mudur?

Her teslim edilmeyen mal veya iade edilmeyen avans dolandırıcılık değildir.

Bu ayrım son derece önemlidir.

Bir şirket gerçekten malı üretmek veya tedarik etmek amacıyla sözleşme yapmış ancak sonradan ekonomik güçlük, tedarik sorunu veya başka bir nedenle yükümlülüğünü yerine getirememiş olabilir. Böyle bir durum kural olarak özel hukuk uyuşmazlığı çerçevesinde değerlendirilir.

Dolandırıcılıktan söz edilebilmesi için ceza hukuku bakımından aranan unsurların somut olayda bulunması gerekir. Özellikle başlangıçtan itibaren hileli davranışlarla karşı tarafın aldatılarak menfaat sağlanıp sağlanmadığı önem taşır.

Bu nedenle sırf avans iade edilmediği için ceza şikâyetinde bulunmak yerine olayın gerçek niteliği belirlenmelidir.

Sahte Belgelerle Avans Alınmışsa Durum Değişir mi?

Evet, olayın değerlendirilmesi değişebilir.

Örneğin gerçekte bulunmayan malların stokta olduğu söylenmiş, sahte sevkiyat belgeleri gösterilmiş, gerçekte olmayan fabrika veya üretim kapasitesi varmış gibi davranılmış ya da alıcıyı ödeme yapmaya yönlendirmek amacıyla baştan itibaren gerçeğe aykırı belgeler kullanılmış olabilir.

Bu durumda sözleşmeden doğan özel hukuk taleplerinin yanında ceza hukuku bakımından ayrıca inceleme yapılması gerekebilir.

Ancak ticari başarısızlık ile başlangıçtan itibaren mevcut hile birbirinden ayrılmalıdır.

Avans Banka Havalesiyle Ödenmişse İspat Kolaylaşır mı?

Banka kayıtları ödemenin yapıldığını ispat bakımından önemli delillerdir.

Bununla birlikte banka kaydında yalnızca para transferinin bulunması, transferin hangi hukuki ilişkiye dayandığını her zaman tek başına açıklamayabilir.

Bu nedenle ödeme dekontunun sözleşme, fatura, sipariş formu ve yazışmalarla birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Havale Açıklamasında Hiçbir Şey Yazmıyorsa Avans Geri Alınabilir mi?

Açıklama bulunmaması hakkın otomatik olarak kaybedildiği anlamına gelmez.

Taraflar arasındaki sözleşme, ticari defterler, faturalar, siparişler ve yazışmalar ödemenin neden yapıldığını ortaya koyabilir.

Örneğin ödeme günü gönderilen e-postada “siparişiniz için talep ettiğiniz 500.000 TL avans bugün gönderildi” ifadesinin bulunması önemli olabilir.

Fatura Kesilmiş Ama Mal Teslim Edilmemişse Ne Olur?

Faturanın düzenlenmiş olması ile malın fiilen teslim edilmiş olması aynı şey değildir.

Teslimin gerçekleşip gerçekleşmediği uyuşmazlık konusuysa sevk irsaliyesi, teslim tutanağı, taşıma belgeleri, depo kayıtları, elektronik kayıtlar ve tarafların yazışmaları incelenebilir.

Satıcının yalnızca fatura düzenlemiş olması malın mutlaka teslim edildiğini göstermez.

Satıcı “Malı Teslim Ettim” Diyorsa Nasıl İspatlanır?

Teslim iddiası somut deliller üzerinden incelenmelidir.

Örneğin teslim tutanağının kimin tarafından imzalandığı, malın hangi adrese gönderildiği, taşıma işleminin kim tarafından gerçekleştirildiği ve şirket kayıtlarında malın girişinin bulunup bulunmadığı önem kazanabilir.

Teslim belgesindeki imzanın şirkette yetkili olmayan bir kişiye ait olması da ayrıca değerlendirilmelidir.

Eksik Mal Teslim Edilirse Avansın Tamamı İstenebilir mi?

Kısmi ifa hâlinde uyuşmazlık daha farklı değerlendirilir.

Örneğin 1.000 adet ürün için avans ödenmiş ancak 700 adet teslim edilmiş olabilir. Bu durumda teslim edilen kısmın sözleşme bakımından anlamı, kalan teslimatın yapılıp yapılamayacağı ve alıcının kısmi ifaya ilişkin menfaati incelenmelidir.

Avansın tamamının hiçbir değerlendirme yapılmadan iadesi her olayda mümkün olmayabilir.

Teslim Edilen Mal Sözleşmeye Uygun Değilse Ne Olur?

Bu durumda yalnızca teslim gecikmesi değil, ayıplı veya sözleşmeye aykırı ifa hükümleri gündeme gelebilir.

Örneğin sipariş edilen makinenin teknik kapasitesi sözleşmede belirtilenden düşük olabilir veya gönderilen hammadde kararlaştırılan kalite standardını taşımayabilir.

Tacirler arasındaki satışlarda muayene ve ihbar yükümlülükleri bakımından sürelerin ayrıca dikkatle değerlendirilmesi gerekir.

Avansın İadesi İçin İcra Takibi Yapılabilir mi?

Şartları oluşmuş ve avansın iadesine ilişkin para alacağı muaccel hâle gelmişse icra takibi gündeme gelebilir.

Ancak satıcı takibe itiraz ederse uyuşmazlığın niteliğine göre itirazın iptali veya diğer dava yollarının değerlendirilmesi gerekebilir.

Bu nedenle takip başlatılmadan önce avansın neden artık iade edilmesi gereken bir alacak hâline geldiği açıkça belirlenmelidir.

Doğrudan Dava Açılabilir mi?

Uyuşmazlığın niteliğine göre dava açılması mümkün olabilir. Ancak ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.

Özellikle konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat taleplerinde dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk gündeme gelebilir.

Ticari Davalarda Arabuluculuk Zorunlu mu?

Her ticari uyuşmazlıkta aynı şekilde değerlendirme yapılmaz.

Ancak kanunda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından dava şartı arabuluculuk bulunmaktadır.

Bu nedenle avansın iadesi veya zararların ödenmesi için dava düşünülüyorsa arabuluculuk şartının bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.

Satıcının Mallarını Kaçırma Riski Varsa Ne Yapılabilir?

Satıcının malvarlığını devrettiği, şirket hesaplarını boşalttığı veya alacağın tahsilini imkânsız hâle getirmeye çalıştığına ilişkin somut emareler varsa geçici hukuki koruma seçenekleri önem kazanabilir.

Para alacakları bakımından şartları bulunuyorsa ihtiyati haciz değerlendirilmelidir.

İhtiyati haciz otomatik olarak verilmez. Alacağın niteliği, muacceliyet durumu ve kanuni koşullar mahkeme tarafından değerlendirilir.

İhtiyati Haciz ile İhtiyati Tedbir Aynı Şey midir?

Hayır.

Özellikle para alacağının güvence altına alınması söz konusu olduğunda ihtiyati haciz hükümleri önem taşır. İhtiyati tedbir ise uyuşmazlık konusu hak ve diğer hukuki durumlar bakımından farklı koşullara bağlı bir geçici hukuki korumadır.

Bu iki kurum birbirinin yerine gelişigüzel kullanılmamalıdır.

Avansa Faiz İstenebilir mi?

Şartları oluşmuşsa faiz talebi gündeme gelebilir.

Ancak uygulanacak faizin türü ve başlangıç tarihi tarafların tacir olup olmamasına, sözleşme hükümlerine, temerrüt tarihine ve ticari iş niteliğine göre belirlenmelidir.

Bu nedenle yalnızca “avansı ödediğim tarihten itibaren mutlaka ticari faiz işler” şeklinde otomatik bir hesap yapılmamalıdır.

Kur Farkı Talep Edilebilir mi?

Özellikle döviz üzerinden yapılan ticari sözleşmelerde kur değişiklikleri önemli zararlara yol açabilir.

Alıcı avansı ödediği tarihte aynı ürünü belirli bedelle satın alabilecekken satıcının uzun süre teslim yapmaması sonucunda yeni ürünü çok daha yüksek bedelle almak zorunda kalabilir.

Bu durumda talep edilebilecek zarar kalemleri ve hesaplama yöntemi sözleşmeye, borcun para birimine ve somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.

Başka Tedarikçiden Daha Pahalı Mal Alınırsa Aradaki Fark İstenebilir mi?

Temerrüt ve sözleşmenin sona ermesine ilişkin koşullar oluşmuşsa alıcının ikame alım nedeniyle uğradığı zarar gündeme gelebilir.

Örneğin ilk satıcıdan 3 milyon TL’ye alınacak makine teslim edilmediği için alıcı aynı makineyi başka tedarikçiden 4 milyon TL’ye almak zorunda kalmış olabilir.

Ancak aradaki farkın otomatik olarak tazmin edileceği söylenemez. İhlal, zarar ve uygun illiyet bağı ile diğer tazminat koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Üretimin Durması Nedeniyle Zarar Talep Edilebilir mi?

Malın teslim edilmemesi alıcının üretim hattını durdurmuş olabilir.

Bu durumda yalnızca ödenen avans değil, teslim gecikmesinin yol açtığı diğer zararlar da gündeme gelebilir.

Ancak yüksek tutarlı üretim kaybı veya kâr kaybı taleplerinde zararın somut biçimde ispatlanması gerekir.

Varsayımsal hesaplamalar tek başına yeterli olmayabilir.

Yoksun Kalınan Kâr İstenebilir mi?

Şartları bulunuyorsa yoksun kalınan kâr tazminat talebinin konusu olabilir.

Ancak şirketin “bu mal teslim edilseydi çok para kazanacaktım” demesi yeterli değildir.

Geçmiş satışlar, mevcut siparişler, üretim kapasitesi, müşteri sözleşmeleri ve mali kayıtlar gibi somut veriler önem taşır.

Sözleşmede Cezai Şart Varsa Talep Edilebilir mi?

Sözleşmede geç teslim veya hiç teslim etmeme hâli için cezai şart kararlaştırılmış olabilir.

Bu durumda cezai şart hükmünün kapsamı ve uygulanma koşulları incelenmelidir.

Örneğin her gecikme günü için belirli bedel ödeneceği kararlaştırılmış olabilir. Bununla birlikte tacirler arasındaki cezai şart uyuşmazlıklarında Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

Satıcı “Mücbir Sebep Var” Diyerek Teslimden Kaçınabilir mi?

Mücbir sebep iddiası otomatik olarak satıcıyı sorumluluktan kurtarmaz.

Sözleşmedeki mücbir sebep maddesi, olayın gerçekten teslimi etkileyip etkilemediği, satıcının gerekli önlemleri alıp almadığı ve bildirim yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği incelenmelidir.

Genel ekonomik güçlük veya maliyet artışı her durumda mücbir sebep olarak kabul edilmez.

Tedarikçinin Kendi Tedarikçisinden Mal Alamaması Mücbir Sebep midir?

Her durumda değildir.

Satıcının kendi tedarik zincirindeki sorunlar ticari risk kapsamında kalabilir. Ancak olağanüstü olayın niteliği ve sözleşmedeki risk dağılımı değerlendirmeyi değiştirebilir.

Bu nedenle “benim tedarikçim göndermedi, dolayısıyla hiçbir sorumluluğum yok” savunması otomatik olarak kabul edilmez.

Satıcı Şirket Kapanırsa Avans Ne Olur?

Şirketin faaliyetini durdurması borcu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Ancak şirketin tasfiye, konkordato veya iflas sürecine girmesi alacağın tahsil yöntemini önemli ölçüde değiştirebilir.

Bu nedenle satıcının mali durumunun hızla kötüleştiğine ilişkin emareler varsa alıcının uzun süre beklemesi tahsil riskini artırabilir.

Satıcı Konkordato İlan Ederse Avans Nasıl Geri Alınır?

Konkordato sürecinde alacakların takibi ve tahsili özel kurallara tabidir.

Alacağın niteliği, doğduğu tarih, sözleşmenin durumu ve konkordato sürecindeki hukuki statüsü ayrıca incelenmelidir.

Bu nedenle konkordato ilanından sonra sıradan icra takibi mantığıyla hareket edilmemelidir.

Satıcı İflas Ederse Ne Olur?

Satıcının iflası hâlinde alacağın iflas masasına kaydedilmesi ve iflas hukukundaki süreçlerin takip edilmesi gündeme gelir.

Bu noktada erken hareket etmek ve alacağın dayanak belgelerini eksiksiz hazırlamak önemlidir.

Satıcının Başka Şirkete Malvarlığı Devrettiği Tespit Edilirse Ne Olur?

Malvarlığının alacaklılardan kaçırılması amacıyla gerçekleştirildiği ileri sürülen işlemler somut olayın özelliklerine göre ayrıca incelenebilir.

İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki tasarrufun iptali hükümleri veya başka hukuki sorumluluk yolları gündeme gelebilir.

Ancak her şirketler arası devir muvazaalı veya alacaklıdan mal kaçırma işlemi değildir.

Şirket Müdürü Avansı Alıp Şirketi Boşaltırsa Müdür Şahsen Sorumlu Olur mu?

Limited şirket borcu kural olarak şirket tüzel kişiliğine aittir.

Şirketin sözleşme borcunu yerine getirememesi, müdürü veya ortağı otomatik olarak şahsen borçlu hâline getirmez.

Bununla birlikte müdürün kişisel haksız fiili, kanundan doğan sorumluluğu veya başka özel sorumluluk sebepleri bulunuyorsa ayrıca değerlendirme yapılabilir.

Bu nedenle şirket borcu ile müdürün kişisel sorumluluğu birbirine karıştırılmamalıdır.

Şirket Ortağı Avanstan Şahsen Sorumlu Tutulabilir mi?

Sırf limited şirket ortağı olduğu için şirketin ticari borcundan şahsen sorumlu tutulacağı söylenemez.

Ortağın şahsi garanti veya kefalet vermesi, doğrudan hukuka aykırı eylemi ya da başka bir kişisel sorumluluk sebebinin bulunması değerlendirmeyi değiştirebilir.

Kefil veya Garantör Varsa Avans Ondan İstenebilir mi?

Sözleşmede kefalet veya garanti düzenlemesi varsa bunun geçerliliği ve kapsamı ayrıntılı şekilde incelenmelidir.

Kefalet sözleşmelerinde şekil şartları özellikle önemlidir.

“Şirket sahibi zaten borçtan sorumludur” varsayımıyla hareket edilmemelidir.

Avans İadesi Davasında Hangi Belgeler Önemlidir?

Davanın temelini çoğu zaman sözleşme ve ödeme belgeleri oluşturur. Bunun yanında sipariş formları, faturalar, banka dekontları, teslim takvimi, e-postalar, ticari yazışmalar, ihtarlar ve varsa teslim belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle satıcının teslimat yapacağını kabul ettiği ancak sürekli ertelediği yazışmalar uyuşmazlığın kronolojisini ortaya koyabilir.

WhatsApp Yazışmaları Delil Olabilir mi?

Ticari uyuşmazlıklarda elektronik yazışmalar somut olayın koşullarına göre delil değerlendirmesine konu olabilir.

Ancak yalnızca ekran görüntüsünün bulunması her zaman gönderici, tarih ve içerik konusunda bütün tartışmaları sona erdirmez.

Özellikle yüksek tutarlı ticari uyuşmazlıklarda yazışmaların diğer belgelerle desteklenmesi önemlidir.

Ticari Defterler Delil Olabilir mi?

Evet. Kanuni koşullar çerçevesinde ticari defterler ticari uyuşmazlıklarda önemli delil niteliğine sahip olabilir.

Ancak yalnızca bir tarafın kendi muhasebe kaydına “verilen avanslar” yazmış olması tek başına bütün uyuşmazlığı çözmez.

Karşı tarafın kayıtları ve diğer ticari belgelerle birlikte değerlendirme yapılabilir.

Avans Ödenmesine Rağmen Mal Teslim Edilmezse İlk Ne Yapılmalı?

Öncelikle sözleşmenin teslim, ödeme, temerrüt, ek süre, fesih veya dönme, cezai şart ve mücbir sebep hükümleri incelenmelidir. Daha sonra ödeme belgeleri ve taraflar arasındaki yazışmalar bir araya getirilerek satıcının hangi tarihten itibaren yükümlülüğünü ihlal ettiği belirlenmelidir.

Bundan sonra alıcının gerçekten ne istediği netleştirilmelidir. Alıcı malı almak istiyorsa izlenecek yol ile artık satıcıyla çalışmak istemeyip parasını geri almak istiyorsa izlenecek yol aynı olmayabilir.

Satıcının mali durumunda bozulma veya malvarlığını kaçırma riski varsa ihtiyati haciz gibi geçici hukuki koruma yolları da gecikmeden değerlendirilmelidir.

Avans Ödenmesine Rağmen Mal Teslim Edilmemesinde En Büyük Hata Nedir?

En büyük hatalardan biri, sözlü teslim vaatlerine güvenerek aylarca hiçbir hukuki pozisyon almadan beklemektir.

İkinci önemli hata ise ticari sözleşmenin ihlal edildiği her olayı doğrudan dolandırıcılık olarak değerlendirmektir.

Üçüncü hata, sözleşmeden dönme veya fesih iradesini hukuken doğru şekilde ortaya koymadan doğrudan avans iadesi talep etmektir.

Dördüncü hata ise satıcının mali durumunun kötüleştiğine ilişkin ciddi belirtiler varken tahsil güvenliğini hiç değerlendirmemektir.

Ticari Sözleşmede Avans Ödenmesine Rağmen Mal Teslim Edilmezse Ne Yapılmalı?

Mal teslim edilmediğinde öncelikle sözleşmenin hâlen ayakta tutulup tutulmayacağına karar verilmelidir. Alıcı aynen ifayı ve malın teslimini isteyebileceği gibi kanuni şartlar oluşmuşsa sözleşmeden dönerek ödediği avansın iadesini de talep edebilir.

Gecikme nedeniyle ek zarar oluşmuşsa tazminat, faiz, ikame alım farkı veya yoksun kalınan kâr gibi talepler somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilebilir.

Satıcının tahsilatı güçleştirecek şekilde malvarlığını devrettiğine ilişkin ciddi emareler varsa ihtiyati haciz gibi geçici hukuki koruma seçenekleri önem kazanabilir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, avans uyuşmazlıklarında yalnızca banka dekontuna bakılmasının yeterli olmadığını; sözleşmenin teslim hükümlerinin, temerrüt tarihinin, yazışmaların, faturaların, ihtarların ve satıcının teslim yapmamasının gerçek nedeninin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK ile Ticari Avans ve Teslim Uyuşmazlıkları

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde şirketler arasında avans ödemesi yapılmasına rağmen malların teslim edilmemesi, teslimatın gecikmesi, avansın iade edilmemesi ve tedarikçinin mali durumunun bozulması nedeniyle önemli ticari uyuşmazlıklar ortaya çıkabilmektedir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, ticari sözleşmelerden kaynaklanan avans iadesi, mal teslimi, sözleşmeden dönme, temerrüt, tazminat, ticari alacak, icra takibi, ihtiyati haciz ve ticari dava süreçlerinde profesyonel hukuki destek sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Avans ödedim ancak mal gelmedi, paramı geri alabilir miyim?
Sözleşmenin hükümleri ve borçlunun temerrüdüne ilişkin şartlar değerlendirilerek sözleşmeden dönme ve avansın iadesi gündeme gelebilir. Ancak her gecikme otomatik olarak avansın derhâl geri alınabileceği anlamına gelmez.

2. Mal teslim edilmezse satıcıya ihtar göndermek zorunlu mu?
Somut olaya göre ihtar veya ek süre verilmesi gerekebilir. Sözleşmede belirli teslim tarihi bulunması ve kanundaki istisnalar değerlendirmeyi değiştirebilir.

3. Avans iadesi için icra takibi yapılabilir mi?
İade borcu muaccel hâle gelmişse icra takibi değerlendirilebilir. Borçlunun itiraz etmesi hâlinde uyuşmazlığın niteliğine göre dava süreci gündeme gelebilir.

4. Satıcının malvarlığına ihtiyati haciz konulabilir mi?
Kanuni şartlar oluşmuşsa ihtiyati haciz talep edilebilir. Bunun için alacağın ve kanunun aradığı diğer koşulların somutlaştırılması gerekir.

5. Mal teslim edilmemesi dolandırıcılık sayılır mı?
Her sözleşmeye aykırılık dolandırıcılık değildir. Başlangıçtan itibaren hileli davranışlarla menfaat sağlama gibi ceza hukuku unsurlarının ayrıca bulunması gerekir.

6. Avansın yanında faiz de talep edilebilir mi?
Temerrüt ve diğer şartlar oluşmuşsa faiz talep edilebilir. Faizin türü ve başlangıç tarihi sözleşmeye ve ticari ilişkinin niteliğine göre belirlenir.

7. Başka tedarikçiden daha pahalı mal aldıysam fiyat farkını isteyebilir miyim?
Şartları bulunuyorsa ikame alım nedeniyle oluşan zarar tazminat talebine konu olabilir. Zarar ile sözleşme ihlali arasındaki bağlantının ispatlanması gerekir.

8. Satıcı şirketin ortağından avansı şahsen isteyebilir miyim?
Şirket borcu nedeniyle ortak otomatik olarak şahsen sorumlu değildir. Kişisel garanti, kefalet veya başka bir şahsi sorumluluk sebebi bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

9. Satıcı konkordato ilan ederse ne olur?
Konkordato alacağın takip ve tahsil yöntemini önemli ölçüde etkiler. Alacağın niteliği ve konkordato sürecindeki statüsü ayrıca değerlendirilmelidir.

10. Avans ödemesi uyuşmazlığında en önemli belgeler nelerdir?
Sözleşme, banka dekontları, sipariş belgeleri, faturalar, teslim takvimi, ihtarlar ve taraflar arasındaki ticari yazışmalar en önemli belgeler arasındadır.

Uzman Hukuki Destek

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin, Bursa ve Türkiye genelinde hizmet veren FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, ticari sözleşmelerde avans ödenmesine rağmen malın teslim edilmemesi ve ödenen bedelin geri alınamaması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıklarda hukuki destek sunmaktadır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, özellikle yüksek tutarlı avans ödemelerinde sözleşmeden dönme, avansın iadesi, ticari temerrüt, tazminat, icra takibi, zorunlu arabuluculuk, ihtiyati haciz ve şirket alacaklarının tahsiline ilişkin süreçlerde hukuki destek sunmaktadır.

Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Kule Plaza, Balgat, Çankaya / Ankara
Hemen Ara: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr