Tacir Cezai Şartın İndirilmesini Talep Edebilir mi? 2026 Güncel Rehber

Tacir sözleşmedeki cezai şartın indirilmesini isteyebilir mi? TTK m.22, TBK m.182, aşırı cezai şart, tacirin ekonomik mahvı, ahlak ve adaba aykırılık, sözleşme serbestisi, ispat ve dava stratejisini 2026 güncel düzenlemeleri kapsamında açıklıyoruz.

Ticari sözleşmelerde tarafların yükümlülüklerini zamanında ve eksiksiz yerine getirmesini sağlamak amacıyla cezai şart düzenlemelerine sıkça yer verilmektedir. Bayilik, distribütörlük, franchise, inşaat, tedarik, satış, kira, hizmet, rekabet yasağı ve şirket ortakları arasındaki sözleşmelerde milyonlarca liraya ulaşabilen cezai şartlarla karşılaşılabilmektedir.

Uyuşmazlık çıktığında ise özellikle tacir olan taraf açısından şu soru ortaya çıkar: Tacir, imzaladığı sözleşmedeki cezai şartın çok yüksek olduğunu ileri sürerek mahkemeden indirim isteyebilir mi?

Bu sorunun cevabı tacir olmayan kişiler bakımından verilen cevapla aynı değildir. Türk Ticaret Kanunu tacirlerin cezai şart konusunda sonradan indirim istemesine önemli bir sınırlama getirmektedir. Bununla birlikte bu kural, tacir aleyhine kararlaştırılan her cezai şartın miktarı ne olursa olsun mutlaka uygulanacağı anlamına da gelmez.

Cezai Şart Nedir?

Cezai şart, borçlunun sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüğünü hiç veya gereği gibi yerine getirmemesi hâlinde ödemeyi üstlendiği ekonomik yaptırımdır.

Örneğin iki şirket arasında yapılan distribütörlük sözleşmesinde, distribütörün rekabet yasağını ihlal etmesi hâlinde 5.000.000 TL cezai şart ödeyeceği kararlaştırılmış olabilir. Bir inşaat sözleşmesinde yüklenicinin teslimde geciktiği her gün için belirli miktarda ceza ödemesi düzenlenebilir.

Bu hükümler sözleşmenin ihlal edilmesini ekonomik açıdan caydırmayı amaçlar.

Cezai Şartın Miktarını Taraflar Serbestçe Belirleyebilir mi?

Kural olarak taraflar cezanın miktarını serbestçe belirleyebilir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 182. maddesinde tarafların cezanın miktarını serbestçe belirleyebilecekleri kabul edilmiştir. Aynı düzenlemede hâkimin aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indireceği de belirtilmektedir.

Ancak taraflardan birinin tacir olması durumunda Türk Ticaret Kanunu’nun özel düzenlemesi devreye girer.

Tacir Cezai Şartın İndirilmesini Talep Edebilir mi?

Türk Ticaret Kanunu m.22 bu konuda oldukça önemlidir. Düzenlemeye göre tacir sıfatını taşıyan borçlu, TBK m.121/2, m.182/3 ve m.525 hükümlerinde öngörülen hâllerde aşırı ücret veya cezanın indirilmesini mahkemeden isteyemez.

Bunun temelinde tacirin ticari faaliyetlerinde basiretli davranmasının beklenmesi bulunmaktadır.

Başka bir ifadeyle tacir sözleşmeyi imzalarken cezai şartın ekonomik sonuçlarını değerlendirmekle yükümlüdür. Daha sonra yalnızca “Bu ceza çok yüksekmiş.” diyerek sıradan bir aşırılık iddiasıyla indirim istemesi kural olarak mümkün değildir.

Fakat mesele burada sona ermez.

Tacir Olmayan Kişi ile Tacir Arasındaki Fark Nedir?

Tacir olmayan borçlu bakımından TBK m.182/3 çerçevesinde aşırı cezai şartın hâkim tarafından indirilmesi mümkündür.

Tacir açısından ise TTK m.22 nedeniyle bu imkân önemli ölçüde sınırlandırılmıştır.

Bu nedenle aynı miktardaki cezai şart, tarafların hukuki sıfatlarına göre farklı sonuçlar doğurabilir. Ticari uyuşmazlıklarda öncelikle cezai şart borçlusunun tacir olup olmadığı ve söz konusu borcun ticari işletmesiyle bağlantısı değerlendirilmelidir.

Tacir Hiçbir Durumda Cezai Şart İndirimi Alamaz mı?

Hayır. Bu kadar kesin bir sonuç çıkarmak doğru değildir.

TTK m.22, tacirin yalnızca cezanın aşırı olduğu gerekçesiyle TBK m.182/3 kapsamında indirim talep etmesini sınırlandırmaktadır. Bununla birlikte cezai şartın uygulanmasının borçlu tacirin ekonomik varlığını son derece ağır şekilde etkilemesi ve somut olayın özellikleri itibarıyla ahlak ve adaba aykırı sonuç meydana getirmesi hâlinde farklı bir hukuki değerlendirme gündeme gelebilir.

Yargısal uygulamada özellikle tacirin ekonomik mahvına yol açabilecek nitelikteki cezai şartlar bakımından bu istisnai yaklaşım önem taşımaktadır.

Dolayısıyla “Tacir cezai şartı hiçbir şekilde düşüremez.” şeklindeki ifade eksik kalır.

Tacirin Ekonomik Mahvı Ne Anlama Gelir?

Her yüksek cezai şart tacirin ekonomik mahvına yol açmaz.

Örneğin 100 milyon TL yıllık ekonomik hacme sahip bir şirket için 1 milyon TL cezai şart ile yıllık ekonomik kapasitesi çok daha düşük olan küçük bir ticari işletme açısından aynı tutarın etkisi farklı olabilir.

Mahkemenin değerlendirmesinde cezai şartın nominal tutarı kadar tacirin ekonomik durumu ve cezanın işletme üzerindeki gerçek etkisi önem taşıyabilir.

Tacirin yalnızca “Bu miktarı ödemek istemiyorum.” demesi yeterli değildir.

Ekonomik mahva ilişkin iddianın mali verilerle desteklenmesi gerekir.

Cezai Şart Şirketi İflasa Sürüklüyorsa İndirim Yapılabilir mi?

Cezai şartın gerçekten işletmenin ekonomik varlığını ortadan kaldırabilecek veya son derece ağır sonuç doğurabilecek seviyede bulunması önemli olabilir.

Ancak şirketin cezai şartı ödemek için nakit sıkıntısı yaşayacak olması tek başına ekonomik mahvın varlığını göstermeyebilir.

Şirketin bilançosu, aktifleri, borçları, cirosu, öz kaynakları, nakit akışı ve diğer ekonomik verileri birlikte değerlendirilmelidir.

Bu nedenle ekonomik mahvın soyut değil, somut finansal veriler üzerinden ortaya konulması önemlidir.

Tacirin “Cezai Şart Çok Yüksek” Demesi Yeterli midir?

Hayır.

Tacir bakımından yalnızca miktarın yüksekliği indirim için yeterli değildir.

Örneğin taraflar 20 milyon TL cezai şart kararlaştırmışsa borçlu tacirin sadece “Sözleşmenin değeri yanında ceza çok yüksek.” demesi TTK m.22 engelini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Savunmanın cezai şartın hukuki geçerliliği, ihlalin gerçekleşip gerçekleşmediği, cezanın muaccel olup olmadığı ve varsa istisnai indirim koşulları üzerinden kapsamlı şekilde kurulması gerekir.

Önce Cezai Şartın Gerçekten Doğup Doğmadığı Araştırılmalı mı?

Kesinlikle.

Cezai şart uyuşmazlığında savunmanın yalnızca indirim talebi üzerine kurulması önemli bir hata olabilir.

Öncelikle sözleşmede cezai şartın hangi ihlal için kararlaştırıldığı belirlenmelidir. Daha sonra iddia edilen ihlalin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği, cezai şartın talep koşullarının oluşup oluşmadığı ve borçlunun sorumluluğunu ortadan kaldıran bir durum bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Cezai şart hiç doğmamışsa artık miktarın indirilmesi tartışmasına geçmeye gerek kalmayabilir.

Sözleşme İhlali Yoksa Cezai Şart İstenebilir mi?

Kural olarak cezai şartın talep edilebilmesi için sözleşmede cezaya bağlanan ihlalin gerçekleşmesi gerekir.

Örneğin sözleşmede yalnızca rekabet yasağının ihlali cezai şarta bağlanmışsa başka bir sözleşme ihlali nedeniyle otomatik olarak aynı ceza talep edilemez.

Bu nedenle cezai şart maddesinin lafzı son derece önemlidir.

Cezai Şart Maddesi Belirsizse Ne Olur?

Cezai şartın hangi davranış için, hangi miktarda ve hangi koşullarda uygulanacağı sözleşmeden belirlenebilmelidir.

Özellikle kapsamı çok geniş düzenlemelerde sözleşmenin tamamı ve tarafların iradesi birlikte değerlendirilir.

Örneğin “Sözleşmenin herhangi bir maddesinin ihlalinde 10 milyon TL ceza ödenir.” şeklindeki hükmün somut uyuşmazlığa nasıl uygulanacağı, ihlalin niteliğine göre ayrıca tartışma yaratabilir.

Zarar Doğmamışsa Cezai Şart Talep Edilebilir mi?

Cezai şartın önemli özelliklerinden biri, kural olarak alacaklının mutlaka zararını ispatlamasına bağlı olmamasıdır.

Dolayısıyla alacaklının hiç zarar görmediği savunması tek başına cezai şart talebini her zaman ortadan kaldırmaz.

Ancak zararın bulunup bulunmaması ve ihlalin ekonomik sonuçları, somut uyuşmazlıktaki diğer değerlendirmeler açısından önem taşıyabilir.

Zarar Cezai Şarttan Daha Düşükse Ne Olur?

Cezai şartın amacı yalnızca gerçekleşen zararı birebir karşılamak değildir. Caydırıcılık işlevi de bulunmaktadır.

Bu nedenle örneğin alacaklının 200.000 TL zarar görmesine karşılık sözleşmede 1.000.000 TL cezai şart bulunması, cezanın otomatik olarak 200.000 TL’ye düşürüleceği anlamına gelmez.

Özellikle borçlu tacirse TTK m.22 ayrıca dikkate alınmalıdır.

Hiç Zarar Olmaması Tacir Açısından Önemli midir?

Tek başına cezai şartı ortadan kaldırmayabilir.

Bununla birlikte somut olayın bütün koşulları değerlendirilirken ihlalin ağırlığı ve sonuçları önem taşıyabilir.

Ancak tacir bakımından sıradan aşırılık değerlendirmesi ile ekonomik mahva varabilecek istisnai durum birbirinden ayrılmalıdır.

Cezai Şart Ana Borçtan Daha Yüksek Olabilir mi?

Tarafların cezanın miktarını serbestçe belirleyebilmesi nedeniyle cezai şartın ana borçtan yüksek olması tek başına geçersizlik nedeni değildir.

Örneğin 1 milyon TL değerindeki yükümlülüğün ihlali için 2 milyon TL ceza kararlaştırılmış olması yalnızca bu matematiksel karşılaştırma nedeniyle hükmü kendiliğinden geçersiz hâle getirmez.

Ancak cezai şartın bütün ekonomik sonuçları somut olay kapsamında değerlendirilebilir.

Sözleşmenin Bedelinin Birkaç Katı Cezai Şart Geçerli midir?

Bunun için otomatik bir oran bulunmamaktadır.

Türk hukukunda “Cezai şart sözleşme bedelinin en fazla yüzde 10’u olabilir.” veya “Ana borcun iki katını geçerse geçersizdir.” şeklinde bütün ticari sözleşmelere uygulanabilecek genel bir kural yoktur.

Bu nedenle oran üzerinden otomatik sonuç çıkarmak doğru değildir.

Tacir Sözleşmeyi Okumadığını Söyleyerek Cezai Şarttan Kurtulabilir mi?

Kural olarak hayır.

Tacirin imzaladığı ticari sözleşmenin hükümlerini bilmesi ve ekonomik sonuçlarını değerlendirmesi beklenir.

“Sözleşmeyi okumadan imzaladım.” veya “Cezai şart maddesini fark etmedim.” şeklindeki açıklamalar tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Ancak irade bozukluğu, sözleşmenin kurulması veya genel işlem koşulları gibi başka hukuki sorunlar varsa bunlar ayrıca değerlendirilebilir.

Standart Sözleşmedeki Cezai Şart Her Zaman Geçerli midir?

Sözleşmenin bir tarafça önceden hazırlanmış olması cezai şartı kendiliğinden geçersiz hâle getirmez.

Ancak genel işlem koşullarına ilişkin Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanma şartları varsa cezai şart maddesi bu açıdan da incelenebilir.

Tacirler arasındaki ticari sözleşmelerde ayrıca TTK’nın ticari hükümleri ve somut sözleşmenin niteliği dikkate alınmalıdır.

Rekabet Yasağına Aykırılık Nedeniyle Cezai Şart İstenebilir mi?

Ticari sözleşmelerde rekabet yasağı cezai şartla güvence altına alınabilir.

Özellikle şirket pay devirleri, distribütörlük, franchise, acentelik ve ortaklık ilişkilerinde bu tür hükümlerle karşılaşılmaktadır.

Ancak öncelikle rekabet yasağının kendisinin geçerliliği, kapsamı, süresi ve somut davranışın yasak kapsamına girip girmediği değerlendirilmelidir.

Geçersiz veya uygulanamaz bir temel yükümlülüğe bağlanan cezai şart bakımından ayrıca hukuki sorunlar ortaya çıkabilir.

Bayilik Sözleşmesindeki Yüksek Cezai Şart İndirilebilir mi?

Bayilik sözleşmesinin tarafı tacirse TTK m.22 dikkate alınmalıdır.

Dolayısıyla yalnızca cezanın yüksek olduğu ileri sürülerek TBK m.182/3 kapsamında sıradan indirim talep edilmesi mümkün olmayabilir.

Bununla birlikte cezai şartın geçerliliği, ihlalin oluşup oluşmadığı ve istisnai olarak ekonomik mahva varan sonuçların bulunup bulunmadığı incelenebilir.

Franchise Sözleşmesindeki Cezai Şart İçin de Aynı Kural Geçerli midir?

Tarafların tacir olduğu franchise ilişkilerinde de TTK m.22 önemli olabilir.

Özellikle sözleşme sona erdikten sonra rekabet yasağı, marka kullanımı, müşteri devri veya gizlilik yükümlülükleri nedeniyle yüksek cezai şart talepleri ortaya çıkabilmektedir.

Her cezai şart ayrı ayrı sözleşmedeki dayanağıyla değerlendirilmelidir.

Distribütörlük Sözleşmesinde Cezai Şart Nasıl Değerlendirilir?

Distribütörlük sözleşmelerinde minimum satın alma yükümlülüğü, bölge sınırlaması, rekabet yasağı ve sözleşmenin erken sona erdirilmesi gibi konular cezai şarta bağlanabilir.

Uyuşmazlık hâlinde yalnızca cezanın miktarı değil, cezaya bağlanan asli yükümlülüğün ihlal edilip edilmediği belirlenmelidir.

İnşaat Sözleşmelerindeki Gecikme Cezası İndirilebilir mi?

Ticari inşaat sözleşmelerinde gecikme nedeniyle günlük veya haftalık cezai şart kararlaştırılması oldukça yaygındır.

Örneğin yüklenicinin her gecikme günü için 100.000 TL ödemesi kararlaştırılmış olabilir.

Uyuşmazlıkta gecikmenin hangi taraftan kaynaklandığı, ek süre verilip verilmediği, iş sahibinin gecikmeye etkisi ve cezai şartın uygulanma koşulları incelenmelidir.

Borçlu tacirse TTK m.22 ayrıca önem taşır.

Kısmi İfa Varsa Cezai Şartın Tamamı İstenebilir mi?

Bu sorunun cevabı cezai şartın türüne ve sözleşme düzenlemesine bağlıdır.

Sözleşmenin büyük bölümü ifa edilmiş ancak küçük bir kısmında eksiklik bulunuyorsa cezanın hangi ihlale bağlandığı araştırılmalıdır.

Kısmi ifanın cezai şart üzerindeki etkisi sözleşmenin yorumuyla birlikte değerlendirilmelidir.

Alacaklı İfayı Kabul Ederse Cezai Şart Hakkını Kaybeder mi?

Özellikle ifaya eklenen cezai şartlarda Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili hükümleri önemlidir.

Borçlu borcunu gereği gibi veya belirlenen yerde ya da zamanda ifa etmemişse, alacaklının ifayla birlikte cezayı talep edebilmesi mümkün olabilir. Ancak ifanın çekincesiz kabul edilmesinin sonuçları somut cezai şartın türüne göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle teslim veya ödeme kabul edilirken cezai şart hakkının korunup korunmadığı önemlidir.

Sözleşme Feshedilirse Cezai Şart da Sona Erer mi?

Her zaman değil.

Cezai şartın hangi yükümlülüğü güvence altına aldığına bakılmalıdır.

Bazı cezai şartlar sözleşmenin sona ermesinden sonra uygulanmak üzere düzenlenmiş olabilir. Gizlilik veya rekabet yasağı buna örnek olabilir.

Bu nedenle sözleşmenin feshi, bütün cezai şart hükümlerinin otomatik olarak ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Tacirin Gerçek Kişi veya Şirket Olması Fark Yaratır mı?

Tacir yalnızca anonim veya limited şirketlerden ibaret değildir.

Gerçek kişi tacirler de bulunmaktadır.

Bu nedenle TTK m.22 bakımından borçlunun şirket olup olmadığı tek başına belirleyici değildir. Kişinin tacir sıfatı ve borcun ticari niteliği değerlendirilmelidir.

Limited Şirket Tacir Sayılır mı?

Evet. Ticaret şirketleri tacirdir.

Bu nedenle limited şirketin ticari sözleşmede üstlendiği cezai şart bakımından TTK m.22 önemli bir düzenlemedir.

Aynı durum anonim şirketler bakımından da geçerlidir.

Şirket Ortağı Otomatik Olarak Tacir Sayılır mı?

Hayır.

Şirketin tacir olması ile şirket ortağının şahsen tacir olması aynı şey değildir.

Limited veya anonim şirket ortağı yalnızca ortak olması nedeniyle otomatik olarak tacir sıfatını kazanmaz.

Bu ayrım, cezai şart borcunun şirket tarafından mı yoksa ortağın şahsen verdiği taahhütten mi kaynaklandığı durumlarda özellikle önemlidir.

Tacir Olduğumu Bilmediğimi Söylemek Sonucu Değiştirir mi?

Tacir sıfatı yalnızca kişinin kendi değerlendirmesine bağlı değildir.

Kanuni koşullar gerçekleşiyorsa kişi veya şirket tacir sıfatının sonuçlarına tabi olabilir.

Bu nedenle “Tacir olduğumu bilmiyordum.” savunması tek başına TTK m.22’nin uygulanmasını engellemez.

Tacir Cezai Şartı Ödedikten Sonra Geri İsteyebilir mi?

Bu konu ayrıca dikkatle değerlendirilmelidir.

Türk Borçlar Kanunu’nda borçlunun ifa ettiği cezayı sonradan geri istemesine ilişkin sınırlamalar bulunmaktadır. Tacir bakımından TTK m.22’nin etkisi de ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yüksek miktarda cezai şart talebi geldiğinde önce ödeme yapıp daha sonra dava açmayı düşünmek yerine, ödeme öncesinde hukuki durumun incelenmesi önemlidir.

Cezai Şart İçin İcra Takibi Yapılabilir mi?

Alacaklı cezai şart alacağını icra takibine konu edebilir.

Borçlu takibe itiraz ederse uyuşmazlığın niteliğine göre itirazın iptali veya diğer dava yolları gündeme gelebilir.

Bu aşamada borçlu tacirin savunması yalnızca:

“Miktar çok yüksek.”

şeklinde kurulmamalıdır.

Cezai şartın doğup doğmadığı ve sözleşme ihlalinin gerçekleşip gerçekleşmediği de incelenmelidir.

Mahkeme Tacir Lehine Kendiliğinden İndirim Yapabilir mi?

Tacir olmayan borçlular bakımından TBK m.182/3 hâkimin aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indireceğini düzenler.

Ancak tacir bakımından TTK m.22 özel sınırlama getirmektedir.

Bu nedenle tacir uyuşmazlıklarında hâkimin sıradan aşırılık gerekçesiyle cezai şartı kendiliğinden indireceği varsayımıyla hareket edilmemelidir.

Ekonomik Mahva İlişkin Hangi Belgeler Önemlidir?

Tacir cezai şartın ekonomik varlığını ağır biçimde tehdit ettiğini ileri sürüyorsa iddiasını finansal verilerle desteklemelidir.

Şirketin bilançosu, gelir tablosu, öz kaynakları, borçluluk durumu, aktiflerinin niteliği, banka borçları, nakit akışı ve cezai şartın işletmenin faaliyetini nasıl etkileyeceğine ilişkin mali veriler önem taşıyabilir.

Yalnızca vergi beyannamesindeki tek bir rakam üzerinden sonuç çıkarmak her zaman yeterli olmayabilir.

Şirketin Cirosu Cezai Şart Değerlendirmesinde Tek Başına Yeterli midir?

Hayır.

Ciro şirketin kazancı değildir.

Yüksek ciroya sahip şirketin çok düşük kâr marjı veya yüksek borç yükü bulunabilir.

Bu nedenle şirketin ekonomik gücü değerlendirilirken yalnızca ciroya bakılmamalıdır.

Aktifler, borçlar, öz kaynaklar, kârlılık ve likidite gibi unsurlar birlikte değerlendirilebilir.

Bilirkişi İncelemesi Yapılabilir mi?

Cezai şartın ekonomik etkisinin değerlendirilmesi için şirketin mali yapısı konusunda bilirkişi incelemesi gerekebilir.

Ancak cezai şartın hukuken geçerli olup olmadığı ve TTK m.22’nin nasıl uygulanacağı hukuki değerlendirmedir.

Bilirkişinin görevi hukuki hüküm vermek değil, mahkemenin ihtiyaç duyduğu teknik ve mali konularda inceleme yapmaktır.

Tacir Cezai Şart Davasında Nasıl Savunma Yapmalı?

Savunmanın yalnızca indirim üzerine kurulması yerine önce cezai şartın doğup doğmadığı araştırılmalıdır.

Sözleşme hükmü, cezaya bağlanan yükümlülük, ihlal tarihi, tarafların sonraki davranışları, varsa çekinceler, fesih veya ifa durumu ve cezai şartın ekonomik etkisi birlikte değerlendirilmelidir.

Tacir açısından TTK m.22 nedeniyle “ceza yüksek, indirin” yaklaşımı çoğu zaman yeterli olmayacaktır.

Tacir Cezai Şartın İndirilmesini Talep Edebilir mi?

Genel kural bakımından tacir, TTK m.22 nedeniyle yalnızca cezai şartın aşırı olduğu gerekçesiyle TBK m.182/3 kapsamında indirim talep edemez. Tacirin ticari sözleşme imzalarken üstlendiği ekonomik riskleri değerlendirmesi beklenmektedir.

Ancak bu kural, tacir aleyhine yazılan her cezai şartın miktarı ve ekonomik sonucu ne olursa olsun mutlaka aynen uygulanacağı anlamına gelmez. Cezai şartın tacirin ekonomik varlığını son derece ağır biçimde tehdit ederek ahlak ve adaba aykırı bir sonuca ulaşması gibi istisnai durumlarda farklı değerlendirme gündeme gelebilir.

Daha da önemlisi, savunmaya doğrudan indirim talebiyle başlanmamalıdır. Öncelikle cezai şartın geçerli olup olmadığı, sözleşmede belirtilen ihlalin gerçekleşip gerçekleşmediği ve cezanın talep edilebilir hâle gelip gelmediği araştırılmalıdır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, ticari sözleşmelerdeki cezai şart uyuşmazlıklarında TTK m.22’nin tek başına değerlendirilmemesi; cezai şartın dayanağı, sözleşme ihlali, tarafların tacir sıfatı ve cezanın borçlu üzerindeki gerçek ekonomik etkisinin birlikte incelenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK ile Cezai Şart Uyuşmazlıkları

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde şirketler ve tacirler arasında yüksek miktarlı cezai şart talepleri önemli ticari uyuşmazlıklara neden olabilmektedir.

Özellikle bayilik, distribütörlük, franchise, inşaat, tedarik, satış, hizmet, rekabet yasağı ve şirket ortakları arasındaki sözleşmelerde cezai şartın milyonlarca liraya ulaşması durumunda sözleşmenin tamamının ve tacirin ekonomik durumunun birlikte incelenmesi önem taşır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, ticari sözleşmelerden kaynaklanan cezai şart davaları, cezai şartın geçerliliği, TTK m.22 uygulaması, sözleşme ihlali, ekonomik mahva ilişkin iddialar, icra takipleri ve ticari alacak uyuşmazlıklarında profesyonel hukuki destek sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Tacir yüksek cezai şartın indirilmesini isteyebilir mi?
Kural olarak tacir yalnızca cezanın aşırı olduğunu ileri sürerek TBK m.182/3 kapsamında indirim isteyemez. TTK m.22 bu konuda özel bir sınırlama getirmektedir.

2. Tacirin cezai şartı hiçbir durumda indirilemez mi?
Hayır. Cezai şartın tacirin ekonomik varlığını son derece ağır şekilde etkilediği ve istisnai nitelikte sonuçlar doğurduğu durumlar ayrıca değerlendirilebilir.

3. Limited şirket tacir sayılır mı?
Evet. Ticaret şirketleri tacirdir ve ticari sözleşmelerindeki cezai şartlar bakımından TTK m.22 önem taşır.

4. Limited şirket ortağı da otomatik olarak tacir midir?
Hayır. Şirketin tacir olması, ortağın yalnızca ortaklık sıfatı nedeniyle şahsen tacir olduğu anlamına gelmez.

5. Cezai şart sözleşme bedelinden yüksek olabilir mi?
Olabilir. Ana borçtan yüksek olması tek başına cezai şartı geçersiz hâle getirmez.

6. Zarar oluşmadıysa cezai şart ödenir mi?
Cezai şart kural olarak zararın varlığından bağımsız talep edilebilir. Ancak sözleşme ve somut olay ayrıca incelenmelidir.

7. Cezai şart şirketi iflasa sürükleyecekse ne olur?
Cezanın şirketin ekonomik varlığı üzerindeki gerçek etkisi incelenebilir. Bunun finansal belgelerle ortaya konulması önemlidir.

8. Mahkeme tacirin cezai şartını kendiliğinden indirebilir mi?
TTK m.22 nedeniyle tacir bakımından TBK m.182/3’teki genel indirim mekanizması doğrudan uygulanmaz. İstisnai durumların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

9. Cezai şart için icra takibi yapılabilir mi?
Evet. Alacaklı cezai şart alacağını koşulları varsa icra takibine konu edebilir; borçlu da kanuni savunma ve itirazlarını ileri sürebilir.

10. Cezai şart davasında ilk olarak ne incelenmelidir?
Öncelikle sözleşme maddesi, cezaya bağlanan yükümlülük, ihlalin gerçekleşip gerçekleşmediği, tarafların tacir sıfatı ve cezai şartın talep koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmelidir.

Uzman Hukuki Destek

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin, Bursa ve Türkiye genelinde hizmet veren FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, tacirler ve şirketler arasındaki yüksek miktarlı cezai şart uyuşmazlıklarında profesyonel hukuki destek sunmaktadır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, TTK m.22 ve TBK m.182 kapsamında cezai şartın geçerliliği, tacirin cezai şart sorumluluğu, ekonomik mahva ilişkin iddialar, ticari sözleşme ihlalleri, cezai şart alacağına ilişkin icra takipleri ve ticari davalarda hukuki destek sunmaktadır.

Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Kule Plaza, Balgat, Çankaya / Ankara
Hemen Ara: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr